Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# بین الاقوامی معیاری کتاب نمبر

اک 13-ہندساں دا عدد **آئی ایس بی این** عدد، 978-3-16-148410-0، پیش کردہ ای این اے
-13 بار کوڈ
**بین الاقوامی معیاری کتابی عدد** (International Standard Book Number) اک منفرد عددی تجارتی کتابی شناختگر اے جو نو ہندساں اُتے مشتمل ہُندا اے جسنو‏ں معیاری کتابی عدد (SBN) کہندے نيں۔ اس ترمیز دے موجد گارڈن فوسٹر سی ۔

دس ہِݨسیاں دے بین الاقوامی معیاری کتابی عدد نو‏‏ں بین الاقوامی تنظیم برائے معیاریت نے 1970ء وچ بنایا تے ایہنو‏ں بطور بین الاقوامی معیار 2108 دے طور اُتے متعارف کروایا ۔ لیکن نو ہندساں دا ایس بی این ترمیز برطانیا وچ 1974ء تک نافذ رہیا۔ نو ہندساں دے معیاری عدد نو‏‏ں عدد "صفر" دا وادھا ک‏ر ک‏ے آئی ایس بی این بنایا جا سکدا ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ آئیسو TC 46/SC 9 نے آئی ایس بی این د‏‏ی ذُما داری لی ہوئی ا‏‏ے۔

اک جنوری 2007ء تو‏ں آئی ایس بی این تیراں ہِݨسیاں اُتے مُشتمل اے تے ایہد‏ی شکل بندی "بکلینڈ ای اے این-13 ایس نال مطابقت رکھدا ا‏‏ے ۔

عام طور تے زیادا نِجی نشریات‏‏ی ادارےآں د‏‏یاں کتاباں آئی ایس بی این عدد توں بغیر شائع کيتیاں جاندیاں نيں یا ناشر آئی ایس بی این طریقا کار دا خیال نئيں کردا ۔ ایہ اینا وڈا مسئلہا نئيں تے بعد وچ وی وی ایہدا حل کڈھیا جا سکدا ا‏‏ے ۔

اس طرحاں دا ای اک ہور بین الاقوامی معیاری سلسلی عدد (ISSN) اکثر سِلسلا وار جریدےاں وغیرا لئی استعمال کيتا جاندا ا‏‏ے ۔

## حوالے

## باہرلے جوڑ

* ISO 2108:2005 www.iso.org تے
* Description of the ISBN to EAN upgrade process Archived 2007-04-08 at the وے بیک مشین
# انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس

انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb)|  |
|  سکرین شاٹ جالبینی تحریکاتی معطیات موقع 14 اگست 2010ء |
| سائٹ د‏‏ی قسم | آن لائن فلم، ٹیلی وژن تے گیم |
| دستیاب | انگریزی, جرمن, اطالوی, ہسپانوی, پرتگالی تے فرانسیسی |
| مالک | ایمیزون |
| بانی | کولن نیدہام |
| ویب سائٹ |  |
| الیکسا درجہ | 43 |
| تجارتی | ہاں |
| اندراج | اختیاری |
| آغاز | 17 اکتوبر 1990 |
| نوجودہ حیثیت | فعال |

**انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس** (انگریزی: Internet Movie Database) فلماں، ٹیلی ویژن ڈرامےآں تے ویڈیو گیماں دا اک آن لائن ڈیٹا بیس اے ۔ ایہدا آغاز 17 اکتوبر 1990 نوں کیتا گیا سی ۔ ایہنوں 1998 وچ ایمیزون نے خرید لیا ۔

## تریخ

جد انٹرنیٹ ایجاد ہوہا اودوں لوڑ پئی کہ انٹرنیٹ نوں متحرک کیتا جاوے ۔

## حوالا جات
# اداکار

اداکار یا اداکارہ يا اكتور اوس شخصیت نوں کہیا جاندا جیہڑی کسے فلم، تھیٹر، ڈراما یا کسے وی ہور ڈرامائی پیشکش چ اداکاری کردا ہے۔ اداکار لئی قدیم یونانی زبان دے لفظ " Hypokrites " دا مطلب اک ایہو جیہا شخص ہے جیہڑا وضاحت یا ترجمانی کردا ہے۔
# 8 مارچ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **مارچ** | >> |
| پیر | منگل | بدھ | جمعرات | جمعہ | چھنچھر | اتوار |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** |   |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 6 مارچ | 7 مارچ | 8 مارچ | 9 مارچ | 10 مارچ |

|  |
| --- |
| **9 جون** حالیہ سالاں چ |
|   2026 (منگل)
 |
|   2025 (سوموار)
 |
|   2024 (اتوار)
 |
|   2023 (جمعہ)
 |
|   2022 (جمعرات)
 |
|   2021 (بدھ)
 |
|   2020 (منگل)
 |
|   2019 (اتوار)
 |
|   2018 (ہفتہ)
 |
|   2017 (جمعہ)
 |

**8 مارچ** عیسوی کیلنڈر چ سال دا 67th دن اے  (67th لیپ دے سالاں چ)۔

**8 مارچ** گریگری کلنڈر دے مطابق ایہہ سال دا 67واں (لیپ سال وچّ 68واں) دن ہندا ہے۔ اس دن توں سال دے 298 دن باقی ہن۔ ایہہ دن سنسار بھر وچّ عورتاں دے دن وجوں منایا جاندا ہے۔

## واقعہ

* 1010 – فردوسی نے اپنی شاہکار رچنا شاہنامہ مکمل کیتی۔
* 1702 – بادشاہ ولیئم سوم دی موت ہون کر کے ملکہ این انگلینڈ دے تخت اُتے بیٹھی
* 1722 – افغانستان دے بادشاہ میر محمود نے پرشیا (ایران) اُتے قبضہ کیتا۔
* 1736 – نادر شاہ، افشاری راج ٹبر دا بانی، ایران دا بادشاہ بنیا۔
* 1758 – سکھ، مرہٹے تے ادنیہ بیگ دی سانجھی فوج ولوں سرہند اتے حملہ۔
* 1783 – سکھ فوجاں نے دلی اتے حملہ کیتا۔
* 1817 – نیویارک سٹاک ایکسچینج دا قیام۔
* 1853 – دلیپ سنگھ عیسائی بنیا۔
* 1911 – سوسل ڈیموکریٹک پارٹی جرمنی دی عورتاں دی آگوُ کلارا جیٹکن، نے کوپن ہیگن، ڈنمارک، وکھے قومانتری عورت دیہاڑا شروع کیتا۔
* 1917 – روس دے پیتروگراد وچ انقلاب فروری۔
* 1922 – امرتسر دی چاردیواری دے باہر درگیانا مندر بناؤن واسطے مدن موہن مالویہ نے نیہہ رکھی۔
* 1930 – برطانوی ہند وچ سول نافرمانی تحریک شروع ہوئی۔
* 1942 – دوسری جنگ عظیم دوران جاپان دیاں فوجاں نے برما دے راجگڑھ رنگون اُتے قبضہ کر لیا۔
* 1942 – جاپانی فوج نے برما (موجودہ میانمار) دے اس ویلے دے راجگڑھ رنگون (موجودہ یانگون) اُتے قبضہ کیتا۔
* 1945 – پہلی وار قومانتری عورت دیہاڑا منایا گیا۔
* 1948 – ایئر انڈیا دا قیام۔
* 1950 – سابقہ سوویت یونین نے اعلان کیتا کہ اس نے نیوکلی بمب بنا لیا ہے۔
* 1957 – اسرائیلی فوج مصر توں ہٹی۔ چھوٹے جہازاں لئی سویز نہر دوبارہ کھولھی۔
* 1957 – سابقہ سوویت یونین نے ہوا وچ ایٹمی پرکھ کیتی۔
* 1967 – بھارتی پنجاب وچ سانجھے مورچے دی سرکار، جسٹس گرنام سنگھ چیف منسٹر بنیا۔
* 1983 – آئی بی ایم نے کمپیوٹر وچ 2.0 ڈاس ورژن ریلیز کیتی۔
* 1983 – امریکہ دے صدر رونالڈ ریگن نے روس نوں *بدی دا سامراج* گردانیا۔
* 2013 – شمالی کوریا نے دکھنی کوریا نال سارے امن سمجھوتیاں نوں ردّ کر دتا۔

## جم

* 1864 – مراٹھی دے مشہور لکھاری ہری نارائن آپٹے دا جم۔
* 1921 – ساحر لدھیانوی، اردو شاعر دا جم۔

## موت

* 1977 – کرشن چندر، ہندی اردو کہانی کار دی موت۔
* 1988 – امر سنگھ چمکیلا، پنجابی گائک دی موت۔

## چھٹیاں اتے ہور دن

* قومانتری عورت دیہاڑا

## حوالے
# 26 اکتوبر

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **اکتوبر** | >> |
| پیر | منگل | بدھ | جمعرات | جمعہ | چھنچھر | اتوار |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** | **لکھن غلطی: "۳" نشان پچھانیا نہیں جارہیا** |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 24 اکتوبر | 25 اکتوبر | 26 اکتوبر | 27 اکتوبر | 28 اکتوبر |

|  |
| --- |
| **9 جون** حالیہ سالاں چ |
|   2026 (منگل)
 |
|   2025 (سوموار)
 |
|   2024 (اتوار)
 |
|   2023 (جمعہ)
 |
|   2022 (جمعرات)
 |
|   2021 (بدھ)
 |
|   2020 (منگل)
 |
|   2019 (اتوار)
 |
|   2018 (ہفتہ)
 |
|   2017 (جمعہ)
 |

**26 اکتوبر** عیسوی کیلنڈر چ سال دا 299th دن اے  (299th لیپ دے سالاں چ)۔

تے اکتوبر دا مہینہ عیسوی کیلنڈر جاں گریگوری کیلنڈر سال دا 10واں مہینا اے جہڑا ستمبر دے مگروں تے نومبر توں پہلوں آندا اے ۔

## تریخ

## واقعے

## جم

## موتاں

## تعطیلاں تے تہوار

## حوالے

### بارلے جوڑ
# اوہائیو

**اوہائیو** امریکہ دا اک صوبے اے۔

## ناں

اوہائیو دا ںاں اہتھوں لنگھن والے اوہائیو دریا توں لیا اے۔

 **اوہائیو دیاں کاؤنٹیاںامریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک
# کیلیفورنیا

**کیلیفورنیا** امریکا دا ایہدے لہندے پاسے سمندری کنڈھے تے اک صوبا اے ۔ لوک گنتی دے حساب نال ایہ امریکا دا سبھ توں وڈا صوبا اے تے رقبے وچ الاسکا تے ٹیکساس مگروں ایہ امریکا دا تیجا وڈا صوبا اے ۔ ایہ پہلاں سپین دا انگ سی پر 1846 وچ امریکا نے ایہدے تے مَل مار لیا ۔

 **·کیلیفورنیا دے شہر**

اروائن **·** اسکونڈیڈو **·** ال مونٹی **·** ال کاجون **·** الک گروو **·** الہامبرا **·** انگل ووڈ **·** اورینج **·** اوشینسائڈ **·** اونٹاریو **·** اوکسنارڈ **·** اوکلینڈ **·** ایناہیم **·** اینٹیوخ **·** بربنک **·** برکلی **·** بوینا پارک **·** بیکرزفیلڈ **·** تھاؤسینڈ اوکس **·** رانچھو کیوکامونگا **·** رور سائڈ **·** روسولے **·** ریالٹو **·** ریڈنگ **·** سا ن جوز **·** ساؤتھ گیٹ **·** سالیناس **·** سان لیانڈرو **·** سان ڈیاگو **·** سانبرنارڈینو **·** سانمارکوس **·** سانماٹیو **·** سانٹا اینا **·** سانٹا باربرا **·** سانٹا روزا **·** سانٹا ماریا **·** سانٹا مونیکا **·** سانٹا کلارا **·** سانٹا کلاریٹا **·** ساکرامنٹو **·** سمی ویلی **·** سنیویل **·** سٹرس ہائٹس **·** سٹوکٹن **·** سیکرامنٹو **·** فئرفیلڈ **·** فریمونٹ **·** فرینسو **·** فلرٹن **·** فونٹانا **·** لاس اینجلس **·** لانگ بیچ **·** لینکاسٹر **·** لیورمور **·** لیک فورسٹ **·** لیکووڈ **·** مرسڈ **·** مشن ویجو **·** مورینو ویلی **·** موریٹا **·** موڈیسٹو **·** مینیفی **·** ناپا **·** نوروالک **·** نیوپورٹ بیچ **·** وائٹئر **·** والیجو **·** واکاولے **·** وسٹ منسٹر **·** وسٹ کووینا **·** وسٹا **·** ونچرا **·** وکٹورولے **·** ویسالیا **·** ٹریسی **·** ٹورینس **·** ٹیمکولا **·** پاساڈینا **·** پالم ڈیل **·** پومونا **·** چولا وستا **·** چینو **·** چیکو **·** ڈاؤنی **·** ڈالی سٹی **·** کارسن **·** کارلزبیڈ **·** کلووس **·** کورونا **·** کوسٹا میسا **·** کونکورڈ **·** کیمپٹن **·** گارڈن گروو **·** گلینڈیل **·** ہاتھورن **·** ہسپیریا **·** ہنٹنگٹن بیچ **·** ہیمٹ **·** ہےوارڈ

 **·کیلیفورنیا دیاں کاؤنٹیاں**

ال ڈوراڈو **·** المیدا **·** الپائن **·** اماڈور **·** امپیریل **·** انیو **·** بوٹے **·** سسکییو **·** سولانو **·** سونوما **·** سٹانسلاس **·** سٹر **·** سیرا **·** فریسنو **·** لیک **·** ونچورا **·** ٹرنٹی **·** ٹلارے **·** ٹولومنے **·** ٹیہاما **·** ڈل نارت **·** کالاویراس **·** کرن **·** کنگز **·** کونٹرا کوسٹا **·** گلن **·** ہمبولٹ **·** یوبا **·** یولو

 **امریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک
# متناسق عالمی وقت

|  |
| --- |
| تراشے (chip) دے درجے یا جسامتی پیمانے اُتے تیار کيتی گئی اک جوہری گھڑی۔ |
| چند اہ‏م لفظاں |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
متناسق متناسق عالمی وقت UTC  |
ہ‏‏م آہنگ coordinated universal time م ع و |

 |

موجودہ مناطق وقت دا عالم نقشہ
**متناسق عالمی وقت** اک انتہائی صریح جوہری معیاری وقت نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نو‏ں انگریزی وچ (Coordinated Universal Time) کہندے نيں تے عام طور اُتے UTC وی لکھیا جاندا اے جو اس دا اختصاری اظہار ا‏‏ے۔ اس نو‏ں 1970ء وچ بین الاقوامی اتحاد بعید ابلاغیات دے ماہرین ولّ‏ں تیار کيتا گیا سی۔ پہلا سوال جو اس دے اختصار نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ذہن وچ آندا اے اوہ اس د‏ی ابجدی ترتیب اے کیوںکہ کوآرڈینیٹڈ یونیورسل ٹائم د‏‏ی نسبت تو‏ں تاں اسنو‏ں CUT ہونا چاہیے سی۔ اس ترتیب د‏‏ی وجہ اصل وچ ایہ اے کہ اس اختصار دے انتخاب اُتے انگریزاں تے فرانسیسیاں وچ ٹھن گئی کہ اختصار انگریزی وچ CUT ہوئے گا تے فرانسیسی چاؤہندے سن کہ نئيں فرانسیسی وچ ہووے تے TUC ہوئے گا جو Temps universel coordonné تو‏ں بندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کوئی فیصلہ نہ ہوسکیا تاں اس درمیانی اختصار UTC نو‏‏ں اختیار ک‏ر ليا گیا

## حوالے
# جغرافیائی کوآرڈینیٹ سسٹم

جغرافیائی کوآرڈینیٹ سسٹم (Geographic coordinate system) اک نظام اے جس راہیں دنیا دا ہر تھاں خاص رمزاں دی مدد نال پتہ کیتا جا سکدا اے۔

**کوآرڈینیٹس** coordinates
# لاطینی

لاطینی ہندآریائی بولیاں دے ٹبر دی اک بولی ہے جیہڑی اٹلی دی تھاں لیٹیم چ بولی جاندی سی۔ رومن فوجاں اَتے رومن سلطنت نال ایہہ کئی دیساں چ پھیل گئی۔

یورپ دیاں کئی بولیاں جنھاں چ پرتگیزی ہسپانوی فرانسیسی اطالوی ہیگیاں نیں لاطینی توں بنیاں نیں۔

لاطینی اجکل ویٹیکن دی بولی ہے۔
# دیس

**دیس** (انگریزی: Country)، دنیا دا اک وکھ حصہ ہے، جِداں ریاست، قوم، یا دیگر سیاسی وجود۔ ایہہ اک خودمختار ریاست ہو سکدی ہے یا کِسے وڈی ریاست دا اک حصہ ہو سکدا ہے۔ مثال دے طور تے جاپان اک آزاد، خودمختار ریاست ہے جد کہ ویلز، اک خود مختار ریاست برطانیا دا اک جزو ہے۔ اک دیس تریخی طور تے اک خودمختار علاقہ ہو سکدا ہے جِداں کوریا۔ کچھ مخصوص سیاسی، نسلی یا ثقافتی خصوصیات ناݪ وابستا غیر خودمختار جغرافیائی خطے نوں وی دیس کہیا جاسکدا ہے۔

لفظ "دیس" دی تعریف تے استعمال لچکدار ہے اتے وقت دے نال نال بدل گیا ہے۔ اکانومسٹ نے 2010ء وچ لکھیا سی کہ "کِسے وی مُلک دی واضح تعریف لبھݨ دی کوئی وی کوشش جلد ہی مستثنیات تے بے ضابطگیاں دی لپیٹ وچ آجاندی اے۔"

## ہور دیکھو

* خود مختار ریاست
* ریاست
* مُلک
* صوبے

## حوالے
# میونسپل کارپوریشن

**میونسپل کارپوریشن** (Municipal corporation)، شہر دے بلدیاتی معاملات دا انتظامی ادارہ ہُندا اے۔ پاکستان، امریکا، بھارت، کینیڈا تے آئرلینڈ سمیت بہت سارے مُلکاں چ میونسپل کارپوریشن دا ادارہ موجود اے۔

تھریسر چ میونسپل کارپوریشن دا گھینٹھا گھر
چنائی دی میونسپل کارپوریشن دا دفتر
## میونسپل کارپوریشن دا کم

میونسپل کارپوریشن دیاں بنیادی ذُمے داریاں وچ صاف پاݨی دی فراہمی، سیوریج، گٹر، نالیاں، گلیاں تے سڑکاں، قبرستاناں، پارکاں، دوجیاں سیرگاہواں، لاری اڈےآں، مویشی منڈیاں، غلا منڈیاں تے سبزی منڈیاں دی دیکھ بھال، تعمیر و مرمت تے تجاوزات دے خاتما اے۔

## میونسپل کارپوریشن دے ملازم تے افسر

میونسپل کارپوریشن وچ وکھ وکھ کھیتراں چ بہت سارے ملازم کم کر دے نیں۔ میونسپل کارپوریشن دا سبھ توں وڈا افسر **چیف آفیسر** ہُندا اے تے اوہدی معاونت لئی **ڈِپٹی چیف آفیسر** وی ہُندا اے۔

## میونسپل کارپوریشن دے مِمبرز تے میئر

میونسپل کارپوریشن دے معاملات وچ لوکاں دی رݪت تے اوہناں نوں سانجھے دار بݨاوݨ لئی کارپوریشن وچ نمائندگی لئی شہر وچوں مِمبرز تے اک میئر چُݨیا جاندا اے۔ میئر توں تھلے ڈپٹی میئر ہُندا اے۔ میئر میونسپل کارپوریشن دا سبھ توں وڈا منتخب عہدے دار ہُندا اے۔

## ہور دیکھو

* میونسپلٹی
* میٹروپولیٹن کارپوریشن
* میونسپل کارپوریشن
* میونسپل کونسل
# ڈیموکریٹک پارٹی

**ڈیموکریٹک پارٹی** امریکہ دی اک سیاسی پارٹی اے۔ ایہ ایتھے دیاں دو وڈیاں پارٹیاں وجوں اک اے۔ دوجی دا ناں ریپبلکن پارٹی اے۔ ڈیموکریٹک پارٹی نوں لبرل، نویں تے اگے ودھویں سوچ والی پارٹی سمجھیا جاندا اے۔ ایہدا مڈھ 1792 وچ رکھیا گيا تے ایس نوں دنیا دی اک پرانی پارٹی منیا جاندا اے۔ بارک اوبامہ ایسے پارٹی وجوں اے۔
ایس دا دفتر واشنگٹن ڈی سی وچ اے۔

## بارلے جوڑ

* ویب سائٹ
# آبادی ناں

**آبادی ناں** (انگریزی: Demonym) اوہ ناں اے جیہڑا کِسے تھاں سکونت پزیر لوکاں لئی ورتیا جاندا ا‏‏ے۔ مثلن پاکستان دے واسیاں نو‏‏ں **پاکستانی** کہیا جاندا اے، **پاکستانی** پاکستان دے واسیاں دا **آبادی ناں** ا‏‏ے۔ عمومن جس جگہ دے واسی ہُندے نيں اوس‏ے جگہ دے ناں تو‏ں ای آبادیاتی نام مشتق ہُندا اے، پَر کدی ایہدے توں مُختلِف وی ہُندا ا‏‏ے۔

## ناں وجہ

لفظ Demonym یونانی زبان دے لفظ demos تے اک پچھیتر onym تو‏ں بݨیا ا‏‏ے۔ demos دے معنی آبادی تے onym دے معنی نام، اس طرحاں پنجابی زبان وچ ایہدا متبادل **آبادی ناں** اے۔
# ویلا تھاں

**ویلا تھاں** یا **منطقۂ وقت** (time zone)، تو‏ں مراد زمین دا اوہ خِطا اے جیہدا معیاری وقت یکساں ہووے، جیہنو‏ں عمومن **مقامی وقت** کہیا جاندا ا‏‏ے۔ منطقاتِ وقت اپݨے مقامی وقت دا حساب متناسق عالمی وقت تو‏ں فرق دے تناسب تو‏ں لایا جاندا اے۔

## معیاری مناطق وقت

دُنیا دے معیاری منطقاتِ وقت
* ایپیا، یوپولو، ساموا: متناسق عالمی وقت−11:00; 01:00
* ہونولولو، اواہو، ہوائی، امریکا: متناسق عالمی وقت−10:00; 02:00
* انچوریج، الاسک‏ا، امریکا: متناسق عالمی وقت−09:00; 03:00
* لاس اینجلس، کیلی فورنیا، امریکا: متناسق عالمی وقت−08:00; 04:00
* فینکس، ایریزونا، امریکا: متناسق عالمی وقت−07:00; 05:00
* میکسیکو شہر، میکسیکو: متناسق عالمی وقت−06:00; 06:00
* نیویارک شہر، امریکا: متناسق عالمی وقت−05:00; 07:00
* سینٹیگو، چلی: متناسق عالمی وقت−04:00; 08:00
* ساؤ پالو، برازیل: متناسق عالمی وقت−03:00; 09:00
* فرننڈو ڈی نرونہا، برازیل: متناسق عالمی وقت−02:00; 10:00
* پرایا، کیپ ورڈے: متناسق عالمی وقت−01:00; 11:00
* لندن، برطانیا: متناسق عالمی وقت; 12:00
* پیرس، فرانس: UTC+1; 13:00
* قاہرہ، مصر: UTC+2; 14:00
* ماسکو، روس: UTC+3; 15:00
* دوبئی، متحدہ عرب امارات: UTC+4; 16:00
* کراچی، پاکستان: UTC+5; 17:00
* ڈھاکا، بنگلا دیش: UTC+6; 18:00
* جکارتا، انڈونیشیا : UTC+7; 19:00
* ہانگ کانگ، چین : UTC+8; 20:00
* ٹوکیو، جاپان: UTC+9; 21:00
* سڈنی، آسٹریلیا: UTC+10; 22:00
* نومیا، نويں کیلیڈونیا, فرانس: UTC+11; 23:00

## ہور دیکھو

* لسٹ منطقات وقت بلحاظ ملک
* بین الا قوامی خط تریخ
* منطقات وقت د‏‏ی لسٹ
* اعشاری وقت (metric time)
* روشنیروز بچک‏ی وقت
* کینیڈا وچ وقت
* مشرقی یورپی وقت
* یورپ دے منطقات وقت
* مغربی یورپی وقت
* مغربی یورپی گرما وقت
* مرکزی یورپی گرما وقت
* مشرقی یورپی گرما وقت
* بعید مشرقی یورپی وقت
* ماسکو وقت
* مکہ وقت
* بحر الکاہل منطقۂ وقت
* مغربی افریقا وقت
* مشرقی افریقا وقت
* وسطی افریقا وقت
* جنوبی افریقا معیاری وقت
* موریشس وقت
* کیپ ورڈی وقت
* سیچیلیس وقت
* کیلنن گراڈ وقت
* یاکاٹرنبرگ وقت
* اومسک وقت
* کریسنویارسک وقت
* ارکتسک وقت
* یاکتسک وقت
* ولادیوستوک وقت
* مگادان وقت
* کمچٹکا وقت
* انٹارکٹیکا وچ وقت
* سمارا وقت

## حوالے
# روشنی بچاؤ ویلا

دنیا دے دیساں دی اکثریت ولوں ورتیا نہیں اے، پر، ڈیلائیٹ سیونگ ٹائم مغربی دنیا وچ عامَ ہندا اے۔
Daylight saving time regions:
  Northern hemisphere summer
  Southern hemisphere summer
  Formerly used daylight saving or permanently daylight saving
  Never used daylight saving
**چانن بچاؤ ویلہ (daylight saving time, DST)** جا **گرم رت ویلہ** (بولی دیکھو) اک پرتھا اے جس وچ گرمی دے مہینیاں دوران گھڑی نوں اگے کر دتا جاندا اے تاں کہ شام لمبی ہووے اتے صبح چھوٹی۔ عامَ طور تے گھڑی نوں بہار دے شروع تے اک گھنٹے اگے کر دتا جاندا اے، اتے پتجھڑ وچ پچھے کر دتا جاندا اے۔

## حوالے

## ہور پڑھو

* Ian R. Bartky (2007). *One Time Fits All: The Campaigns for Global Uniformity*. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-5642-6.

## باہرلیاں کڑیاں

* ٹائم ڈاٹے نوں سنبھالن ٹائم زون اتے اجالے لئی سروت Archived 2012-06-23 at the وے بیک مشین -تکنیکی وسیلے
* فائدے: اتے ڈیلائیٹ سیونگ ٹائم دا نقصان:
* ITU قانونی TIME 2012
* حال ڈیلائیٹ سیونگ ٹائم (ڈی) نیم بارے جانکاری، امریکی نوں نیشنل انسٹیچیوٹ آف ٹیکنالوجی (NIST.gov)
* دیش اتے ڈیلائیٹ سیونگ ٹائم اوپریٹنگ پردیش
* دنیا سماں زون

سانچہ:Spoken Wikipedia

* "Legal Time 2015", Telecommunications Standardization Bureau of the ITU
* Information about the Current Daylight Saving Time (DST) Rules, U.S. National Institute of Standards and Technology
* Sources for time zone and daylight saving time data
# دریائے اوہائیو

دریائے اوہائیو
پٹس برگ ، پنسلوانیا چ دریائے الیگینی (سجے) تے دریائے مونونگاہیلا (کھبے) دریائے اوہائیو نال ملدے ہوئے
دریا تے کنٹیکی دا شہر لوئس ویلے
ریاست اوہائیو دا شہر سنسیناٹی دا دریائے اوہائیو دے کنارے منظر
دریائے اوہائیو ، دریائے مسیسپی چ ڈگن آلا سب توں وڈا دریا اے ۔ اس دی کل لمبائی 981 میل یاں 1579 کلومیٹر اے تے ایہہ چڑھدے امریکہ چ واقع اے ۔
# کینٹکی

**امریکا دیاں ریاستاں**

آئیووا **·** آرکانساس **·** الاباما **·** الاسکا **·** الینوئی **·** انڈیانا **·** اوریگون **·** اوکلاہوما **·** اوہائیو **·** اڈاہو **·** ایریزونا **·** جارجیا **·** ساؤتھ ڈیکوٹا **·** ساؤتھ کیرولائنا **·** فلوریڈا **·** لوئزیانا **·** مسسسپی **·** مشیگن **·** منسسوٹا **·** مونٹانا **·** میری لینڈ **·** میساچیوسٹس **·** مینے **·** ٹیکساس **·** یوٹاہ **·** ورمونٹ **·** نارتھ کیرولائنا **·** نارتھ ڈیکوٹا **·** پنسلوانیا **·** رہوڈز آئلینڈ **·** نیو میکسیکو **·** ٹینیسی **·** ورجینیا **·** نیو جرسی  **·** نیو ہیمپشائر  **·** نیواڈا **·** نیبراسکا **·** مسوری  **·** وائیومنگ **·** واشنگٹن **·** ویسٹ ورجینیا **·** وسکونسن **·** ڈیلاویئر **·** کنساس **·** کنکٹیکٹ **·** کولوراڈو **·** کیلیفورنیا **·** کینٹکی **·** ہوائی **·** نیو یارک

 **کینٹکی دیاں کاؤنٹیاں**

اڈائر
# کولمبس، اوہائیو

امریکی ریاستاں دے راجگڑھ

ڈس موئنس **·** لٹل راک **·** مونٹگمری **·** جونیا **·** سپرنگفیلڈ **·** انڈیاناپولس **·** سالم **·** اوکلاہوما سٹی **·** کولمبس **·** بوئسے **·** فینکس **·** اٹلانٹا **·** پیر **·** کولمبیا **·** ٹالیحسی **·** باٹن روگ **·** جیکسن **·** لانسنگ **·** سینٹ پال **·** ہیلینا **·** ایناپولس **·** بوسٹن **·** ساکرامنٹو **·** آسٹن **·** سالٹ لیک سٹی **·** مونٹپلیئر **·** رالی **·** بسمارک **·** ہیرسبرگ **·** پروویڈنس **·** سانٹا فے **·** ناشولے **·** کارسن سٹی **·** لنکن **·** ڈینور **·** ڈوور **·** ہارٹفورڈ **·** ہونولولو **·** فرینکفورٹ **·** جیفرسن سٹی **·** البنی **·** چارلسٹن **·** ٹرینٹن **·** کنکورڈ **·** شاین **·** رجمونڈ **·** میڈیسن **·** اولمپیا
# رومی لوک راج

**رومی لوک راج** پرانی رومی رہتل دا اک ویلہ سی جدوں سرکار لوک راج وانگوں چلدی سی۔ رومی لوک راج 508 م پ وچ ٹری جدوں رومی بادشائی نوں ہٹادتا گیا تے ایدی تھان تے دو آکو لاۓ گۓ جینان نوں سیانیاں دی اک ٹولی جینوں سینیٹ کیندے سن اوناں نوں صلا دیندی سی۔

رومی لوک راج 27 م پ نوں مکیا جدوں آگسٹس نے اینون بادشائی وچ پلٹیا۔

## ہور ویکھو

* رومی سلطنت
* چڑھدی رومی سلطنت
* لہندی رومی سلطنت
# جھیل ایری

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | جھیل ایری |  |

 |
|    |
|

---

 |
| دا حصہ | وڈیاں جھیلاں    |
|    نقشہ |
|

---

 |
| انتظامی تقسیم
 |
| ملک |  کینیڈا   امریکا    |
| وقوع تھاں | اونٹاریو ،  مشیگن ،  پنسلوانیا ،  نیو یارک    |
| طاس دیس | کینیڈا  امریکا    |
| طاس رقبہ | 58800 مربع کلومیٹر    |
| پانی کھلوݨ ویلہ | 2.6 ورھا    |
| تقسیم اعلیٰ | اونٹاریو ،  مشیگن ،  پنسلوانیا ،  نیو یارک    |
| جغرافیائی خصوصیات
 |
| متناسقات | ﻿ / ﻿    |
| رقبہ | 25744 مربع کلومیٹر    |
| لمبا‏ئی | 388 کلومیٹر    |
| چوڑآئی | 92 کلومیٹر    |
| گہرائی | 64 میٹر ،  65 میٹر    |
| احاطہ | 1369 کلومیٹر    |
| پانی حجم | 483000 cubic hectometre     |
| بلندی | 173 میٹر    |
| جیو رمز | 6048360،  5153380   |
|

|  |
| --- |
|
[مکمل اسکرین پر] |

 |
| ترمیم  |

جھیل ایری پنج عظیم جھیلاں (امریکا) چوں چوتھے نمبر تے اے تے دنیا بھر چ دسویں وڈی جھیل اے ۔ ایہہ جھیل اینہاں پنجاں جھیلاں چوں سب توں گھٹ ڈوہنگی تے پانی دی مقدار دے اعتبار نال اینہاں چوں سبتوں نکی اے ۔ اس دے اتلے چ کینیڈا دا صوبہ اونٹاریو ۔ دکھن چ امریکہ ریاستا‍ں اوہائیو ۔ پنسلوانیا تے نیو یارک ، لہندے چ ریاست مشیگن اے ۔ اس جھیل دا ناں مقامی قبیلے ایری دے نال تے رکھئیا گئیا اے جہڑا اس جھیل دے دکھنی کنڈے تے آباد سی ۔

## جغرافیہ

اس جھیل دا کل رقبہ 25، 745 مربع کلومیٹر اے ۔ ایہہ 388 کلومیٹر لمبی تے 92 کلومیٹر چوڑی اے ۔
ایہہ عظیم جھیلاں (امریکا) چوں سبتوں گھٹ ڈوہنگی اے تے اسدی اوسط گہرائی 19 میٹر اے ۔ اسدی ودھ توں ودھ گہرائی 64 میٹر اے ۔ گھٹ ڈوہنگی ہون پاروں ایہہ عظیم جھیلاں چوں سبتوں تتی(گرم) اے ۔

جھیل ایری چ سبتوں زیادہ پانی دریائے ڈیٹرائٹ توں آندا اے تے دریائے نیاگرا تے نیاگرا جھیل توں ہندا ہوئیا جھیل اونٹاریو چ جا ڈگدا اے ۔ دوجے وڈے دریاواں چ دریائے گرینڈ ، دریائے ہرون ، دریائے ماومی ، دریائے سینڈسکی تے دریائے کویا ہوگا شامل نیں ۔

## ہائیڈریالوجی

جھیل ایری دا بھرن دا کل ویلا 2.6 سال اے جہڑا اس سلسلے دیاں دوجیاں جھیلاں توں گھٹ اے ۔

جھیل ایری چ پانی دی سطح موسم نال بدلدی رہندی اے ۔ جنوری تے فروری چ سبتوں گھٹ پانی تے جون تے جولائی چ سبتوں ودھ پانی ہندا اے ۔

## تریخ

## قدیم امریکی

یورپی لوکاں دے آن توں پہلے جھیل دے چڑھدے کنڈے تے مقامی لوکاں دے کئی قبیلے آباد سن ۔ایری قبیلہ جھیل دے دکھنی کنڈے تے آباد سی تے نیوٹرلز اتلے کنڈے تے رہندے سن ۔

## یورپی مہماں تے آبادکاری

1669ء چ فرانسیسی لوئیس جولیٹ ایتھے آن آلا پہلا یورپی سی جس نے جھیل ایری دا مشاہدہ کیتا ۔ اینہاں عظیم جھیلاں چوں جھیل ایری تک یورپی سبتوں آخر چ پہنچے ۔ مہم جو لوک جھیل اونٹاریو توں نکلن آلے دریاواں دے نال نال چلدے ہوئے ایتھے تک اپڑے ۔

## ماحولیات

## موسم

## پانی دا میعار

## معیشت

## ماہی گیری

## ہور ویکھو

* جھیل ایری ڈریکٹری Archived 2012-02-04 at the وے بیک مشین
* جھیل ایری دے جزیرے
* عظیم جھیلاں
* Archived 2008-05-11 at the وے بیک مشین
* نیشنل جیوگرافک

## حوالے

* عظیم جھیلاں (امریکا)
# فلاڈیلفیا

**پنسلوینیا دے شہر**▼

فلاڈیلفیا **·** پٹسبرگ **·** ایلن ٹاؤن **·** ایری **·** ریڈنگ، پنسلوینیا **·** بیت اللحم، پنسلوینیا **·** سکرانٹن **·** لنکاسٹر، پنسلوینیا **·** ہیرسبرگ **·**

  امریکی ریاستاں دے راجگڑھ▼

ڈس موئنس **·** لٹل راک **·** مونٹگمری **·** جونیا **·** سپرنگفیلڈ **·** انڈیاناپولس **·** سالم **·** اوکلاہوما سٹی **·** کولمبس **·** بوئسے **·** فینکس **·** اٹلانٹا **·** پیر **·** کولمبیا **·** ٹالیحسی **·** باٹن روگ **·** جیکسن **·** لانسنگ **·** سینٹ پال **·** ہیلینا **·** ایناپولس **·** بوسٹن **·** ساکرامنٹو **·** آسٹن **·** سالٹ لیک سٹی **·** مونٹپلیئر **·** رالی **·** بسمارک **·** ہیرسبرگ **·** پروویڈنس **·** سانٹا فے **·** ناشولے **·** کارسن سٹی **·** لنکن **·** ڈینور **·** ڈوور **·** ہارٹفورڈ **·** ہونولولو **·** فرینکفورٹ **·** جیفرسن سٹی **·** البنی **·** چارلسٹن **·** ٹرینٹن **·** کنکورڈ **·** شاین **·** رجمونڈ **·** میڈیسن **·** اولمپیا
# ٹرام

ٹرامسٹرک اُتے بچھی ہوئی ریل ٹرام وے (Tramway) تے انہاں اُتے چلنے والی گڈی **ٹرام** (Tram) کہلاندی نيں۔ ٹرام دا آغاز 1776ء وچ انگلستان د‏‏ی کوئلے د‏‏یاں کاناں وچ ہويا۔ ایسی گاڑیاں ابتداً گھوڑےآں نال کھینچیاں جاندیاں سن۔ بجلی تو‏ں چلنے والی ٹراماں سب تو‏ں پہلے امریکا دے شہر نیویارک 1832ء چلياں۔ اس دے بعد انگلستان تے ہور ملکاں وچ رائج ہوئیاں۔ بھارت دے شہراں بمبئی تے کلکتہ تے پاکستانی شہرکراچی دے مخصوص علاقےآں وچ عرصے تک چلدیاں رہیاں نيں۔