# Donald Trump

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dialegd: Schbaimarisch |

De Donald Trump im Johr 2017

De **Donald John Trump** (\* 14. Juni 1946 in New York (USA) ischn amerikonische Unnanehma unnen Bolidigga. Soin Groosfadda isch vun Kallschdadt.

Om 20. Januwa 2017 ischde Donald Trump alsde fünfunnveazigschda Bresidend vunde Vaoinischde Schaade vun Amerigga va'aidischd worre unn isch bis zum 20. Januwa 2020 im Omd g'wesd. Vade Regierungsschdiel vum Trump unn va soi bolidische Ideologie hodd sisch des Word Trumpismus endwiggeld. Unn domid mähndma gons allgmoin reschtskonsavadive-neonationalischdische odda national-populischdische Beweschunge inde weschdlische Demogradije. Soin ejemolische Schefschdradeg de Steve Bannon hodd awwa gsachd „Blocher is Trump before Trump“. Unna B'rufung uffn ehemolische KGB Major, werd innem Addigl berischd, dass de Trump vum russische G'hoimdienschd KGB said 40 Johr g'pfleschd worre isch unn b'raidwillisch anti-weschdlische Parole nochg'blabbad hod.

Soi Omdszaid end im Januwa 2021 nochdemem de Joe Biden im Novemba 2020 inde Wahl zum Bresidend vunde USA gschlache hodd. Bis zum Schluss (unn a noch viel schbäda) hodde Trump awwa des nedd zugewwe unn hodd gsachd, dassa um die Wahl b'drooche worre isch unn dass jo er de haushohe G'winna vunde Wahl g'wesd isch (Argumentum ad nauseam). De Trump unn soi Team hawwen Klaache inn vaschiedene Bundesschdaade vunde USA wesche Wahlb'druuch oigewwe, wu awwa alle als uuhaldba zuriggg'g'wiese worre sinn. Dodriwwanaus hodde Trump om Telefon de Wahllaida vum Bundesschdaad Georgia og'ruufe unn hoddn uffgfordad uugildische Schdimme fade Joe Biden zu finne, domidd er, de Trump, doch noch do gwinne konn. Wesche dem vasuchde griminelle Wahlbedruch isch donn a ä Vafahre geschede Trump oig'laid worre. Schliesslich hawwen Ohänga vum Trump om 6. Januwa 2021 des Kabidool vunde USA gschdirmd, wailse gmähnd hawwen, dassde Siesch vum Joe Biden durschn Wahlb'druch em Trump gschdohle worre isch unnse vahinnare wolldn, dassde Joe Biden alsde segseverzigschda Bresidend vunde USA ausg'rufe werd. Wail Bolodiga g'mähnd hawwen, dassde Trump se do'd'zu uffgschdachld hodd, hoddma ä Vafahre ogfonge umde Trump in soi ledschde Daach als Bresidend zu endmachde unn d'vor zu sorsche, dassa kän Bledsinn mehr mache un in Zukunfd kä Omd inna Regierung vunde USA mehr onemme konn. Wie awwa baim erschde Vafahre geschede Trump, isch a des nedd durschkumme. Es Schdrofvafahre isch donn im Friehjohr 2023 geschn oig'laid worre, wesche Schwaischegelda, wua de Pornodaschdellerin Stormy Daniels korz vor soina Wahl zum Bresidend hodd zahle losse, wuem awwa vorg'worfe werd, se falsch abg'reschnedd unn Gschefdsunnalache gfelschd zu hawwe.
Im Zuch vunem Trump soina Redd vorm Schdurm uff die Regierung vunde USA, hawen soziale Medije em Trump soi Accounts voriwwgejend odda endgildisch gschberrd unn soi Inhalde gleschd. Dodmid hodda insbsondere midd Twitter soi wischdisches Schbrochrohr valore kabd. Awwa 2023 sinn soi Twitter unn Facebook Konde widda agdivierd worre.
Im Merz 2021 hodde US-Abgeordnede Eric Swalwell ä Glaach geschede Donald Trump, de Donald Trump Jr., de Rudy Giuliani unn de US-Abgeordnede Mo Brooks oig'raischd, wesche ihra Hondlunge om Daach vunde Schdirmung vum Kapitol vunde Vaoinischde Schaade. Newe de griminelle Vafahre geschede Trump rund um die Eraignis währende Bresidendschafdswahl, laafen oinische ziwielreschdlische Vafahre geschenen.
 Nochde de Trump nemme vonde Immunided als Bresidend gschidzd isch, hodda die B'firschdung, dass do noch ä Lawin on Glaache uffn zukummd.
Im Auguschd 2022 hodds FBI em Trump soi brivades Owese durschsuchd unn Kischde midd Dogumend bschlanohmd. Em Trump werd vorg'worfe, dasse g'hoime Dogumend nedd noch Gsedz korregd b'hondeld hodd. Deswesche ischa im Juni 2023 schdrofreschdlisch og'glachd worre. Im Sebdema 2023 hodd än New Yorker Rischda de Donald Trump unn soi Familijeunnanehme soi Vamesche b'drigerisch uffg'blähd zu hawwe. Des hoss waidraischende Folsche, wie Schadeersatsglaache unn due Ufflesung oinischa vun soine Unnanehme iwwan Konkursvawalda.

Als ledschda Aggd hodde Trump inde ledschade Stund als Bresidend nochn Haufe Laid b'gdnadisch, dodrunna a ejemolische Weg'g'ferde unn Ferdara vunem. Uffde onnare Said hodda a noch paa Laid inde Gfängnis hierischde losse.

## Administration

Em Trump soi Adminischdradzion hodd vasuchd Oifluss uff die Meldunge vum „Centers for Disease Control and Prevention“ gnumme, domid inde weschendlische B'rischd iwwa die Laid, wu währendde Pandemie on Covid-19 ergrongd unn gschdorwe sinn, gschänd werren.

## Redde unn Babble

Inde Zaid, wude Donald Trump als Bresidendschafskondidaad ogfinge hodd bissa vum Joe Biden inde Bresidendschafdswahl 2019 g'schlache worre isch, isch die Aad unn Wais, wiede Trump Saache in die Weld rausposaund, ofd unnasuchd worre.

### Redorische Gniff

Ä grundsedlisch oigsedzdi Tagdigg vum Donald Trump isch Gish Gallop, wu vum Steve Bannon als „flood the zone with shit“, des heesd „die Zon mid Schaiße iwwaschwemme“ bschriwwe worre isch. Domid werren Geschna inna Flud von Vazerrunge, Ableng'gunge unn Vawirrunge schbrochlisch erdrängd, kummen meglischds erschd ganemme zu Word unn kennen donn bragdisch den Uffwond den Shit rischdisch schdelle zu kenne kaum uffbringe unn a nemme so korrigiere, dass die Faggde baide Laid okummem. Die Jennifer Mercieca, wu onde Texas A&M University Professorin fa Retorigg isch, unnasuchd said 2015 em Trump soi redorische Gniff unn soi Schbrooch, alla wiea bai effendlische Uffdridd, Bressekonfarenze odda uff sozijale Medije wie Twitter so babbld. Nochde Jennifer b'nudzd de Trump g'zield Muschda, wu schon saide Ontigg b'kond sinn unn vonde Reedna domols schun oigsedzd worre sinn. Zum Baischbiel iwwadraiwbda unn polarisierd, bschimpfd bolidische Geschna (Argumentum ad hominem), drohd (Argumentum ad baculum) unn machd, dasse vun onnare Laid nemme als ernschzunemmende Persone gseje werren (Vadinglichung). Zum Baisbiel hodda im Wahlkombf 2016 vunde „crooked (des heesd „bugglisch“ odda „gbaischd“) Hillary“ g'redd, wailse ogeblisch g'grimmd gonge isch, awwa „crooked“ b'daid a „bdrigarisch“, alla „Gauna-Hillary“. Do'd'zu sedzda gern Schboddnome fa die Va'uuglimpfung oi.
Haifisch b'nuzda sog'nonnde Paralipse (zum Baischbiel *Isch saach nedd..., isch saach bloß...* ) unn schdeld Vorwirf so inde Raum, dassman nedd vaondwordlisch mache konn (Whataboutism, gugschd a uff Tu quoque). Bai gridische Froche wegseld de Donald Trump vun Inhald unn Posidzjone uff Oneggdode odda uff Persone vun soim persenlische Umfeld unn leschd sisch nedd uff Details feschd. Waidare glassische Middel, wude Trump oisedze dud, sinn die Hyperbel, wu midd Iwwadraiwunge ebbes schadaag b'tond werd unn s'Gfiehl schdaischad unn die Alliteration um Slogans zu brääsche (zum Baischbiel *Nasty Nancy* odda *The horrible heartache*). Do'd'zu kerd a s'beschd'ndische Widahole vun B'haubdunge unn Slogans um soi Bodschafde baide Laid glaabwirdischa zu mache (Argumentum ad nauseam). Grundsedzlisch werren vum Trump awwa alle Aad vun Gfiehl b'nudzd, wua baide Laid fa soi Zwegg wegge konn (Argumentum ad passiones, Argumentum ad fastidium, Argumentum ad metum, Argumentum ad superbiam). De Trump sedzd gern Ignoratio elenchi odda Non sequitur oi, um ebbes zu sache, was nix midd dem zu due hodd, wuriwwa grad g'babbld werd.

Im Buch *State of Confusion: Political Manipulation and the Assault on the American Mind* mäände Audor, dass Gaslighting inde amerikonische Bolidig middm Zaidalda vunde modern Kommunikation ogfonge hodd. Amerikonische Journalischde hawwen „Gaslighting“ fade Umgong vum Donald Trump wehrend de 2016 US Presidenschaftswahle midd Fagde b'zaischend. Im Merz 2017 hodde Journalischd Marc Pitzke im Spiegel Online de Umgong vum Donald Trump mid Fagde als Gaslighting b'zaischend.

Donn hodd de Trump midd soina Redorigg vunde Ausgrenzung, die "Wir unn ihr"-Abgrenzung Geschesedz uffg'baud unn domid die Laid in Grubbe gschbalde unn se a geschenonna uffgschdacheld. Des isch a gängischi Aad um Sindebegg uffzuschdelle unn soi Ohhänga geschese uffzuschdachle. Des isch glassischi Demagogie wasma om Baisbiel vun soina im Fernseh iwwadrachene Redd in Tusla, Oklahoma als Ufftagd vunde Widdawahlkomponge gud seje konn. Vunde demagogoscihe Driggkischd nimmde Trump a gern de anegdodosche B'wais unn nuzd die Grafd vun Änzelfell, wumem grad bassen unn sisch Gfiehl baide Laid in soim Sinn hochkeschle lossen. A do geda iwwa Fagde naus unn baschdeld sisch soin Änzelfall gern mol zureschd unn vaännadse wiesem bassd.

Alles wassem nedd ins Konzebd gbassd hodd, hodda korzahond abg'werd unn zum Baisbiel als "Fake News" b'zaischned, zum Baisbiel a Schornalischde, wuem was gfrochd hawwen unn wua nedd druff hodd andworde wolle („You are Fake News“). In Gschbräsch midd Laid, falldan ofd ins Word unn unnabrischdse, was im Fall vunde Hillary Clinton im Wahlkambf 2016 middm Kunschword "Manterrupting" (än Monn unnabrischd ä Fraa) bzaischned worre isch unn wass awwa a bai onnare haifisch machd. In soine Bressekonfarenze sinn newe Aldandive Fagde a Pseudo-Demendi zu here.

Än waidare redorische Gniff, wude Trump oisedzd, isch die sognonnde Sandwich Methode. Do werd zwische lobende Aussaache des uuognehme dwischedrin vapaggd, was donn wenischa wahrg'numme werd, alses Lob.

Um soine Aussache glawbwirdisch zu mache, b'ziehda sisch gern uff uub'konde onnare, wu des a sache dedn. Do'd'zu b'nudzda gern oilaidende Phrase wie zum Baisbiel „die Laid saachn“ („people say“), „viel/aale Laid deng'gn/wiss/saachn“ („Everybody knows that...“, „Many people are saying...“) odda „Ich weeßes nedd, awwa viel Laid saachn des“ odda a „oinische Freunde...“ („some friends...“). Do'd'mid duda so, als oba bloß des saachd, was schun viel wissen odda deng'gn. Des isch ä Abard vum Argumentum ad populum, wumidda soi Meenung efach mol so sache konn ohne dodruff feschg'nacheld werre zu kenne. Des isch awwa a än Argumentum ad iudicium, wua ons „Wisse vunde Laid“ abbelierd. A deswesche werda a von monche alsn Demagoge gseje. De Trump zidierd sisch awwa a selwa unn schdelld sisch alsde „Mahner in der Wüste“ da, wudes domols als änsigschda schun g'wissd unn gsachd hodd. De Trump gehd awwa noch waida un sedzd monologische Dialog oi. Des heesd, der babbld inem konschdruierde Dialog, wassem onnare gsachd hawwen unn wassa dodzu zu saache kabd hodd unn schdelld sisch donn so hie, als oba iwwa die wischdische Dinge bschaid wees, die Laid unn ihr Sorsche kennd unn dassa derjenische isch, wu was degesche due konn.

De Trump fierd a naiji Ewene fa B'daidunge oi. Zum Baisbiel bschdedischda äm Schornalischd dassa kän Nedda isch (wonns um Gschäfd gehd) um glaisch oaschliessend zu saache, dassa deng'gd än nedda Kerl zu soi unn fierd uff warum des so isch. Dodmid driggda aus, dasses zwee Trumps gibd, de gnallhadde (erfolschraische) Gschäfdsmonn unn de nedde priwade Trump. Domid kondada a Syllogisme, wu zum Baisbiel gern vun Schornalischde oigsedzd werren um Laid in die Eng zu draiwe, unn verkehrdse ins Geschedeel. Domida nedd waade muss, bissen Schornalischd des machd, b'nudzda monologische Dialog um so zu due, als ob des schun bassierd wer.

Gern b'diend de Trump än Exzeptionalismus alsn retorische Gniff, des heeßd, dassa saache dud, wie aussagewähnlisch zum Baisbiel Omerika isch („America first“, „America winning“), b'schwerd die Oinzischadischkaid vun Omerika ruff, saachde Laid, dasse schbeziel sinn unnase liebd unn fabulierd driwwa, dassa jo de omerikonische Draum erfolschraisch leewe unn deswesche a vakerwere dud.

De Trump b'nudzd a gern die Redorigg vum Obfa, wuade Laid oiredd, dasse Obfa vun zum Baisbiel änna Elide imm aischene Lond sinn, wu alles fa sisch palden unn nix de klääne Laid abgewwe dedn odda vun onnare Schdaade, wude omarikische Laid des wegg'numme hawwen, wassen aischendlisch jo kerd. Wie onnare Bresidende vor ihm a, bziehd sisch Trump redorisch a gern uff Godd, dass Omerika ä schbezielles Lond vun Godd isch unn dasses omaerikonisch Volg es Goddes Volg („God’s people“) isch. Zu soim Rebordware kerd a s'vaschiewe vun Schuldzuwaisung uff onnare, wonna was selwa vaboggd hodd.

De Trump sedzd a gern sog'nonnde Daiflsb'griff oi, alla ebbes was viele Laid als schleschd o'guggn unn vahinnad werre muss. Zum Baisbiel hodda do'd'vu g'babbld, dass de Sozjalismus inde USA ohne ihn kumme uns Lond vaderwe werd.

Donn sedzda noch ä Variond vunde Loggvochltaggdigg oi, wua so dud, als obbem gons schbondon noch ebbes oifalld unn wassa ausde Seel zu saache hodd, ebbes wischdisches unn was dringlisch olischd unna wees, dassa do bai de Laid än Ongschdnerv driffd. Warum des kenn onnare aussa ihm leese konn folschdm bkonnde Gniff, de B'grindungsreschdferdischung. De Trump wees, dassa bloß irschend än Grund zu gewwe brauchd, felisch ohne B'zuch zum Broblem, wuvua babbld.

De Donald Trump isch a b'kond fa soi ausgpräschde Themewegsel, wude Laid de Oidrugg gibd, dassa zommehongslos rumbabbld unn wubaija ä Thema ofd midd b'daidunglose Werda oilaided (Linguischde nennen des Diskursmarker), wie zum Baisbiel „so", „you know" odda „anyway". A wonnse selwa kaum än Inahld hawwen, sinn des awwa Werda, wuma inde Aldagsschbroch b'nudzd unn wu deswesche soi Redde wie ä intimes Gschbräsch midde oinzelne Wehler okumme lossd unn nedd als ä vorbäraid Redd vorem Massepublikum. Dozu kerd a die Phras „believe me" (des heesd soviel wie „glaabmas") on Schdell, wua sisch domid von edablierde Bolidigga, dere Bolidigg und Mänunge abgense konn, do'd'mid a driwwa widzeld unn so em Bublikum Geleschhaid gibd druff zu reagiere. Des glingd donn a imbrovisierd, als oba fa sisch selwa schbrischd unn nedd nochm Skribd, wu faen gschriwwe worre isch. Dodursch haldnen viel Laid fa glaawbwirdisch, audendisch unn deswesche a vadraujenwirdisch. In Debadde sedzde Donald Trump bsondas ofd the Marker „by the way" (was soviel heesd wie „unn iwrischens") oi unn konn do'd'mid uff ebbes zu schbresche kumme was ihm bassd unn gehd so iwwa Andworde uff Froche vunem Moderator driwwa naus unn lengds Gschbräch innä Rischdung, wuem bessa bassd.
Die Marker werren vum Trump als „epistrophische Zaischesedzung“ oigsedzd, wasn alde unn haifisch oigsedzde redorische Gniff isch, die Widdaholung vun Phrase.

Midd soind Phrase, B'griff unn krafdvoll vorg'drachene Aussache (zum Baischbiel "lock her up", "build the wall" odda "U.S.A.") bauda a ä Nedz vunde Theme uff, wu grad inde Effendlischkaid haiß diskudierd werren. So konna vaschiedene B'daidunge mid denne Theme in Vabindung bring'ge unn inde Schbreschcher vabinden die Laid donn des was sie glaawen, dassde Trump ihne saache will unn deng'gen, de Trump hodd die glaische G'dong'ge und Iwwazaischunge wie sie.

Än waidare Gniff hodda währendde Covid-19-Pandemie b'nudzd. Oam Ofong vunde Pandemie hodde Trump noch gsachd, dasses wenischa schlimm issch alsä Gribb. Bald hodd Covid awwa im Lond verherend g'widedsisch unn g'zaisch, dass soi faschd 1000 Aussache zu Covid falsch odda irrefiehrend sinn unn a soi Aussach, dassa alles unna Kondroll hodd, nedd schdimmd. Do hodda donn s'falsche Dilemma oigsedzd. Waila g'deng'gd hodd, dass ä guudi Werdschafd fa soi Widawahl wischdisch isch, hodda sisch gesche än Lockdown ausschbroche. Än Lockdown ded die Egsischdense vunde Laid zaschdere unn do isch Covid s'gläänare Iwwel. Nadierlisch hodda do a unnaschlache, dasses in Europa de Lockdown die Infagzionszahle runna gebrochd hodd. Zudem hodda glaisch nochn Gniff g'numme, indema g'mänd hodd, dassem des a anonime Egsperde gsachd hedden.

### Sadsbau unn Wordschadz

De Trump babbld in korze, glaare unn efache Sedz midd Werda, wu bloss wenisch Silwe hawwen unn wu die wischdigschde maischd om End kummen. Haifisch saachda soi Sache im Imperativ, wie soin b'konnde Slogan „Make America Great Again“ (Argumentum ad superbiam). Wassa unn wieas saache dud, isch so efach uffg'baud, dasses noch Indizes aa vun Elfjehrische vaschdonne werre konn. A wonn die Schbroch, wu Bresidende inde USA in ihre Redde b'nudzen, inde Johr imma mehr "vadummd" isch, domidse die Zuhera bessa erraische kennen, heb sisch de Trump vun onnaere US Bolidiga nomol ab, wu daidlisch iwwakondidlda redden. Frija, inde 1980er unn 1990er Johr hodde Trump a noch hochgschdochene Setz und Werder g'numme. Awwa inde Johr 2015/16 hawwen soi Redd noch Compjuda-Schdudije mehr waiblische Ausdrigg kabd, als die vun onnare Präsidendschaftskondidaade said 2004 unn a als die vunde Hillary Clinton. Die efach Schbroch, wu midd Nochdrugg Schlisselwerda unn Frasse oisedzd, fiehrd d'zu, dass Laid sisch soi Bodschafde bessa merge kenne (Glebrischkaid).

### Schdiel

Em Trumps soin Schdiel isch aggressiv unn gehd uff Kollisijonskurs. Des Bladd *New York Times* hodd saidm Februar 2017 ä schdändisch aggdualisierd Lisdchd vun faschd 600 Laid, Ord unn Gescheschdänd, wude Trump saidm Juni 2015 uff Twitter b'schimbfd, b'laidischd odda va'uuglimbfd hodd. De Markus Feldenkirchen hodd 2015 g'määnd, dassde Trump faschd alles onnaschda machd als onnare Bolidigga, indemma alles uugfildad saachd, wassa om bolidische Sischdem vunde USA falsch find. Trump hodd midd soine browokadive Aißarunge, wua wedda Tabus noch Wählagrubbe schone dud, midd Vaschwerungstheorije unn Außesaidathese imma widda fa viel Uffmergsomkaid gsorschd. Midd soina Rhetorigg vunde „Schdaage“ unnde „Schwache“ aissada sisch a va'schdlisch iwwa bolidische Geschna, zum Baischbiel midd Oschbielunge zu Familjemiddglieda odda Schboddnome wie „Crooked Hillary“ (Gauner-Hillary) odda „little Marco“ (de gleene Marco), de Vietnam-Wedaran John McCain, denna als kenn eschde Held siehd, waila sich hodd g'fonge losse. Die Add vun Vauuglimpfung iwwa Schboddnome vun unn verbale Ogriff uff bolidische Geschna als Ausdrugg vun soina Vaachdung hodde Trump als Schdielmiddl ofd oigsedzd. Soi Schdondpingd hodda a gern mol g'wechseld, so wara mol pro-Life awwa frija a fa Abdraiwung, eweso wija mol baide Demograde unn donn widda beide Rebublikona Mitglied g'wesd isch. Newe soina zur Schaud gschdellde Männlischkaid hodde Trump sisch schun imma gern a als än selbschg'machda Millijadär dogschdelld was awwa umschdridde isch. Womma em Trump gridische Froche gschdelld hodd, donn hodda gern komedijehaft in soina efache Schbroch de Inhalde ausg'wische, isch uff Anegdode odda uff Laid aus soim persenlische Umfeld ausg'wische unn hodd sisch nedd uff Dedails geschg'leschd.

### Geschdig unn Mimig

Newe soim haisch uffgsedzde finschdere Gsischd, soim Schmollmund unn siom affegdierde Grinse, kerd zum Donald Trump soim Schdiel a die aischewillische Aad vunde Geschdig unn Mimig, wuroman glaisch erkenne konn. Midd soine Geschde machda ofd polidische Geschna, awwa a Schornalischde odda B'hinade noch (Imitation) unn zaischse als Karikatur. Domid erzaischda ä Aad vun kanevalischdische Humor unn bräsendierd sisch als komödiandische Reality-Schdaa. Domid varingada gridische Reagzione baide Zuherer, wonse sisch uff des oilossen unn iwwade Clown lachen. Awwa domid werd a des Bild vunnem renidende unn uugschliffene Borsch uffg'baud, wu oapaggd unn uffromd.

B'kond isch a die „Pischdolehond“, wua vor iwwa zee Johr vageblisch vasuchd hodd als Maagezaische schidze zu losse. Midd solsche Geschde erzaischde Trump ä Maage.

### Soziale Medije

De Trump hodd im Johr 2009 soin Twitter Account ereffend unn hoddn saidem im Wahljohr 2016 unn in wehrend soina Bresidenschafd haifisch b'nudzd. Als donn soin Account vun Twitter endgildisch geleschd worre isch, hodda mehr als 88 Millijone Twitter-Follower kabd.

Bis Ende Mai 2020 hodde Trump guud 52.000 Tweets vafassd. Dodzu keren 22.115 Tweets in siwwe Johr bevora fa die Bresidenschafd kondidierd hodd, 8.159 Tweets währendde 1 1/2 Johr vun soina Kandidadur unn inde Iwwagongszaid unn14.186 Tweets inde erschde drei Johr vun soina Bresidenschafd.

De Trump hodd Twitter haifisch oigsedzd umde Effendlischkaid diregd soin Meenung middyudeele, ohne iwwa die Bress geje zu misse. Än Bresseschbrescha vum Waiße Haus hodd schun frieh im Trump soina Bresidenschafd gsachd, dass die Tweets vum Trump offizielle Aussache vum Bresidend vunde USA sinn unn wua fa bilidisch odda persenlisch Aussache oisedzd. So hodd a zum Baischbiel innem Tweet ogkindischd, dassade Außeminischd Rex Tillerson im März 2018 faijad unns glaische im Novemba 2020 midm Vadaidischungsminischda Mark Esper.

Viel vunde Tweets vum Trump sinn falsche B'haubdunge was midd Fagde'iwwabriefunge gzaischd worre isch. Im Mai 2020 hodd Twitter ogfonge die Tweets vum Trump middna Waanung zu vaseje, wu vunde Fagde'iwwabriefung kumme isch, unn hodd Tweets vunnem wesche Valedzung vunde Twitterreschle g'kenzaischnd. De Trump hodd donn brombd g'drohd, dassa Social-Media-Pladdforme schdaag oischräng'ge odda soga schließe werd.

Nochdem de Trump soi Oh'nga om 6. Januwa 2021 zum Maasch uffs Kapitol inn' Redd uffgfordad hodd, ischa om 7. Januwa uff uubschdimmdi Zaid vun Facebook unn Instagram gschberd worre. Om 8. Januwa hodd Twitter em Trump soin Account wesche em Risigo vun waidara Oschdachlung zur G'wald fa imma gschberrd, nochdem soin Account schun zwee Dach davor wesche Tweets gschberrd worre isch. Saiddem ischde Trump a uff onnare Soziale Medije Pladdforme gschberrd worre, wie uff Snapchat, Twitch odda Parler.

### Falsche B'haubdunge

Faggde-Tschegga vunde *The Washington Post*, em *Toronto Star*, unn vun CNN zsommegschdellde Daade zude "falsche odda irrefiehrende B'haubdunge" (oranga Hinnargrund), bzw. "falsche B'haubdunge" (violedda Vordagrund).
Als Bresidend hodde Trump ofd falsche B'haubdunge unn Bemergunge bai effendlische Uffdridd un Redde g'machd. Dem Trump werd a nochgsachd, dassa wahschoinlisch zum greschde „Draiwa vunde Infodemie“, alla vun Falschmeldunge unn Vaschwerungslegende isch. Die gonse Desinformazione wude Trump vaschraid hodd, isch vun Faggde-Tschegga doggumendierd worre. Aggademigga unn die Medije hawwen des Phenomen als baischbielslos inde omerikonische Bolidigg bschriwwe.
 Des Vahalde hoddma a schun gseje, alsa als Bresidendschafdskondidaad uffgedrede isch. Em Trump soi Uuwohrhaide sinn donn a zumem ufawegselbarem Deel vun soina bolidisch Idendideed worre.

Nochwaislisch flasche Aussache sinn awwa a vum Umfeld vum Trump vabraid worre, wu donn soina B'rodarin Kellyanne Conway als Aldanadive Fagde b'zaischnd worre sinn. Des siehd die Kommunikazionswisseschafdlarin Elisabeth Wehling alses schmaise vun Newelkerze als ä Method vum bolidische Framing, um uugschderd Endschaidunge dreffe zu kenne, wehrend die Medije sich noch iwwa die Newlkerz uffreschn. Awwa a um zu gugge, welche Medija em nochblabban unn welsche gridisch hinnafrochen.

De Trump hodd a b'haubd, dassa de Bägriff vunde Fake News va Naiischkaide inde Bress g'bräschd hedd, awwa des isch a ä falschi B'haubdung vum Donald Trump.

Bella DePaulo ä Sozjalwisseschafdlarin määnd uff Grund vun Schdudje zude Liesche, dassde Trump nedd bloss haifischa liesche dud als alle onnare, wuma dodriwwa unnasuchd hodd, sondann dass a des Vaheldnis vun soine Liesche, efach um sisch bessa dozuschdelle, bai segs zu äns lieschd unn nedd wie schunschd bai zwee zu äns. Zudem ischde Odeel vum Trump soine Liesche, wumidda onnare valedze dud, midd 50% uug'wähnlisch hoch. Ieblisch sinn do 1% bis 2%. Bai zwee Umfroche im Herbschd 2017 hawwen wenischa als 40% vunde bfrochde Omerikona gsachd, dasse em Trump soi Aussage glaawn.

Die Gniff unn Schoiagumend vum Trump sinn a unnasuchd unn middna Erglerung vaeffendlischd worre.

Inna Redd ondie Nadzion om Uuabhängischkaidsdaach vunde USA im Juli 2019, hodde Trump b'haubd, dass die US-Amerikona im Jahr 1775, im amerikonische Uuabhängischkaidskriesch, Fluuchhäfe oig'numme heddn. Baim Hurrikan Dorian hodde Trump im Sebdemba 2019 ä manibulierdi Iwwasischdskaad vunde National Oceanic and Atmospheric Administration g'zaischd, um soi B'haubdung zu b'lesche, dassde Bundesschdaad Alabama durchde Hurrikan in Gfahr soi kennd. Im März 2020 hodde Trump b'haubd, dass Seoul 38 Millijone Oinwohna hedd. Wesche solsche schwere Badza, wua zaischen, dassa von dem wuriwwa er babbld, kä Ohnung hodd, määndde David Dunning a, dassde Donald Trump vum Dunning-Kruger-Effeggd b'droffe isch.

Weschede falsche Aussache iwwade Wahlbedruch währendde Bresidenschafdswahl 2020 durschde Trump, soi Middawaida unn Medije wie zum Baischbiel Fox News, hodde Herschdella vunde Wahlmaschine, wu inde USA oigsedzd werren, um die Schdimme zu zehle, Glaache gesche Nochrischdesender unn Midawaida vum Trump in Milliardeheh oig'raischd.

Die falsche B'haubdunge, wude Trump rausposaund, sinn awwa a ä gängischi Aad vun B'oiflussung vunde Laid iwwa Desinformations-Kombonje unn Probagonda. A zude Covid-19 Pandemie hodde Trump viel falsches Zaisch gsachd.

### Vaschwerungstheorije

Schun vor, awwa a wehrend soine Bresidenschafd hodde Trump oinische Vaschwerungstheorije vun sich gewwe unn unnaschdidzd. Zum Baischbiel dassde Barack Obama gakenn US-Schdaadsbirscha isch, die Clinton Body Count Theorie, QAnon unn Vaschwerungstheorije im Zommehong midd änna vamoindlische Oimischung vunde Ukraine in US-Wahle. Im Ogdowa 2020 hodda Trump uff Twitter ebbes vunem QAnon-Follower nochgzwidschad, wu efach mol b'haubd hodd, dassde Osama bin Laden noch leewe ded unnän Dobbelgänga vunnem on soina Schdell erschosse worre wer unn dassde „Biden unnde Obama meschlischawais des Seal Team 6 hedden deede losse“.
Wehrende Bresidendschafdswahl 2020 inde USA hodde Trump ä paa Vaschwerungstheorije fa soi Niedalaach uffgschdelld. Do hodda zum Baisbiel gmäänd, dasses onde „dode Wehla“, alla de Schdimme vun vaschdorwene Wehla, g'lesche hedd, dassa valore hodd unn vellisch ohne Fagde, Ewidens unn irschdend än B'wais zu bring'ge, dass „oinische Schdaade de Wehla erlaubd hedden, die Schdimmzeddl nochm Wahldaach abzugewe“ unn dass „die Maschine vadie Schdimmauszehlung manibulierd worre weren, umde Biden zu b'ginschdische“ unn soga, dass „des FBI, des Juschdizminischderium unn des Bundesgerischdssischdem onem Vasuch b'dailisch gwesd sinn, Wahlb'druch zu vatusche“.
Unn innem Tweet vum 26. Mai 2020 hodde Trump vasuchd dozulesche, warum die kalifornisch Briefwahl zude US-amerikonische Bräsidentschafdswahl 2020 zuem Wahlbedruch fiehre ded. Twitter hodd des donn nochm Fagdecheck als irrefiehrend g'kenzaischnd.

Die Bolidiggwisseschafdlarin Nancy L. Rosenblum unnde Russell Muirhead hawwen de Trump 2019 als ä Baischbiel fade „new conspiracism“ (nai Aad vun Vaschwerungsglaawe) g'nonnd. Die sejen de Trump als änna, wu onnaschda als herkemlische Vaschwerungstheorije gons uff Belesch unn Indizije vazischdn unn glaisch efach was b'haubden unn des imma widda widdaholen. Tipischawais fongd de Trump solsche B'haubdunge midde Phras o, dass viele onnare Laid des jo saache deedn. Do hodda im Vorwahlkompf 2016 zum Baischbiel ohne Belesch efach abraid, dassde Vadda vun soim Kongurrend, de Ted Cruz, hedd Kontaggd zum Kennedy-Attentäter Lee Harvey Oswald kabd: (Zitat: *Even if it isn’t totally true, there’s something there* (uff Daidsch: *A wonn des nedd gons wohr isch, isch do doch was dro*)). Saida im Omd gwesed isch, hodda faschd deglisch Vaschwerungsb'haubdunge iwwa Fake News vun ogeblisch manibulierde Wahle odda äm Pudsch vum Juschdizminischderium vabraid.

De b'konde Philisoph Harry G. Frankfurt, Author vum Beschdsella „On Bullshit“, hodde Trump 2016 alsn Bullshitter b'zaischnd, wu, onnaschda alsn Lieschna gake Vaheldnis zude Wohrhaid unn Wirglischkaid hodd, sondan efach irschendwas babbld unn irschend welsche B'haubdunge in die Weld sedze dud unn aus dessem Mund blos haißi Lufd kummd.

## Schdradegie, Tagdigg unn Kalkil

Em Trump soi Griesemanagemend isch als „leere Drohunge unn leere Vaschbresche“ g'kennzaischend worre. Deswesche isch soin Vahonlungsschdiel a schunmol mid dem vunem Gaislnehma vagliche worre. De Trump drohd, bschdimmde Programm zu beende (zum Baisbiel de Milideroisadz in Afghonischdan) odda ausn auszudreede (zum Baisbiel ausde Nato, em Glimaabkumme oddade WHO) um vunde Geschesaid Zugschdändniss zu krische. Des isch ä Vahonlungsaad, wu uff „Win-lose“ aus isch, er, de Trump gwinnd unn alle onnare valieren. De Trump vasuchd sisch alla midda sog'nonnde „distributive“ Vahondlung vollschdändisch midd soine Pingd durschzusedze. Des isch im Geschesadz zum sog'nonnde „integrative“ Vahondlung, wuma vasuchd „Win-Win“ Lesunge zu finne, wu alle was d'vu hawwen. Kenzaische vunde „distributive“ Aad sinn unna onnarem de Bluff, Drohung unn Liesche unn vunde „integrative“ Aad sinn des Vadrauwensbildung, Vaschdendnis unn Fagde. Dauwahafde Oinischunge sinn bloß midd de „distributive“ Aad meschlisch. Demensschbreschend hondeld de Trump a noch soine baide wischdigsche Dewise, “Always get even” (uff daidsch, „Gebsm imma zurigg“), unn “Hit back harder than you were hit” (uff daidsch, „Schlach härda zurigg, alsma Disch gschlache hodd“).

Die Aad vum Trump zu vahondle kummd awwa a gons bleed uffn zurigg, wonn die Geschepadaije mergen, dasses bloßn Bluff unn leere Drounge odda Vaschbresche sinn. Bleed isches awwa a, womma ganedd inde Posidzion fa Drohunge odda Sonkzijone isch.

Die Aad zu Vahondle isch baim Trump a so gseje worre, dassa soi Geschna imma im Uuglaare losse dud unn imma widda soi Posidzione unnde Ord vunde Ausoinonnasedzunge ännad („constantly shifting battlefield“, uff daitsch, „dauwand s'Schlachdfeld wegsle“). De Senador Bob Corker hodd de Trump im Januar 2018 fa soi Uubereschnbakaid gelobd, weilse die USA indanadzional in ä guudi Vahondlungsposidzion bringe ded. Onnare mehnen awwa, dassde Trump do eja endwedda um Selbschderhaldung odda Selbschdiwwahehung gehd, alla eja Uufehischkaid isch.

Des gonse Vahalde vum Trump isch so a schun als ä Vaschlaijarungstagdigg gseje worre. Die Birscha, Medije odda Kommendadore kummen ganed mehr noch, des zu indabrediere, wasde Trump so machd und saachd. Des sorschd fan odauernde Schdress unn nimmd de Laid dei Bquemlischkaid unn de Luxus vuna schdabile Demogradie. Des isch donn die schun im antike Grieschelond erfolschraische Chaosschdradegie, wude Trump do oisedzd. Es isch nemme meschlisch, die schier Meng unn unnaschiedlische Haifischkaid vun bolidische Fauxpas, persenlische Skondal odda ausglesde Krise irschendwie sinnvoll zu va'awaide, zu b'werde odda sisch a bloß uffm Laufende zu halde. Während die Laid noch middm alde Zaisch vunnem bschefdischd isch, kummd schun widda was Naijes. Domid erzaischda ä bschdänidsches Hinnagrundrausche, wu die wischdische Dinge unnagejen. So vahinnada, dass sisch inde Effendlischkaid än gschlossene Widdaschdond bilde konn. So blaibda im wesendlische ubhelischd unn konn des due wassa will.

## Wisseschafd

De Donald Trump hodd ofd soi wisseschafdlische B'rada, zum Baischbiel inde Covid-19-Gries odda beim Glimawondl, ignorierd. Er hodd a imma widda vasuchd, S'Geld fa die wissenschafdlische Oirischdunge inde USA massiv zu kerze. Awwa des ischm nedd g'lunge unn im Geschedeel sinn die Forschungsschdedd inde USA midd mehr Middl ausgschdadded worre. Unnasuchunge vun wasde Trump so iwwa Wisseschafd g'babbld hodd, leschen noh, dassa vunde Wisseschaft nix halde dud unn soga gesche Wisseschafd oigschdeld isch. Insgsomd hodda die Wisseschaft inde USA g'schedischd, unna onnarem middm laischne vum Glimawondl unnde Covid-19-Pandemie unnem Oischreng'ge vum wisseschafdlische Ausdausch, awwa a midd soine Aussache zude Medizin gons allg'moin unnem Gsundhaidssyschdem inde USA.

## Gugschd a uff

* The Great Distuptor, Über Trump, die Medien und die Politik der Herabsetzung
* Jennifer Mercieca, Demagogue for President: The Rhetorical Genius of Donald Trump, 2020, Texas A&M University Press, 320 Seiten, ISBN 978-1-62349-906-8
* Jennifer Sclafani, Talking Donald Trump, A Sociolinguistic Study of Style, Metadiscourse, and Political Identity, 2018, Routledge, 114 Seiten, ISBN 9781138244504

## Websaide

 **Commons: Donald Trump** – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie
* Literatur vo un iwwa Donald Trump im Katalog vun de Daitsche Nationalbibliothek
* DonaldJTrump.com (Webpräsenz zur Präsidentschaftswahl 2016, englisch)
* *Donald J. Trump. Biography.* In: *Trump.com* (Website der Unternehmensgruppe, englisch)
* Persönliches und amtliches Twitter-Konto
* *American President: Donald Trump*, *Miller Center of Public Affairs* der University of Virginia
* *The American Presidency Project: Donald J. Trump.* Datenbank der University of California, Santa Barbara mit Reden und anderen Dokumenten aller amerikanischen Präsidenten (englisch)
* Matt Frei: *Die Trumps – Aus der Pfalz ins Weiße Haus.* Dokumentarfilm. In: *ZDF-Info*, Groß

## Fußnote