Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Erd

Die Erd uffm Foddo, vun de Apollo 17 uffgnomme

Die **Erd** is de Planed, wu die Mensche lewe due. Die Erd is de einzische Ploned vun dem ma wisse dud, dass do Lewe iss. Sie iss de dritte Ploned im Sunnesischdeem unn iss 149,6 Millione km vun de Sunn endfeand. Sie hot en Duaschmessa vun iwwa 12.700 km unn is ugfähr 4,6 Milliarde Joa ald. Die Erd broochd 365,256 Doog um die Sunn emol zu umgraise, däs is ään Joar unn 6 Schdunne, däswege gibts jo alle viea Joar des Schaldjoar um des auszuglaischä. Die Erd benedischd 23 Schdunne, 56 Minnude unn 4,1 Sekunne um sich um die eigini Aks zu drehä, trotzdäm heeßt es en Doog dauad 24 Schdund. Die Erd hod en Drabond, en Mond also, unn dea heeßd nadierlich Mond (wie denn sunschd).
Die Erd iss zu 29,3% vun Lond bädäggd unn zu 70,7% vun Wassa.
Sei astronomischs Symbol isch .

## Atmospär

Die Atmospär vunn de Erd iss die gasfermische Hill iwwer de Obafläsch. Oone die Atmospär wird nix uff de Erd lewe due.
Die Haupdbeschdonddeile vun derre is:

* Schdiggschduff: 78, 08%
* Sauaschduff: 20,95%
* Argonn: 0,93%
* Koole(schduff)dioksid: 0,038%
* Neonn: 0,002%
# Sunn

| Sunn  |
| --- |
|  |
| Beobachtungsdade |
| Middlere Entfernung | 149,6 × 106 km |
| Klännschde Erdabschdand Greeschde Erdabschdand | 147,1 × 106 km 152,1 × 106 km |
| Middlere schainbare Dorchmesser | 31,5 bis 32,5 Bogeminude |
| Schainbare Hellichkait (V) | −26m74 |
| Physikalische Ägenschafde |
| Dorchmesser | 1,3914 × 106 km |
| Masse | 1,989 × 1030 kg |
| Middlere Dichte | 1,408 g/cm3 |
| Haaptbeschdanddääle (Stoffmenge in der Photosphäre) | * Wasserschdoff: 90,97 %
* Helium: 8,89 %
* Sauerschdoff: 774 ppm
* Kohleschdoff: 330 ppm
* Neon: 112 ppm
* Schdickschdoff: 102 ppm
 |
| Fallbeschlainichung | 274 m/s2 |
| Fluchtgeschwindichkait | 617,3 km/s |
| Rotationsperiod (bei 16° Breite) | 25 d 9 h 7 min |
| Neigung vun de Rodadionsachs | 7,52° |
| Laichdkraft | 3,846 × 1026 W |
| Absolude Hellichkait (V) | +4M83 |
| Effektive Owwerflächetemperadur | 5778 K |
| Spektralklass | G2V |
| Alder | ca. 4,6 × 109 a |
| Planede | 8 |

Die **Sunn** is de Schdern im Zentrum vum Sunnesyschdem. Die Sunn is än Gelwe Zwerg un beschdehd aus Zone mit schalefermiche Ufbau. Die ganze Planeede im Sonnesyschdem, wie ah unser Erd, kraise um die Sunn rum. Sei astronomischs Symbol isch .

* 1995: Wolfgang Mattig: *Die Sonne.* C. H. Beck, München 1995, ISBN 3-406-39001-3.
* 1996: Kenneth R. Lang: *Die Sonne – Stern unserer Erde.* Springer, Berlin / Heidelberg / New York, NY 1996, ISBN 3-540-59437-X.
* 2004: Michael Stix: *The Sun – An Introduction.* Springer, New York, NY 2004, ISBN 3-540-20741-4.

 **Commons: Sunn** – Sammlung vun Bilder, Video un Audiodataie