Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Heinrich Himmler

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Himmler (1938)
**Heinrich Luitpold Himmler** a l'era nassù a Mùnich ëd Baviera ël 7 d'otober dël 1900 e a l'é mòrt a Bramstedt ël 23 ëd magg dël 1945.
A l'era stàit cap ëd la polissìa nazista alman-a e dël 1943 a l'era dventà ministr ëd l'anterior d'Almagna. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Paul McCartney

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Paul McCartney dël 2010
**James Paul McCartney** (Liverpool, 18 giugn 1942) a l'é un cantant angleis avosà për esse stàit un dji member dji Beatles.
Aprèss la fin dla formassion dji Beatles dël 1970 a l'ha creà la formassion dji Wings e dël 1980 a l'ha ancaminà con sucess la cariera ëd solìsta.
Àlbom
Wings
* 1971 - *Wild Life* (Wings)
* 1973 - *Red Rose Speedway* (Paul McCartney & Wings)
* 1973 - *Band on the Run* (Paul McCartney & Wings)
* 1975 - *Venus and Mars* (Wings)
* 1976 - *Wings at the Speed of Sound* (Wings)
* 1977 - *Thrillington*
* 1978 - *London Town (Wings)* (Wings)
* 1979 - *Back to the Egg* (Wings)

Solista
* 1980 - *McCartney II*
* 1982 - *Tug of War*
* 1983 - *Pipes of Peace*
* 1984 - *Give My Regards to Broad Street*
* 1986 - *Press to Play*
* 1988 - *CHOBA B CCCP*
* 1989 - *Flowers in the Dirt*
* 1991 - *Paul McCartney's Liverpool Oratorio*
* 1993 - *Off the Ground*
* 1993 - *Strawberries Oceans Ships Forest* (Fireman, con Youth)
* 1997 - *Flaming Pie*
* 1997 - *Standing Stone*
* 1998 - *Rushes* (Fireman con Youth)
* 1999 - *Run Devil Run*
* 1999 - *Working Classical*
* 2000 - *Liverpool Sound Collage*
* 2001 - *A Garland for Linda*
* 2001 - *Driving Rain*
* 2005 - *Twin Freaks* (con DJ Freelance Hellraiser)
* 2005 - *Chaos and Creation in the Backyard*
* 2006 - *Ecce Cor Meum*
* 2007 - *Memory Almost Full*
* 2008 - *Electric Arguments* (Fireman, con Youth)
* 2011 - *Ocean's Kingdom*
* 2012 - *Kisses on the Bottom*
* 2013 - *New*
* 2018 - *Egypt Station*
* 2020 - *McCartney III*
* 2026 - *The Boys of Dungeon Lane*
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# FIFA

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
La **Fédération Internationale de Football Association** (nòm ofissial an fransèis; an piemontèis a sarìa *Federassion Antërnassional dj'Associassion ëd Fótbal*), mej conossùa coma **FIFA**, a l'é la federassion antërnassional ch'a goerna lë spòrt dël fótbal.
Soa sede a l'é a Zurigh, an Ësvìssera, sò president a l'é Joseph Blatter e ël segretari general a l'é Jérôme Valcke.
La federassion a l'é stàita fondà a Paris ai 21 ëd magg dël 1904.
A goerna tute le manifestassion antërcontinentaj ëd fótbal, e dcò 'l fótbal a sinch, 'l fótbal an sla rivera e 'l torneo ëd videogieugh EA Sports *FIFA 08*.
Federassion dij continent
A la FIFA a son afilià ses federassion continentaj:
* AFC (Asia)
* CAF (Àfrica)
* CONCACAF (América setentrional e América sentral)
* CONMEBOL (América meridional)
* OFC (Oceania)
* UEFA (Euròpa)
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Assiòma ëd Peano

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
J'**assiòma ëd Peano** për l'aritmética a son:
* 0 a l'é 'n nùmer (natural)
* 0 a l'é ël sucessor ëd gnun nùmer
* Minca nùmer a l'ha 'n sucessor
* Doi nùmer ch'a l'abio ël midem sucessor a son ugoaj
* (Prinsipi d'andussion) Se n'ansem ëd nùmer a conten 0 e minca vira ch'a conten un nùmer a conten ëdcò sò sucessor, antlora s'ansem a conten tuti ij nùmer.

Costa assiomatisassion dël concet ëd nùmer natural a l'é stàita trovà an manera indipendenta da Dedekind dël 1888 e da Peano, ch'a l'ha smonuje ant ël tratà *Arithmetices principia, nova methodo exposita* dël 1889; a treuvo soa formulassion definitìva ant l'*Aritmetica* dël 1898.
Parèj, l'anàlisi ëd Dedekind e Peano a arpòrta l'aritmética a tre nossion primitive: *nùmer*, *zero*, *sucessor*, e sinch postulà, ch'a l'han peui dije *assiòma ëd Peano*.
An vrità, sia Dedekind che Peano a ancaminavo a conté da 1, nopà che da 0.
Costi prinsipi a përmëtto ëd determiné la strutura dij nùmer naturaj ëd fasson unìvoca, a men d'isomorfism (ch'as armarca che l'andussion a l'é esprimùa al second órdin).
Dël 1902, Alessandro Padoa a l'ha armarcà che, an fortend ël second assiòma 'me *a-i é un nùmer che a l'é sucessor ëd gnun nùmer*, as peul mostresse che cost nùmer a l'é ùnich, donca as peul definisse 0 'me col nùmer-lì.
An sa manera, le nossion primitive a resto mach pì doe, *nùmer* e *sucessor*, e j'assiòma quatr, përchè ël prim as peul gavesse; l'andussion as peul arformolesse an parland pà ëd 0, ma ëd col nùmer ch'a l'é sucessor ëd gnun nùmer.
Dël 1908, Mario Pieri a l'ha mostrà che l'assiòma d'andussion a peul esse rampiassà dal *prinsipi dël mìnim*: minca ansem nen veuid ëd nùmer a l'ha un mìnim.
Al di d'ancheuj as preferiss arformolé j'assiòma ant un lengage dël prim órdin; l'andussion a dventa në schema d'assiòma.
La teorìa ch'a-i na ven a la diso *aritmética ëd Peano*.
Tutun, costa formolassion-sì a l'é pà categòrica: a-i son dë struture ch'a sodisfo j'assiòma sensa esse isomòrfe antra 'd lor. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Wiki

Na **wiki** a l'é na piataforma colaborativa an ligna ch'a përmet a j'utent ëd modifiché e gionté contnù an manera sempia e an temp real. Ël termo a ven da l'hawaian "wiki wiki" (lest), e a l'é stàit creà da **Ward Cunningham** dël 1995 për descrive ël prim sistema wiki, ciamà **WikiWikiWeb**. La pì famosa aplicassion ëd costa tecnologìa a l'é **Wikipedia**, n'ansiclopedia lìbera e colaborativa.

## **Stòria **1995**: Ward Cunningham a lansa **WikiWikiWeb**, la prima wiki, për gestì documentassion ëd programassion.
* **2001**: Fondassion ëd Wikipedia, ch'a deuvra ël software MediaWiki për creé n'ansiclopedia global.
* **Anni 2000**: Espansion dle wiki ant le amprèise (intranet) e comunità sientìfiche.
* **2006**: **Wikia** (ancheuj Fandom) a nass për wiki temàtiche su film, serie TV, e videogieugh.
* **Al di d'ancheuj**: Wiki a son dovrà për gestion ëd conossensa, educassion, e colaborassion an proget.

## **Strutura e Component **Markup sempi**: Sintassi për formaté test (es. `Colegament`, `**grassèt**`).
* **Version ëd contròl**: Stòria dle modìfiche për ripristiné contnù vej.
* **Pàgine ëd discussion**: Spassi për comenté le modìfiche.
* **Gestion dij drit**: Contròl d'acess për utent registrà o anònim.
* **Motor wiki**: Software com **MediaWiki**, **DokuWiki**, e **Confluence**.

## **Tipo ëd Wiki**

1. **Pùbliche**: Acessìbij a tuti (es. Wikipedia, Wiktionary).
2. **Privà**: Limità a na organisassion o squadra (es. wiki d'ampreisa).
3. **Temàtiche**: Argoment specìfich (es. Fandom për fan ëd film).
4. **Educative**: Piataforme për cors universitari o scòle.

## **Usagi Pràtich **Ansiclopedìe**: Racòlta ëd conossensa lìbera.
* **Documentassion técnica**: Manual për software e prodòt.
* **Gestion ëd proget**: Organisassion ëd travaj an team.
* **Comunità**: Creassion ëd contnù coletiv (es. guide ëd viagi).

## **Avantagi e Svantagi **Avantagi**:
	+ **Colaborassion**: Contribussion ëd vàire përson-e an temp real.
	+ **Flessibilità**: Modìfiche fàcij sensa conossensa técnica.
	+ **Trasparensa**: Stòria dle modìfiche visìbil a tuti.
* **Svantagi**:
	+ **Vandalism**: Modìfiche pa autorisà o dësgrassiose.
	+ **Qualità variàbil**: Contnù a peul manché ëd verificassion.

## **Evolussion Tecnològica **Ani 2000**: Introdussion ëd parser avansà për tàule e figure.
* **Ani 2010**: Integrassion ëd multimojen (video, presentassion).
* **Al di d'ancheuj**:
	+ **Inteligensa Artifissial**: Strument për corege eror e sugerì contnù.
	+ **Mobile-first**: Design responsiv për smartphone e tablet.
	+ **Integrassion con àutri strument**: Slack, Google Drive, GitHub.

## **Vardé ëdcò Wikipedia
* MediaWiki

## **Arferiment**

1. Cunningham, W. (1995). \*WikiWikiWeb: The Original Wiki\*. [Disponìbil an ligna](
2. Lih, A. (2009). \*The Wikipedia Revolution\*. Hyperion.

## **Ligam estern MediaWiki.org
* DokuWiki.org