Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# خرگوش

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | خرگوش |  |

 |
|    |
|

---

 |
| حصہ | ٹیکسون    |
| ہور جانکاری
 |
| عام زمرہ | Rabbits   |
| ظہور | 53 ملین سال ق م   |
| ترمیم  |

خرگوش
**خرگوش**، لیپورڈی پروار دا اک چھوٹا تھندھاری جانور اے، جو دنیا دے کئی تھانواں وچ پایا جاندا اے۔ دنیا وچ خرگوش دی اٹھ نسلاں پائی جاندیاں ہن۔ حالانکہ پنجابی وچ اسیں اس کل دے جنور نوں صرف خرگوش دے نام توں ہی جاندے ہن۔ خرگوش جنگلاں، گھاہ دے میداناں، ماروتھلاں اتے پانی والے علاقیاں وچ گروہ وچ رہندے نیں۔

## مورتاں

* دو خرگوش
* ڈچّ ڈوارف خرگوش
* گھاہ وچ اک خرگوش

## حوالے
# لوریشیا

لوریشی
**لوریشیہ**، پرانے جغرافیے چ دو وڈے براعظماں چوں اک سے (دوجے دا نان گونڈوانہ اے)۔ ایہ گونڈوانہ نال رل کے اک سب توں وڈے براعظم پینجیہ دا انگ سی۔ اے گونڈوانہ دے اتر چ سی۔ گونڈوانہ توں 18 تون 20 کروڑ ورے پہلے ایہ وکھرا ہویا۔
# کھوپڑی

انسانی کھوپڑی
جانوری دی کھوپڑی
**کھوپڑی** (Skull) انسان یا جانور دے پنڈے دا ہڈیاں دا اک پنجر اے جیہڑا پنڈے دا سَبھ توں اُتلا حِصا اے ۔

## کھوپڑی دے حِصے

کھوپڑی د‏‏یاں ہڈیاں دے دو گروہ ہُندے نيں :

* نیوروکرینیئم تے وِسروکرینیئم (دماغ آلا حِصا)
* وِسروکرینیئم (چہرے آلا حِصا)

### نیوروکرینیئم (اُتلا حِصا)

کھوپڑی دے اُتلے حِصے (نیوروکرینیئم) وچ دماغ کھوپڑی دے حِصے کاسئہ سر (سر دا پیالا) وچ دھریا ہُندا اے جِتھے ایہ ہڈیاں دے جال وچ پوری طرح محفوظ رہندا ا‏‏ے ۔ کاسئہ سر اَٹھ غیر متحرک ہڈیاں تو‏ں بݨیا ہُندا اے جیہڑا دماغ د‏‏ی حفاظت وچ نہایت مدد دیندا اے ۔

### وِسروکرینیئم (تھللا حِصا)

کھوپڑی دا تھللا حِصا جیہڑا کہ چہرا اے چوداں ہڈیاں نال بݨیا ہُندا ا‏‏ے ۔ ایہناں وچو‏ں تھلے آلے جوڑ توں علاوا باقی سَبھ غیر متحرک نيں ۔ نیوروکرینیئم (کھوپڑی دے اُتلے حِصے) تے چہرے د‏‏یاں ہڈیاں دے اس مقام اشتراک اُتے اکھاں تے نک دے سراخ واقع نيں ۔ حࢦق مونھ دے سراخ د‏‏ی چھت بݨوندا ہويا ایہنو‏ں نک دے سراخ تو‏ں جدا کردا ا‏‏ے ۔

## ہور دیکھو

* انسانی پنجر
* ہڈیاں دا ٹعھانچا
* کھوپڑی
# پتھری جاندار

اک پتھری جاندار
**پتھری جاندار** (Fossil) پرانے جانداراں جناں چ جانور بوٹے تے ہور جاندار آندے نیں دے بچے ہوۓ انگ یا نشان نوں کیندے نیں۔

ایہ پتھری جاندار بیٹھی پڑیاں چ ہوندے نیں۔ ایناں ناں پتھری جاندار ایس لئی رکھیا گیا اے کیون جے ایہ پتھراں چ بچے ہوۓ لبے نین۔ اے دس ہزار ورے پرانے ہونے چائیدے نیں، اس لئی پتھری جاندار ہولوسین ویلے جینوں ہون دا ویلا وی کے سکدے آں توں لے کے سب توں پرانے ویلے آرکین جیڑا 3.4 ارب ورے پرانا اے ہوسکدے نیں۔

پتھری جاندار ناپ چ نکے وڈے ہوسکدے نیں۔ ایہ اک مائکرومیٹر دے بیکٹیریا توں لے کے وڈے سارے ڈائینوسار تے کئی میٹر لمے رکھ جڈے ہوسکدے نیں۔

## بارلے جوڑ
# وینزویلا

**وینزویلا** دکھنی امریکہ دا ایدے اتلے کنڈے ول اک دیس اے۔ ایدے لیندے ول کولمبیا، چڑھدے ول گیآنا تے دکھن ول برازیل اے۔ ایدا 2800 کلومیٹر لماں کنڈا بحیرہ کیریبین نال ملدا اے۔

**امریگو وسپشی** نے اپنے شہر وینس دے ایدا ناں وینزویلا یعنی نکا وینس رکھیا۔

وینزویلا وچ انسان پچھلے 15000 وریاں توں وس ریا اے۔ 1498 وچ کولمبس ایتھے پہلی واری آیا۔ 1522 وچ ایتھے سپین نے مل ماریا۔ 1830 وچ ایہ سپین توں پورا وکھرا ہویا۔ پر اودوں توں لے کے ہن تک کدے لوکراج تے کدے بندوقراج ایدا مقدر ریا۔

* آراگوینے
* اینجل چھبر
* دریائے اورینوکو
* پکو بولیور

 **·وینزویلا دے صوبے**

ایمیزوناس **·** انزواٹگوی **·** آپورہ **·** اراگوا **·** باریناس **·** بولیوار **·** کارابوبو **·** کوجیدس **·** ڈیلٹا ایماکیورو **·** فالکن **·** گواریکو **·** لارا **·** مریدا **·** میراندا **·** موناگاس **·** نیوا اسپارٹا **·** پرتگیزا **·** سکرے **·** تاچرا **·** تروجلو **·** ورگاس **·** یارکوی **·** زولیا

 **دکھنی امریکہ دے دیس·** برازیل **·** چلی **·** پیرو **·** وینزویلا **·** بولیویا **·** یوراگوۓ **·** پیراگوۓ **·** گیآنا **·** ارجنٹاین **·** کولمبیا **·** ایکویڈار **·** سورینام **·**
# شیر

**شیر** بلی ٹبر دا سب توں وڈا ماس کھانا ہے۔ ایہہ ھندستان، بنگلہ دیش، چین اَتے روس چ ہوندا ہے۔ ایہہ اک شکاری جانور ہے جیہدے پنڈے دا رنگ رتّا بھورا ہوندا ہے جیہدے تے کالیاں دھاریاں ہوندیاں نیں۔ ایہہ 4 میٹر تیکر لمّا ہو سکدا ہے اَتے 400 کلوگرام تک ہوسکدا ہے۔

## ونڈاں

شیر دیاں 6 ونڈاں نیں:

* بنگال شیر
* ملائی شیر
* ہندچینی شیر
* سائیبیری شیر
* دکھنی چینی شیر
* سماٹری شیر

دنیا وچ شیر| دیس | گنتی |
| --- | --- |
|  بنگلہ دیش | 440 |
|  بھوٹان | 75 |
|  چین | 45 |
|  ہندستان | 1,706 |
|  انڈونیشیا | 325 |
|  لاؤس | 325 |
|  ملائشیا | 325 |
|  میانمار | 325 |
|  نیپال | 325 |
|  اتلا کوریا | 325 |
|  روس | 360 |
|  تھائی لینڈ | 325 |
|  ویت نام | 325 |
| **کل** | **3,948** |

## باہرلے جوڑ
# کوئپو

**کوئپو** کترے ددپلانے دا اک جانور اے۔ ایہ دکھنی امریکہ دا واسی اے تے دنیا دیاں ہور تھانواں تے وی ایس نوں ایس دی کھل باہجوں وسایا گیا اے۔

## بارلے جوڑ
# کنڈیالی پوچھل گالڑ

**کنڈیالی پوچھل گالڑ**  کترے میمل ددپلانیاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دی پوچھل اپنے مڈھ تے کھوری تے کنڈیالی لگدی اے جس باہجوں یہ ناں رکھیا گیا۔

## ونڈاں

* بیکرافٹ اڈنا گالڑ
* ڈربی کنڈیالی پوچھل گالڑ
* پیل اڈنا گالڑ
* لم کنا اڈنا گالڑ
* نکا کنڈیالی پوجھل گالڑ
* کیمرون کنڈیالی پوجھل گالڑ

## بارلے جوڑ
# اڈنا گالڑ

**اڈنا گالڑ** گالڑاں دا اک ٹبر اے۔ ایہناں دے پر نئیں ہوندے پر ایناں دا ماس تے وال ہتھاں پیراں دے انت تک پھیل کے اوہنوں اک گلائیڈر بنا دیندا اے۔ اڈنے گالڑ وڈے جنگلاں وج ہوندے نیں جتھے رکھ اک دوجے نال ہوندے نیں تے ایہ فیر چھال مار کے اڈاری نال ہوا تے تیردے ہوۓ دوجے رکھ یا ٹاہن تک اپڑ دے نیں تے ایہناں نوں زمین تے نہیں اناں پیندا۔ ایہدے وچ 44 ونڈاں نیں۔

## ونڈاں

* کشمیر اڈنا گالڑ
* دکھنی اڈنا گالڑ
* اتری اڈنا گالڑ
* کئی رنگا اڈنا گالڑ
* افغان اڈنا گالڑ
* بارٹل اڈنا گالڑ
* پوریاں کھاکھانوالا اڈنا گالڑ
* پالاوان اڈنا گالڑ
* ہندچینی اڈنا گالڑ
* جنٹنک اڈنا گالڑ
* سپورا اڈنا گالڑ
* لال گلاںوالا اڈنا گالڑ
* سماٹری اڈنا گالڑ
* جپانی اڈنا گالڑ
* منٹاوی اڈنا گالڑ
* نکا ٹینا اڈنا گالڑ
* ہوز ٹینا اڈنا گالڑ
* سیلانگور اڈنا گالڑ
* باصلی اڈنا گالڑ
* ٹراونکور اڈنا گالڑ
* مچھانوالا اڈنا گالڑ
* ہاگن اڈنا گالڑ
* پٹینومائس لوگن
* مینڈاناؤ اڈنا گالڑ
* تیر اڈنا گالڑ
* ٹیمینک اڈنا گالڑ
* وورڈرمان اڈنا گالڑ
* کٹیدندانوالا اڈنا گالڑ
* کالا اڈنا گالڑ
* تھامس اڈنا گالڑ
* والاںوالے پیرانوالا اڈنا گالڑ
* نیمڈافا اڈنا گالڑ
* اننوالا اڈنا گالڑ
* لال تے چٹا وڈا اڈنا گالڑ
* دھبیانوالا وڈا اڈنا گالڑ
* ہاجسن وڈا اڈنا گالڑ
* بھوٹان وڈا اڈنا گالڑ
* وڈا اڈنا گالڑ
* چینی وڈا اڈنا گالڑ
* جپانی وڈا اڈنا گالڑ
* کنیس
* سائیبیری وڈا اڈنا گالڑ
* جپانی نکا اڈنا گالڑ
* پٹیرومائسکس پلویرولنٹس
* ٹروگوپٹیرس زنتھیپس

## بارلے جوڑ

* اڈنے گالڑ تے اک ویب سائٹ Archived 2015-02-16 at the وے بیک مشین