Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alfabetisassion

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Indes d'alfabetisassion ant ël mond
Për **alfabetisassion** a s'antend esse bon a lese e scrive. Esse bon a lese e scrive a l'é na ròba amportanta ant la società moderna. Normalment, le përson-e a amparo a lese e scrive a scòla. Le përson-e ch'a son bon-e a lese e scrive a son dite *alfabetisà*; cole ch'a son pa bon-e a son ciamà *analfabet*.
Scond la definission ël l'UNESCO, j' **analfabet** a son le përson-e ch'a son pa bon-e a lese o scrive na fras sempìa ant sò lengagi. L'UNESCO a stima che, dël 1998, pi o men ël 16% dla popolassion dël mond a fussa analfabeta.  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Cin-a

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
La **Cin-a** a l'é 'n pais dl'Asia oriental.
La capital a l'é Pechin.
A confin-a con Coréa dël Nòrd, Federassion Russa, Mongòlia, Kazakistan, Kirghizistan, Tagikistan, Afgànistan, Pakistan, India, Nepal, Bhutan, Myanmar, Làos e Vietnam.
Për surfassa (9.596.960 km², dont 1,73 milion ëd chilòmeter quàder ëd tère desèrtiche) a l'é 'l ters pais dël mond, ël prim për popolassion (1.321.000.000 d'abitant ant ël 2007, dont 750 milion ëd paisan).
La speransa ëd vita a l'é dë 75 agn.
L'etnìa magioritaria an Cin-a a l'é cola dij Han.
Anté ch'as treuva

Stòria
La Cin-a a l'é stàita unificà da sò prim imperator, Qin Shi Huangdi, dla dinastìa Qin, ch'a l'ha regnà dal 221 aGC al 207 aGC.
La Repùblica popolar cinèisa a l'é stàita fondà dël 1949 da Mao Zedong.
Conomìa
L'anflassion an Cin-a a l'é al 7,1% (gené 2007).
Ël rédit medi a l'é men che 1.000 dòlar a l'ann për përson-a.
Doi ters dël prodot anterior ëspòrch cinèis a son concentrà ant le region dle boche dël Fium ëd le Perle (region ëd Cantòn) e dël Yangzi (region ëd Shangai).
Dël 2012 l'1,98% dël prodot anterior ëspòrch a l'é stàit dedicà a l'arserca e al dësvlup.
Da la fin dël 2001 a l'ha aderì a l'Organisassion mondial dël comersi.
Moneda
La moneda ofissial a l'é ël yuan, ciamà ëdcò *renminbi*.
Organisassion polìtica
Xi Jinping
La Cin-a (nòm ofissial: **Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó** = *Repùblica Popolar dla Cin-a*) a l'é na repùblica socialista.
Ël president a l'é Xi Jinping (dal 2013).
Ël prim ministr a l'é Li Keqiang (da mars 2013).
Anliure esterne
Altri progetti* Wikimedia Commons

* Wikimedia Commons a conten figure o àutri archivi su **Cin-a**
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |
# Teléfon

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Teléfon piemontèis dla Olivetti dj'agn 1940
Ël **teléfon** (dal grech *vos leugna*) a l'é 'n mojen ëd comunicassion ch'a përmet ëd trasmëtte e arsèive 'l son, normalman la vos uman-a. Soa fonsion prinsipal a l'é cola 'd fé parlé doe përson-e distante antra 'd lor. Ancheuj a l'é un dj'oget pì spantià sla Tèra e a l'é considerà indispensàbil da j'asiende, daj govern e da la gent comun-a.
Ël teléfon a l'é formà da 'n micròfon e da n'orijeur, da na tastadura për l'imission dij nùmer, e a avert ëd l'ariv 'd na comunicassion con n'arson. Micròfon e orijeur a son normalman montà 'nsima an còrn. Al dispositiv a son colegà dij soastr, ch'a fornisso la liura con la linia telefònica.
Ij teléfon sacociàbij a son colegà sensa fij a la rej telefònica.
Ij teléfon sensa fij a son colegà a sò dispositiv che a soa vira a son colegà a la linia con dij soastr; sti còrn telefònich a peulo pà andé tròp leugn da sò angign. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |