# Lenga norvegèisa (Bokmål)

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Distribussion: ross Bokmål, bleu Nynorsk, gris neutral
Ël **Norvegèis Bokmål** (literalment "lenga dij lìber") a l'é un-a dle doe forme scrite ofissiaj dla lenga norvegèisa, ansema a 'l Nynorsk.
Pais andoa a l'é parlà
La **lenga norvegèisa Bokmål** a l'é parlà e dzortut **scrita** an Norvegia. A l'é la forma pì dovrà ant la vita quotidian-a, ant la stampa, ant l'editorìa, ant la scola (pì 'd l'80% dle scòle) e ant l'aministrassion. An Norvegia, la popolassion a parla vàire dialet ma a deuvra soens ël Bokmål për la scritura formal.
Stòria e caraterìstiche
Ël Bokmål a l'ha soe reis ant ël **dano-norvegèis**, la lenga scrita dovrà an Norvegia durant l'Union con la Danimarca (1380-1814). Dòp l'indipendensa, a-i é sta-ie na discussion an sla creassion ëd na lenga norvegèisa pì "pura", che a l'ha portà a la formassion dël **Nynorsk** da part d'Ivar Aasen. An realtà, ël Bokmål a l'é stàit arformà e "norvegianisà" për avzinelo ai dialet norvegèis, ma a manten soa strutura basà an sël danèis. Le riforme dël 1907, 1917, 1938 e 1981 a l'han dàit pì 'd flessibilità a l'usage dle forme tradissionaj (*radikalt bokmål*) o dle forme pi avzinà a l'usage comun (*moderat bokmål*).
Classìfica
Në schema ëd classìfica dël **norvegèis Bokmål** a peul esse:
* Lenghe indoeuropenghe
	+ Lenghe germàniche
		- Lenghe germàniche setentrionaj (ò scandìnave)
			* Lenghe scandìnave ossidentaj
				+ Lenga norvegèisa
					- **Lenga bokmål**

Còdes ISO
* Còdes ISO 639-1: **NB** (për Bokmål)
* Còdes ISO 639-2: **NOB Còdes ISO 639-3: **NOB**

Esempi
Un cit esempi 'd test an Bokmål (Artìcol 1 dla Declarassion Univërsal dij Drit ëd l'Òm):
* "Alle mennesker er født frie og med samme menneskeverd og menneskerettigheter. De er utstyrt med fornuft og samvittighet og bør handle mot hverandre i brorskapets ånd."
* An piemontèis: "Tuti j'esse uman a nasso lìber e uguaj an dignità e drit. A son dotà 'd rason e 'd cossiensa e a deuvo agì j'un vers j'àutri ant në spìrit ëd fradlansa."

Difusion e statut
Ël Bokmål a l'é la forma prinsipal ëd norvegèis scrita e a l'é dovrà an:
* La lege e j'at ofissiaj dlë stat
* La pì part dij giornaj e dij lìber
* La television e la radio nassionaj (NRK)
* L'ansegnament (con cheiche ecession ant le region andoa 'l Nynorsk a l'é fòrt)

Lë statut legal a l'é ugual a col ëd l'Nynorsk; le instituission pùbliche a devo arsponde ant le doe forme.
Vos corelà
* Norvegèis Nynorsk
* Lenga danèisa
* Lenga svedèisa
* Ivar Aasen
* Sprachkampen (la "bataja dla lenga" norvegèisa)

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
* Haugen, Einar. "The Scandinavian Languages: An Introduction to Their History". London, 1976.
* Vikør, Lars S. "The Nordic Languages: Their Status and Interrelations". Oslo, 1995.
* Språkrådet (Consèj dla Lenga Norvegèisa)

Anliure esterne
* Documentation ISO 639-3 për ël Bokmål
* Régole dë scritura dël Bokmål dal Språkrådet
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |