# Almagna

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
L'**Almagna** (*Deutschland* an lenga tedesca) a l'é 'n pais dl'Euròpa sentral, mèmber ëd l'Union Europenga.
A confin-a con Danimarca, Polònia, Repùblica Ceca, Àustria, Svìssera, Fransa, Lussemborgh, Belgi e Pais Bass.
La capital a l'é Berlin.
A l'ha na surfassa ëd 357.022,90 km² e a conta anviron 80,5 milion d'abitant (2013), ël 16,1% dla popolassion dl'Union Europenga.
Anté ch'as treuva

Stòria
L'Almagna a l'é riunificasse dël 1990: apress l'adossion dël tratà d'unificassion dij 31 d'ost e la signadura dël tratà 'd Mosca dij 12 dë stèmber, l'adesion dl'Almagna oriental a la repùblica federal a l'é vnùita ai 3 d'otóber 1990.
Evolussion demogràfica
La popolassion a l'era d'82,5 milion d'abitant ant ël 2004 e d'82 milion ant ël 2009.
Conomìa
La disocupassion a l'é al 7,5% (2010).
Dël 2012 ël 2,92% dël prodot anterior ëspòrch a l'é stàit dedicà a l'arserca e al dësvlup.
Apopré ël 26% dl'eletricità alman-a a l'é fornìa da j'anstalassion nuclear.
Organisassion polìtica
L'Almagna (nòm ofissial: **Bundesrepublik Deutschland**) a l'é na repùblica federal.
Ël president a l'é Frank-Walter Steinmeier (dal 2017).
Ël Prim Ministr (*Bundeskanzler*) a l'é Olaf Scholz (SPD, dal 2021).
Aministrassion
La Gërmania a l'é formà da 16 Ëstat Federaj (*Bundesländer*), elencà sì-sota:

| Ij Bundesländer dla Gërmania | #
  | Land
  | Capital
  | Surfassa
  | Popolassion  (2004)  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Baden-Württemberg | Stocarda (Stuttgart) | 35.751,65 km² | 10.717.000
  |
| 2 | Baviera (Bayern) | Mùnich ëd Baviera (München) | 70.549,19 km² | 12.444.000
  |
| 3 | Berlin (Berlin) | Berlin (Berlin) \* | 891,75 km² | 3.388.000
  |
| 4 | Brandeborgh (Brandenburg) | Potsdam | 29.477,16 km² | 2.568.000
  |
| 5 | Brema (Bremen) | Brema \* | 404,23 km² | 663.000
  |
| 6 | Amborgh (Hamburg) | Amborgh \* | 755,16 km² | 1.735.000
  |
| 7 | Assia (Hessen) | Wiesbaden | 21.114,72 km² | 6.098.000
  |
| 8 | Meclenborgh-Pomerania Ossidental (Mecklenburg-Vorpommern) | Schwerin | 23.174,17 km² | 1.720.000
  |
| 9 | Bassa Sassònia (Niedersachsen) | Hannover | 47.618,24 km² | 8.001.000
  |
| 10 | Nòrd Ren-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) | Düsseldorf | 34.083,52 km² | 18.075.000
  |
| 11 | Renania-Palatinà (Rheinland-Pfalz) | Magonsa (Mainz) | 19.847,39 km² | 4.061.000
  |
| 12 | Saarland | Saarbrücken | 2.568,65 km² | 1.056.000
  |
| 13 | Sassònia (Sachsen) | Dresda (Dresden) | 18.414,82 km² | 4.296.000
  |
| 14 | Sassònia-Anhalt (Sachsen-Anhalt) | Magdeborgh (Magdeburg) | 20.445,26 km² | 2.494.000
  |
| 15 | Schleswig-Holstein | Kiel | 15.763,18 km² | 2.829.000
  |
| 16 | Turingia (Thüringen) | Erfurt | 16.172,14 km² | 2.355.000
  |
|  |

*\** Le sità-stat ëd Berlin e d'Amborgh, da na mira giurìdica, a son sia un Land sia na sità e a son nen ulteriorment sudividùe an comun-e (*Gemeinde*). Ël Land ëd Brema a l'é formà da la sità ëd Brema e da la sità ëd Bremerhaven.
Ij Länder a son peui sudividù an *distret* (*Kreise*); a-i na son complessivament 438.
Moneda
2 euro: l'òja, sìmbol dla Gërmania
Dal 1m ëd gené 2002 la Gërmania a deuvra l'Euro.
Për savèjne ëd pi, vardé soa vos.
Anliure esterne
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Gërmania**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |