# جاوا

جاوا لیندے دکھنی ایشیاء دے دیس انڈونیشیا دا اک جزیرہ اے۔ 128,297 مربع کلومیٹر تھاں تے ایہ پھیلیا ہویا اے تے ایس تے 138 ملین لوک وسدے نیں۔

سیمیرو ایدا سب توں اچا پہاڑ اے۔

میربابُو پہاڑ جوالامکھی
**جاوا جزیرہ** انڈونیشیا دا سبھ توں زیادہ آبادی والا جزیرہ اے۔ انڈونیشیا دے پرانے دور وچ اس دا نام یو جزیرہ سی اتے اس دا ذکر بھارت دے گرنتھاں وچ بہت آؤندا اے۔ اتھے لگبھگ 2000 سال تک ہندو رہتل دا مرکز رہا۔ ہن وی اتھے ہندواں دیاں بستیاں کئی ستھاناں اتے ملدیاں ہن۔ خاص طور اتے پوربی جاوا وچ مجاپہت راج دی آل اولاد ٹینگر لوک رہندے ہن جو ہن وی ہندو ہن۔لگبھگ 139,000 مربع کلومیٹر (54,000 مربع میل) اُتے، ایہہ جزیرہ انگلینڈ، [[امریکی ریاست شمالی کیرولینا، جاں روس دے اومسک اوبلاست نال موازنہ یوگ جزیرہ اے۔141 ملیان دی زیادہ آبادی (اپنے آپ جزیرہ) جاں 145 ملیان (انتظامی علاقہ ) دی آبادی دے نال، جاوا، انڈونیشیا دی آبادی دا 56.7 فیصد گھر اے اتے دنیا دا سبھ توں ودھ آبادی والا جزیرہ اے ।انڈونیشیا دے راجگڑھ جکارتا، مغربی جاوا تے واقع اے۔زیادہ تر انڈونیشیائی اتہاس جاوا تے ہوئے ہن ۔ایہہ جزیرہ طاقتور ہندو-بودھ راج، اسلامی سلطنت اتے کلونیکل ڈچ ایسٹ انڈیز دا مکھ مرکز سی۔جاوا انڈونیشیا تے، سیاسی، معاشی اتے تہذیبی طور تے اثر پاؤندا اے۔

## جاوا جزیرہ دی جغرافیائی حالت

جاوا لہندے وچ سماٹرا اتے مشرق ول بالی دے وچکار واقع اے۔بورینو جاوا جزیرہ دے شمال ول اے اتے [[کرسمس جزیرہ]] دکھن ول اے۔ایہہ دنیا دا 13 واں سبھ توں وڈا جزیرہ اے۔جاوا شمال وچ جاوا سمندر نال گھریا ہویا اے، لہندے ول سندر ابنائے، دکھن وچ بحر ہند اتے مشرق وچ بالی آبنائے اتے مدرا آبنائے اے۔جاوا لگبھگ جوالامکھی کھیتر وچ اے۔ اس وچ اٹھاراں-اٹھ پہاڑ ہن جو اک مشرقی-مغربی ریڑھ دی ہڈی بناؤندے ہن جو اک ویلے جاں کسے ہور ویلے سرگرم جوالامکھی سن۔جاوا وچ سبھ توں وڈا جوالامکھی پہاڑ سیمرو اے۔جہڑا پہاڑ 3,676 میٹر (12,060فٹ)دا اے۔جاوا دا کھیتر لگبھگ 150,000 مربع کلومیٹر (58,000 مربع میل) اے۔ایہہ تقریباً 1,000 کلومیٹر (620 میل) لمبا اتے 210 کلومیٹر (130 میل) چوڑا اے۔ ।اس جزیرہ دی سبھ توں لمبی ندی سولو ندی اے۔جسدی لمبائی 600 میٹر لمبی اے۔ایہہ ندی مرکزی جاوا دے سروت توں لے کے جاوا جوالامکھی تک اٹھدی اے،پھر اتری اتے مشرق ول سورج دے شہر دے نیڑے جاوا سمندر وچ جاندی اے۔

## اتہاس

جزیرہ دی بے مثال زرخیز طاقت اتے بارش نے کھیتاں وچ چولاں دی کاشت دی ترقی وچ مدد کیتی۔ جس لئی پنڈاں دے آپس وچ تعاون دے ودھیا پدھر دی لوڑ سی۔ایہناں پنڈاں دیاں گٹھجوڑاں وچوں، چھوٹے راجاں نے ترقی کیتا۔جوالامکھی پہاڑاں اتے جاوا دی لمبائی نوں چلاؤن والے جڑے ہوئے پہاڑاں دی لڑی نے اسدے اندرونی کھیتراں نوں رکھیا حاصل کیتی اتے لوکاں نوں وکھرا اتے مقابلتاً الگ بنایا۔ایہہ منیا جاندا اے کہ سڑکاں، مستقل بلاں اتے ٹول گیٹاں دا اک نظام جاوا وچ گھٹو-گھٹو 17 ویں صدی دے مدھ وچ قائم کیتی گئی سی۔مقامی طاقتاں روٹاں نوں وگاڑ سکدیاں ہن جویں اوٹم سیزن اتے سڑک دی ورتوں لگاتار جاری نگرانی تے انحصار سی۔اس توں بعد، جاوا دی آبادی دے وچکار کمیونیکیشن کرنا مشکل سی۔
مغربی جاوا دے ترما اتے سندرا راج ترتیب وار چوتھی اتے 7 ویں صدی وچ ظاہر ہوئے جدوں کہ کلنگا راج نے 640 وچ چین توں آؤن والے سفارت خانےآں نوں بھیجیا سی ।حالانکہ جاوا دی، پہلی وڈی ریاست اک میڈانگ راج سی جس دا قیام 8 ویں صدی دی شروعات وچ مرکزی جاوا وچ کیتا گئیا سی۔تقریباً 10 ویں صدی طاقتاں دا مرکز مچکار مشرقی جاوا توں بدلیا گیا۔ مشرقی جاوا دے راجاں وچ لوک مکھ طور اُتے چاول دی کھیتی' تے انحصار سن،مگر اسنے انڈونیشیائی علاقےآں دے اندر وپار وی کیتا۔16 ویں صدی دے انت وچ اسلام جاوا وچ پرمکھ دھرم بن گیا۔یورپیئن بستیوادی طاقتاں نال جاوا دا رابطہ 1522 وچ سبارا راج اتے ملکہ دے پورتگالی وچالے معاہدے نال شروع ہویا۔

## ہورویکھو

## حوالے

## باہرلےجوڑ