Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Serbia

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

La **Serbia** (*Србија* an serb) a l'é un pais dl'Euròpa balcanica.
A confin-a con Ungherìa, Romanìa, Bulgarìa, Macedònia dël Nòrd, Kosovo, Montnèigr, Bòsnia e Erzegòvina e Croassia.
La capital a l'é Belgrad.
A l'ha na surfassa dë 77.474 km² e a conta apopré 8 milion d'abitant.
Anté ch'as treuva

Organisassion polìtica
La Serbia (nòm ofissial: **Република Србија / Republika Srbija**) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Aleksandar Vučić (Александар Вучић) (dal 2017).
Ël Prim Ministr a l'é Miloš Vučević (Милош Вучевић) (dal 2024). |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Keir Starmer

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Keir Starmer（2024)
Sir **Keir Rodney Starmer** (conossù 'dcò 'me **Keir Starmer**) a l'é na përsonalità polìtica dël Regn Unì.
A l'é nassù a Londra ël 2 stèmber 1962.
Dël 4 avril 2020 a l'é stàit nominà cap dël Partì Laburista (*Laburist Party*).
A l'é stàit nomina Prim Ministr dël Regn Unì dal 5 luj 2024. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga Tagalog

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais an dova a l'é parlà
La **lenga Tagalog** o **Tagalog** a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut ant le Filipin-e.

Caraterìstiche
Ël Tagalog a l'ha doi géner, un për ij nòm pròpi e l'àutr për ij nòm comun. A-i é nen distinsion antr mascolin e feminin.

Classificassion
Në schema ëd classificassion dël **Tagalog** a peul esse:
* lenghe austronesian-e
	+ lenghe Malayo-Polynesian
		- lenghe Filipin-e
			* lenghe Filipin-e Sentraj
				+ lenghe Tagalog
					- **lenga Tagalog**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **tgl**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Bangkok

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  **Bangkok**  |
| --- |
|        |
| Stat: |  Thailandia |
| Coordinà: | Latitùdin: 13° 45′ 0′′ N Longitùdin: 100° 29′ 0′′ E  |
| Autëssa: | 20 m s.l.m. |
| Surfassa: | 1.568,7 km² |
| Abitant: | 8.249.117 (2010) |
| Comun dj'anviron: | provincia di Nonthaburi, provincia di Samut Prakan, provincia di Pathum Thani, provincia di Nakhon Pathom, provincia di Samut Sakhon, provincia di Chachoengsao |
| CAP: | 10### |
| Prefiss tel.: | 02 |
|  |
| **Sit istitussional** |

**Bangkok** a l'é la capital dla Thailandia.
A conta 8.160.522 abitant (2007).
Sità gemelà
Bangkok a l'é gemelà con:
* Ankara, Turchìa
* Brisbane, Australia
* Bùdapest, Ungherìa
* Fukuoka, Giapon

Ël *Wat Phra Kaeo* e 'l palass real
* Hanoi, Vietnam
* Liverpool, Regn Unì
* Manila, Filipin-e
* Milan, Italia
* Mosca, Russia
* Pechin, Cin-a
* Perth, Australia
* San Peroborgh, Russia
* Seoul, Coréa dël Sud
* Sydney, Australia
* Ulaanbaatar, Mongòlia
* Washington, Stat Unì d'América

Anliure esterne
* Sit istitussional
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Kravmaga

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

Color dle senture ëd Krav Maga| Bianch |  |  |
| Giàun |  |  |
|  |
| Groson |  |  |
|  |
| Verd |  |  |
|  |
| Bleu |  |  |
|  |
| Maròn |  |  |
|  |
| Nèir |  |  |
|  |
|  |
|  |
|  |

**Kravmaga** o **krav maga** (an lenga ebréa "lòta/combatiment an contat") a l'é un sistema ëd combatiment còrp-a-còrp ch'a l'é stàit dësvlupà an Israel.
Stòria
A l'ancamin ëd j'agn 40 dël sécol ch'a fa XX, j'organisassion ipogee ëd liberassion as batìo për l'indipendensa dlë stat d'Israel. A l'época as podìa nen ten-e dj'arme. Ël fondador ëd kravmaga, Imi Lichtenfeld (nòm ebràich: Imi Sde-Or), a l'era un campion ëd bòcs, un campion ëd judo, espert an jiujutsu e n'acròbata. Apress la creassion ëd lë stat d'Israel, kravmaga a l'é vnùita l'art marsial ofissial amprendùa ant le fòrse ëd difèisa, dzortut ant j'unità speciaj ëd polissìa e dl'armada. A l'era ancorporà ant l'adestrament dl'armada da Imi Lichtenfeld, n'ufissial arnomà dle Forse ëd Difèisa d'Israel (IDF) e prinsipal instrutor dl'adestrament fìsich d'armada al Wingate Institute. A travers j'agn, ël kravmaga a l'é dventà na part d'adestrament ancorporà an vàire dissiplin-e. Ancheuj, a l'é mostrà an vàire dle scòle pùbliche an Israel.
Caraterìstica dël sistema
Kravmaga a l'é dësvlupasse con l'idèja che j'art marsiaj clàssiche as son dësvlupasse për combate d'arme diferente da cole dël di d'ancheuj. Donca, ëd neuve técniche difensive contra j'arme tanme j'arme da feu e granate a man a son ëstàite dësvlupà. Ij moviment a son sempi e a deuvro arfless naturaj ëd l'òm. Ël kravmaga a l'ha pa 'd kata o ëd sequense particolar che un a dev dovré.
Jë student a deuvro ij moviment ëd base an congionsion con cheidun dij tanti àutri moviment con ël but ëd contrataché, l'idèja prinsipal a l'é d'acomodé se neuve situassion con dl'improvisassion. L'acent a l'é dzora la rapidità, la resistensa, la fòrsa, la precision e la coordinassion.
Dagià che kravmaga a l'é, për definission, për l'autodifèisa, a l'ha pa 'd regolament e donca as fan pa ëd competission. L'adestrament a l'é për l'usage praticàbil ant la realtà ëd tuti ij di. A-i é un sistema ëd senture colorà con na sentura nèira tipicaman conferìa apréss 8 o 10 agn ëd pràtica.  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Océan Passìfich

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Na carta dl'Océan Passìfich
L'**Océan Passìfich** as treuva an tra l'Asia e l'Australia a ossident, le Amériche a orient, l'Océan Antàrtich a meridion e l'Océan Àrtich a setentrion. A l'é ël pì gròss ëd j'Océan e con un bassin ëd 179.550.000 km2, a coata mesa surfassa dël mond.
Com l'Océan Atlàntich a së slarga, ël Passìfich a së strenz.

|  |
| --- |
| **Ij Sinch Océan** |
|  Océan Antàrtich |  Océan Àrtich |  Océan Atlàntich |  Océan Indian |  Océan Passìfich |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |