Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tours

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Tours** |

 |
| —  **Comun-a fransèisa**   — |
| PrefeturaPrefetura |
|

 |
|  |
|  ToursLocalisassion ëd Tours an Fransa |
| 47° 23' 37" N 00° 41' 21" E |
| **Pais** |  Fransa |
| **Region** |  Sènter |
| **Dipartiment** |  Indre e Lòira |
| **Surfassa** |
| **- Total** | 34,36 km² |
| **Popolassion** (2006) |
| **- Total** | 142 000 |
| **- Densità** | 4 132,7/km2  |
| **Còdes Postal** | 37000, 37100, 37200 |
| **Còdes INSEE** | 37261 |

**Tours** a l'é na sità dla Fransa situà ant ël dipartiment d'Indre-et-Loire, ant la region dël Sènter, con 142.000 abitant. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Dipartiment d'Indre e Lòira

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Localisassion
Blason d'Indre e Lòira
Ël dipartiment d'**Indre e Lòira** a l'é un dipartiment localisà ant la region dël Sènter-Val ëd la Lòira e a l'ha për capleugh la sità ëd Tours.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Dipartiment ëd la Fransa |  |
|
Ain (01) |
Aisne (02) |
Allier (03) |
Alp d'Àuta Provensa (04) |
Alp Marìtime (06) |
Ardèche (07) |
Ardënne (08) |
Ariège (09) |
Aube (10) |
Aude (11) |
Àut Pirené (65) |
Àut Ren (68) |
Àuta Còrsica (2B) |
Àuta Garon-a (31) |
Àuta Lòira (43) |
Àuta Marna (52) |
Àuta Saône (70) |
Àuta Savòja (74) |
Àuta Vienne (87) |
Àute-Alp (05) |
Aveyron (12) |
Bass Ren (67) |
Boche ëd Ròno (13) |
Calvados (14) |
Cantal (15) |
Charente (16) |
Charente Marìtima (17) |
Cher (18) |
Corrèze (19) |
Còrsica Meridional (2A) |
Còsta d'Òr (21) |
Côtes-d'Armor (22) |
Creuse (23) |
Deux-Sèvres (79) |
Dordogna (24) |
Doubs (25) |
Drôme (26) |
Essonne (91) |
Eure (27) |
Eure e Loir (28) |
Finistère (29) |
Gard (30) |
Gers (32) |
Gironda (33) |
Hauts-de-Seine (92) |
Hérault (34) |
Ille-et-Vilaine (35) |
Indre (36) |
Indre e Lòira (37) |
Isère (38) |
Jura (39) |
Landes (40) |
Lòira (42) |
Lòira Atlàntica (44) |
Loiret (45) |
Loir e Cher (41) |
Lot (46) |
Lot e Garon-a (47) |
Lozère (48) |
Maine e Lòira (49) |
Mania (50) |
Marna (51) |
Mayenne (53) |
Meurthe e Mosela (54) |
Meusa (55) |
Morbihan (56) |
Mosela (57) |
Nièvre (58) |
Nòrd (59) |
Oise (60) |
Orne (61) |
Paris (75) |
Pass ëd Calais (62) |
Pirené Atlàntich (64) |
 Pirené Orientaj (66) |
Puy-de-Dôme (63) |
Ròno (69D) |
Saône e Lòira (71) |
Sarthe (72) |
Savòja (73) |
Sen-a e Marna (77) |
Sen-a Saint-Denis (93) |
Sen-a marìtima (76) |
Somme (80) |
Tarn (81) |
Tarn e Garon-a (82) |
Teritòri ëd Belfort (90) |
Val ëd Marna (94) |
Val d'Oise (95) |
Var (83) |
Vaucluse (84) |
Vandea (85) |
Vienne (86) |
Vosges (88) |
Yonne (89) |
Yvelines (78) |

**Dipartiment d'oltremar (DOM)**:
Guadalupa (971) |
Gujan-a Fransèisa (973) |
Martinica (972) |
Mayotte (985) |
Réunion (974) |

**Coletività d'oltremar**:
Neuva Caledònia (988) |
Polinesia Fransèisa (987) |
Saint-Barthélemy (977) |
San Martin (978) |
Saint Pierre e Miquelon (975) |
Tère Austraj e Antàrtiche Fransèise (984) |
Wallis e Futuna (986) |

**Metròpòli con statut ëd coletività teritorial**:
Metròpoli ëd Lion (69M) | |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Leon XIV

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Papa Leon XIV (2025)

**Leon XIV** nà **Robert Francis Prevost** (Chicago, 14 stèmber 1955) l'8 ëd magg dël 2025 a l'é stàit elesù vësco 'd Roma ch'a fa 297.
A l'é 'l prim Papa con sitadinansa american-a e dël Perù.
A l'era stàit creà cardinal ël dì 30 Stèmber 2023 da Papa Fransesch.
Biografìa
A l'é fieul ëd Louis Marius Prevost e 'd Mildred Agnes Martínez e a l'ha doi frej: Louis Martin e John Joseph.
A l'é stàit ordonà prèive a Roma ant la gesia ëd Santa Mònica dij Gustinian da l'arsivësco Jean Jadot dël 19 Giugn 1982 e vësco dël 3 Novèmber 2014 da papa Fransesch.
Anliure
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Leon XIV**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Fransa

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
La **Fransa** (*France* an fransèis) a l'é un pais dl'Euròpa ossidental, mèmber ëd l'Union Europenga.
A confin-a con Belgi, Lussemborgh, Gërmania, Svìssera, Italia, Mònaco, Spagna e Andorra.
Për la forma 'd soa part continental, ël pais a l'é ëdcò ciamà l'*Esàgon*.
La capital a l'é Paris.
A l'ha na surfassa ëd 547.030 km² e a conta 65.600.000 abitant (2013), ël 13,1% dla popolassion dl'Union Europenga.
Anté ch'as treuva

Stòria
Ai 4 dë stèmber 1870 a l'é stàita proclamà la Tersa Repùblica.
Ant ël sécol ch'a fa XX la Fransa a l'é stàita amplicà an vàire conflit: le doe guère mondiaj, le guère d'Indocin-a (1945-1954) e d'Algerìa (1954-1962), j'antërvension an Ciad e an Zaire (1969-1984), an Lìban (1982-1987) e la guèra dël Gòlf (1991).
Evolussion demogràfica
La popolassion a l'era 'd 62,3 milion d'abitant ant ël 2004 e ëd 64,3 milion ant ël 2009.
Dël 2013 a-i son ëstaje 810.000 nassense e 572.000 mòrt.
Conomìa
La disocupassion an Fransa a l'é a l'é al 10,6% (10,2% an Fransa metropolitan-a, dàit dël 2012).
Ij fré pùblich a son al 66% dël prodot anterior ëspòrch.
Dël 2007, ël passiv pùblich a l'é stàit dël 2,4% dël prodot anterior ëspòrch.
Ël 12% dj'abitant a viv sota la seuja dla miseria (908 éuro al mèis).
Ël tass ëd risparmi dle famije a l'é dël 16,8% (2011).
Lë 78% dl'eletricità a l'é fornì dai 58 reator nuclear an fonsion.
Ël rest dal carbon, ël gas, l'energìa idràulica e j'energìe arnovàbij (eòlich e fòto-voltàich, ch'a arpresento l'1% ëd la produssion).
Dël 2012 ël 2,26% dël prodot anterior ëspòrch a l'é stàit dedicà a l'arserca e al dësvlup.
Torism
La Fransa a l'é ël pais pi visità al mond: dël 2013 ij torista a son ëstàit 84,7 milion.
Moneda
2 euro: n'arbra stilisà con ij mòt *Liberté Egalité Fraternité*
Dal 1m ëd gené dël 2002 la Fransa a deuvra l'Euro.
Për savèjne ëd pi, ch'a varda soa vos.
Organisassion polìtica
La Fransa (nòm ofissial: **République française**) a l'é na repùblica.
Ël parlament fransèis a l'é formà dal Senat (*Sénat*, con 331 senator) e da la Ciambrea Nassional (*Assemblée Nationale*, con 577 diputà).
Ël prim ministr a l'é sernù dal pressident e a partagia con chiel ël podèj esecutiv.
Ël president a l'é Emmanuel Macron (dal 14 maj 2017).
Ël Prim Ministr a l'é Sébastien Lecornu (dal 9 stèmber 2025)
An Fransa a-i son anviron 36.000 comun-e, dont 3.000 a son cole con pi che 3.500 abitant. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Perù

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
 Perù
 Machu Picchu
Ël **Perù** (*Perú* an ëspagneul) a l'é un pais dl'América meridional.
A confin-a con Ecuador, Colombia, Brasil, Bolivia e Cile e a l'é bagnà da l'Océan Passìfich.
La capital a l'é Lima.
A l'ha na surfassa d'1.285.220 km² e a conta anviron 34 milion d'abitant.
Anté ch'as treuva

Conomìa
Ël Perù a l'é ël sest produtor d'òr dël mond.
Stòria
Dël 1533 a l'é stàit conquistà da Francisco Pizarro.
Dal 1821 a l'é un pais indipendent.
Organisassion polìtica
Ël Perù (nòm ofissial: **Républica del Perú**) a l'é na repùblica.
Ël president a l'é Dina Boluarte, (dal 2022).
Ël Prim Ministr a l'é Gustavo Adrianzén (dal 2024). |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |