# Lun-a

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Nòm sientìfich: **Luna - Terra I** |
| Sìmbol: ☾ |
|  |
| Categorìa: SATÉLIT |
| Sènter orbital: TÈRA |
|

 *Element orbitaj*|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  | 27,32 di | 2,361 Ms (milion ëd sëcond) |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  | 0,00257 UA | 384'399 km |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  | 5,145° sl'eclìtica | da 18,3° a 28,6° sl'equator dla Tèra |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  | .....periòdich..... | a regredis con ën perìod ëd 18,6 agn |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_8  | 0,2056 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_10  | periòdich | a progredis con ën perìod ëd 8,9 agn |

 |
| **T**= perìod . **a**= semi-grandass |
| **i**= inclinassion . **Ω**= neu assendent |
| **e**= ecentricità . **ω**= argoment dël perigé |
|

 *Caraterìstiche fìsiche*| Diàmetro equatorial | 3476 km |
| Sgnacament polar | 0,00 |
| Massa | 7,348 x 1022 kg |
| Densità | 3,346 g/cm3 |
| Gravità | 1,622 m/s2 |
| Perìod ëd rotassion | 27,32 di = 2,361 Ms |
| Inclinassion ëd l'ass | 1,54° sl'eclitica 6,69° sl'òrbita |
| Albedo | 0,12 |
| Temperatura dla surfassa | da 70 a 390 K = da -203 a 117 °C |

 |
| Se la Lun-a a l'ha 'l reu o vent o breu |
|

 *Osservassion*| Magnitùdin | da -2,5 a -12,9 |
| Diàmetro angolar | da 29,3" a 34,1" |
| Color | gris |
| Perìod sinòdich | 29,5 di |

 |

La **Lun-a** (dal latin *LUNA, -AE*) a l'é un dij pì gròss satélit ant ël Sistema Solar, l'ùnich satélit natural ëd la Tèra.
A l'ha na rotassion sìncrona ch'a veul dì ch'a-j buta l'ìstess temp për giré dantorn a sò ass e dantorn a la Tèra.
A l'ha nen d'atmosfera. La surfassa dla Lun-a a l'é bin grotolùa përchè a l'é tempestà 'd cratéj.
J'esplorassion
La facia stërmà ëd la Lun-a a l'é stàita osservà dël 1959 da *Luna 3*.
Dël 1970 la surfassa a l'é stàita esplorà dal robò *Lunokhod 1*, aterà ai 17 ëd novèmber ant ël Mar dle Pieuve.
Ai 15 ëd gené 1973 l'astromòbil *Lunokhod 2* a l'é aterà ant ël Mar dla Serenità.
Lun-a 'nt ël parlé sientìfich
Ant l'astronomìa la paròla **lun-a** a l'é dovrà për ciamé ij satélit naturaj d'ën pianeta. Sti satélit a son dit lun-e dël pianeta, con ël sust ch'a son come la Lun-a për ël pianeta Tèra.
Lun-a 'nt ël parlé popolar
An piemontèis, *na lun-a* (o *na lunà*) a l'é ël temp ch'a-i buta la Lun-a a fé sò cicl ch'a l'é 'd 29 di e mes. Sto perìod-sì ant l'astronomìa a l'é dit mèis sinòdich.
Artìcoj relassionà
* Librassion ëd la Lun-a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |