Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lenga lü

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais an dova a l'é parlà
La **lenga lü** o **Lü** a fa part ëd le lenghe tai-kadai e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël **lü** a peul esse:
* lenghe tai-kadai
	+ lenghe kam-tai
		- lenghe be-tai
			* lenghe tai-sek
				+ lenghe tai
					- lenghe tai sud ossidentaj
						* lenghe tai sud ossidentaj - nòrd òvest
							+ **lenga lü**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **khb**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga mok

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais an dova a l'é parlà
La **lenga mok** o **Mok** a fa part ëd le lenghe Austro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Thailandia.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël **Mok** a peul esse:
* lenghe Austro-Asiàatiche
	+ lenghe mon-khmer
		- lenghe mon-khmer setentrional
			* lenghe palaungic
				+ lenghe palaungic ossidentaj
					- lenghe angkuic
						* **lenga mok**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **mqt**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga lamet

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga lamet** o **Lamet** a fa part ëd le lenghe Àustro-Asiàtiche e a l'é parlà dzortut an Làos.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël **Lamet** a peul esse:
* lenghe Austro-Asiàtiche
	+ lenghe mon-khmer
		- lenghe mon-khmer setentrional
			* lenghe palaungic
				+ lenghe palaungic ossidentaj
					- lenghe lametic
						* **lenga lamet**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **lbn**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga amis

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga amis** ò **Amis** a fa part ëd le lenghe austronesian-e e a l'é parlà dzortut an Taiwan.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dl'**Amis** a peul esse:
* lenghe austronesian-e
	+ lenghe Formosan Est
		- lenghe sentraj
			* **lenga Amis**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **ami**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga salar

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga Salar** o **Salar** a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Cin-a.

Classificassion
Në schema ëd classificassion dël **Salar** a peul esse:

* lenghe altàiche
	+ lenghe Turkic
		- lenghe meridionaj
			* **lenga Salar**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **SLR**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga evenki

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga Evenki** o **Evenki** a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Cin-a.

Classificassion
Në schema ëd classificassion ëd l'**Even** a peul esse:

* lenghe altàiche
	+ lenghe Tungus
		- lenghe setentrionaj
			* lenghe Evenki
				+ **lenga Evenki**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **EVN**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga khowar

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais an dova a l'é parlà
La **lenga khowar** ò **Khowar** a fa part ëd le lenghe indoarian-e e a l'é parlà dzortut an Pakistan.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël **Khowar** a peul esse:
* lenghe indoeuropenghe
	+ lenghe indoarian-e
		- lenghe indoarian-e nòrd-ossidentaj
			* lenghe dàrdiche
				+ **lenga khowar**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **KHW**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Massachusetts Institute of Technology (MIT)

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| La sede dël MIT
Ël **Massachusetts Institute of Technology (MIT)** a l'é n'università american-a privà dedicà a l'arserca motobin seletiva ch'as treuva a Cambridge, ant lë Stat ëd Massachusetts.
Stòria
L'università a l'é stàita fondà dël 1861 da William Barton Rogers.
Anliure
* MIT, sit web offisial an lenga anglèisa
* MyMIT, sit web për l'iscrission
* Assosiassion dij student dël MIT
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Tiran-a

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  **Tiran-a**  |
| --- |
|        |
| Stat: |  Albanìa |
| Coordinà: | Latitùdin: 41° 19′ 0′′ N Longitùdin: 19° 49′ 0′′ E  |
| Autëssa: | 104 m s.l.m. |
| Surfassa: | 1.238 km² |
| Abitant: | 610.070 (2016) |
| CAP: | 1001–1028 |
| Prefiss tel.: | 4 |
|  |
| **Sit istitussional** |

Panorama
Monument ëd Skanderbeg
**Tiran-a** (*Tiranë* an albanèis) a l’é la capital e la sità pì granda dl'Albanìa. A conta anviron 557.000 abitant, ma l'àrea metropolitan-a a riva a 925.000. As treuva ant la part sentral dël pais, an na val tra ij mont Dajt e 'l fium Ishem.
Stòria
Tiran-a a l'é stàita fondà dël 1614 dal general otoman Sulejman Bargjini. Dël 1920 a l'é dventà capital d'Albanìa përchè pì sentraj dle veje capital (Durrës e Shkodër). Durant la Sconda guèra mondial a l'é stàita ocupà da l'Italia e peui da la Gërmania. Ant l'época comunista (1945-1990), ël regim d'Enver Hoxha a l'ha fabricà gròss edifissi e fàit dësblé vàire moschee e monument religios. D'apress ël cròl dël comunism dël 1991, la sità a l'ha vivù na chërsùa e na modernisassion.
Monument pì important
* **Piassa Skanderbeg**: la piassa sentral, con la statua dl'eroe nassional Gjergj Kastrioti Skënderbeu.
* **Moschèa d'Et'hem Bey**: costruìa dël 1789-1823, un-a dle pòche dzorvivùe al regim comunista.
* **Tor dl'Orlògi** (*Sahat-Kulla*): àuta 35 méter, dël 1822.
* **Piràmid**: edifici dël 1988 dedicà a Hoxha, ancheuj sènter cultural.
* **Museo Stòrich Nassional**: con na gran colesion an sla stòria albanèisa.

Economìa
Tiran-a a l'é 'l prinsipal sènter econòmich, finansiari e industrial d'Albanìa. L'economìa a l'é basà an sl'edilissia, ij servissi, ël comersi, e 'l turism. D'apress ël 2014, a l'ha anandià 'l Grand Parch Urban (*Pylli Artificial i Tiranës*) për rimboschì la zòna oriental.
Sità gemelà
Tiran-a a l'é gemelà con vàire sità, an tra le quaj:
* Ankara, Turchìa
* Atene, Grecia
* Paris, Fransa
* Roma, Italia
* Boston, Stat Unì
* Sarajevo, Bòsnia e Erzegòvina

Anliure esterne
* Sit istitussional
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Capitalism

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bijèt da 1 Dòlar, sìmbol dël capitalism
Ël **capitalism** a l'é un sistem conòmich anté le còse (la propietà, për esempi) a son possedùe da le përson-e o dai sìngoj, pa da un govern o da ëd comunità, e anté le përson-e a deuvo baraté o travajé për la moneda, an manera ch'a peusso caté le còse dont a l'han dabzògn o ch'a veulo, com ël mangé.
Ël capitalism a l'ha na conomìa ëd "marcà lìber", visadì le përson-e a cato e a vendo le còse scond sò giudissi.
An tante nassion dël mond ancheuj la conomìa a l'é ëdcò bastansa pianificà, dal govern, parèj a son ciamà "conomìe miste" nopà dël marcà lìber complet. A-i é ëd gent ch'a pensa pa che ël capitalism a sia na bon-a ideja.
La paròla a ven da "capital", visadì cheicòs ëd valor. Sòn-sì a peul esse la moneda (*"capital finansiari"*) o qualsëssìa àutr bin ch'a peul esse comersià. "Capital" a ven orifinariament da la paròla latin-a *caput*, visadì "testa", përchè a l'era dovrà për conté vàire "teste" ëd bes-ce na përson-a a l'avìa, tanti agn fà quand che le bes-ce a j'ero dovrà com moneda.  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Gong Li

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gong Li (2016)
**Gong Li** (巩俐) a l'é n'atris cinèisa.
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Mali

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
Ël **Mali** a l'é un pais dl'Àfrica nòrd-ossidental.
A confin-a con Senegal, Mauritania, Algerìa, Nìger, Burkina Faso, Còsta d'Avòri e Guinea.
La capital a l'é Bamako.
A l'ha na surfassa ëd 1.240.192 km² e a conta anviron 19.500.000 abitant.
Anté ch'as treuva

Stòria moderna
Ël Mali a l'é stàit un possediment dla Fransa, con ël nòm ëd *Sudan Fransèis*, fin al 1960, quand a l'ha otnù l'indipendensa.
Organisassion polìtica
Ël Mali (nòm ofissial: **République du Mali**) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Assimi Goïta (dal 2021).
Ël prim ministr a l'é Choguel Kokalla Maïga (dal 2021). |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Galateucc

