# Mart (pianeta)

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vos an lenga piemontèisa** |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Nòm sientìfich: **Mars** |
| Sìmbol: ♂ |
|  |
| Categorìa: PIANETA |
| Sènter orbital: SOL |
|

 *Element orbitaj*|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  | 687,0 di | 59,35 Ms (milion ëd second) |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  | 1,524 UA | 227,9 Gm (milion ëd km) |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  | 1,85° sl'eclìtica | 5,65° sl'equator dël Sol |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  | 49,56° ....(longitùdin).... |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_8  | 0,0933 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_10  | 286,54° |

 |
| **T**= perìod . **a**= semi-grandass |
| **i**= inclinassion . **Ω**= neu assendent |
| **e**= ecentricità . **ω**= argoment dël perieli |
|

 *Caraterìstiche fìsiche*| Diàmetro equatorial | 6 805 km |
| Sgnacament polar | 0,0074 |
| Massa | 6,419 x 1023 kg |
| Densità | 3,934 g/cm3 |
| Gravità | 3,93 m/s2 |
| Perìod ëd rotassion | 24,62 ore = 88 643 s |
| Inclinassion ëd l'ass | 25,19° |
| Pòlo Nòrd | 21h11m (R.A.) 318° (D.) |
| Albedo | 0,15 |
| Temperatura dla surfassa | 227 K = -46 °C (media) |
| Pression | 0,8 kPa |
| Atmosfera | 96% CO2 3% N2 |
| Satélit | 2 |

 |
| Tèra e Mart a confront |
|

 *Osservassion*| Magnitùdin | da +1,8 a -2,9 |
| Diàmetro angolar | da 3,5" a 25,1" |
| Color | ross |
| Perìod sinòdich | 780 di |

 |

**Mart** (dal latin *MARS, MARTIS*) a l'é 'l quart pianeta dël sistema solar për soa distansa dal Sol. A l'é 'l pì esterior dij pianeta 'd pera. Për soa colorassion soens a l'é ciamà: ël *Pianeta Ross*.
Soa òrbita a l'é esterna a cola dla Tèra, për sòn i lo vëddoma ant ël cel squasi tut l'ann. A l'ha na luminosità ch'a cambia tant a seconda 'd soa distansa, ma che a l'é apopré parèj dle stèile pì lusente.
L'inclinassion ëd l'ass e 'l temp ëd rotassion ëd Mart a smijo motobin a coj ëd la Tèra e donca ëdcò su Mart a-i son dle stagion.
La durà ëd na giornà a l'é ëd 24,6 ore.
L'atmosfera a l'é sutila e caraterisà da 'd tempeste 'd sabia.
Ansima a Mart a-i son vàire vulcan, dont ël pi gròss ëd tut ël sistema solar.
Mart a l'ha doi cit satélit: Phobos e Deimos.
A son d'asteròid përzoné ëd sò camp ëd gravità, ch'a l'han sempe la midema facia voltà vers ël pianeta.
L'esplorassion
Mart a l'é ël pianeta ch'as conòss mej, përchè a l'é possìbil esaminé soa surfassa con ij telescòpi terestr e a son ëstàit mandà vers Mart pi 'd satélit che an sj'àutri pianeta.
Ansima a Mart a son aterà j'astromòbij *Sojourner*, ai 4 ëd luj dël 1997; *Spirit*, ai 3 ëd gené dël 2004; *Opportunity*, ai 24 ëd gené dël 2004. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aiuto per la lettura** |
|  | **Ayuda para la lectura** |
|  | **Help for Reading** |
|  | **Rintré ant la Piòla** |
|  | **Contaté j'Aministrator** |
|  | **Lìber për Amprende** |
|  | **Coression ortogràfica** |
|  | **Tastadura piemontèisa** |
|  | **Portaj e Proget** |
|  | **Agiut pr'ij Contributor** |
|  | **Travajòt sempi** |

 |