Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kitakyūshū

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Panorama
**Kitakyūshū** a l'é na sità dël Giapon.
A l'ha 'na surfassa ëd 487,88 km² e 'na popolassion ëd 960.525 abitant (2016).
Geografìa
Kitakyūshū a s'treuva ant l'ìsola ëd Kyūshū e soa zòna oraria a l'é 9 ore a est dël meridian ëd Greenwich.
Aministrassion
Ël sìndich a l'é Kenji Kitahashi. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga turca

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga Turch** o **Turch** a fa part dle lenghe altàiche e a l'é parlà specialment an Turchìa e an minoransa ant ij paìs d'emigrassion.
Classificassion
Në schema ëd classificassion dël **Turch** a peul esse:

* lenghe altàiche
	+ lenghe Turkic
		- lenghe meridionaj
			* lenghe Turche
				+ **lenga Turch**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **TUR**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Brunei

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
Ël **Brunei** a l'é un pais dl'Asia.
As treuva antl'ìsola dël Bòrneo e a confin-a con la Malaysia.
La capital a l'è Bandar Seri Begawan.
A l'ha na surfassa ëd 5.765 km² e a conta anviron 380.000 abitant.
Antè ch'as treuva

Organisassion polìtica
Ël Brunei (nòm ofissial: **برني دارالسلام / Negara Brunei Darussalam**) a l'é na monarchìa assoluta.
Ël sultan a l'é Hassanal Bolkiah (dal 1967). |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga Cinèisa, Min Bei

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga Cinèisa, Min Bei** o **Cinèis, Min Bei** a fa part dle lenghe sino-tibetan-e e a l'é parlà specialment an Cin-a.

Classificassion
Në schema ëd classificassion dël **Cinèis, Min Bei** a peul esse:

* lenghe sino-tibetan-e
	+ lenghe Cinèise
		- **lenga Cinèisa, Min Bei**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **MNP**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Lenga waxianghua

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pais andoa a l'é parlà
La **lenga waxianghua** o **Waxianghua** a fa part ëd le lenghe nen classificà e a l'é parlà dzortut an Cin-a.
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël **Waxianghua** a peul esse:
* lenghe nen classificà
	+ **lenga waxianghua**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-3: **wxa**

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Achillea millefolium

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| ?**yarrow (en.)** |
| --- |
|   |
| **Classìfica sientìfica** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regn: | Plantae  |
| Division: | Magnoliophyta  |
| Class: | Magnoliopsida  |
| Órdin: | Asterales  |
| Famija: | Asteraceae  |
| Géner: | Achillea  |
| Specie: | A. millefolium  |

 |
| Nòm binomial |
| **Achillea millefolium** L. |

Achillea millefolium
Pianta erbosa con na gamba slansà e resistenta. Le feuje a son longhe, motobin frastajà. Le fior a son cite, bianche o reusa, ma riunìe an gròsse mape. La pianta a l'é auta da 50 a 60 cm.
Ambient
Pianta soens anfestanta, a chërs da la pian-a a la montagna, ant ij pra e arlongh ij senté, dal livel dël mar fin a 2200 méter. A fioriss da magg a stèmber.
Proprietà
A l'ha ëd proprietà digestive, tòniche, antiemoràgiche.
Cusin-a
As peulo dovresse le feuje për fé na bon-a frità. A l'é bin dovrà për aromatisé l'asil e quaich licor.
La tradission a veul ch'a sia staita dovrà da Achil për curé le ferìe dij sò cambrada.
Notissie
Ël Balbis (1800) ant soa grafìa a arpòrta 'l nòm "*millefeui*", che an grafìa normal a podrìa esse *milafeuje*.
Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* **Achillea millefolium** L.
* Botànica an piemontèis (2014) - *soagnà da Claudio Santacroce (Santacros ëd Civass)* - Da **Elenco delle piante crescenti ne' contorni di Torino** (1800) ëd Gioann Batista Balbis

Galerìa ëd foto
* Achillea millefolium (fior)
* Achillea millefolium (fior)
* Achillea millefolium (fior, gamba e feuje)
* Achillea millefolium (fior)
* Achillea millefolium, varietà reusa (fior)
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |