# Belgrad

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
**Belgrad** (*Београд - Beograd* an serb, ch'a veul dì "la sità bianca") a l’é la capital e la sità pì granda dla Serbia.
A l’é ëdcò la prima sità dla Serbia për popolassion, con 1.710.000 abitant (2007) e anviron 1,7 milion ant l'àrea metropolitan-a.
Geografìa

Belgrad as treuva ant la part sentral ëd la Serbia, ant la region ëd la **Serbia sentral**. A l'é situà a la confluensa stratégica dël fium Sava ant ël Danubi, an sël confin tra la Pian-a Panònica e la Penisola Balcànica. Costa posission a l'ha fane 'n pont comercial e militar amportant ant la stòria.
La sità a l'ha na surfassa d'anviron 360 km² e a l'é partagià antra 17 comun-e (*opštine*). A l'é dominà da la **Fortëssa ëd Belgrad** (Kalemegdan), na fortificassion stòrica dzora na colin-a ch'a dà an sij doi fium.
Stòria
Belgrad a l'ha na stòria ch'a armonta a pì 'd 7.000 agn. A l'era 'n sènter për vàire popolassion: ij **Celt** (ch'a l'han fondà *Singidunum*), ij **Roman**, ij **Bisantin**, j'**Ungherèis**, j'**Otoman** e ij **Serb**. A l'ha subì vàire assedi e a l'é stàita danegià e arcostruìa vàire vire. Dël **1403** a l'é dventà la capital dël Despotà 'd Serbia. A l'é stàita sota l'Imperi Otoman për tre sécoj (1521-1867), prima dë vnì capital dël Regn ëd Serbia e, dël **1918**, dla prima Jugoslavia. Durant la Sconda Guèra Mondial a l'é stàita bombardà e ocupà. Dël **2006**, con la fin ëd l'Union ëd Serbia e Montenegro, a l'é torna dventà la capital dla Serbia independent.
Monument e pòst d'antëresse
* **Fortëssa ëd Kalemegdan**: ël pòst pì amportant ëd Belgrad, con un parch e un musé militar.
* **Templi ëd San Sava**: na cesa ortodòssa an stil neo-bisantin, un-a dle pì grand al mond.
* **Strada pedestrian-a Knez Mihailova**: la stra prinsipal dël sènter stòrich, pien-a 'd boteghe e 'd càfe.
* **Catedral ëd San Michel**: na cesa ortodòssa dël sécol XIX.
* **Musé Nassional ëd Serbia**: andoa as treuva 'l tesòr archeològich e artìstich dla Serbia.
* **Cà Zeleni Venac**: na cà 'd pianta oriental, un dij pòch rest otoman.
* **Palass Nebojša**: un dij pì vej an Belgrad.
* **Ada Ciganlija**: n'ìsola artifissial dzora 'l fium Sava, trasformà an n'àrea 'd ripos e dë sport.

Economìa e coltura
Belgrad a l'é 'l sènter econòmich, finansiari, cultural e educativ dla Serbia. A l'ha d'università, teàter, galarìe d'art e 'd festival anternassionaj (tanme 'l **Festival Musical ëd Belgrad - BEMUS**). A l'é 'dcò un sènter amportant për j'industrie (tecnologìa, automòbij, alimentar) e 'l comersi. L'**Aeropòrt Nikola Tesla** a l'é ël pì amportant dla nassion. La sità a l'ha na vita nòturna motobin viva, con vàire bar e discoteche arlongh ij fium.
Sità gemelà e sità sòcie
Ël templi ortodòss ëd Santa Sava
Belgrad a l’é gemelà con:
* Chicago, Stat Unì d'América
* Coventry, Regn Unì
* Lahore, Pakistan
* Tel Aviv, Israel
* Vien-a, Àustria

A l'ha vaire sità sòcie:
* Atene, Grecia
* Banja Luka, Bòsnia e Erzegòvina
* Pechin, Cin-a
* Berlin, Almagna
* Kijv, Ucrain-a
* Lubian-a, Slovenia
* Milan, Italia
* Mosca, Federassion Russa
* Roma, Italia
* San Peroborgh, Federassion Russa
* Skopje, Macedònia dël Nòrd
* Zagabria, Croassia

Anliure esterne
* Sit offisial
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |