Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# چار ایشیائی شیر

| چار ایشیائی شیر |
| --- |
|  |
| چار ایشیائی شیر: ہانگ کانگ، سنگاپور، جنوبی کوریا تے تائیوان |
| چینی نام |
| روایتی چینی |  亞洲四小龍  |
| سادہ چینی |  亚洲四小龙  |
| لغوی معنی | *Asia's Four Little Dragons* |
|

| ◄انتساخ |
| --- |
| ماندرین |
| - ہانیو پنین | Yàzhōu sì xiǎo lóng |
| - ٹونگیونگ پنین | Yàjhōu sìh siǎo lóng |
| - وادے-جائلز | Yachou szu hsiao lung |
| - ییل رومن سازی | Yàzhōu sz̀ syǎu lúng |
| من |
| - ہوکین POJ | A-chiu Sì-sió-lêng |
| کینٹونیز (یو) |
| - جیوٹپنگ | aa3 zau1 sei3 siu2 lung4 |
| - Yale Romanization | aa jāu sei síu lòhng |

 |
| کوریائی نام |
| ہانجا |  아시아의 네 마리 龍  |
| لغوی معنی | *Asia's four dragons* |
|

| ◄انتساخ |
| --- |
| - Revised Romanization | asia ui ne mari yong |
| - McCune- Reischauer | asia ŭi ne mari yong |

 |
| ملایو نام |
| ملایو | Empat Harimau Asia |
| تامل نام |
| تامل | நான்கு ஆசியப் புலிகள் |

**چار ایشیائی شیر** (انگریزی: Four Asian Tigers) یا چای ایشیائی ڈریگن ایشیا د‏‏ی چار ودھدی ہوئی معیشتاں ہانگ کانگ، سنگاپور، جنوبی کوریا تے تائیوان نو‏‏ں کہیا جاندا اے جتھ‏ے صنعت نے 1960ء د‏‏ی دہائی تو‏ں لے ک‏ے 1990ء د‏‏ی دہائی تک برق رفتاوی تو‏ں ترقی کيتی۔
21واں دے آغاز تک ایہ چاراں عالمی بینک اعلیٰ آمدنی معیشت وچ جگہ بنا چکے سن ۔ سنگاپور تے تائیوان دنیا دے وڈے مالی ادارے بن چکے سن ۔تائیوان تے جنوبی کوریا نے برقیات تے آلات د‏‏ی صنعت وچ اپنا مقام بنایا۔ انہاں د‏‏ی معشیندی ترقی د‏‏ی وجہ تو‏ں دنیا دے کئی ترقی پزیر ملکاں دے لئی راہ ہدایت ثابت ہوئیاں جنہاں وچ جنوب مشرقی ایشیا د‏‏ی ٹائیگر کلب معیشتاں بالخصوص قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔

## جائزہ

Growth in per capita خام ملکی پیداوا‏‏ر in the tiger economies between 1960 and 2014
ایشیا وچ معاشی بحران، 1997ء تو‏ں پہلے چار ایشیائی شیر معیشتاں ایشائی معجزہ دے طور پا جانی جادیاں سن۔ انہاں نے درآمد تے ڈولپمنٹ پالیسیاں د‏‏ی مدد تو‏ں ایسی ترقی د‏‏ی کہ باقی ملکاں نو‏‏ں عجوبہ سا لگنے لگیا سی۔ عالمی بینک د‏‏ی اک رپورٹ دے مطابق انہاں پالیسیاں وچ مکیرواکونومک مینیجمینٹ دا انضمام سی۔
انہاں چاراں وچ سب تو‏ں پہلے صنعت کاری دا تجربہ کرنے والا ملک ہانگ کانگ سی جتھ‏ے 1950ء د‏‏ی دہائی وچ کپڑ‏ے د‏‏ی صنعت لگائی گئی، کپڑےآں دے علاوہ الیکٹرانکس تے پلاسٹک د‏‏ی جملہ مصنوعات تیار جانے لگاں تے عالمی بازار وچ درآمد کیتی جانے لگیاں۔ملائیشیا تو‏ں آزادی ملنے دے بعد سنگاپور وچ اکانومک ڈولپ مینٹ بورڈ بنایا گیا تے ملک د‏‏ی صنعت نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی بہت ساریاں اکانومک پالیسیاں نو‏‏ں نافذ کیتا گیا۔ خارجی سرمایہ کاری نو‏‏ں لبھانے دے لئی ٹیکس وچ کمی کر دتی گئی۔ تائیوان تے جنوبی کوریا وچ صنعت کاری دا آغاز 1960ء د‏‏ی دہائی وچ شروع ہويا تے حکومت تو‏ں خوب مدد ملی۔ حکومت نے صنعت کاری د‏‏ی زبردست پالیسیاں بنائاں تے دونے ملکاں نے ہانگ کانگ تے سنگاپور د‏‏ی طرح درآمد اُتے خوب توجہ دتی۔ چاراں ملک جاپان د‏‏ی ترقی تو‏ں متاثر سن تے جاپان د‏‏ی طرح تعلیم تے بنیادی ڈھانچہ وچ سرمایہ ک‏ر ک‏ے اس د‏ی طرح ترقی کرنا چاہندے سن ۔

## حوالے
# ۹ اپریل

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **اپریل** | >> |
| پیر | منگل | بدھ | جمعرات | جمعہ | چھنچھر | اتوار |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** |   |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 7 اپریل | 8 اپریل | 9 اپریل | 10 اپریل | 11 اپریل |

|  |
| --- |
| **13 جون** حالیہ سالاں چ |
|   2026 (ہفتہ)
 |
|   2025 (جمعہ)
 |
|   2024 (جمعرات)
 |
|   2023 (منگل)
 |
|   2022 (سوموار)
 |
|   2021 (اتوار)
 |
|   2020 (ہفتہ)
 |
|   2019 (جمعرات)
 |
|   2018 (بدھ)
 |
|   2017 (منگل)
 |

**9 اپریل** عیسوی کیلنڈر چ سال دا 99th دن اے  (99th لیپ دے سالاں چ)۔

**9 اپریل** گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 99واں (لیپ سال وچّ 100واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 266 دن باقی ہن۔

## تریخ

## واقعے

* 1669 – مغل بادشاہ اورنگزیب نے سارے ہندو سکولاں اتے مندراں نوں ختم کرن دا حکم دتا۔
* 1756 – بنگال دے نواب علی وردی خان دا پوتا سراج الدولہ بنگال دا نواب بنیا۔
* 1906 – جدید اولمپک کھیڈاں دی شروعات دے 10 سال پورے ہون موقعے اُتے ایتھنز وچ خاص اولمپک کرایا گیا۔
* 1914 – دنیا دی پہلی رنگین فلم ورلڈ دی فلیش اینڈ دی ڈیول لندن وچ رلیز کیتی گئی۔
* 1940 – جرمنی دا مسافر جہاز 'بلوچر' اوسلوفزورڈ وچ ڈب گیا۔ حادثے وچ اک ہزار لوک مارے گئے۔
* 1965 – رن کچھ وچ بھارت پاکستان لڑائی دی شروعات۔
* 1967 – بوئنگ 737 نے پہلی اڑان بھری۔
* 1984 – مشرقی جرمنی دا آئین لاگوُ ہویا۔
* 1984 – بھارتی فوج دے کیپٹن ایچ جے. سنگھ نے کشمیر وچ واقع 3340 میٹر اچے بنیہال درے نوں ہینگ گلائیڈر راہیں پار کر کے عالمی ریکارڈ بنایا۔
* 1989 – ایشیا دی پہلی پوری طرحاں زمین اندر بنے سنجے پن بجلی پراجیکٹ نے پیداوار شروع کیتی۔
* 2003 – عراق دے راجگڑھ بغداد اُتے امریکی فوج دا قبضہ۔
* 2008 – بھارتی بحریہ دا دستہ قطب شمالی پہنچیا۔
* 2013 – فرانس دی سینیٹ نے ہم جنسی ویاہ نوں مانتا دتی۔

## جم

## موت

* 1756 – بنگال دے نواب علی وردی خان دا 80 سال دی عمر وچ مرشد آباد وچ انتقال۔

## تعطیلاں تے تہوار

## حوالے
# ہتھ گھڑی

**گھڑی** اک ویلہ دسن والی شے اے۔ کعڑی منٹ، کینٹے تے سکنٹاں دے نال دن، معینے تے ورھے وی دس سکدی اے۔ نویاں گھڑیاں عام طور تے بجلی نال چلدیاں نیں۔ سستیاں گھڑیاں کوارٹز کرسٹلاں وچوں بجلی ٹورن نال ٹردیاں نیں تے اوہ بہت ٹھیک ٹھاک ویلا دسدیاں نیں۔ جدوں کہ مہنگیاں تے زبردست گھڑیاں بجلی توں علاوہ دوجے مکینکی طریقیاں نال ٹردیاں نیں اوہ ویلا بجلی والی گھڑیاں دے مقابلے تے زیادہ ٹھیک تے نہیں دسدیاں پر اوہ اپنی خوبصورتی تے اوہنوں بنان وچ محنت دی وجہ توں مہنگیاں ہوندیاں نیں۔

شروع وچ گھڑیاں بھاریاں تے وڈیاں ہوندیاں سن جیہناں نوں جیباں وچ پا کے ٹرنا پیندا سی تے ویلا لنگھن دے نال نال اوہ نکیاں ہوندیاں گئیاں تے 20ویں صدی دے شروع وچ اوہ سستیاں تے نکیاں ہوگیاں۔
# آرگون

**لاعملین**، جیندے انگریزی وچ **آرگون** کہا جاندا اے، اک کیمیائی عنصر اے جس دا علامت Ar اے تے جوہری عدد 18 اے۔

## وجہ تسمیہ

* آ = لا
* رگ = عمل
* ون = ین
* لا + عمل + ین = *لاعملین*

| **پیریاڈک ٹیبل** |
| --- |
| H |   | He |
| Li | Be |   | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |   | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca |   | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr |   | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Fl | Uup | Lv | Uus | Uuo |
|   |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| الکالی دھات | الکالائن دھات | لینتھانائڈ | ایکٹینائڈ | ٹرانزیشن دھات | دوجیاں دھات | میٹالائڈ | دوجیاں غیر دھات | ہالوجن | نوبل گیس |

 |
# کرائسلر بلڈنگ

|  |
| --- |
| **کرائسلر بلڈنگ** |
|  |
| دیس: | امریکہ |
| شہر: | نیو یارک |
| اچا‏‏ئی: | 319 میٹر/(1,046 فٹ) |
| بنن ورہ: | 1930 |
| بنن ویلہ: | 1928–1930 |

**کرائسلر بلڈنگ** امریکہ دے شھر نیو یارک وچ اک ٹاور اے ایدی اچائ 319 میٹر (1,046 فٹ) اے۔ اے 1930 وچ بننا پورا ہویا تے ایدیاں 77 منزلاں نیں۔

## ہور ویکھو

* دنیا دیاں اچیاں بلڈنگاں

## بارلے جوڑ

 **نیو یارک شہر : ویکھن والیاں تھانواں**

سینٹرل پارک **·** ازادی بتی **·** میٹروپولیٹن میوزیم آف آرٹ **·** ایمپائیر سٹیٹ بلڈنگ **·** میوزیم آف موڈرن آرٹ **·** ٹائم سکوائر **·** امریکن میوزیم آف نیچرل ہسٹری
# ہانز بیتھے

|  |
| --- |
| **ہانز بیتھے** |
|  |
| جمیا: | 2 جولائی 1906 جرمنی |
| مرن دن: | 6 مارچ 2005 |
| کم : | فزکس |
| نوبل انعام لیا: | 1967 |

 **فزکس چ نوبل انعام لین والے**

ولہیلم رونٹیگن **·** ہینڈرک لورینٹز **·** پیٹر زیمن **·** ہینری بیکرل **·** پیری کیوری **·** میری کیوری **·** لارڈ ریلے **·** فلپ لینارڈ **·** جے جے تھامسن **·** البرٹ اے مائیکلسن **·** گیبرل لپمان **·** کارل فرڈیننڈ براون‏ **·** مارکونی **·** یوہانس دائیڈیرک فان ڈی والز **·** ولیہلم ویین‏ **·** گستاف دالین **·** ھایک کامرلنگ اونس **·** میکس فان لائو **·** ولیم ہنری بریگ **·** ولیم لارنس بریگ **·** چارلس گلوور بارکلہ **·** میکس پلانک **·** یوہانز سٹارک **·** چارلس ایڈورڈ گیوم **·** ایلبرٹ آئینسٹائن **·** نیلز بوہر **·** رابرٹ اے ملیکنز **·** مان سیگباہن **·**  گستاف ہرٹز **·** یان باپٹسٹے پیرن **·** آرتھر کومپٹن **·** چارلس تھامسن ریز ولسن **·** اون ولانز رچرڈسن **·** لوئی دوبروی **·** وینکٹا رامن **·** ورنر ہائسنبرگ **·** ارون شروڈنگر **·** پال ڈیراک **·** جیمز چیڈوک **·**  کارل اینڈرسن **·** جارج پیجٹ تھامسن **·** اینریکو فرمی‏ **·** ارنسٹ لارنس‏ **·** اٹو سٹرن‏ **·** ولفگانگ پالی‏ **·** پرسی برجمین **·** ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن‏ **·** پیٹرک بلیکٹ **·** ہائیڈکی یوکاوا **·** سیسل فرینک پاول‏ **·** جان کوککرافٹ **·** ارنسٹ والٹن **·** فیلکس بلوخ **·** ایڈورڈ ملز پرسل **·** فرتس زرنائیک **·** میکس بورن **·** والتھر بوتھے **·** ولیس لیمب **·** پولیکارپ کش **·** جان بردین **·** والٹر بریٹمین **·** والٹر بریٹمین **·** چین ننگ یانگ  **·** سنگ-ڈاؤ لی **·** پاول چرنکوف  **·** الیا فرینک **·** جان بردین **·** والٹر بریٹمین **·** ولیم شوکلے **·** چین ننگ یانگ  **·** پاول چرنکوف  **·** الیا فرینک **·** ایمیلیو سیگرے **·** اون چیمبرلین ‏  **·** ڈونلڈ گلاسر **·** ڈونلڈ گلاسر  **·** لیو لنداؤ **·** یوجین وگنر  **·** ماریا گوپرٹ مائر **·** ہانز جنسن ‏ **·** الیگزنڈر پروخروف **·** ہانز جنسن ‏ **·** چارلس ٹاؤنز **·** سن اتیرو ٹوموناگا **·** جولین شونگر **·**  رچرڈ فائنمین **·** ایلفرڈ کیسلر **·** ہانز بیتھے **·** لوئیس الوارز **·** ہنس الفوین **·** لوئیس نیل **·** سرگ ہاروش **·** ڈیوڈ وائنلینڈ  **·** شوجی ناکامورا  **·** اسامو آکاساکی  **·** ہیروشی آمانو
# سینوسفیئر (چینی ثقافتی)

| سینوسفیئر (چینی ثقافتی) |
| --- |
|  معلومات نسلی گروہ
 |
| دیس |  چین   شمالی کوریا   جنوبی کوریا   جاپان   سنگاپور    |
| نسلی گروہ | ثقافتی خطہ    |
|  |
|  |
| ترمیم  |

سینوسفیئر اُس ثقافتی، لسانی تے تاریخی حلقے نوں کہندے نیں جیہڑا صدیوں توں چینی تہذیب دے اثر ہتھاں پروان چڑھیا اے۔ ایہہ اصطلاح خاص طور اُتے اوہناں خطیاں لئی استعمال ہوندی اے جتھے چینی زبان، کنفیوشس ازم، بدھ مت دیاں مخصوص شکلتاں، تے چینی رسم و رواجاں نے گہرا اثر چھڈیا اے۔م، بدھ مت دیاں مخصوص شکلتاں، تے چینی رسم و رواجاں نے گہرا اثر چھڈیا اے۔

## سینوسفیئر لفظ دا مطلب

"سینوسفیئر" لفظ وچ "سینو" دا مطلب چین نال تعلق رکھنا اے، تے "سفیئر" دا مطلب اثر دا دائرہ اے۔ اس طرح، سینوسفیئر اوہناں معاشرتاں نوں بیان کردا اے جیہڑیاں تاریخی طور اُتے چین دے ثقافتی اثر تھلے رہیاں نیں۔

## تاریخی پس منظر

قدیم دور وچ، خاص طور اُتے ہان سلطنت، تانگ سلطنت تےمنگ سلطنت دے زمانے وچ، چین ایشیا وچ اک مضبوط تہذیبی مرکز سی۔ اس دوران چین نے اپنے پڑوسی ملکاں نال تجارت، سفارتی تعلقات تے تعلیمی تبادلے قائم کیتے۔ ایہہ رابطے نال چینی رسم الخط، فلسفہ، تے انتظامی نظام ہور خطیاں وچ پھیل گئے۔

## اہم علاقے

سینوسفیئر وچ عموماً ہیٹھ لکھے خطے شامل کیتے جاندے نیں:

* مشرقی ایشیا دے کئی ملک
* جزیرہ نما کوریا
* جاپان
* ویتنام

ایہناں ساریاں تھواں تے کسی نہ کسی شکل وچ چینی اثرات، خاص طور اُتے زبان، ادب، تے ریاستی نظام وچ نظر آندے نیں۔

## ثقافتی اثرات

سینوسفیئر دیاں نمایاں خصوصیات وچ شامل نیں:

* چینی رسم الخط: کئی ملکاں نے تاریخی طور اُتے چینی حروف استعمال کیتے
* کنفیوشس ازم: اخلاقی تے سماجی اصولاں دا اک اہم نظام
* تعلیمی نظام: امتحانی بنیاد تے سرکاری عہدیاں دی تقڑی
* ادب تے فلسفہ: کلاسیکی چینی متناں دا اثر

## زبان تے تحریر

اگرچہ ہر علاقے دی اپنی زبان اے، پر کلاسیکی چینی ((Classical Chinese)) صدیوں تک علم تے سرکاری تحریر دی مشترکہ زبان رہی۔ اس دا اثر آج وی مختلف زبانواں دے الفاظ تے ادبی روایت وچ موجود اے۔

## جدیڈ ور وچ سینوسفیئر

آج دے دور وچ، سینوسفیئر دی اہمیت صرف تاریخی یا ثقافتی تناظر تک محدود نہیں، بلکہ معاشی تے سیاسی تعلقات وچ وی نظر آندی اے۔ چین دی عالمی سطح اُتے بڑھدی ہوئی طاقت نال، اس دائرے دی نئی تشریحاں سامنے آ رہیاں نیں۔

## سٹّا

سینوسفیئر اک اہم تصور اے جیہڑا مشرقی ایشیا دیاں تہذیباں وچ چین دے دیرپا اثر نوں بیان کردا اے۔ ایہہ نہ صرف ماضی دی سمجھ وچ مڈ کردا اے بلکہ موجودہ علاقائی تعلقات نوں وی بہتر طور اُتے سمجھݨ وچ معاون اے۔

## ہورویکھو

## حوالے
# کاراواجیو

| Caravaggio |
| --- |
| (اطالوی وچ: Michelangelo Merisi da Caravaggio)   |
| وٹاّویولیونی ولوں کاراواجیو دیچاک نال بنای تصویر ۱۶۲۱ |
|

---

 |
| پیدائشی نام | (اطالوی وچ: Michelangelo Merisi)   |
| جم | 29 ستمبر 1571
 میلان, ڈچی میلان |
| وفات | 18 جولائی 1610   (39 سال)
 Porto Ercole, State of the Presidi |
| مدفن | پروٹو عیرکولے    |
| شہریت |  ڈچی میلان    |
| نسل | اطالوی لوگ    |
|  عملی زندگی
  |
| تعليم | Simone Peterzano |
| پیشہ | مصور    |
| پیشہ ورانہ زبان | اطالوی    |
| شعبۂ عمل | مصوری    |
| وجہ شہرت | Painting |
| کارہائے نمایاں | * *The Beheading of St John the Baptist*
* *The Calling of Saint Matthew*
* *The Musicians*
* *The Cardsharps*
 |
| تحریک | بیرک    |
| اعزازات
 |
| مالٹا خود مختار فوجی مجاز    |
|  دستخط
  |
|    |
|  |
|  |
| ترمیم  |

**مائیکل اینجلو میریسی کاراواجیو**  (انگریزی: Mیچہےلانگےلو Mےریسی Cاراواگگیو)، اکّ اطالوی مصور سی جس نے اپنی زیادہ تر فنی زندگی روم وچ سرگرم ہو کے گزاری۔

## حوالے
# سوالبارد

یورپ دے نقشے ج سوالبارد
پرنس چارلس فورلینڈ جس نوں 1973ء چ فورلینڈیٹ نیشنل پارک دا درجہ دتا گیا
سوالبارد یورپ دے شمال چ وڈا سمندر آرکٹک چ واقع اک جزیرےآں دا مجموعہ اے جہڑا ناروے تے قطب شمالی دے ادھ واقع اے ، ایہہ ناروے دا شمالی ترین علاقہ اے ۔

ممکن اے وائی کنگ یاں روسیاں نے 12ویں صدی چ سوالبارد نوں دریافت کر لئیا ہوئے ، کیونجے ناروے دی روایتی داستاناں چ سوالبارو ناں دی سرزمین دا ذکر ملدا اے ، جس دا مطلب :سرد کنارا" اے ، پر اسنوں غیر متنازع طور تے پہلی وار ولندیزی جہازران تے مہم جو ولیم بیرنٹس نے 1596ء چ دریافت کیتا سی ۔

سوالبارد دے اک جزیرے لونگیئربابن تے 20 اپریل توں 23 اگست تک سورج طلوع رہندا اے جدوں کہ 26 اکتوبر توں 15 فروری تک رات رہندی اے ۔

سوالبارد دی کل آبادی 2005ء دے مطابق 2400 اے ، تقریبا 70 فیصد آبادی نارویجی اے جدوں کہ باقی 30 فیصد روسی ، یوکرینی تے پولش باشندے نیں ۔
# نگ پتھر

نگینے
**نَگ** یا **مہنگا پتھر** جیہنو‏‏ں انگریزی وچ gemstone کہیا جاندا اے، بنیادی طور تے اک معدن (mineral) یا چٹان (صخرہ / rock) ہُندا اے، مثال دے طور اُتے لاجورد، لعل، یاقوتِ ارغوانی وغیرا ۔
نگینے اوہ قیمتی پتھر نیں جیہڑے تراش کے سجاوٹ یا زیورات دے قابل بݨا دتے گئے ہوݨ ۔ جم (gem) دا اطلاق کِسے خاص شکل وچ تیار شدہ ہر نگینے اُتے ہُندا اے، چاہے اوہ کِسے قِسم دے قیمتی پتھر تو‏ں بݨیا ہووے ۔ لفظ جم (gem) دا تعلق قدیم شاہ ایران جمشید دے آئینے نال ا‏‏ے ۔ جم شید دے لفظی معنی چمکدار چیز دے نيں ۔

 **نَگ پتھر**▼

یاقوت **·** عقیق **·** لال عقیق **·** لعل **·** لاجورد **·** زمرد **·** جیڈ **·** اوپل **·** پکھراج **·** ہیرا **·** موتی **·** بلور **·** چیتا اکھ **·** نیلم **·** زرقون **·** ایمتھسٹ **·** جیسپر **·** سورجی پتھر
# لوہا ویلا

لوہا ویلا دنیا دی تریخ وچ اوہ ویلا اے جدوں اوہ اپنے اوزاراں ، ہتھیاراں ، پعھانڈےآں تے ہور ورتن آلیاں چیزاں لئی لوہا ورتدے سن ۔ تریخ وچ لویا ویلا تن ویلیاں دی ریت وچ انت دا ویلا اے ۔ ایہ کانسی ویلے توں مگروں آیا ۔ لوہا ویلا وکھرے دیساں وچ وکھرے ویلیاں چ آیا ۔

### پنجاب چ

پنجاب، پراݨے پاکستان تے بھارت اچ لوہا ویلا 3000 ورھے پہلاں آیا ۔ لوہے دا ہل بݨݨ نال فصلاں دی پیداوار ودھ گئی ، لوک گݨتی وی ودھ گئی ۔ ٹیکسلا ورگے نگر بݨے ۔

 **تن ویلے·** لوہا ویلا **·** کانسی ویلا **·** پتھر ویلا **·**
# گریگوری کیلنڈر

پوپ گریگوری سیزدہم گریگورین تقویم دے تعارف دی خوشی منا ریئے نیں
**گرہگوری تقویم**، جیہنوں اردو تے پنجابی وچ سال توں بعد **ء** نال دکھایا جاندا اے (مثلن 2000ء)، اوہ تقویم اے جس وچ وقت دا حساب حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی پیدائش توں لایا جاندا اے اگرچہ اس گل وچ اختلاف اے کہ حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی پیدائش دا سال کیہڑا سی۔ اس وچ زمانے دے نال نال تبدیلیاں ہوندیاں رہیاں نیں مثلن پوپ گریگوری نے سولہویں صدی وچ تاحال آخری قابلِ ذکر تبدیلی کیتی سی اسی لئی ایہنوں گریگوری تقویم کہندے نیں۔

## ورتوں

ایہ کیلنڈر ساری دنیا وچ ورتیا جاندا اے۔ ایہہ جولیئن کلنڈر دا سودھیا روپ اے۔ پوپ گریگوری نے سولھویں صدی وچ اس وچ آخری قابل-اے-ذکر تبدیلی کیتیاں سن اس لئی اسنوں گریگوریئن کلنڈر کہیا جاندا اے۔

## دناں دا حساب

گریگوریئن کیلنڈر دی بنیادی اکائی دن ہندی اے۔ 365 دناں دا اک سال ہندا اے، پر ہر چوتھا سال 366 دن دا ہندا اے جس نوں لیپ دا سال کہندے نیں۔ سورج اتے مشتمل پنچانگ ہر 146,097 دناں بعد دہرایا جاندا اے۔ ایہنوں 400 سالاں وچ ونڈیا گیا اے۔ ایہ 20871 ستواریاں دے برابر ہندا اے۔ ایہناں 400 سالاں وچ 303 سال عامَ سال ہندے نیں تے 97 لیپ دے سال۔

## لاگو

ایہ کیلنڈر کیتھولک پوپ گریگوری تیرہویں نے 1582 وچ تیار کر کے لاگو کیتا سی۔ اس توں پہلاں جولیئن کیلنڈر لاگو سی۔ جولیئن کیلنڈر دا آخری دن 4 اکتوبر، 1582 سی (ادوں جوڑ گنتی وچ 10 دن دا فرق ہون کارن) گریگوریئن کیلنڈر دا پہلا دن 15 اکتوبر سی۔ اس نوں سبھّ توں پہلاں 1582 وچ ہی کیتھولک دیساں سپین، پورتگال تے اٹلی نے لاگوُ کیتا سی۔ فرانس نے 9 دسمبر، 1582 نوں منّ لیا اتے اتھے اگلا دن 20 دسمبر سی (اوہناں وی 10 دن ختم کر دتے) سن۔ پہلاں تاں اس نوں صرف کیتھولک دیساں نے ہی لاگوُ کیتا پر پھر 1700 وچ پروٹیسٹینٹ دیساں نے وی منظور کر لیا۔ انگلینڈ نے اس کیلنڈر نوں 1752 وچ لاگوُ کیتا، اتھے 2 ستمبر، 1752 توں اگلا دن 14 ستمبر سی (ہن 11 دن ایڈجسٹ کرنے پئے سن)۔ روس نے اس نوں 1 فروری، 1918 توں لاگوُ کیتا پر اتھے 31 جنوری، 1918 توں اگلا دن 14 فروری سی (13 دن دا فرق ایڈجسٹ کرن کر کے)۔ یورپ وچ یونان نے اس کیلنڈر نوں سبھّ توں بعد وچ لاگوُ کیتا سی؛ اتھے 15 فروری، 1923 توں اگلا دن (13 دن دا فرق ایڈجسٹ کرن کر کے) 1 مارچ بنیا سی۔ سکھ تواریخ وچ 1698–99 وچ وساکھی 29 مارچ نوں سی، پر 1763 وچ 10 اپریل نوں آؤن دا کارن ایہہ سی کہ برطانوی حکومت نے 1752 وچ اس کیلنڈر نوں برطانوی ہند وچ لاگوُ کر لیا سی تے اس نال وچکارلے 12 دن ایڈجسٹ ہو گئے سن۔

## تفصیل

گریگورین تقویم نوں باراں مہینےآں وچ تقسیم کیتا جاندا اے۔

| شمار | نام | دن |
| --- | --- | --- |
| 1 | جنوری | 31 |
| 2 | فروری | 28 یا 29 |
| 3 | مارچ | 31 |
| 4 | اپریل | 30 |
| 5 | مئی | 31 |
| 6 | جون | 30 |
| 7 | جولائی | 31 |
| 8 | اگست | 31 |
| 9 | ستمبر | 30 |
| 10 | اکتوبر | 31 |
| 11 | نومبر | 30 |
| 12 | دسمبر | 31 |

## ہور دیکھو

* اسلامی تقویم
* ایرانی تقویم

## حوالے
# جنوبی آسٹریلیا

|  |
| --- |
| **جنوبی آسٹریلیا** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| پرچم | قومی نشان |

 |
| نعرہ یا عرفیت: *تہوار ریاست* |
|  ہور آسٹریلوی ریاستاں تے علاقہ جات |
| راجگڑھ | ایڈیلیڈ |
| ناں آبادی | جنوبی آسٹریلوی |
| حکومت جنوبی آسٹریلیا | آئینی بادشاہت |
|  - گورنر | کیون سکیرس |
|  - وزیر اعظم | جے ویدرایل (آسٹریلوی لیبر پارٹی) |
| آسٹریلوی ریاست |
|  - کالونی دے طور اُتے اعلان | جنوبی آسٹریلیا ایکٹ ۱۸۳۴ |
|  - اعلان | ۲۸ دسمبر ۱۸۳۶ |
|  - ذمہ دار حکومت | ۱۸۵۷ |
|  - ریاستی درجہ | ۱۹۰۱ |
|  - آسٹریلیا ایکٹ ۱۹۸۶ | ۳ مارچ ۱۹۸۶ |
| رقبہ |   |
|  - کل | چوتھا) **لکھن غلطی: "۱" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** مربع میل |
|  - زمینی | ۹۸۳۴۸۲ کلومیٹر2 **لکھن غلطی: "۹" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** مربع میل |
|  - آبی | ۶۰۰۳۲ کلومیٹر2 (۵٫۷۵%) **لکھن غلطی: "۶" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** مربع میل |
| آبادی (مارچ 2012) |
|  - آبادی | پنجواں) |
|  - کثافت | ۱٫۶۷/کلومیٹر2 (چھٹا) **لکھن غلطی: "۱" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** /مربع میل |
| ارتفاع |   |
|  - بلند ترین | ماؤنٹ ووڈ روف ۱٬۴۳۵ میٹر (۴٬۷۰۸ فٹ) |
| مجموعی ریاست پیداوار (۲۰۱۰–۱۱) |
|  - پیداوار (ملین ڈالر) | $86,323 (پنجواں) |
|  - پیداوار فی کس | $۵۲٬۳۱۸ (ساتواں) |
| منطقۂ وقت | UTC+9:30 (آسٹریلیا وچ وقت) UTC+10:30 (روشنیروز) |
| وفاقی نمائندگی |
|  - ایوان نشستاں | ۱۱ (۱۵۰ – ۷٪) |
|  - سینٹ نشستاں | ۱۲ (۷۶ – ۱۶٪) |
| مخففات |   |
|  - ڈاک | SA |
|  - **آیزو 3166-2** | AU-SA |
| علامات |   |
|  - پھُل | ستورت د‏‏ی صحرا مٹر (*Swainsona formosa*) |
|  - حیوان | بالاں والے ناکوالا وومبیٹ *(Lasiorhinus latifrons*) |
|  - پرندہ | پائپنگ شرائیک |
|  - آبی | پتیدار سی ڈریگن (*Phycodurus eques*) |
|  - جوہر | اوپل |
|  - رنگ | سرخ، نیلا، تے سنہری |
| ویب سائیٹ | www.sa.gov.au |

**جنوبی آسٹریلیا** (South Australia) آسٹریلیا دے جنوب وسطی حصے وچ اک ریاست ا‏‏ے۔ ایہ آسٹریلیا د‏‏یاں ریاستاں وچ چوتھ‏ی سب تو‏ں وڈی ریاست ا‏‏ے۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* جنوبی آسٹریلیا
* سرکاری علامات Archived 2015-03-12 at the وے بیک مشین
* جنوبی آسٹریلیا د‏‏ی یونیورسٹی Archived 2012-02-09 at the وے بیک مشین
* جنوبی آسٹریلوی سیاحت کمیشن
* جنوبی آسٹریلیا د‏‏ی موسمیا‏‏تی تبدیلی حکمت عملی (2007) Archived 2008-10-01 at the وے بیک مشین
* جنوبی آسٹریلوی سبھیاچار ا ینسائکلوپیڈیا
* جنوبی آسٹریلیا د‏‏ی ماحولیا‏ت‏ی تریخ Archived 2001-10-07 at the وے بیک مشین

## ہور ویکھو

* آسٹریلیا
* آسٹریلیا د‏‏یاں ریاستاں تے علاقہ جات
# پالتو بنانا

جانوراں تے بوٹیاں ج ایسے بوٹے تے جانور جنن جیہڑے انساناں نال رہ سکن تے فیر اوناں نوں پکیاں نال رکھن تے اوناں توں فیدے چکناں اوناں نوں پالتو بنانا اخواندا اے۔
# اپولو 17

**اپالو 17** وچ تین خلاباز (یوجین سرنان، ہیریسن شمٹ، تے رونالڈ ایونز) چاند اتے پہنچنے والے حتمی لوگ بن گئے۔ ان دے مشن نے علم اتے توجہ مرکوز رکھیے، خلابازاں نے سب توں زیادہ ویلہ چاند دی سطح اتے صرف کیا تے پروگرام وچ موجود کندی بھی نمونے کو حاصل کیا سی۔

## ہور ویکھو

* اپولو پروگرام
# چند گرہن

چاند گرہن دا مسیط
زمین دا اوہ سایہ جو زمین دی گردش دے باعث کرہ زمین دے چاند تے سورج دے درمیان آ جانے تو‏ں چاند دی سطح اُتے پڑتا اے تے چاند تاریک نظر آنے لگدا ا‏‏ے۔ چاند گرہن کدی جزوی ہُندا اے تے کدی پورا۔ یہ اوہدی گردش اُتے منحصر ا‏‏ے۔ زمین تے چاند تاریک کرے نيں۔ تے ایہ دونے سورج تو‏ں روشنی حاصل کردے نيں۔ زمین سورج دے گرد اپنے مدار اُتے گھُمدی اے تے چاند زمین دے گرد اپنے مدار اُتے گھُمدا ا‏‏ے۔ ایہ سال وچ دو مرتبہ اک دوسرے دے سامنے آ جاندے نيں جس تو‏ں اک دا سایہ دوسرے اُتے پڑتا ا‏‏ے۔ چاند اُتے سایہ پڑتا اے تو چاند گرہن تے سورج اُتے پیندا اے تو سورج گرہن کہلاندا ا‏‏ے۔

## مورتاں

*
*
*
# امریکی میرین

|  |
| --- |
| **امریکی میرین** |
| **United States Marine Corps** |
|  |
| دیس | امریکہ |
| بنی | 10 نومبر 1775 |
| کم کرن والے | 202,779 |
| ریزرو | 40,000 |

**امریکی میرین** امریکی فوجاں دا اک انگ نیں تے ایناں دا کم سمندر امریکی طاقت نوں اپنے فیدے لئی یا بچاؤ لئی ورتنا اے۔

## بارلے جوڑ

 **·امریکی فوجاں**

امریکی فوج **·** امریکی ہوائی فوج **·** امریکی سمندری فوج **·** امریکی میرین
# میگیار بولی

**میگیار جاں ہنگریائی بولی** (*magyar* سانچہ:IPA-hu جاں *magyar nyelv* ( listen )) یورالی بولیاں دے ٹبر نال واسطہ رکھن والی اک بولی ہے جس دے بولن والے مکھ تور تے **یورپ** دے ملک **ہنگری** وچّ رہندے ہن۔ لگبھگ اک کروڑ تیہہ لکھ لوکاں دی ایہہ بولی دنیا دی 57ویں سبھ توں زیادہ بولی جان والی بولی ہے۔
**میگیار جاں ہنگریائی بولی** (Hungarian language) ہنگری وچ بولی جان والی زبان ہے۔ اس دا ناں میگیار ایتھے وسن والے لوکاں دے مقامی ناں میگیار توں پیا اے ۔

**میگیار** یورپ دے دیس ھنگری دے واسیاں دی بولی اے مگیار دا جوڑ یورالی بولیاں نال اے ایدے بولن والیاں دی گنتی 1 کروڑ 30 لکھ اے تے جگ چ ایدا نمبر 57وان اے۔ میگیار ھنگری یورپی یونین تے ہور نال دے دیسان دی سرکاری بولی اے۔

**سرکاری حیثیت تے سرکاری زبان:**  ہنگری

**تسلیم شدہ اقلیتی بولی:**

 رومانیہ
  یوکرین
  کروشیا
  سلوواکیہ
  سلوینیا
  سربیا
  آسٹریا
# کولوراڈو

**امریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک

 **کولوراڈو دیاں کاؤنٹیاں**

آراپاہو کاؤنٹی
ارچولیٹا کاؤنٹی
ال پاسو کاؤنٹی، کولوراڈو
الاموسا کاؤنٹی
البرٹ کاؤنٹی، کولوراڈو
اورے کاؤنٹی
اوٹیرو کاؤنٹی
ایڈمز کاؤنٹی، کولوراڈو
ایگل کاؤنٹی
باؤلڈر کاؤنٹی
باچا کاؤنٹی
برومفیلڈ کاؤنٹی
بنٹ کاؤنٹی
جیفرسن کاؤنٹی، کولوراڈو
جیکسن کاؤنٹی، کولوراڈو
راؤٹ کاؤنٹی
ریو بلانکو کاؤنٹی
ریو گرانڈے کاؤنٹی
سان جوان کاؤنٹی، کولوراڈو
سان مگوول کاؤنٹی
ساگواچے کاؤنٹی
سجوک کاؤنٹی
سمٹ کاؤنٹی، کولوراڈو
فریمونٹ کاؤنٹی
فلپس کاؤنٹی
لا پلاٹا کاؤنٹی
لاریمر کاؤنٹی
لاس آنیماس کاؤنٹی
لنکن کاؤنٹی، کولوراڈو
لوگن کاؤنٹی، کولوراڈو
لیک کاؤنٹی، کولوراڈو
منرل کاؤنٹی، کولوراڈو
مورگن کاؤنٹی، کولوراڈو
موفت کاؤنٹی
مونٹروز کاؤنٹی
مونٹیزوما کاؤنٹی
میسا کاؤنٹی
واشنگٹن کاؤنٹی، کولوراڈو
ویلڈ کاؤنٹی
ٹیلر کاؤنٹی، کولوراڈو
پارک کاؤنٹی
پرورز کاؤنٹی
پٹکن کاؤنٹی
پیوبلو کاؤنٹی
چافی کاؤنٹی
چاین کاؤنٹی
ڈولوریس کاؤنٹی
ڈگلس کاؤنٹی، کولوراڈو
ڈیلٹا کاؤنٹی
ڈینور کاؤنٹیکرولی کاؤنٹیکسٹر کاؤنٹی، کولوراڈوکلیئر کریک کاؤنٹیکوسٹلا کاؤنٹیکونیوس کاؤنٹیکٹ کارسن کاؤنٹیکیووا کاؤنٹی، کولوراڈوکیووا کاشنٹیگارفیلڈ کاؤنٹی، کولوراڈوگرینڈ کاؤنٹی، کولوراڈوگلپن کاؤنٹیگنیسن کاؤنٹیہنزڈیل کاؤنٹیہیورفانو کاؤنٹییوما کاؤنٹی