# Sirconferensa

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Na sirconferensa con sò sènter.
Cònica: sercc, eliss, paràbola e ipérbol
La **sirconferensa** a l'é la curva compòsta da tuti ij pont che a l'han la midèma distansa da n'àutr pont fissà, ciamà *sènter*; la distansa dal sènter a l'é ciamà *ragg* ëd la sirconferensa. La part andrinta dla sirconferensa, visadì l'ansem dij pont dont la distansa dal sènter a l'é pì cita dël raj, a l'é ciamà *sercc*.
Ant ël parlé 'd tuti ij di, però, as costuma nen fé diferensa antra "sercc" e "sirconferensa", che la gent a deuvra bele che coma sinònim. Sta distinsion as deuvra mach ant un contest técnich.
L'utiss për dissegné la sirconferensa a l'é ël compass.
Equassion
L'equassion cartesian-a dla sirconferensa ëd sènter WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 e 'd ragg WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 a l'é:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 ,
che as peul espandi 'n forma canònica:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 .
La relassion antra le doe forme a l'é:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
La forma canònica a l'é cola 'd na sirconferensa mach quand WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 . Ël cas WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 a rapresenta na sirconferensa ëd ragg 0, visadì 'n pont.
La sirconferensa con sènter ant l'orìgin dj'ass a l'ha equassion paramétrica:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_14
e equassion polar:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_16 .
Chèiche propietà elementar
Na sirconferensa con tre fissele.
La longhëssa dla sirconferensa ëd ragg WIKINIUM\_MATH\_PH\_18 a val WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 , antant che soa àrea a val WIKINIUM\_MATH\_PH\_22 .
Na sirconferensa e na reta a peulo trovesse an tre manere:
* la reta a passa fòra dla sirconferensa (*esterna*).
* la reta a toca la sirconferensa ant un pont x an sla broa (tangenta); ant ës cas-sì, la reta a l'é perpendicolar al segment ch'a gionz x al sènter. Për minca pont P estern a la sirconferensa a passo doe tangente a la sirconferensa; ij segment comprèis antra P e ij pont ëd contat con la sirconferensa a l'han longheur uguaj.
* la reta a passa andrinta a la sirconferensa (*anterna*); ël tòch ëd reta 'ndrinta a la sirconferensa as dis fissela. Un diàmeter a l'é donca un tipo particolar ëd fissela.

Për fissé na sirconferensa a basta ciapé tre dij sò pont: as dissègno j'ass dij segment ch'a taco ij pont l'un con l'àutr; l'antërsession dij tre ass a l'é ël sénter dla sirconferensa.
Ël sènter ëd na sirconferensa a n'é l'ùnich sènter ëd simetrìa.
J'ass ëd simetrìa a son le rete ch'a passo për ël sènter.
Antërsession ëd doe sirconferense
Ch'as consìdero doe sirconferense C e C', ëd raj rispetiv ρ e ρ' e ch'as denòta con d la distansa antra ij doi sènter.
Antlora:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 .
An particolar, cand WIKINIUM\_MATH\_PH\_26 le doe sirconferense a son tangente d'andrinta e, për WIKINIUM\_MATH\_PH\_28 a son tangente da fòra.
As parla ëd sirconferense anterne un-a a l'àutra cand WIKINIUM\_MATH\_PH\_30 e ëd sirconferense esterne si WIKINIUM\_MATH\_PH\_32 .
Propietà isoperimétrica
Antra tute le plance pian-e d'istess perìmeter, ël sercc a l'é cola d'àrea pì granda.
Esempi
* La sirconferensa goniométrica.

Topologìa
Coma spassi topològich, la sirconferensa a l'é equivalenta (visadì omeomorfa) a 'n përcors sërà sensa antërsession, e a l'é në spassi compatt e conetù. Për otnì na sirconferensa, as peul ciapé n'interval sërà ansima a la reta dij nùmer reaj e gionzi ij doi estrem, o fé la compatassion d'Alexandrov ëd la reta real. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |