# Programassion informàtica

La **Programassion informàtica** a l'é l'atività ëd creé e configuré programa për computer an dovrand lengagi ëd programassion. Sò but a l'é ëd dësvlupé algoritm e sequense d'istrussion ch'a permëtto a na màchina ëd eseguì atività specìfiche, coma traté dat, arzòlve problema, o gestì l'anterassion con l'utent. La programassion a l'é ël core ëd lë svilup ëd software e a l'ha 'n ròl fondamental ant l'evolussion tecnològica moderna.

## Còsa a l'é la Programassion Informàtica

La programassion a comprend la tradussion ëd n'ideassion lògica an còdes eseguìbil da un computer. Process prinsipaj:

* **Anàlisi dël problema**: Definì j'obietiv e le esigense dël programa.
* **Progetassion**: Struturé l'architetura dël software e j'algoritm.
* **Scritura dël còdes**: Utilisé un lengagi ëd programmassion (es. Python, Java, C++).
* **Test e debug**: Verifiché ël funsionament e corege j'eror.
* **Manutension**: Agiorné e amelioré ël programa apress ël livrament.

Ij programador a deuvro strument coma IDE (Ambient Integrà dë Svilup), gestionari ëd version (Git), e framework për otimisé ël travaj.

## Stòria

La programassion a l'ha soe rèis ant ël sécol XIX, con ël travaj ëd Ada Lovelace, considerà la prima programadora dla stòria për soe nòte ansima a la Machine Analìtica ëd Babbage.
Ant j'agn '40, ij prim computer eletrònich (es. ENIAC) a l'han ciamà programassion direta an lengagi màchina. Ant j'agn '50, ij prim lengagi d'àut livel (Fortran, COBOL) a l'han semplificà ël process.
Ant j'agn '70-'80, la programassion struturà (C) e orientà a j'oget (Smalltalk, C++) a l'han cambià l'apròcc. Ant ël sécol XXI, la programassion a l'é dventà pì acessìbil con lengagi ëd script (JavaScript, Python) e piataforme colaborative (GitHub).

## Tècniche e Process

* **Paradigma ëd programmassion**:
	+ *Orientà a j'oget* (OOP): Organisé ël còdes an "class" e "oget" (es. Java).
	+ *Funssional*: Basà su funsion e valutassion ëd dat (es. Haskell).
	+ *Procedural*: Sequense ëd comand struturà (es. C).
	+ *Event-driven*: Arspond a assion dl'utent (es. JavaScript).
* **Strument**:
	+ *IDE*: Visual Studio Code, Eclipse, PyCharm.
	+ *Version control*: Git, Subversion.
	+ *Librarìe e framework*: React (JavaScript), Django (Python).
* **Cicl ëd vita dël software**: Da la racòlta dij requisì al manteniment.

## Aplicassion

La programassion a l'é dovrà an:

* **Svilup web**: Creassion ëd sit e aplicassion an ligna (HTML/CSS, PHP).
* **Applicassion mòbil**: App për iOS (Swift) e Android (Kotlin).
* **Inteligensa Artifissial**: Rej neural e model ëd machine learning (Python, TensorFlow).
* **Gieugh videolùdich**: Motor grafic e mecànica ëd gieugh (C++, Unity).
* **Sistema embedded**: Contròl ëd dispositìv IoT (C, Arduino).

## Sfide e Prospetive

Le sfide prinsipaj a son:

* **Sicurëssa dël còdes**: Vulnerabilità e atach hacker.
* **Complessità dij sistema**: Gestì proget sempe pì gròss e antëragent.
* **Evolussion tecnològica**: Ten-se agiornà su neuve lenghe e strument.

Ant ël futur:

* **Programassion quantìstica**: Scritura d'algoritm për computer quantìstich.
* **No-code/low-code**: Piataforme për creé software sensa savèj programmé.
* **Antëgrassion AI**: Co-pilot ch'a giuto a scrive còdes (es. GitHub Copilot).

## Vardé ëdcò

* Algoritm
* Inteligensa Artifissial