Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# لہندا یورپ

سرد جنگ دے دوران چڑھدا تے لہندا یورپ بالترتیب وارسا پیکٹ تے نیٹو دے تحت
لہندا یورپ عام معنےآن چ اینہاں سارے دیساں لئی ورتی جان آلی اصطلاح اے جہڑے یورپ دے لہندے حصے چ واقع نیں ۔ ایہہ اصطلاح مختلف ویلےآں چ محتلف معنفآں چ ورتی جاندی رہی اے تے اس دے معنےآں چ جغرافیائی دے علاوہ سیاسی تے ثقافتی عناصر وی اہمیت دے حامل نیں ۔

لہندے تے چڑھدے یورپ چ پہلا فرق رومی سلطنت دی تریخ چ ملدا اے ۔ رومی تقریبا موجودہ یورپ چ چھا گئے سن پر اسدے باوجود لہندے حصےآں دی بولی لاطینی سی جدوں کہ چڑھدے حصےآں دی بولی یونانی رہی ۔ ایہہ بولی تے رہتل دا فرق دونہاں حصےآں چ پہلا فرق ثابت ہویا تے بعد چ رومی سلطنت دی ونڈ نال ایہہ ہور واضع ہو گیا ۔

بعد چ سعائیاں دی **رومن کیتھولک** تے **مشرقی آرتھوڈکس** فرقےآں ج ونڈ تے بعد چ سلطنت عثمانیہ دے ہتھوں مشرقی یورپ دی فتح مگروں دونہاں خطےآں دے وچکار فرقاں چ ہور وادھے دی وجہ بنی ۔

لہندا یورپ اینہاں دیساں اتے مشتمل اے :

* برطانیہ
* فرانس
* نیدرلینڈز
* بیلجیئم
* لکسمبرگ
* جرمنی
* اٹلی
* آئرلینڈ
* پرتگال
* سپین
* سان مرینو
* مناکو
* ویٹیکن سٹی
* انڈورا
* مالٹا
* لیشٹینسٹین

## ہور ویکھو

* یورپ
* چڑھدا یورپ
# سٹیریا

**·سٹیریا دے ضلعے**▼

ضلع برک ان ڈیر مور **·** ضلع ڈوئیچلینڈزبرگ **·** ضلع فیلڈباخ **·** ضلع فرسٹنفیلڈ **·** گراز-امبیگنگ **·** ضلع ہارٹبرگ **·** ضلع جودنبرگ **·** ضلع نٹلفیلڈ **·** ضلع لیبنٹز **·** ضلع لیوبن **·** ضلع لیزن **·** ضلع مرزشلاگ **·** ضلع موراؤ **·** ضلع رادکرزبرگ **·** ضلع فويٹزبرگ **·** ضلع وائز

  **آسٹریا دے صوبے**▼

|  |
| --- |
|  برگنلینڈ **·**  کارنتھیا **·**  تھلواں آسٹریا **·**  |

 ٹیرول **·**  وورےرلبرگ **·**  ویآنا **·**  سٹیریا **·**  سالزبرگ **·**  اتلا آسٹریا **·**
# نیلی زاکس

|  |
| --- |
| **نیلی زاکس** |
|  |
| جمیا: | 10 دسمبر 1891 جرمنی |
| مرن دن: | 12 مئی 1970 |
| کم : | ادب |
| نوبل انعام لیا: | 1966 |

 **ادب وچ نوبل انعام لیݨ والے**▼

سلی پروڈہوم **·** تہیوڈر مومسن **·** بیورنسترن بیورنسن **·** فریڈرک مسترال **·** جوز ایچگارے **·** ہینرک سائنکائیوکز **·** گیوشے کارڈوچی **·** رڈلف کرسٹوف یوکن **·** سلما لاگرلوف‏ **·** موریس ماترلنک **·** گرہارٹ ہاپٹمان **·** رابندرناتھ ٹیگور **·** رومین رولاں‏ **·** ورنر فون ہائیڈنسٹام‏ **·** کارل گیلورپ **·** ہینرک پونٹوپیڈان‏ **·** کنٹ ہامسن **·** اناطولے فرانس **·** جاسنٹو بیناونٹے **·** پال ہائیسے **·** کارل سپتلر **·** جاسنٹو بیناونٹے **·** ولیم بٹلر ییٹس **·** ولیڈیسلا ریمونٹ **·** جارج برنارڈ شا **·** گرازیا ڈیلیڈا **·** ہنری برگساں **·** سگریڈ انڈسٹ‏ **·** تھامس مان **·** سنکلیئر لیوس **·** ایرک ایکسل کارلفلڈٹ **·** جان گالزورتھی **·** آئیون بونن **·** لویگی پیرانڈیلو **·** یوجین او نیل **·** راجر مارٹن دو گارڈ **·** پرل ایس بک **·** فرانز ایمل سیلانپا **·** یوہانس ولہلم جینسن **·** گیبریلا مسترال **·** ہرمن ہیسے **·** اینڈر گائڈ **·** ٹی ایس ایلیٹ **·** وِلیئم فاکنر **·** برٹرینڈ رسل **·** پار لاگرکوسٹ **·** فرینسواس مائرس **·** چرچل **·** ارنسٹ ہیمنگو ے **·** ہالڈر لیکسنس **·** جوان جیمینز **·** البرٹ کامیو **·** بورس پاسٹرنک **·** فلپ نوئل بیکر **·** سینٹ جان پرس‏‏ **·** ایو ایندرک‏‏ **·** گیورگوس سفریز **·** ژاں پال سارتر **·** میخائل شولوخوف **·** شموئل یوسف ایگنون **·** نیلی زاکس **·** مگویل استوریاس **·** سیمیول بیکٹ **·** الیگزنڈر سولزنتسن **·** ایلس منرو **·** پیٹرک موڈیانو **·** کینزابیورو اوئی **·** مو یان
# اوسلو

اوسلو ناروے دیاں سرحداں دے نال نال سویڈن دے وی کافی نزدیک واقع اے، تے ایس وجہ کرکے ایہنوں اکثر اک سرحدی علاقہ سمجھیا جاندا اے، نہ کہ مکمل طور تے اک نارویجین شہر۔ بہت سارے لوک ایہنوں روایتی نارویجین شہر دی بجائے اک بارڈر ریجن دے طور تے دیکھدے نیں۔ سویڈن دے قریب ہون کرکے ایس علاقے دی ثقافت، لوکاں دی آمدورفت تے روزمرہ دی زندگی وی کافی حد تک سرحدی علاقوں دے اثرات تے مشتمل اے۔

## بارلے جوڑ

| **یورپی دیساں دے راجگڑھ خطے دے حساب نال** |
| --- |
| **چڑھدا یورپ** | ماسکو
 • منسک
 • کیف
 • آستانہ۲
 • کشینیف
 • وارسا
 • پراگ
 • بوداپست
 • براتسلاوا
 • بخارسٹ
 • باکو۱
 • یریوان۱
 • تبلیسی۱ |
| **چڑھدا دکھن یورپ** | تیرانا
 • پریسٹینا
 • ساراجیوو
 • نیکوسیا
 • بلغراد
 • ایتھنز
 • سکوپیے
 • پودگورتسا
 • انکرہ۲
 • نیکوسیا
 • زاغرب
 • صوفیہ |
| **لہندا یورپ** | لندن
 • پیرس
 • برلن
 • ایمسٹرڈیم
 • برسلز
 • ویآنا
 • برن
 • لکسمبرگ (شہر)
 • وادوس |
| **اتلا یورپ** | ہیلسنکی
 • اوسلو
 • سٹاکہوم
 • کوپن ہیگن
 •  ریگا
 • ویلنیوس
 • ٹالن
 •  ریکجاوک |
| **دکھن یورپ** | روم
 •  انڈورا لا ویلا
 • لیوبلیانا
 • ولیٹا
 • میڈرڈ
 • لزبن
 • سان مرینو شہر
 • مناکو |
| ۱:قفقاز چ ایشیا تے یورپ وشکار دیس:: ۞:: ۲:دیس ایشیا چ تے کجھ حصہ یورپ چ |
| **وڈے شہر**:استمبول • سینٹ پیٹرزبرگ • بون • ہامبرگ • میلان • بارسلونا • روستوو نا دانو • میونخ • خارکیف • نیژنی نووگورد • سمارا • قازان • برمنگھم • اوفا • وولگوگراد • کولون • دنیپرو • اودیسا |
# بینیلکس

**بینیلکس** اتلے لیندے یورپ دے تن دیساں بیلجیم، نیدرلینڈز تے لکسمبرگ دا اک سانجھا اکٹھ اے۔ ایہدا مڈھ 1944 وچ رکھیا گیا سی۔ ایہ ناں ایہناں تن دیساں دے پہلے 2 اکریاں نوں رلا کے بنایا گیا اے۔ بینیلیکس دیساں دی اک پارلیمنٹ وی ہے جیدے وچ 21 سنگی بیلجیم توں 21 نیدرلینڈز توں تے 7 لکسمبرگ آندے نیں بینیلکس 76,657 تھاں تے اے تے ایتھے 28.4 ملین لوک وسدے نیں۔ ایہ اک جغرافیائی، رہتلی تے بپاری سنگت اے۔
# سرمتی لوک

سرمتی لوک سکیتھی لوکاں دے لہندے علاقے وچّ بستے سن
**سرمتی لوک** (لاطینی : sarmatæ , فارسی  : سرمتی , انگریزی  : sarmatian ) پرانے ویلے وچّ دکھن روس , یوکرین اتے بلقان دے علاقے وچّ بسن والا اک قبیلہ سی ۔ سرمتی ایرانی بولیاں بولدے سن اتے اس علاقے وچّ ایہناں دا اثر پنجویں صدی قبل مسیح توں چوتھی صدی عیسوی تکّ رہا ۔ ایہہ سکیتھی لوکاں دے لہندے وچّ سن اتے اوہناں نال جوڑ رکھدے سن اسلئی کدے - کدے ایہناں دوناں قبیلےآں نوں اکٹھے سکیتھی - سرمتی بلایا جاندا ہے ۔ اپنے عروج اتے سرمتی لوک لہندے وچّ وِسلا دریا توں لے کے چڑھدے وچّ وولگا دریا , کالا سمندر اتے کیسپیئن سمندر دے ساحلاں تکّ اتے دکھن وچّ قفقاز تکّ پھیلے ہوئے سن ۔ چوتھی صدی عیسوی وچّ گاتھ اتے ہُن لوک ایہناں دے علاقےآں وچّ آ گھسے اتے سرمتییاں دی طاقت گھٹدی چلی گئی ۔ قرون وسطی (وچکارلے ویلے) وچّ سرمتییاں دی نسل اولاد الان کہلائے جان لگے اتے موجودہ ویلے وچّ ایہہ اوسیتی دے نام توں جان جاندے ہن تے روس دی ریاست اتلا اوسیتیا الانیا تے گرجستان دی ریاست دکھنی اوسیتیا وچ وسدے نیں ۔

## ایہ وی ویکھو

* سکیتھی لوک
* ایرانی بولیاں

## حوالے
# مارسیلز

**فرانس دے شہر**

پیرس **·** شٹراسبرگ **·** مارسیلز **·** اورلینز **·** بورڈو **·** نیس **·** نانتیز **·** مونٹپلائیر **·** للی **·** رینے **·** رائیم **·** لی ہاور **·** ساں اتین **·** طولون **·** گرینوبل **·** اینگرز **·** ڈیجون **·** بریسٹ **·** نائیم **·** لی مانس **·** ایکس این پرونس **·** کلیمون-فیراند **·** سینٹ ڈینس **·** ٹورز **·** فورٹ ڈی فرانس **·** کریٹیل **·** ولےاربین **·** آمیاں **·** میٹز **·** بیسانکاں **·** پرپگناں **·** ٹورکونگ **·** ملہاؤز **·** کین **·** بولون-بلانکور **·** رؤن **·** نینسی **·** ارجنٹیل **·** مونتریول **·** ساں پال **·** روبے **·** ساں ڈینس **·** ایوگناں **·** لیموگے **·** پوئیٹیرز **·** نانتیرے **·** ورسائی **·** کوربیوۓ **·** پاؤ **·** کالے
# فاتح مسجد

|  |
| --- |
| **فاتح مسجد** |
|  |
| **تھاں**

---

 | استمبول ترکی

---

 |
| **مستری**

---

 | عتیق سنان

---

 |
| **بننا ٹری** | 1463 |
| **پوری ہوئی** | 1771 |

فاتح مسیت ترکی دے شہر استمبول دی اک جامع مسجد اے ، جہڑی سلطنت عثمانیہ دے ویلے چ اساری گئی ۔ ایہہ ]]استمبول[[چ اسلامی تے بازنطینی طرز تعمیر دا اک ملاپ اے۔

## تریخ

فاتح مسیت [قسطنطنیہ]] دے ترک سلطان محمد فاتح دے ہتھ آن توں مگروں اودے کہن (حکم) تے بنائی گئی ۔ ایہہ مسجد فتح قسطنطنیہ دے بعد اساری جانہہ آلی پہلی مسیت سی ۔ تعمیر دے ماہر عتیق سنان نے 1463ء توں 1470ء دے ویلے چ اس مسیت نوں اسارئیا ۔

مسیت دوالے مدرسے ، کتب خانہ ، شفا خانہ ، مسافر خانہ ، کاروان سرائے ، بازار ، حمام تے لنگر خانہ بنا‎ۓ گۓ۔ ویلے دے نال نال ایتھے کجھ قبراں وی بنئیاں ۔ اصلی کوٹھا 325 میٹر چ مربع مورت دی سی ۔

سلطان محمد فاتح دی بنائی گئی مسجد 1509ء دے زلزلے چ ٹٹ گئی جسنوں فیر ٹھیک کیتا گئیا ۔ 1557ء تے 1754ء دے بھچالاں چ اک وار فیر مسیت تے اثر پئیا تے اک وار فیر اس دی مرمت کیتی گئی ۔ پر 22 مئی 1766ء چ آنہہ آلے زلزلے چ اس مسیت پوری ڈگ گئی ۔ ہن والی مسیت سلطان مصطفی III دے حکم تے معمار محمد طاہر نے 1771ء چ بنائی جہڑی اصل مسیت نالوں بلکل مختلف انداز چ تعمیر کیتی گئی ۔

مسیت دا صحن ، مرکزی داخلی بوہا تے میناراں دے تھلڑے حصے ای پہلی تعمیر دا حصہ نیں جنہاں تے 1771ء چ مسیت دوبارہ اساری گئی ۔

مسیت دی پھلواری چ سلطان محمد فاتح تے اسدی ملکہ گل بہار خاتون دی قبراں نیں ۔ مسیت دے احاطے ج سلطان محمد فاتح دی ماں نقش دل سلطانہ دی قبر وی موجود اے ۔

  **·ترکی دیاں مسیتاں**

سلطان احمد **·** سلیمیہ **·** سلیمانیہ **·** فاتح **·** عرب **·** عتیق علی پاشا **·** بایزید **·** بودرم **·** فناری عیسا **·** فیروز آغا **·** گل **·** نورعثمانیہ **·** اورتاکوئے **·** خرامی احمد پاشا **··** ینی والدی **·** قلندرخانہ مسیت **·** کاریہ **·** زیرک **·** کوچک **·** لالیلی **·** محرمہ سلطانہ **·** نویں **·** شمسی پاشا **·** سنجکتار خیرالدین **·** نکا آیا صوفیہ **·** ملا قلبی **·** زینب سلطان **·** آکسرے والدہ سلطان **·** شہزادہ **·** سنان پاشا **·** سوکولو محمد پاشا **·** یاوز سلیم **·** ظل محمود پاشا **·** پرانی **·** برصہ **·** کوجاتپہ
# فارن ہائٹ

فارن ہائٹ تے سیلسیس ناپ
  Countries that use Fahrenheit
  Countries that use both Fahrenheit and Celsius
  Countries that use Celsius
فارن ہائٹ گرمی ناپن دا اک ناپ اے۔ اینوں 1724 چ سوچیا گیا سی اے اک سائنسدان فارن ہائٹ دے ناں تے اے۔ اجکل ایدا ورتن کعٹ گیا اے

فارن ہائٹ چ 32 ڈگری تے پانی جم جاندا اے تے 212 تف ابل پیندا اے۔ ایدی نشانی (°F) اے۔

 **گرمی ناپ**

سیلسیس **·** کیلون **·** فارن ہائٹ
# موج-ٹوٹا دوہراپن

**موج-ٹوٹا دوہراپن** ایہ سچ اے کہ ہر بنیادی ٹوٹا یا کوانٹک شے موجاں تے ٹوٹیاں دوواں دیاں خاصیتاں رکھدی اے۔ موج-ٹوٹا دوہراپن شاید فزکس دی سمج آن آلیاں گلاں چوں سب توں مشکل مگر سب توں خاص وچوں اک اے۔ فزکس گرو جیڑے 19ویں تے 18ویں صدی وچ چانن بارے چ جانکاری لب رۓ سن آپس چ اس گل دے اتے کافی بحث کردے سن کہ چانن گولیاں آر لنگدے ٹوٹیاں نال بنیا اے یا فیر پانی دی لہراں ورگی موجاں نال بنی اے۔ کیونجہ کج ویلے چانن دوواں دیاں خاصیتاں رکھدی دسدی سی۔ چانن ٹوٹیاں آر سدا ٹردی سی مگر کج تجربیاں چ ایہ گل پتہ چلی کہ چانن دی پانی تے آواز دی لہراں آر موج لمبائی تے فریکونسی اے۔

میکس پلانک، ایلبرٹ آئینسٹائن، لوئی ڈی بروگلی، آرتھر کامپٹن، نیلز بوہر تے کئی اور فزکس گروواں نے اپنے کم نال سائنسی سوچ بنائی کہ ہر ٹوٹے دا اک موجی نیچر وی ہوندی اے (تے ہر موج دی اک ٹوٹا نیچر ہوندی اے)۔ ایہ گل تجربیاں چ مڈلے ٹوٹیاں چ ویکھی گئی تے فیر ایٹم تے ملیکیولاں چ وی ویکھی گئی۔

موج-ٹوٹا دوہراپن فزکس چ بوت سوچی گئی گل اے۔ اینوں بوت فزکس گروواں نے پڑھیا۔ اوناں چوں اک جرمن گرو ورنر ہائسنبرگ سمج گیا کہ ایہ دوہراپن کائنات دی ہر شے وچ ہیگا اے۔ اس گل نال اونیں کوانٹم فزکس وچ نویں جانکاریاں پائیاں۔

موج-ٹوٹا دوہراپن وچ کسے وی شے دی موج لمبائی نپن دا فارمولا 1924 وچ فرانسیسی فزکس گرو لوئی ڈی بروگلی نیں کڈیا سی۔

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
اس فارمولے وچ h پلینک دا کانسٹینٹ اے تے p مومینٹم اے۔
# ریل گڈی

رچرڈ ٹریوتھک دا بھاف انجن اجائبگھر وچ
**ریلگڈی** جو اج آواجائی اتے بھار ڈھوہن دا مکھ واہن اے۔ بھارت دا ریلوے محکمہ سبھّ توں وڈا محکمہ اے۔ ریل دا اتہاس بہت پرانا اے۔ بھاف انجن توں شروع ہو کہ بجلی والی ریلگڈی بن چکی اے۔

## اتہاس

* سبھ توں پہلاں سن 1769 وچ فرانس دی فوج دے اک سائنسدان نکولس جوزف کگرو نے بھاف نال چلن والی اک گڈی تیار کیتی۔ 3.6 کلومیٹر فی گھنٹے دی رفتار نال چلن والی ایہہ اک توپگڈی سی، ایہدا ودھ خرچ ہون کارن اتے اک پہیہ ٹٹن کارن ایہہ الٹ گئی۔ اس سائنسدان نے دوسری بھاف گڈی بنائی جو اجے وی پیرس دے کلا عجائبگھر وچ سرکھات رکھیا گیا اے۔
* سال 1970 وچ اک امریکی انجینیئر اولور اوانس نے بھاف نال چلن والی اک گڈی تیار کیتی، پر اس دا استعمال ناکام رہا۔
* سن 1786 وچ ایڈلبرگ دے ولئم سائمنگٹن دا بھاف نال چلن والا انجن وی کامیاب نہیں ہو سکیا۔
* اسے ویلے گیسبتی دے کھوجی ولئم مارڈوک نے وی بھاف نال چلن والی اک گڈی بنائی پر اوہ وی کامیاب نہیں ہوئی۔
* سن 1790 وچ کورنس دے اک نوجوان انجینیئر رچرڈ ٹریوتھک نے اپنی ورکشاپ وچ بھاف نال چلن والے کجھ انجناں دے ماڈل تیار کیتے۔ ٹریوتھک سڑک آواجائی لئی اک شاندار انجن گڈی بناؤنا چاہندا سی۔ اوہ دس سال اپنے یتن وچ لگیا رہا۔ انت سن 1801 وچ اس نوں لوہے دی اک وڈی انجن گڈی بناؤن وچ سفلتا ملی۔ اس انجن وچ اک چمنی لگی سی اتے آلے-دوآلے سواریاں دے بیٹھن دی تھاں سی۔ ٹریوتھک دی انجن گڈی سڑک تے کیتے گئے تجربے وچ کامیاب رہی۔اس نے سن 1803 وچ دوسری بھاف انجن گڈی بنائی اتے اس نوں چلا کے کارنبال توں لندن تک لے گیا۔ اس سفر وچ انجن دا کچومر نکل گیا سی۔ ٹریوتھک نے سوچیا کہ بھاف انجن گڈی نوں سڑکاں تے نہیں چلایا جا سکدا۔ اس لئی اس نے پٹڑی تے چلن والی بھاف انجن گڈی تیار کیتی۔ ٹریوتھک دی پٹڑی تے چلن والی بھاف انجن گڈی تاں تیار ہو گئی ساؤتھ ویلز وچ پینٹی ڈاران لوہا کارخانے دی اپنی اک گھوڑیاں نال کھچی جان والی ٹرام اے جو کارڈیا تک جاندی اے۔ ٹریوتھک نے لوہا کارخانے دے مالک نال گل کیتی کہ ٹرام تے اپنی بھاف نال چلن والی ریلگڈی دی پرکھ کرنا چاہندا اے تے مالک پرکھن لئی راضی کر لیا۔ متھے ویلے تے بھاف انجن گڈی نوں پٹڑی تے لیاندا گیا۔ ٹریوتھک خود اس گڈی نوں چلا رہا سی۔ اس دی پنج ڈبیاں والی گڈی نے دس ٹن لوہے اتے ستر سواریاں دے نال دس میل لمبیاں پٹڑیاں دی یاترا دو گھنٹیاں وچ پوری کر لئی۔ اس طرحاں ٹریوتھک دی بھاف انجن گڈی عالمی دی پہلی ریل گڈی بن گئی۔

## ہور ویکھو

بھاف دا انجن

## حوالے
# ڈیزل ریلوے انجن

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ڈیزل ریلوے انجن |  |

 |
|    |
|

---

 |
| نوع | ریلوے انجن    |
| انجن | ڈیزل انجن    |
| سب کلاس | ریلوے انجن    |
| انتظامی تقسیم
 |
| ترمیم  |

 **ڈیزل ریلوے انجن** یا **ڈیزل انجنڈیزل انجنڈیزل ریلوے انجن** یا **ڈیزل انجن** ( انگريزی: Diesel locomotive ) ایداں دے ریلوے انجن نو‏‏ں کہیا جاندا اے جو بنیادی طور اُتے ڈیزل انجنہاں تو‏ں حرکت کردا ہو یا ایويں وی کہ سکدے نيں کہ ڈیزل تو‏ں چݪݨ والے ریلوے انجنہاں نو‏ں ڈیزل ریلوے انجن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اردو وچ اسنو‏ں **ڈیزل انجن** کہیا جاندا ا‏‏ے۔
# آکسائڈ

لوۓ دی آکسائڈ جینوں زنگ کیندے نیں
**آکسائڈ** اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدے فارمولے وچ کم از کم اک آکسیجن دا ایٹم تے کسی دوجے عنصر دا ایٹم ہووے۔ دعاتی آکسائڈاں وچ عام طور تے آکسیجن دا -2 آکسیڈیشن حالت دا اینائن ہوندا اے۔ آکسائڈاں زمین دی کھل دا بوت حصہ بناندیاں نیں جیدی وجہ عنصراں دا ہوا تے پانی وچ آکسیجن نال رلنا اے۔ ہائیڈروکاربن دے بلن نال کاربن دیاں دو آکسائڈاں بندیاں نیں: کاربن ڈائی آکسائڈ تے کاربن مونو آکسائڈ۔ اوہ میٹیریل جیڑے صرف اکو عنصر نال بنے ہوندے نیں اوناں اتے وی آکسائڈ دی اک تہہ آجاندی اے۔ مثال دے طور تے الومینیم پتری اتے Al2O3 دی اک تہہ آجاندی اے جیڑی اینوں مزید زنگ توں بجاندی اے۔ نیچر وچ سب توں بوتیاں پائی جان آلیاں آکسائڈاں سیلیکان ڈائیآکسائڈ تے پانی نیں۔ زنگ وی آکسائڈ دی اک تہہ نوں کیندے نیں خاص طور تے رتی آکسائڈ دی تہہ نوں جیڑی لوۓ تے آکسیجن دے پانی دے ہون نال رلن تہ بن جاندی اے۔
# امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری

|  |
| --- |
| **امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری** |
|  |
| تھاں: | منہیٹن، نیو یارک، امریکہ |
| بنن ورہ: | 1869 |
| کنیاں چیزاں: | 2 ملین |
| ویکھن والے: | 5 ملین |
| ڈائریکٹر: | ایلن فٹر |
| ویب سائیٹ:  |

امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری نیویارک شہر دے انگ مینہیٹن وچ اک وڈا میوزیم اے۔

**امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری** (لاطینی: American Museum of Natural History) ریاست ہائے متحدہ دا اک پاکستان عجائب گھر برائے قدرتی تریخ و تعلیمی ادارہ جو مینہیٹن وچ واقع ا‏‏ے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ

 **نیو یارک شہر : ویکھن والیاں تھانواں**▼

سینٹرل پارک **·** ازادی بتی **·** میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ **·** ایمپائیر سٹیٹ بلڈنگ **·** میوزیم آف موڈرن آرٹ **·** ٹائم سکوائر **·** امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری
# ورڈزورتھ

|  |
| --- |
| **ولیم ورڈزورتھ** |
|  |
| **انگریز شاعر** |
| جیون: | 7 اپریل 1770 کمبرلینڈ، انگلینڈ |
| مرن: | 23 اپریل 1850 گراسمیر،انگلینڈ |
| کم : | شاعر |
| تحریک: | رومانوی |

ولیم ورڈزورتھ انیسویں صدی دا رومانوی انگریز شاعر سی۔ ورڈزورتھ نے کولرج نال رل کے رومانوی تحریک دی نیوں انگریزی چ رکھی۔ ورڈزورتھ فرانس دے انقلاب چ رنگیا سی۔ اودی شاعری چ عام بولی عام لوک تے عام گلاں ملدیاں نیں۔

## بارلے جوڑ

## ہور ویکھو

* انگریزی شاعری
# تھلویں لال

**تھلویں لال** بجناطیسی ریڈی ایشن اے جہدی موج لمبائی ۔7 توں 300 مائکرومیٹر دے وشکار ہوندی اے۔

زیريں سرخ شعاواں یا انفرا ریڈ شعاواں(infrared) ایسی شعاواں نيں جنہاں دا طول موج (wavelength) سرخ رنگ دے طول موج تو‏ں زیادہ ہُندا اے نظر آنے والی شعاواں 400 (نیلی) تو‏ں 700 نینومیٹر (سرخ) تک طولِ موج رکھدی نيں۔ ایسی شعاواں جنہاں دا طول موج 700 نینومیٹر تو‏ں زیادہ مگر خرد موج (microwave) تو‏ں کم ہُندا اے زیرِ سرخ شعاواں کہلاندی نيں۔:یہ سورج تو‏ں وی خارج ہُندیاں نيں مگر عام اکھ تو‏ں نظر نئيں آتاں۔

## ہور ویکھو

* برقناطیسی ریڈی ایشن

### بارلے جوڑ