# Atene

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  **Atene**  |
| --- |
|     |
| Stat: |  Grecia |
| Coordinà: | Latitùdin: 37° 58′ 0′′ N Longitùdin: 23° 43′ 0′′ E  |
| Autëssa: | 70–338 m s.l.m. |
| Surfassa: | 39 km² |
| Abitant: | 655.780 (2011) |
| Comun dj'anviron: | Nea Filadelfia, Zografo |
| CAP: | 104 00–106 99, 111 00–118 99, 121 00–124 99 |
| Prefiss tel.: | 210 |
|
 [[Figura:|300x350px]]

  |
| **Sit istitussional** |

**Atene** (*Αθήνα* an grech modern) a l'é la capital dla Grecia. A l’é ëdcò la prima sità dla Grecia për popolassion, con 655.780 abitant ant ël comun (2021) e 3.761.810 ant l'area metropolitan-a . A l'é un-a dle pì antiche sità dël mond, con na stòria continua d'almanch 5.000 agn .
Geografìa
Atene as treuva ant la pian-a dl'Atica, bagnà dal mar Egé e sircondà da montagne (Parnete, Pentelico, Imetto) . Ël clima a l'é mediterani semidesertich (*Csa*), con istà càude e sëcche (28°C an media a luj) e invern doss (9°C an media a gené) . Le precipitassion a son scarse (anviron 400 mm/ann) e la fiòca a l'é ràira .
Stòria
Atene a l'é stàita fondà dël Neolìtich (3500 a.C.) e a l'é fiorìa durant l'Età dël bronz . Ant l'Età clàssica (V sécol a.C.), a l'é dventà la pì potent polis greca, la cun-a dla democrassìa (sota Péricle) e 'l sènter dla filosofìa (Sòcrate, Platon, Aristòtil), dël teàter (Sòfocle, Eurìpide), e dl'art (Fidia) . Dël 1834 a l'é dventà la capital dla Grecia moderna .
Leu d'anteresse
* **Acròpol d'Atene** (Patrimòni UNESCO): con ël Partenon, l'Eretteo, ij Propilé e 'l Tempi d'Atena Nike.
* **Agorà** e **Ceràmich** .
* **Monument d'Adrian** e **Statua d'Adrian** .
* **Musé dl'Acròpol** e **Musé Nassional d'Archeologìa** .
* **Stadi Pansenaich** (doa a son fasse ij prim Gieugh Olìmpich modern dël 1896) .

Anliure
* Grecia
* Democrassìa

Sità gemelà
Atene a l'é gemelà con:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | * Athens (Georgia), Stat Unì d'América
* Barslon-a, Spagna
* Pechin, Cin-a
* Beirut, Lìban
* Belgrad, Serbia
* Betlem, Palestin-a
* Boston, Stat Unì d'América
* Bùcarest, Romanìa
* Ël Càiro, Egit
* Cali, Colombia
* Chicago, Stat Unì d'América
* Cluj-Napoca Romanìa
* Cusco, Perù
* Firense, Italia
* Génoa, Italia
* L'Avan-a, Cuba
* Istanbul, Turchìa
* Kijv, Ucrain-a
* Lisbon-a, Portugal
* Lubian-a, Slovenia
 | * Los Angeles, Stat Unì d'América
* Madrid, Spagna
* Montréal, Canadà
* Mosca, Russia
* Nicosìa, Cipro
* Paris, Fransa
* Filadelfia, Stat Unì d'América
* Praga, Repùblica Ceca
* Rabat, Maròch
* Roma, Italia
* Santiago dël Cile, Cile
* Santo Domingo, Repùblica Duminican-a
* Sòfia, Bulgarìa
* Tbilisi, Geòrgia
* Tiran-a, Albanìa
* Varsavia, Polònia
* Washington, Stat Unì d'América
* Xi'an, Cin-a
* Erevan, Armenia
 |

Aministrassion
Ël sìndich a l'é Christos Goliopoulos.
Galarìa fotogràfica
* L'Acròpoli
* Ël Partenon
* Ël Partenon
* Ël templi ëd Zéus
* Ël teatro
* Ël templi d'Efest
* l'Eretéo
* Le Cariàtide ëd l'Eretéo

Anliure esterne
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Atene Sit istitussional (an grech)
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |