# Brasil

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Artìcol prinsipal an lenga piemontèisa** |
| Version an parlà locaj: Astësan Bielèis Canavzan Langhèt Lissandrin Monfrin Noarèis Valsesian Valsusin |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Drapò dël Brasil
Ël **Brasil** a l'é na repùblica federal e pressidensial ëd l'América meridional.
La nassion
La nassion a l'ha 180 milion d'abitant e n'àrea d'8.514.876 kmq. La capital a l'è Brasilia.
Tacà al Brasil a-i son la Colombia, ël Venessuela, la Gujan-a, ël Suriname, la Gujan-a Fransèisa, l'Uruguay, l'Argentin-a, 'l Paraguay, la Bolivia e 'l Perù. A l'é bagnà da l'océan Atlàntich.
A l'é fàit da 26 ëstat federaj e un distret federal. Sò nòm a riva da col ëd na pianta: ël *pau brasil* (Caesalpinia echinata).
Ij brasilian
Ël Brasil a l'è abità da 180 milion ëd përson-e. La mità dj'abitant a l'é originaria dl'Euròpa, j'àutri a sòn mòro, metiss, asiàtich (Giaponèis, Cinèis, Corean) e Indian d'América (*Indios* an Spagneul e Portughèis).
Al 20% ëd la popolassion a l'é d'orìgin italian-a, an gran part dal Véneto, dël Trentin e dal Friul.
Etnìe
* Ant ël nòrd-est ij brasilian a son metiss e néir.
* Ant ël nòrd la gran part dj'abitant a l'è metissa ò india.
* Ant ël sud a son ëd dissendensa europenga.

J'indian d'América a son 700.000 e a stan ant le foreste dl'Amassònia.
Religion
* Catolicésim 74%
* Protestantésim 15%
* Ortodossìa, Bodism, Ebraism, Islamism, religion tradissionaj e animìste 11%.

Stòria
Dal 1964 al 1985 a-i é staje na ditatura militar.
Dël 1985 a l'é tornaje la democrassìa.
La constitussion a l'é dël 1988.
Conomìa
Ël Brasil a fa part dël Mercosur.
La moneda a l'é ël real.
A la fin dël 2012, l'anflassion a l'era dël 5,3% e la disocupassion sota al 6%.
Ël Brasil a l'ha ël sest prodot anterior ëspòrch dël mond (col ch'a fa stantun për abitant).
A l'é ël ters esportator agrìcol mondial e ël prim produtor ëd cafè, polastr, giuss ëd portugal, carn ëd beu.
Cheidun-e ëd soe amprèise, tanme Petrobras o Vale, a son dij gigant mondiaj.
Sità
Le sità amportanti a resto:
* Brasilia, la capital dal 1960.
* São Paulo
* Rio de Janeiro, la veja capital.
* Curitiba, con 1.808.969 abitant.
* Belo Horizonte
* Manaus ant l'Amassònia

Organisassion polìtica
Ël president a l'é Jair Bolsonaro (dal 1m ëd gené 2019).
Stat federaj
* Acre
* Alagoas
* Amapà
* Amazonas
* Bahia
* Cearà
* Distret Federal
* Espìrito Santo
* Goiàs
* Maranhão
* Mato Gross
* Mato Gross dël Sud
* Minas Gerais
* Parà
* Paraìba
* Paranà
* Pernamboch
* Piauì
* Rio de Janeiro
* Rio Grande dël Nòrd
* Rio Grande dël Sud
* Rondònia
* Roraima
* Santa Catarina
* São Paulo
* Sergipe
* Tocantins

Anliure esterne
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Brasil**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |