Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Boda

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Statua ëd Boda a Hong Kong
Statua ëd Gautama Boda al Musé nassional ëd Tokyo
**Boda** (ëdcò ciamà **ël Boda** o **Gautama Boda**) a l'era nassù **Siddhartha Gautama** (an sànscrit: सिद्धार्थ गौतम), vivù pi o men dal 563 al 483 prima ëd Nosgnor, e a l'é stàit un religios e filòsof indian. A l'é stàit l'òm ch'a l'ha fondà ël Bodism, anté che un **Boda** a l'é na përson-a santa, e a l'é considerà la përson-a pi amportanta dël bodism.
L'ansegnament ëd Gautama Buddha an dis com vive na *bon-a* vita (scond l'opinion ëd Boda).
Boda a l'era un prinsi rich. A l'avìa dàit tut për capì la mej manera ëd vive. Sò ansegnament a l'é partì da l'India e a l'é spantiasse an pressa, apress a soa mòrt, an vàire part ëd l'Asia, dël Tìbet, dlë Sri Lanka, dla Cin-a, dla Mongòlia, dla Coréa e dël Giapon; adess a l'é rivà ant l'ossident.
La paròla *Boda* an Sànscrit a veul dì "n'anluminà"; d'àutre vòte le përson-e a ciamo "Boda" un ch'a l'ha trovà l'iluminassion. Se na përson-a a l'ha pa anco' trova l'iluminassion, ma a l'é vzin a trovela, a l'é ciamà *Bodhisattva*.
Chèich bodista a prego Boda, ma Boda a l'é pa na divinità.  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lagh Poyang

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
Ël **lagh Poyang** (鄱阳湖 an cinèis; *Póyáng Hú* an pinyin), ant la provinsa meridional dël Jiangxi, a l'é 'l pì gròss lagh d'eva dossa an Cin-a.
Soa surfassa a passa da 3.500 km2 an istà, cand le pieuve a son bondose, a anviron 500 km2 an invern.
La profondeur mojen-a a l'é d' 8 méter. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Dinastìa Ming

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Imper cinèis dij Ming, anviron dël 1580
La **Dinastìa Ming** (明朝, Míng cháo, o ëdcò 大明帝国 ël gran Imperi djë Ming) a l'é stàita 'na dinastìa che a l'ha regnà an Cin-a, dal 1368 al 1644, apress a la dinastìa mongòla Yuan.
La dinastìa a l'é comensà con ël general Zhu Yuanzhang che a l'é diventà imperador Ming Hongwu. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga maltèisa

**Lenga maltèisa**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
La **lenga maltèisa** o **maltèis** a fa part dle lenghe semìtiche e a l'é parlà specialment a Malta.

A l'é na lenga con na base àraba, motobin anfluensà da la lenga sicilian-a e da pòch temp dla lenga anglèisa.
A së diferensia da le autre lenghe àrabe për ël dovrage dl'alfabet latin.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël **maltèis** a peul esse:

* lenghe afro-asiàtiche
	+ lenghe semìtiche
		- lenghe semìtiche sentraj
			* lenghe aràbiche
				+ **lenga maltèisa**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-1: **MT Còdes ISO 639-2: **MLT**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Sung Jae-ki

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sung Jae-ki** (an coréan: 성재기 成在基) a l'era nà a Daegu, Coréa dël Sud ai 11 dë stèmber dël 1967 e a l'é massasse a Seoul ai 26 ëd Luj dël 2013. A l'é stàit n'ativista dij Drit ëd l'Òm, n'ativista sivil e un filòsof dël liberalism ëd la Coréa dël Sud.
A l'avìa fondà l'Associassion ëd l'Òm Coréan(남성연대 男性連帶).
Arferiment
Anliure esterne
* In memoriam 2013:Sung Jae-ki (an fransèis)
* *Suicide performance and journalist ethics* *News Dongah* (an Anglèis)
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (an Anglèis)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (an Anglèis)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (an Anglèis)
* South Korean channel films suicide (an Anglèis)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (an Spagneul)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (an Spagneul)
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Sint Maarten

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

**Sint Maarten** a l'é 'l nòm olandèis dla part meridional ëd l'ìsola ëd San Martin ant ij Caràib.
A fa part ëd j'Antile Olandèise.
La capital a l'é Philipsburg.
A l'ha na surfassa ëd 34 km² e a conta anviron 35.000 abitant. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# 1787

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aveniment an Piemont
Aveniment an Euròpa
Aveniment ant ël mond
Nàssite
Mòrt
* **20 ëd giugn:** Carl Friedrich Abel, composidor e violinista da gamba tedësch.
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Maria Callas

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Maria Callas ant la *Tosca* ëd Puccini
**Maria Callas** a l'era nassùa a New York ël 2 dë dzèmber dël 1923 e a l'é mòrta a Paris ël 16 dë stèmber dël 1977.
Sò genitor a j'ero dij grech emigrà an América e 'l sò nòm ver a l'era *Ánna María Kekilía Sofía Kalogeropoúlou* (*Άννα Μαρία Καικιλία Σοφία Καλογεροπούλου*), ma dël 1929 a l'han "copà" ël cognòm an *Callas* (*Κάλλας*).
A l'é stàita un dij pi famos sopran del sècol ch'a fa XX. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lipsia

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
**Lipsia** (*Leipzig* an alman) a l’é na sità dla Gërmania ëd 510.651 abitant (2007).
A l'é la sità pi popolà (ma nen la capital) dël Land (Stat Federal) dla Sassònia.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Burkhard Jung.
Sità gemelà

Lipsia a l'é gemelà con:
* Addis Abeba, Etiòpia
* Birmingham, Regn Unì
* Bològna, Italia
* Brno, Repùblica Ceca
* Franchfort sël Men, Gërmania
* Hannover, Gërmania
* Houston, Stat Unì d'América
* Kijv, Ucrain-a
* Cracòvia, Polònia
* Lion, Fransa
* Nanchin, Cin-a
* Salonich, Grecia
* Travnik, Bòsnia e Erzegòvina
* Plovdiv, Bulgarìa

Anliure esterne
La neuva ca dla comun-a
* Sit istitussional
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Tennis

Ël **Tennis** a l'é në spòrt ëd rachëtte giugà individualment o an cobia (doi contra doi), anté che ij giugador a colpisso na bala con na rachëtta dzora a na rèj, an s'un camp divis an doi metà. L'obietiv a l'é fé passé la bala dal camp aversari an manera che l'aversari a peula nen arspondje coretament. Nassù an Fransa dël sécol XII coma jeu de paume, ël tennis modern a l'é dventà un djë spòrt pì spantià al mond. An Piemont, a l'ha na tradission arfàita, con club, torneo, e struture ch'a promeuvo cost spòrt elegant e dinàmich.

## Stòria

Le orìgin dël tennis a rivo dal jeu de paume fransèis, giugà ant le cort medieval con man o rachëtte primitive. Dël sécol XIX, an Anghiltèra, ël tennis a l'ha aquisì soe régole moderne, con la costrussion dij prim camp an erba e la standardisassion dël sistema ëd pontegi. An Piemont, ël tennis a l'é rivà a la fin dël sécol XIX, grassie a l'aristocrassìa e a j'anglèis ch'a frequentavo le sità piemontèise. Ël prim club, ël Turin Lawn Tennis Club, a l'é stàit fondà dël 1895 e a l'ha organisà ij prim torneo regionaj.

## Strutura e Echipagiament

Ël tennis as gieuga an s'un camp retangolar (singolar: 23,77m x 8,23m; dojan: 23,77m x 10,97m), con:

* Na rèj ch'a divid ël camp an doi.
* Na bala ëd goma rivestìa ëd feltr, fabricà për arsàute e velocità.
* Na rachëtta an material compòsit (grafite, carbòni), con corde tensionà.
* Linie ch'a definisso le zòne ëd gieugh (es. baseline, service line).

An Piemont, ij camp a peulo esse an tèra rossa (argila), erba, o surfassa sintética, a second dle stagion e dij club.

## Regole prinsipaj

Ël servissi: Colp ch'a dev tombé ant l'àrea ëd servissi aversaria.

Pontegi: 15, 30, 40, jeu; vantagi e deuce për ël desblòch.

Set e match: Un match a peul avèj 3 o 5 set, mincadun vagnà con 6 game (e tie-break si 6-6).

Fale: Bala che a tomba fòra dal camp o a toca la rèj durant ël servissi.

## Significà cultural

An Piemont, ël tennis a l'é në spòrt ch'a uniss tradission e modernità. A l'é associà a la vita ëd società, con club ch'a organizo event sossiaj e carità. Turin a l'ha ospità partìe ëd Coppa Davis e d'àutri torneo internassionaj, atirand ëspetator da tut ël mond. A l'é 'dcò në spòrt ch'a promeuv la salute e la dissiplina, praticà ant ij parch comunaj e le struture privà.

## Técniche d'usagi

Ij giugador a deuvro:

* Servissi potent: Con efet slice o kick për angabiolé l'aversari.
* Drit e arvers: Colp ëd fond camp con precision e àngol.
* Volé: Colp al vòl aranda dla rèj për fé pont rapid.
* Lob: Tir àut për passé l'aversari aranda dla rèj.

Le surfasse d'argila piemontèise a favorisso gieugh ëd fond camp e scambi longh.

## Atleta piemontèis amportant

Licia Granata: Stòrica campionëssa italian-a dj'ani '50.

Stefano Pescosolido: Ex-giugador professionista, vagnador ëd torneo ATP.
# Ël Càiro

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| La moschèa ëd Mohamed Alì
**Ël Càiro** a l’é la capital dl'Egit.
A l’é ëdcò la prima sità egissian-a për popolassion, con apopré 15 milion d'abitant (2002), e un-a dle sità pi grande dël mond.
Geografìa
Ël Càiro a l’é bagnà dal Nil.
Soa zòna oraria a l'é doi ore a est dël meridian ëd Greenwich.
Sità gemelà
Ël Càiro a l’é gemelà con:
* Stocarda, Gërmania
* Istanbul, Turchìa
* Khartoum, Sudan
* New York, Stat Unì d'América
* Rahim Yar Khan, Pakistan

Anliure esterne
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Ël Càiro**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Nepal

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
Ël **Nepal** (*नेपाल* an nepali) a l'é un pais ëd l'Asia.
A confin-a con India e Cin-a.
La capital a l'é Kathmandu.
A l'ha na surfassa ëd 147.181 km² e a conta anviron 26 milion d'abitant.
La speransa ëd vita an Nepal a l'é ëd 62 agn.
La popolassion a l'é për l'80% ëd religion indó, për l'11% bodista, për ël 4% mussulman-a.
Anté ch'as treuva

Organisassion polìtica
Ël Nepal (nòm ofissial: **संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल** /
**Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl**) a l'é na repùblica dal 28 ëd magg dël 2008.
Ël president a l'é Bidhya Devi Bhandari (विद्यादेवी भण्डारी) (dal 2015).
Ël prim ministr a l'é Sher Bahadur Deuba (शेरबहादुर देउवा) (dal 2021).
 * Nepal
* Kathmandu
* Kathmandu
* Bhaktapur
* Patan
* Himalaya
* Himalaya
* Mustang
* Changu Narayan
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Euro

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Euro 2023

Ël simbol ëd l'Euro dnans a la Banca Sentral Europenga a Franchfort sël Men
L '**Euro** (**€** o **EUR ISO 4217** ) à l'é la moneda ùnica ëd tërdes pais dl'Union Europenga.
A l'ha ancaminà sò cors dël 1999.
Ij pais ch'a deuvro l'Euro a son:
1. l'Àustria
2. ël Belgi
3. Cipro
4. la Croassia
5. l'Estònia
6. la Finlandia
7. la Fransa
8. la Gërmania
9. la Grecia
10. l'Irlanda
11. l'Italia
12. la Letònia
13. la Lituania
14. ël Lussemborgh
15. Malta
16. ij Pais Bass
17. ël Portugal
18. la Slovenia
19. la Slovachia
20. la Spagna

L'Euro a l'é ëdcò la moneda d'Andorra, Mònaco, San Marin e Vatican.
1. Monede Euro ëd l'Àustria
2. Monede Euro dël Belgi
3. Monede Euro ëd Cipro
4. Monede Euro dla Croassia
5. Monede Euro dl'Estònia
6. Monede Euro dla Finlandia
7. Monede Euro dla Fransa
8. Monede Euro dla Gërmania
9. Monede Euro dla Grecia
10. Monede Euro ëd l'Irlanda
11. Monede Euro ëd l'Italia
12. Monede Euro dla Letònia
13. Monede Euro dla Lituania
14. Monede Euro dël Lussemborgh
15. Monede Euro ëd Malta
16. Monede Euro dij Pais Bass
17. Monede Euro dël Portugal
18. Monede Euro dla Slovachia
19. Monede Euro dla Slovenia
20. Monede Euro dla Spagna

Anliure esterne
* Euro (Banconote) (tedësca) (anglèisa)

Ansima a Wikimedia Commons a-i é d'archivi multimojen ch'a-i intro con
l'argoment: Euro
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Buenos Aires

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Artìcol prinsipal an lenga piemontèisa** |
| Version an parlà locaj: Astësan Bielèis Canavzan Langhèt Lissandrin Monfrin Noarèis Valsesian Valsusin |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  **Buenos Aires**  |
| --- |
|        |
| Stat: |  Argentin-a |
| Coordinà: | Latitùdin: 34° 35′ 59′′ S Longitùdin: 58° 22′ 55′′ O  |
| Autëssa: | 25 m s.l.m. |
| Surfassa: | 202 km² |
| Abitant: | 2.890.151 (2010) |
| Comun dj'anviron: | Buenos Aires |
| CAP: | C1000-14xx |
| Prefiss tel.: | 011 |
|  |
| **Sit istitussional** |

**Buenos Aires** a l’é la capital ëd l'Argentin-a.
A l’é ëdcò la prima sità argentin-a për popolassion, con 2.776.138 abitant (2001), e un-a dle sità pi grande ëd tuta l'América meridional.
Geografìa
A l’é bagnà dal Rio de la Plata e dal Riachuelo.
Soa zòna oraria a l'é tre ore a òvest dël meridian ëd Greenwich.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Horacio Rodríguez Larreta.. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Durass

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
**Durass** a l’é na sità dl'Albanìa.
A conta anviron 175.110 abitant (2011) e a l'é n'important sentr turìstich.
Geografìa
Durass as treuva an sla còsta adriàtic-a, an mes ai fium Erzen e Ishëm.
Sità gemelà
La sità veja
Durass a l'é gemelà con:
* Bari, Italia
* Bitonto, Italia
* Istanbul, Turchìa
* Salonich, Grecia
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |