Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Karate

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| La parola giaponèisa *karatedō* 空手道 an Kanji
Ël **karate** (空手) o, mej **karate-dō** (空手道) a l'é n'art marsial giaponèisa dont ël nòm a veul dì "man veuida".
Stòria
Ël karate a l'é originari ël l'isola giaponèisa ëd Okinawa e a l'é spantiasse feura ëd l'isola anviron da j'agn '20 dël secol ch'a fa 20. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# América caraìbica

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

L'**América caraìbica** o ëdcò màch **Caràib** (an lenga anglèisa: *The Caribbean*, an lenga spagneula: *Los Caribes*) a l' é 'na region geografìca ch'as treuva ant l'América sentral e a conten-e tut ij Pajs bagnà dal Mar Caraìbich. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Panamà

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
Ël **Panamà** (*Panamá* an ëspagneul) a l'é un pais dl'América central.
A confin-a con Còsta Rica e Colombia e a l'é bagnà da l'Océan Pacìfich e da l'Océan Atlàntich (Mar dij Caràib). A l'é travërsà dal Canal ëd Panamà.
La capital a l'é Sità ëd Panamà.
A l'ha na surfassa dë 75.517 km² e a conta anviron 3.320.000 abitant.
Anté ch'as treuva

Stòria
Ël Panamà a l'ha fàit part dla Colombia fin al 3 ëd novèmber dël 1903, quand le oligarchìe locaj, possà dal govern ëd jë Stat Unì d'América ch'a l'avìa da manca d'un tòch ëd tèra për scavé un canal antra l'Atlàntich e 'l Pacìfich, a l'han proclamà l'indipendensa.
J'istess di, la Fransa e jë Stat Unì a l'han arconossù ël neuv ëstat e, dòp doe sman-e, a l'han signà un tratà (ma a-i era gnun Panamèis ant la sala!) ch'a dasìa a fit a jë Stat Unì, për sèmper, na lista ëd tèra larga 16 km e longa 80 km (l'ansidita *Zòna dël Canal*).
La Zòna dël Canal a l'é stàita dà andaré ai Panamèis mach dël 2000.
Organisassion polìtica
Ël Panamà (nòm ofissial: **República de Panamá**) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é José Raúl Mulino (dal 2024). |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |