# ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ

ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ| ਹੈਨਰੀ ਡੀ ਟੂਲੂਸ-ਲੌਟਰੇਕ ਦੁਆਰਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਅੰ. 1893–1895 |
| Occupation |
| ਸਰਗਰਮੀ ਖੇਤਰ | ਕਾਮ ਉਦਯੋਗ |
| ਵਰਣਨ |
| ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮ | ਸਟ੍ਰਿਪਰ, ਅਸ਼ਲੀਲ ਅਦਾਕਾਰ, ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ, ਸ਼ੂਗਰ ਡੇਟਿੰਗ |

**ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ** ਪੈਸੇ ਲਈ ਬਣਾਏ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਸੈਕਸ ਧੰਦੇ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਜਿਨਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀ" ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਸੰਭੋਗ, ਗੈਰ-ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਯੌਨ ਕਿਰਿਆ, ਹੱਥੀਂ ਸੈਕਸ, ਮੌਖਿਕ ਸੈਕਸ, ਆਦਿ) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੀ ਲਾਗਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜਿਨਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਸੈਕਸ ਜਾਂ, ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ, ਹੁੱਕਿੰਗ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ "ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿੱਤਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ 100 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਬਹੁ-ਭਾਂਤੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਕੋਠੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਵਾਈ ਸ਼ਾਖ (Escort agency) ਦੁਆਰਾ, ਗਾਹਕ ਨਾਲ ਵੇਸ਼ਵਾ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਨੂੰ "ਕਾਲ ਗਰਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਗਾਹਕ ਨਾਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਹੋਟਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਜਾਂ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰੂਪ "ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ" ਹੈ। ਬੇਸ਼ਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਔਰਤ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਮ ਗ੍ਰਸਤ ਮਰਦ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 42 ਮਿਲੀਅਨ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੈਕਸ ਟੂਰਿਜ਼ਮ" ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ(ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਘਾਟ) ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੈਕਸ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰੀ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਮੀਰ ਗਾਹਕ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ "ਸ਼ੋਸ਼ਣ" ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁਧ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕ ਅਦਾਰਾ ਸਵੀਡਨ ਮਾਡਲ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕਨੇਡਾ, ਆਈਸਲੈਂਡ, ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈੰਡ, ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ। ਦੂਸਰੇ ਸੈਕਸ ਵਰਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਕਿੱਤੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਪੈਸੇ ਲਈ ਸੈਕਸ ਵਰਕ ਦਾ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਵਿਉਂਤਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ

Prostitute (ਵੇਸਵਾ) ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ *prostituta* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ "pro" ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਾਹਮਣੇ" ਜਾਂ "ਅੱਗੇ" ਅਤੇ "stituere", ਜਿਸ ਨੂੰ "ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ" ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ prostituta pro ਅਤੇ statuere (ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ, ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਰਨ, ਸਿੱਧਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ) ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਨੁਵਾਦ: "ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਾ" ਜਾਂ "ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਾ" ਹੈ। ਔਨਲਾਈਨ ਈਟੀਮੋਲੋਜੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: "'ਭਾੜੇ ਲਈ ਸੈਕਸ' ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 'ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ' ਜਾਂ ਸੈਕਸ 'ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼' ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"

ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੇਸਵਾ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਕਾਰਕੁਨ ਸਮੂਹ ਵੇਸਵਾ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੈਕਸ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੱਲ ਨਿਰਣੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਮ-ਹੁੰਮਾ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਸਵਾ ਲਈ ਆਮ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸਕਾਰਟ ਅਤੇ ਵੇਸ਼ਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਐਸਕਾਰਟ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ *ਹੋਰ* (whore) ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ *ਹੋਰਾ* ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਜਰਮਨਿਕ \*hōrōn (ਵੇਸਵਾ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਇੰਡੋ-ਯੂਰਪੀਅਨ ਮੂਲ \*keh₂- ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਇੱਛਾ" ਹੈ, ਇੱਕ ਮੂਲ ਜਿਸ ਨੇ ਲਾਤੀਨੀ cārus (ਪਿਆਰਾ) ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਫ੍ਰੈਂਚ cher (ਪਿਆਰਾ, ਮਹਿੰਗਾ) ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ cāritās (ਪਿਆਰ, ਦਾਨ)। ਵੇਸਵਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਲੈਂਗ ਰੂਪ *ਹੋ* ਵਿੱਚ, ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਹਿਊਰ (Hure) ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਸਵਾ ਇੱਕ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।

ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ, ਵਪਾਰਕ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ (CSW) ਜਾਂ ਸੈਕਸ ਟ੍ਰੇਡ ਵਰਕਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੇਸਵਾ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੂਕਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ "ਹੂਕਰ" ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਨੀਅਨ ਜਨਰਲ ਜੋਸਫ਼ ਹੂਕਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ 1820 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨਹਟਨ ਦੇ ਕੋਰਲੀਅਰ ਹੁੱਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਅਤੇ ਫੈਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਹੂਕਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟਵਾਕਰ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਕਾਲ ਗਰਲ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਲਿੰਗ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਵੇਸਵਾ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮਰਦ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਜਾਂ ਮਰਦ ਐਸਕਾਰਟ ਵਰਗੇ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਤ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਗੋਲੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੁਰਸ਼ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਸਲਰ ਜਾਂ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

### ਪ੍ਰਬੰਧਕ

ਡਿਰਕ ਵੈਨ ਬਾਬੂਰੇਨ (1622) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਕਿਊਰੇਸ

ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਦਲਾਲ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮੈਡਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਖਰੀਦਦਾਰ, ਜਾਂ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[24] ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਂਡਰਰ ਜਾਂ ਵੇਸਵਾਘਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

* ਦੂਜੇ ਦੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ
* ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਣਾ
* ਸੈਕਸ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨਾ
* ਵੇਸਵਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣਾ

### ਖਰੀਦਦਾਰ

ਸੈਕਸ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰ, ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਚਲਨ ਦੁਆਰਾ ਪੁਰਸ਼, ਕਈ ਵਾਰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੌਹਨ ਜਾਂ ਚਾਲਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੰਟਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਲੈਂਗ ਸ਼ਬਦ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੌਨ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਇਦ ਗੁਮਨਾਮਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ "ਜੌਨ" ਦੇਣ ਦੇ ਅਕਸਰ ਗਾਹਕ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਾਲ-ਬੱਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਰਬ ਕ੍ਰੌਲਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ, ਸੈਕਸ ਦੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਵੀਡਿਸ਼ ਖੋਜਕਰਤਾ ਸਵੈਨ-ਐਕਸਲ ਮੈਸਨ ਨੇ "ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ" ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਮੇਲਿਸਾ ਫਾਰਲੇ ਨੇ 2017 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸੈਕਸ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੇਨਸ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਮਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ

### ਪੁਰਾਤਨ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼

ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਗਾਹਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਵਾ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ
ਪੁਰਾਤਨ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਹੀਰੋਡਾਟਸ ਦੀ ਦ ਹਿਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਦਜਲਾ-ਫ਼ਰਾਤ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਠ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ "ਸਵਰਗ ਦੇ ਘਰ" ਸਨ ਜਿਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਸ਼ਵਾਗਮਨੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਆਮ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦਾ ਅੰਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ 14ਵੀਂ ਏ.ਡੀ ਵਿੱਚ ਕੋਂਸਤਾਂਤੀਨ ਮਹਾਨ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ "ਕ੍ਰਿਸਚੈਨਿਟੀ" ਧਰਮ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਸੀ।

18ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੇਬੀਲੋਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ।

### ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ

ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਦੇ ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਬੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਵਾਇਫ਼ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਸੀ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਫਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਗੇਇਸ਼ਾ ਪਰੰਪਰਾ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੈਕਸ ਅਕਸਰ ਇਤਫਾਕਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉੱਚ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਵਾਇਫ਼ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਥੀਏਟਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

1757 ਤੋਂ 1857 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੰਗਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਨਾਚ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਾਫ਼, ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਢੰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਬੱਚਾ ਬਾਜ਼ੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੇਵਦਾਸੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਰੇਣੁਕਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਦਾਸੀਆਂ "ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ" ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ

* Bullough, Vern et al. (1977) *A Bibliography of Prostitution*. New York: Garland
* Campbell, Russell. *Marked Women: Prostitutes and Prostitution in the Cinema*, 2005 University of Wisconsin Press.
* Cunningham, Scott and Manisha Shah (eds). 2016. *The Oxford Handbook of the Economics of Prostitution*. Oxford University Press.
* Ditmore, Melissa Hope (2006). *Encyclopedia of Prostitution and Sex Work* (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Greenwood Publishing Group. ISBN 9780313329685.
* Keire, Mara L. *For Business and Pleasure: Red-Light Districts and the Regulation of Vice in the United States, 1890–1933* (Johns Hopkins University Press, 2010); 248 pages; History and popular culture of districts in such cities as New Orleans, New York, San Francisco, El Paso, Hartford, Conn., and Macon, Ga.
* Martin Moen, Ole (2012). "Is prostitution harmful?". *J Med Ethics*. **40** (2): 73–81. doi:10.1136/medethics-2011-100367. PMID 22930676.
* McCall, Andrew (2004). *Medieval Underworld (Sutton History Classics)*. Thrupp, Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing. ISBN 978-0-7509-3727-6.
* Michael, R. T., Gagnon, J. H., Laumann, E. O., & Kolata, G. *Sex in America*, Boston: Little, Brown, 1994.
* Mirbeau, Octave, *The love of a venal woman*
* Perlongher, Néstor Osvaldo. *O negócio do michê, prostituição viril em São Paulo*, 1st edition 1987, editora brasiliense.
* Philip, Neil (1991) *Working Girls: an illustrated history of the oldest profession*. London: Bloomsbury ISBN 978-0-7475-1030-7
* Phoenix, J. *Making Sense of Prostitution*, Basingstoke: Palgrave, 2001.
* Preston, John. *Hustling, A Gentlemen's Guide to the Fine Art of Homosexual Prostitution*, Badboy Books, 1997.
* Ramseyer, J. Mark (2008). *Odd Markets in Japanese History: Law and Economic Growth* (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Cambridge University Press. ISBN 9780521048255.
* The UN *Convention for the Suppression of the Traffic in Persons and of the Exploitation of the Prostitution of Others* (1949)
	+ Full text: Status of ratifications, reservations, and declarations
* Walkowitz, Judith R. (1980). *Prostitution and Victorian Society: Women, Class, and the State*. Cambridge: The University Press. ISBN 978-0521223348.
* Weitzer R (2006). "Moral Crusade Against Prostitution" (PDF). *Society*. **43** (March–April): 33–8. doi:10.1007/bf02687593. ISSN 1524-8879. S2CID 144600803. Archived from the original (PDF) on 9 ਸਤੰਬਰ 2008.
* Global: Experts back decriminalization as the best means to enhance the rights of sex workers. Amnesty International. 29 September 2023.
* Landmark UN Report Calls for Sex Work Decriminalization. Human Rights Watch. 28 November 2023.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* "Prostitution". *Merriam-Webster Dictionary*.