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Un giugador ëd galateucc
Ël **galateucc** (o **gòlf**, an inglèis *golf*) a l’é në spòrt ch’as peul pratichesse a tute j’età, bele che an Italia a sia anco' nen vàire dësvlupà. An prim leu, ël motiv a ven dal reu «mìstich» e un pòch *sofnin* che belavans anco' al dì d'ancheuj a compagna cost ëspòrt.
Stòria
Le prime régole ofissiaj dël gieugh a son ëstàite stabilìe dël 1744 al parch Leith Links d'Edimborgh da l'Honorable Company of Edinburgh Golfers.
Cost
As peul ancaminesse con pòche senten-e d'euro. A l’é costuma (e bon-a nòrma) ancaminé an pijand quàich lession da un magìster abilità. La spèisa a l’é ëd quàich senten-a d’euro. Dapress a 's moment inissial, l'anlev a l'avrà capì se 'l galateucc a fà për chiel o chila opura nò. An seguitand, ij cost a van dai mila ai 2mila euro a l'ann për l'iscrission a un cìrcol; l’atressadura a costa dai 300 ai mila euro për ancaminé; peui, a venta gionteje quàich senten-a d'euro a l'ann për gare, balin-e e via fòrt.
Spantiament an Italia
An Italia ij praticant a son anviron 85mila: na miseria, se confrontà con ij 30 milion djë Stat Unì, anté ch'a l'é në spòrt nassional. Ij cìrcoj a son anviron 300: an Piemont a-i na j’é na quaranten-a, ma d'àutri a son an costrussion. An particolar bin anandià a l'é ël proget d'un camp pùblich a Turin, tacà a la Stura: lòn che a përmëttrà ëd conten-e ij cost dzora ëd tut për chi che për la prima vira a së vzin-a a cost ëspòrt.
Tesserament
Dal 2007 a l'é anandiasse 'l tesserament diret: chi ch’a l’ha mai giugà a galateucc a l’ha la possibilità ëd paghé mach ij 60 euro ëd téssera federal e peui paghé minca vira ch’a vintra ant un cìrcol për gieughe. A resta n'esperiment për avziné al galateucc pì 'd gent ch'as peul, dont l'arzultà a podrà valutesse mach ant ij temp longh.
Ant sla television italian-a
An television as peul seguisse dzora Sky, che a trasmët ij torneo pì amportant. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Rottier

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Coordinà geogràfiche: **44° 28' 31" N 5° 24' 49" E**

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Rottier** |

 |
| —  **Comun-a fransèisa**   — |
|

 |
|  |
|  RottierLocalisassion ëd Rottier an Fransa |
| 44° 28' 31" N 5° 24' 49" E |
| **Pais** |  Fransa |
| **Region** |  Ròno-Alp |
| **Dipartiment** |  Drôme |
| **Surfassa** |
| **- Total** | 8,54 km² |
| **Popolassion** (1999) |
| **- Total** | 33 |
| **- Densità** | 3/km2  |
| **Còdes Postal** | 26470 |
| **Còdes INSEE** | 26283 |

**Rottier** a l'é na comun-a fransèisa ant la region aministrativa dël Ròno-Alp, ant ël dipartiment dël Drôme. A së stend për na surfassa ëd 8,54 km², con 33 abitant, scond ël censiment dël 1999, con na densità ëd 3 ab/km².
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga Malay

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
Pais an dova a l'é parlà
La **lenga Malay** o **Malay** a fa part dle lenghe austronesian-e e a l'é parlà specialment an Malesia (peninsular).

Classificassion
Në schema ëd classificassion dël **Malay** a peul esse:

* lenghe austronesian-e
	+ lenghe Malayo-Polynesian
		- lenghe Malayic
			* lenghe Malayan
				+ lenghe Local Malay
					- **lenga Malay**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **MLY**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Texas

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Posission dlë Stat
Ël **Texas** a l'é në stat federal djë Stat Unì. A l'ha na surfassa ëd 696.241 km² e na popolassion ëd 22.490.022 abitant.
As treuva ant la macroregion ciamà comunement **South**. A confin-a a nòrd con ël Neuv Méssich e con l'Oklahoma, a òvest con ël Neuv Méssich e con ël Méssich, a sud con ël Méssich e con l'Océan Atlàntich (Gòlf dël Méssich), a est con l'Arkansas e la Luisian-a.
La capital a l'é Austin (964.254 abitant); la sità pì popolà dlë stat a l'é Houston (2.012.626 abitant), àutre sità con pì che 100.000 abitant a son Dallas, San Antonio, El Paso, Fort Worth, Arlington, Corpus Christi, Plano e Garland.

|  |  |
| --- | --- |
| Drapò dlë Stat | Ansëgna dlë Stat |

Stòria
Ël Texas a l'é stàit admetù ant l'Union dël 1845.
Al 1m ëd fërvé dël 1861 a l'é separassne.
Organisassion polìtica
Ël Texas a contribuiss con 34 grand eletor a j'elession pressidensiaj dl'Union.
Ël goernador a l'é Rick Perry (republican).
A pòrto sò nòm
* Tor dël Texas
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |