Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ

**ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: syllable - ਸਿਲੇਬਲ) ਉੱਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਲੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬੁਲਾਰਾ, ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾਜ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:

1. ਇੱਕ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ
2. ਬਹੁ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡੀ ਸ਼ਬਦ।

ਇਸ ਪਛਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤੀ ਕੋਈ ਆਸਾਨ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤੀ ਲਈ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤਕ ਆਧਾਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਧੁਨੀ-ਵਿਉਂਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਆਂ ਅਨੁਸਾਰ (ਸਵਰ+ਵਿਅੰਜਨ) ਦੇ ਯੋਜਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਸਵਰ ਵੀ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਵਜੋਂ ਕਿ ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ,*ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਆ, ਏ, ਓ ਆਦਿ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਵਜੋਂ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਉੱਚਾਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਧੁਨੀ-ਵਿਉਂਤ ਪੱਖੋਂ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਰਚਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੁਨੀ-ਵਿਉਂਤ ਦੀ ਇੱਕ*
ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਸਾਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੱਤ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਰੰਭ,ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ Onset, Nucleus ਅਤੇ Coda ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਤੱਤ Nucleus ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ:

1. ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ ਅਤੇ
2. ਬੰਦ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡ।

ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਸਵਰ ਧੁਨੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇਕਹਿਰੇ ਉੱਚਾਰ-ਖੰਡੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਪੈਟਰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ:

1. v (ਸਵਰ): ਆ,ਏ,ਓ
2. vc (ਸਵਰ+ਵਿਅੰਜਨ):ਆਗ ਇੱਖ,
3. cv (ਵਿਅੰਜਨ+ਸਵਰ): ਪਾ,ਗਾ,ਚਾ (iv) cvc (ਵਿਅੰਜਨ+ਸਵਰ+ ਵਿਅੰਜਨ): ਮੀਤ,ਸੀਤ,ਕਰ
4. cvcc (ਵਿਅੰਜਨ+ਸਵਰ+ ਵਿਅੰਜਨ+ ਵਿਅੰਜਨ):ਦੱਸ,ਰੁੱਤ,ਰੁੱਤ
5. vcc (ਸਵਰ+ ਵਿਅੰਜਨ+ ਵਿਅੰਜਨ): ਅੱਖ,ਅੱਗ,ਇੱਟ
6. ccv (ਵਿਅੰਜਨ+ ਵਿਅੰਜਨ+ਸਵਰ):ਪ੍ਰਭੂ,ਸਵੈ, ਸਵਰ ਆਦਿ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕਰ

**ਕਰ ਜਾਂ ਟੈਕਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Tax**) ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਇਕਾਈ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਭੁਗਤਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਕਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸਜਾ-ਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਇੱਕ ਤੇ ਕਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਦੀ।

## ਸਿਧਾਂਤ

ਕਰ ਦਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਕੁਝ ਕੁ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਨੇ ਕਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

### ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਇਕਾਈ ਉੱਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਰ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧੇਰੇ ਆਮਦਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਕਰ ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਦਰ ਲਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਵਧੇਰੇ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਉੰਨਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕਰ ਦੀ ਉਹੀ ਮਾਤਰਾ ਨੀਵੀਂ ਆਮਦਨ ਪੱਧਰ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਪਰ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਆਮਦਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸੁਖਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਉੱਪਰ ਕਰ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਲਿਆਂਉਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

### ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਰ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਦੇ ਸੋਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਦੀ ਦਰ ਅਤੇ ਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਤਤਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਸ਼ਚਤਤਾ ਸਦਕਾ ਨਾਂ ਕੇਵਲ ਅਦਾਕਰਤਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਉਹ ਕਰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਅਮਲੇ ਤੋਂ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਪਹੁਦਰੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਕਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਣ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

### ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਰਦਾਤਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਕਰ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਉਂਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਰ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਕਰ ਚੋਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਬੱਚਤ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲਾਗਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਹੋਣ। ਅਜਿਹੇ ਕਰ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚੋਖਾ ਧਨ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰੋਲ ਵਾਧਾ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾਤਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਉੱਪਰ ਖਰਚ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਟੈਕਸ ਦੀ ਲੋੜ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਲਕ ਨੇ ਟੈਕਸ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰਨਾ ਜਿਵੇਂ ਸੜਕਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ। ਇਹ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਅਹਿਮ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੂ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਕਰ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ

* ਆਮਦਨ ਕਰ
* ਸੇਵਾ ਕਰ
* ਵੈਟ (ਵੈਲਿਊ ਐਡਿਡ ਟੈਕਸ)
* ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਕਰ
* ਜੀ ਐੱਸ ਟੀ

## ਹਵਾਲੇ
# ਫੂਜਾਨ

**ਫੂਜਾਨ** ਜਾਂ ਫੂਜਿਆਨ (福建, Fujian) ਜਨਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨ ਦੇ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਵੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਤਾਈਵਾਨ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਪਾਰ 180 ਕਿਮੀ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਤਾਇਵਾਨ ਟਾਪੂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਭਾਗ ਜਨਵਾਦੀ ਗਣਤੰਤਰ ਚੀਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਕਿਨਮੇਨ ਅਤੇ ਮਾਤਸੁ ਨਾਮਕ ਦੋ ਦਵੀਪਸਮੂਹ ਤਾਇਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਫੂਝੋਉ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਵਿਵਰਨ

ਫੂਜਿਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਜਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰੰਪਰਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਭਾਗ ਪਹਾੜ, ਇੱਕ ਭਾਗ ਪਾਣੀ, ਇੱਕ ਭਾਗ ਖੇਤ (八山一水一分田, ਬਾ ਸ਼ਾਨ ਯੀ ਸ਼ੁਇ ਯੀ ਫਨ ਤਛੇਨ) ਕਹਿਕੇ ਵਿਆੱਖਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 2009 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ 62 . 96 % ਇਲਾਕੇ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੇ ਚੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਨਗਰਸਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ। [ 3 ] ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਵੁਈ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਦਾ 2157 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੁਅੰਗੰਗ ਪਹਾੜ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਹਾਨ ਚੀਨੀ ਨਸਲ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹਾੱਕਾ ਨਾਮਕ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ (ਹਾੱਕਾ ਚੀਨੀ) ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਹਾੱਕਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਦੱਖਣ - ਪਸ਼ਚਮ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਸਤੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇ (畲, She) ਨਾਮਕ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਜਾਤੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਬਸਨੇ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋ ਦੱਖਣ - ਪੂਰਵੀ ਏਸ਼ਿਆ (ਮਸਲਨ ਸਿੰਗਾਪੁਰ) ਵਿੱਚ ਬਸਤੇ ਹਨ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜੜੇਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਫੂਜਿਆਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਪਹਾੜੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਭਿੰਨ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਬਸਨੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਸਥਾਨ - ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇੱਕ - ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੱਮਝ ਪਾਂਦੇ।

ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਨੌਟੰਕੀ ਦੇ ਸਥਾਨ - ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿੰਜੂ ਨਾਮਕ ਰੂਪ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਫੂਜਾਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਜਾਰੇ

* ਵੁਈ ਪਹਾੜ
* ਫੂਝੋਉ (ਰਾਜਧਾਨੀ)
* ਚੁਆਨਝੋਉ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਦ
* ਹਿਕਾਇਤੀ ਰਸਮ

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਫੂਝੋਉ
* ਮੀਨ ਦੋਂਗ ਭਾਸ਼ਾ
* ਤਾਇਵਾਨ

## ਹਵਾਲੇ
# ਉੱਤਰ

ਕੰਪਾਸ ਫੁੱਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਸਿਖਰ `ਤੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
**ਉੱਤਰ** (North) ਇੱਕ ਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਹੈ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਭੂਗੋਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਸੂਚਕ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉਲਟ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸਮਕੋਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਵਾਜ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਉਤਲਾ ਪਾਸਾ ਉੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੰਪਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸੂਈ ਦੀ ਸੇਧ 0° ਜਾਂ 360° ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲਭੂਤ ਦਿਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:

* ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ (ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਨਕਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਕੋਰਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਗੇੜ-ਧੁਰੀ ਦੀ ਸੇਧ ਵਿੱਚ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖਣ ਵੇਲੇ ਘੜੀ ਦੇ ਉਲਟ ਰੁਖ਼ ਵੱਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
# ਅਕਤੂਬਰ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | ਅਕਤੂਬਰ | >> |
| ਐਤ | ਸੋਮ | ਮੰਗਲ | ਬੁੱਧ | ਵੀਰ | ਸ਼ੁੱਕਰ | ਸ਼ਨੀ |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| **2026** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ਜਨਵਰੀ · | ਫ਼ਰਵਰੀ · | ਮਾਰਚ · | ਅਪ੍ਰੈਲ · | ਮਈ · | ਜੂਨ · | ਜੁਲਾਈ · | ਅਗਸਤ · | ਸਤੰਬਰ · | ਅਕਤੂਬਰ · | ਨਵੰਬਰ · | ਦਸੰਬਰ |

**ਅਕਤੂਬਰ** ਸਾਲ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਹੈ।

## ਵਾਕਿਆ

## ਛੁੱਟੀਆਂ
# 1950

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 19ਵੀਂ ਸਦੀ – **20ਵੀਂ ਸਦੀ** – 21ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1930 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1947 1948 1949 – **1950** – 1951 1952 1953 |

**1950** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 23 ਜਨਵਰੀ – ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਯੇਰੂਸਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ।
* 26 ਜਨਵਰੀ – ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਸਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
* 31 ਜਨਵਰੀ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹੈਨਰੀ ਐਸ. ਟਰੂਮੈਨ ਨੇ ਸ਼ਰੇਆਮ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਬੰਬ ਬਣਾਏਗਾ।
* 8 ਮਾਰਚ – ਸਾਬਕਾ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿਊਕਲੀ ਬੰਬ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।
* 27 ਜੂਨ –ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਸਿਉਲ (ਹੁਣ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
* 1 ਜੁਲਾਈ – ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਲ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਸਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਪੁਜੀਆਂ।
* 16 ਜੁਲਾਈ – ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੀਓ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਉਰੂਗੁਏ ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹੋਏ ਮੈਚ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇਕੱਠ,99,854 ਲੋਕ) ਨੇ ਦੇਖਿਆ।
* 30 ਨਵੰਬਰ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੂਮੈਨ ਨੇ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਐਟਮ ਬੰਬ ਵਰਤਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿਤੀ।
* 9 ਦਸੰਬਰ – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਭੇਜਣ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ।
* 9 ਦਸੰਬਰ – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੈਰੀ ਗੋਲਡ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਨੂੰ ਐਟਮ ਬੰਬ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਦੇਣ 'ਤੇ 30 ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ।
* 15 ਦਸੰਬਰ – ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਂਗਰਸ ਸਿੱਖ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਬੁਲਾ ਲਈ।
* 16 ਦਸੰਬਰ – ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ
* 16 ਦਸੰਬਰ – ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੂਮੈਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੰਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

## ਜਨਮ

* 22 ਜੂਨ – ਅਦਾਕਾਰ ਟੌਮ ਆਲਟਰ
* 20 ਜੁਲਾਈ – ਅਦਾਕਾਰ ਨਸੀਰੁਦੀਨ ਸ਼ਾਹ
* 18 ਅਕਤੂਬਰ – ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਓਮ ਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 17 ਸਤੰਬਰ – ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ
* 24 ਸਤੰਬਰ – ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ

## ਮਰਨ

* 15 ਦਸੰਬਰ – ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਡਿਪਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲਵ ਭਾਈ ਪਟੇਲ।

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਸਮਾਨਾਰਥੀ

**ਸਮਾਨਾਰਥੀ** ਜਾਂ **ਸਮਾਨਾਰਥਕ** ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ, ਰੂਪ-ਅਰਥ, ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ, ਰੂਪ-ਅਰਥ, ਜਾਂ ਵਾਕੰਸ਼ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ *begin*, *start*, *commence*, ਅਤੇ *initiate* ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ: ਉਹ *ਸਮਾਨਾਰਥੀ* ਹਨ। ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਟੈਸਟ ਬਦਲ ਹੈ: ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਇਸਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਬਦਲੇ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਸਮਾਨਾਰਥੀ (ਟੈਕਸੋਨੋਮੀ)

## ਹਵਾਲੇ
# ਪਿਆਨੋ

ਪਿਆਨੋ
**ਪਿਆਨੋ** ਸੁਰ ਪੱਟੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਜਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪਿਆਨੋ ਇਕ ਧੁਨੀ, ਤਾਰ ਵਾਲਾ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਇਟਲੀ ਵਿਚ ਬਾਰਟੋਲੋਮਿਓ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫੋਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 1700 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਸਹੀ ਸਾਲ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ) ਜਿਸ ਵਿਚ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਹਥੌੜੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਰਮ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਆਧੁਨਿਕ ਹਥੌੜੇ ਸੰਘਣੀ ਉੱਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਿਆਨੋ ਚਮੜੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ)। ਇਹ ਇੱਕ ਕੀਬੋਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਹੈ (ਛੋਟੇ ਲੀਵਰ) ਜੋ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਹਥੌੜੇ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕੇ।

ਪਿਆਨੋ ਸ਼ਬਦ ਪਿਆਨੋਫੋਰਟ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਯੰਤਰ ਦੇ 1700 ਦੇ ਅਰੰਭ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਲਈ ਇਤਾਲਵੀ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਵੀਸੇਮਬਲੋ ਕੋਲ ਪਿਆਨੋ ਈ ਫੋਰਟੇ (ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੁੰਜੀ ਵਾਲਾ ਝਾਂਕੀ) ਅਤੇ ਫੋਰਟੇਪੀਅਨੋ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਤਾਲਵੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ਬਦ ਪਿਆਨੋ ਅਤੇ ਫੋਰਟੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ "ਨਰਮ" ਅਤੇ "ਉੱਚੀ" ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਕੁੰਜੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਪਿਆਨੋਵਾਦੀ ਦੇ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਦਬਾਅ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ (ਅਰਥਾਤ ਉੱਚਾਈ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ: ਇੱਕ ਕੁੰਜੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਗਤੀ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਹਥੌੜੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਗਈ ਨੋਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾਮ ਹਰਪੀਸਕੋਰਡ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਜੋ ਵੌਲਯੂਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਹਰਪੀਸਕੋਰਡ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ, 1700 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਫੋਰਟੀਪੀਅਨਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਾਂਤ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰੇਂਜ ਸੀ।

ਇੱਕ ਪਿਆਨੋ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਿਆਨੋ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਉਂਡਬੋਰਡ ਅਤੇ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਲੱਕੜ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਧਾਤ ਦੇ ਫਰੇਮ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅ ਅਧੀਨ ਘਿਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਨੋ ਦੇ ਕੀਬੋਰਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕੁੰਜੀਆਂ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਹਥੌੜਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ) ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਹਥੌੜਾ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਤੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਪਨ ਇੱਕ ਪੁਲ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਸਾਉਂਡਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੁੰਜੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਡੈਂਪਰ ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਕੰਬਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਨੋਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਧਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਪੈਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਕੁੰਜੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਡੈਂਪਰ ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਕੰਬਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੁਆਰਾ ਨੋਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪੈਡਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਧਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ੨੬੮

**268 (26** ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ।

## ਘਟਨਾ

### ਜਨਵਰੀ-ਮਾਰਚ

### ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ

### ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ

### ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ

## ਜਨਮ

### ਜਨਵਰੀ-ਮਾਰਚ

### ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ

### ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ

### ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ

## ਮਰਨ

### ਜਨਵਰੀ-ਮਾਰਚ

### ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ

### ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ

### ਅਕਤੂਬਰ-ਦਸੰਬਰ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ
**ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ** (ਜਾਂ **ਮਹਾਨ ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ**, **ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ**, **ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ** ਅਤੇ **ਆਸਟਰਲ ਮਹਾਂਸਾਗਰ**) ਵਿਸ਼ਵ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 60°S ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਾਂਸਾਗਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਸਾਗਰ (ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ, ਅੰਧ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵੱਡਾ) ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਂਸਾਗਰੀ ਜੋਨ ਉਹ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਉਪ-ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

## ਜਲਵਾਯੂ

 ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਗਰ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਨਾਂ।
## ਹਵਾਲੇ
# 1677

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 16ਵੀਂ ਸਦੀ – **17ਵੀਂ ਸਦੀ** – 18ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1640 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1650 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1660 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1670 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1680 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1690 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1700 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1674 1675 1676 – **1677** – 1678 1679 1680 |

**1677** 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1670 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 19 ਅਕਤੂਬਰ– ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਵਲੋਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਉੱਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# 1778

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 17ਵੀਂ ਸਦੀ – **18ਵੀਂ ਸਦੀ** – 19ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1750 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1775 1776 1777 – **1778** – 1779 1780 1781 |

**1778** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 6 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਰੁਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ
* 6 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਫ਼ਰਾਂਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿਤੀ

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਨਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾਪਾਰਤ

| ਨਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾਪਾਰਤ |
| --- |
| *ਟੂਈਲਰੀਜ਼ ਵਿਖੇ ਨਪੋਲੀਅਨ, ਯ਼ਾਕ-ਲੂਈ ਡੇਵਿਡ ਵੱਲੋਂ, 1812* |
| ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ |
| ਫ਼ਰਾਂਸ | 2 ਦਸੰਬਰ 1804 |
| ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ | ਪਹਿਲੇ ਕੌਂਸੂਲ ਵਜੋਂ ਆਪ ਹੀ |
| ਵਾਰਸ | ਲੁਈ ਅਠਾਰ੍ਹਵਾਂ (ਕ਼ਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ *1814 ਵਿੱਚ)* |
| ਇਤਾਲੀਆ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ |
| ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ | 17 ਮਾਰਚ 1805 – 11 ਅਪਰੈਲ 1814 |
| ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ | 26 ਮਈ 1805 |
| ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ | ਇਤਾਲਵੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਆਪ ਹੀ |
| ਵਾਰਸ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ (ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਇਤਾਲੀਆ ਦਾ ਅਗਲਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਿਕਟਰ ਇਮਾਨੁਅਲ ਦੂਜਾ ਸੀ) |
|  |
| ਜਨਮ | 15 ਅਗਸਤ, 1769 ਆਯਾਚੀਓ, ਕਾਰਸਿਕਾ, ਫ਼ਰਾਂਸ |
| ਮੌਤ | 5 ਮਈ, 1821 ਲੌਂਗਵੁੱਡ, ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ |
| ਦਫ਼ਨ | ਲੇਜ਼ ਔਂਵਾਲੀਦ, ਪੈਰਿਸ, ਫ਼ਰਾਂਸ |
| ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ | ਜੋਜ਼ਫ਼ੀਨ ਦ ਬੋਆਰਨੇ ਮਾਰੀ ਲੂਈਜ਼ |
| ਔਲਾਦ | ਨਪੋਲੀਅਨ ਦੂਜ |
|

| ਨਾਮ |
| --- |
| Napoléon Bonaparte |

 |
| Napoléon Bonaparte | ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ |
| ਘਰਾਣਾ | ਬੋਨਾਪਾਰਤ ਘਰਾਣਾ |
| ਪਿਤਾ | ਕਾਰਲੋ ਬੂਉਨਾਪਾਰਤੀ |
| ਮਾਤਾ | ਲੈਤੀਸੀਆ ਰਾਮੋਲੀਨੋ |
| ਧਰਮ | ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕਵਾਦ (10 ਜੂਨ, 1809 ਨੂੰ ਛੇਕਿਆ ਗਿਆ |
| ਦਸਤਖਤ |  |

**ਨਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾਪਾਰਤ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: *Napoléon Bonaparte*, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: [napɔleɔ̃ bɔnapaʁt], ਜਨਮ ਵੇਲੇ **ਨਾਪੂਲਿਓਨੇ ਬੁਓਨਾਪਾਰਤੇ** (ਕਾਰਸਿਕੀ: [*Napulione Buonaparte*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help), ਇਤਾਲਵੀ: *Napoleone di Buonaparte*), 15 ਅਗਸਤ 1769 – 5 ਮਈ 1821) ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਆਗੂ ਸੀ ਜਿਹਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕ਼ਲਾਬ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਪਿਛੇਤੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਡਾਢਾ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆਂ। 1804 ਤੋਂ 1814 ਤੱਕ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ 1815 ਵਿੱਚ ਇਹ **ਨਪੋਲੀਅਨ ਪਹਿਲੇ** ਵੱਜੋਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਹੁਕਮਰਾਨ ਰਿਹਾ। ਇਹਨੇ ਵਧੇਰੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਯੂਰਪ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਹਨੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਆਖਰ 1815 ਵਿੱਚ ਇਹਨੂੰ ਹਾਰ ਝੱਲਣੀ ਪੈ ਗਈ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਕੱਦ ਦੇ ਫ਼ੌਜਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹਦੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇਹ ਯੂਰਪੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਮੀਂ ਅਤੇ ਤਕ਼ਰਾਰੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰ-ਵਿਹਾਰ ਵਿੱੱਚ ਨਪੋਲੀਅਨ ਨੇ ਯੂਰਪ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦ-ਖ਼ਿਆਲੀ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ, ਕ਼ਨੂੰਨੀ ਬਰਾਬਰਤਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਕਾਇਮੀ ਅਤੇ ਤਲਾਕ਼ ਦਾ ਕ਼ਨੂੰਨੀਕਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਕਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਨਪੋਲੀਅਨੀ ਜ਼ਾਬਤੇ, ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਦਰਜੇ ਨਾਲ਼ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

* ਨਪੋਲੀਅਨੀ ਰਾਹਬਰ
* ਨਪੋਲੀਅਨ ਲੜੀ
* ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਪੋਲੀਅਨੀ ਸਮਾਜ
* ਨਪੋਲੀਅਨ (ਕਿਰਦਾਰ) ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ
* ਜੀਵਨੀ, ਅਮਰੀਕੀ ਪਬਲਿਕ ਬਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਸਰਵਿਸ ਵੱਲੋਂ
* The last years in St. Helena Archived 2015-01-06 at the Wayback Machine. Illustrated chronology of Napoleon's captivity in St. Helena.
* Inside Longwood Archived 2016-02-07 at the Wayback Machine. Descriptions of Longwood House, St. Helena, and other places in the island, as well as articles about Napoleon's captivity.
* Alan Schom Interview on his book *Napoleon Bonaparte* Archived 2012-04-23 at the Wayback Machine. on *Booknotes*, 26 October 1997
* *Memoirs of Napoleon* at Project Gutenberg
* John Holland Rose. *The Life of Napoleon I* at Project Gutenberg
* John Gibson Lockhart. *The History of Napoleon Buonaparte* at Project Gutenberg
* William Milligan Sloane. *The Life of Napoleon I.* at Project Gutenberg Vol. 1/4
* William Milligan Sloane. *The Life of Napoleon I.* at Project Gutenberg Vol. 3/4
# 1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 17ਵੀਂ ਸਦੀ – **18ਵੀਂ ਸਦੀ** – 19ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1810 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1830 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1797 1798 1799 – **1800** – 1801 1802 1803 |

**1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ** ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1800 ਤੋਂ 1809 ਤੱਕ ਹੋਣਗੇ|
# 20 ਅਗਸਤ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | ਅਗਸਤ | >> |
| ਐਤ | ਸੋਮ | ਮੰਗਲ | ਬੁੱਧ | ਵੀਰ | ਸ਼ੁੱਕਰ | ਸ਼ਨੀ |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |   |
| **2026** |

**20 ਅਗਸਤ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 232ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 233ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 133 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।

## ਵਾਕਿਆ

* 1858 – ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਨੇ ਵਿਕਾਸਵਾਦ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਛਪਵਾਇਆ।

## ਜਨਮ

* 570 – ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1944 – ਭਾਰਤ ਦੇ 7ਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 2011 – ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਸ਼ਰਣ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।

## ਦਿਹਾਂਤ

ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਬੋਲਕਰ
* 1978 – ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1985 – ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।
* 2013 – ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਉਘੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਆਗੂ ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਬੋਲਕਰ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
# 1961

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 19ਵੀਂ ਸਦੀ – **20ਵੀਂ ਸਦੀ** – 21ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1930 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1958 1959 1960 – **1961** – 1962 1963 1964 |

**1961** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 3 ਜਨਵਰੀ – ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 7 ਜਨਵਰੀ – ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਗਰ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
* 8 ਜਨਵਰੀ – ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਛਡਿਆ।
* 17 ਜਨਵਰੀ – ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਈਜ਼ਨ ਹਾਵਰ ਨੇ ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਆਗੂ ਲੰਮੂਡਾ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
* 13 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਰੂਸ ਨੇ 'ਸਪੂਤਨਿਕ' ਤੋਂ ਵੀਨਸ ਵਲ ਇੱਕ ਰਾਕਟ ਦਾਗਿਆ।
* 4 ਮਾਰਚ – ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਆਈ. ਐੱਨ. ਐੱਸ. ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੇ ਬੇੜੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 9 ਮਾਰਚ – ਸਪੂਤਨਿਕ-9 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ 'ਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
* 12 ਮਈ – ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਤੀਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋ।
* 28 ਮਈ – ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਜਮਾਤ ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ।
* 1 ਜੁਲਾਈ – ਇਰਾਕ ਵਲੋਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿਤੀਆਂ।
* 30 ਅਕਤੂਬਰ – ਸੋਵੀਅਤ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਕਬਰ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿਤੀ|
* 21 ਨਵੰਬਰ – ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਨੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
* 29 ਨਵੰਬਰ – ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੇ 8 ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਜ਼ਾ ਲਾਈ ਗਈ
* 30 ਨਵੰਬਰ – ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਰੂਸ ਨੇ ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਯੂ.ਐਨ.ਓ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਨੂੰ ਵੀਟੋ ਕੀਤਾ |
* 2 ਦਸੰਬਰ – ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਫ਼ੀਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਬਰਾਡਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਆਮ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾਰਕਸਿਸਟ-ਲੈਨਿਨਿਸਟ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੁਲਕ ਬਣੇਗਾ |
* 15 ਦਸੰਬਰ – ਨਾਜ਼ੀ ਅਫ਼ਸਰ ਐਡੋਲਫ਼ ਆਇਚਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ
# ਸੰਧਾਰਿਤਰ

ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਧਾਰਿਤਰ
**ਸੰਧਾਰਿਤਰ** ਜਾਂ **ਕੈਪੇਸਿਟਰ** (Capacitor), ਬਿਜਲਈ ਪਰਿਪਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਧਾਤੁ ਦੀ ਦੋ ਪਲੇਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁਚਾਲਕ ਡਾਇਏਲੇਕਟਰਿਕ ਪਦਾਰਥ (ਜਿਵੇਂ ਕਾਗਜ, ਪਾਲੀਥੀਨ, ਪੇਕਾ ਘਰ ਆਦਿ) ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀਆਂ ਦੋਨਾਂ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਿਅਤ ਡੀਸੀ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ। ਪਰ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਆਵਰਤੀ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸੈਂਚੀਆਂ ਆਵੇਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਪਰਿਪਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਡੀਸੀ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਗ ਸਕਦੀ।
ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਨਿੰਨਾਂਕਿਤ ਸਮੀਕਰਣ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
ਜਿੱਥੇ:

* I ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਹੈ,
* U ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਹੈ,
* C ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਡਾਇਏਲੇਕਟਰਿਕ ਪਦਾਰਥ, ਪਲੇਟਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਮਿਤੀਏ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਿਤਾ ਨਿੱਚੇ ਲਿਖੇ ਸਮੀਕਰਣ ਵਲੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ -

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
# 11 ਅਕਤੂਬਰ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | ਅਕਤੂਬਰ | >> |
| ਐਤ | ਸੋਮ | ਮੰਗਲ | ਬੁੱਧ | ਵੀਰ | ਸ਼ੁੱਕਰ | ਸ਼ਨੀ |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| **2026** |

**11 ਅਕਤੂਬਰ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 284ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 285ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 81 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।

## ਵਾਕਿਆ

* 2012 - ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲੋਂ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲੜੀ ਦਿਵਸ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 1138 – ਹਲਬ 'ਚ ਭਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ; ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੁਚਾਲ ਹੈ।
* 1142 - ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੰਧੀ ਨੇ ਜਿਨ-ਗਾਣ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ।
* 1311 - ਪੀਰਜ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ 1311 ਦੇ ਆਰਡੀਨੈਂਸ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ।
* 1531– ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਘਰੋਗੀ ਜੰਗ (ਸਿਲ ਵਾਰ) ਦੌਰਾਨ ਕੈਪਲ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕੈਥੋਲਿਕ ਈਸਾਈਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
* 1869– ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਢ (ਵੋਟਾਂ ਗਿਣਨ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ) ਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿਤੀ।
* 1939– ਅਮਰੀਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਥਿਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਨੇ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਅਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਦਾ ਉਹ ਖ਼ਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਨੇ ਐਟਮੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
* 1968– ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 'ਅਪੋਲੋ 7' ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਐਸਟਰੋਨੌਟ ਸਨ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਟੈਲੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ।
* 2011 – ਲਾਸਟ ਮੈਨ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਏਬੀਸੀ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੱਲਿਆ।
* 2015 – ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 9) ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਜਨਮ

ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ
* 1881 – ਆਸਟਰੀਆ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹਾਂਸ ਕੈਲਜ਼ਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1896 – ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ-ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਰੋਮਨ ਜੈਕਬਸਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1902 – ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1908 – ਪਰਜਾ ਮੰਡਲ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਆਗੂ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕਾ. ਜੰਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1925 – ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਾਲ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਸਟੇਜ ਲਿਖਾਰੀ ਏਲਮੋਰ ਲਿਓਨਾਰਦ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1934 – ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਜਨ ਡਾਕਟਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1942 – ਭਾਰਤੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਐਕਟਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1954 – ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ-ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਕਵੀ ਜੈਅੰਤ ਪਰਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1975 – ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਪੰਕਜ ਸਬੀਰ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1982 – ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਹਰੀਸ਼ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਦਿਹਾਂਤ

* 1531 – ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਲੀਡਰ ਹੁਲਦਰਿਚ ਜ਼ਵਿੰਗਲੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1889 – ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜੇਮਸ ਪ੍ਰਿਸਕੌਟ ਜੂਲ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1967 – ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਕਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਸਤੀ ਹਾਲੀਨਾ ਪੋਸਵਿਆਤੋਵਸਕਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2002 – ਗੁਜਰਾਤੀ ਥੀਏਟਰ ਅਦਾਕਾਰ ਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੀਨਾ ਪਾਠਕ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2008 – ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਿਲੀਅਮ ਜੇ ਹਿਗਿਨਸਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।

## ਹਵਾਲੇ