# India

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

L'**India** a l'é 'n pais dl'Asia meridional.
La capital a l'é New Delhi.
Për surfassa (3.166.414 km²) a l'é 'l pais nùmer set dël mond, lë scond për popolassion (un miliard e dosent milion d'abitant - ël 17% ëd la popolassion mondial - dont lë 70% a l'é sota ij 35 agn) e la pì popolosa an tra le democrassìe liberaj.
L'alfabetisassion a l'é al 62%.

National symbols of the Republic of India (Official)| **National animal** |  |  |
| **National bird** |  |  |
| **National tree** |  |  |
| **National flower** |  |  |
| **National heritage animal** |  |  |
| **National aquatic marine mammal** |  |  |
| **National reptile** |  |  |
| **National heritage mammal** |  |  |
| **National fruit** |  |  |
| **National temple** |  |  |
| **National river** |  |  |
| **National mountain** |  |  |

Anté ch'as treuva
Geografìa
L'India a confin-a con ël Pakistan a òvest; la Cin-a, ël Nepal e ël Bhutan a nòrd-est; ël Bangladesh e ël Myanmar a est.
Ant l'Océan Indian, l'India a l'ha davzin lë Sri Lanka, le Maldive e l'Indonesia.
La còsta dl'India a l'é longa pì 'd setmila chilòmeter e a dà an sl'Océan Indian a sud, ël Mar Aràbich a òvest e ël Gòlf dël Bengala a est.
Stòria
La conquista britànica dl'India a l'ha ancaminà dël 1715.
Ël darié vice-re anglèis dl'India a l'é stàit Lord Mountbatten.
Dël luj 1947, a Londra a l'é stàit votà ël papé d'indipendensa; la comission Radcliffe a l'avìa studià na frontera për la creassion ëd doi stat: l'Union Indian-a, a magioransa indó, e ël Pakistan, a magioransa mussulman-a.
L'indipendensa a l'é stàita proclamà ai 15 d'ost dël 1947.
La constitussion dl'India a l'é dël 1950.
L'India a l'é stàita quatr vire an guèra contra ël Pakistan: dël 1948, 1965, 1971, 1999.
Religion
L'81% ëd la popolassion a l'é 'd religion indó.
Conomìa
La moneda dl'India a l'é la rupia.
L'anflassion a l'é anviron dël 10%.
Ant l'ann fiscal 2011-2012 ël passiv ëd bilansi a l'é stàit dël 5,1%.
L'India a l'é ël pais pi grand esportator ëd ris dël mond: dël 2012 a l'ha esportane 9,5 milion ëd tonëlà.
Organisassion polìtica
L'India (nòm ofissial: **भारत गणराज्य**, *Bhārat Gaṇarājya* visadì *Repùblica dl'India*, an hindi) a l'é na repùblica federal.
Ël President a l'é Ram Nath Kovind (dal 2017).
Ël Prim Ministr a l'é Narendra Modi (dal 2014).
Aministrassion
La republica indian-a a l'é formà da 28 *Stat Federaj* e da 7 *Teritòri dl'Union*; tùit jë stat federaj, ël Teritòri dla Capital ëd Delhi e ël Teritòri ëd Pondicherry a l'han un goern elegiù; ij teritòri restant a l'han n'aministrassion soasìa dal goern nassional sentral e a fan arferiment për via direta al President ëd la Republica. Jë stat e ij teritòri a son a lor vira dividù an distret (a-i na son apopré 600). Ij distret a conten-o ij *tehsil* (o, a scond dla lenga, tahsil, taluka, taluk, mandal), eventualment ëdcò an vilagi.

| Nùmer | Stat | Còdes | Capital |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Andhra Pradesh | AP | Hyderabad |
| 2 | Arunachal Pradesh | AR | Itanagar |
| 3 | Assam | AS | Dispur |
| 4 | Bihar | BR | Patna |
| 5 | Chhattisgarh | CG | Raipur |
| 6 | Goa | GA | Panaji |
| 7 | Gujarat | GJ | Gandhinagar |
| 8 | Haryana | HR | Chandigarh |
| 9 | Himachal Pradesh | HP | Shimla |
| 10 | Jammu e Kashmir | JK | Jammu (invern) Srinagar (istà) |
| 11 | Jharkhand | JH | Ranchi |
| 12 | Karnataka | KA | Bangalore |
| 13 | Kerala | KL | Thiruvananthapuram |
| 14 | Madhya Pradesh | MP | Bhopal |
| 15 | Maharashtra | MH | Mumbai |
| 16 | Manipur | MN | Imphal |
| 17 | Meghalaya | ML | Shillong |
| 18 | Mizoram | MZ | Aizawl |
| 19 | Nagaland | NL | Kohima |
| 20 | Orissa | OR | Bhubaneswar |
| 21 | Punjab | PB | Chandigarh |
| 22 | Rajasthan | RJ | Jaipur |
| 23 | Sikkim | SK | Gangtok |
| 24 | Tamil Nadu | TN | Chennai |
| 25 | Tripura | TR | Agartala |
| 26 | Uttar Pradesh | UP | Lucknow |
| 27 | Uttarakhand | UL | Dehradun |
| 28 | West Bengal | WB | Kolkata |

| Number | Union Territories | Code | Capital |
| --- | --- | --- | --- |
| A | Ìsole Andaman-e e Nicòbare | AN | Port Blair |
| B | Chandigarh | CH | Chandigarh |
| C | Dadra e Nagar Haveli | DN | Silvassa |
| D | Daman e Diu | DD | Daman |
| E | Lakshadweep | LD | Kavaratti |
| F | Teritòri dla Capital Nassional ëd Delhi | DL | New Delhi |
| G | Pondicherry | PY | Pondicherry |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |