# Union Europenga

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

**Union Europenga**| Drapò dl'Union Europenga |
| Ij Pais dl'Union Europenga
Mot:*In varietate concordia* |
| L'Union Europenga (Ij stat an bleu), e ij candidat (an rosa). |

L'**Union Europenga** (**UE**) a l'é n'union dzoranassional e antragoernativa ëd 27 ëstat. A l'é stàita creà dël 1992 dal Tratà ansima a l'Union Europenga (Tratà ëd Maastricht), e a tuti j'efet a resta ël sucessor dla Comun-a Econòmica Europenga ch'a l'era stàita fondà antra ses mèmber dël 1957. Da 'nt ël moment ëd soa fondassion vàire slargament a l'han fàit monté ël nùmer ëd sò stat mèmber, e ant l'istess temp a l'han slargane le competense. La UE a l'é an camin ch'a men-a un process d'antëgrassion europenga dont la fin e le limitassion a son nen definìe.
La UE a l'é un-a dj'entità econòmiche e polìtiche pì gròsse dël mond, con sò 501,1 milion ëd përson-e (2010) e un PIB combinà ëd €11,6 trilion (US$14,5) ant ël 2006.
L'Union a resta un mërcà ùnich con na polìtica ëd comerse comun-a, na Polìtica Comun-a tant për la campagna che për la pësca, e na polìtica regional për dësvlupé j'àree malbutà.
A l'ha adotà na moneda ùnica, l'euro, ch'a l'é dovrà da 13 ëstat mèmber. La UE a l'ha ancaminà na Polìtica Strangera e ëd Sigurëssa Comun-a ancheuj assè limità, e na Cooperassion ëd Polissìa e d'Afé Giudissiari che për adess a l'é ëdcò limità.

L'Union Europenga a l'é formà da 27 ëstat dl'Euròpa:
* Almagna
* Àustria
* Belgi
* Bulgarìa
* Cipro
* Croassia
* Danimarca
* Estònia
* Finlandia
* Fransa
* Grecia
* Irlanda
* Italia
* Letònia
* Lituania
* Lussemborgh
* Malta
* Ungherìa
* Pais Bass
* Polònia
* Portugal
* Repùblica Ceca
* Romanìa
* Slovachia
* Slovenia
* Spagna
* Svessia

La speransa ëd vita dij sò abitant a l'é dë 79 agn.
Organisassion
La presidensa dl'Union Europenga a vira minca ses mèis antra ij govern ëd jë stat mèmber.
Dal 1m ëd luj 2013 la pressidensa a l'é tnùa da la Lituania.
Ël president dël parlament europengh a l'é David Sassoli (dal 2019).
Ël president ëd la comission a l'é Ursula von der Leyen (dal 2019).
Comission
Lenghe
L'Union Europenga a l'ha vintetré lenghe ofissiaj; le lenghe ëd travaj dovrà dai fonsionari dla comission e dël consèj a son tre: l'anglèis, ël fransèis e l'alman.
Coltura
L'Union Europenga a conta tërzent sit classificà al patrimòni dl'UNESCO.
Conomìa
Dël 2012 l'1,96% dël prodot anterior ëspòrch a l'é stàit dedicà a l'arserca e al dësvlup.
Anliure esterne
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Union Europenga**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |