Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਸਰਮਾਇਆ

**ਸਰਮਾਇਆ** ਜਾਂ **ਪੂੰਜੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Capital) ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪ ਖਪਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਇਹਦੀ ਘਸਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਰਮਾਇਆ ਕੋਈ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰੰਭਕ ਰੁਪਿਆ ਜਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕਿਰਤ, ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ ਸਹਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਸਰਮਾਇਆ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਆਦਾ ਸਰਮਾਇਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ

ਇੱਕ ਗਰੋਸਰੀ ਸਟੋਰ (ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ), ਗਰੋਸਰ ਜਾਂ ਗਰੋਸਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ (ਯੂਕੇ), ਇੱਕ ਸਟੋਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਸਤੂ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਪੈਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਯੂ।ਐੱਸ। ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਗਰੋਸਰੀ ਸਟੋਰ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਟੋਰ ਜੋ ਗਰੋਸਰੀ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਵਿਚ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਜੋ ਖਾਣਾ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰੋਸਰ ਜਾਂ ਗਰੋਸਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ, ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ "ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਜੋ ਗਰੋਸਰੀ ਵੇਚਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ " ਗੁਆਂਢ ਦੀ ਦੁਕਾਨ" ਜਾਂ "ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਦੁਕਾਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵੱਡੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਟੋਰ ਜੋ ਗਰੋਸਰੀ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਪਰਮਾਰਕਟਸ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਮਾਰਕੀਟ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਕਰਿਆਨੇ ਸਟੋਰ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨਗਰੋਸਰਸ (ਬ੍ਰਿਟੇਨ) ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਡਿਉਸ ਬਾਜ਼ਾਰ(ਯੂ.ਐੱਸ.), ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਰਿਆਨੇ ਸਟੋਰ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਭੋਜਨ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਂਡੀ ਅਤੇ ਸਨੈਕਸ, ਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਜਾਂ ਡੈਲੀਕੇਟਸੈੰਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਭਾਰਤ

ਸਯੁੰਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, "ਗਰੋਸਰੀ ਦੀ ਦੁਕਾਨ" ਨੂੰ ਸੁਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਨਹੀਂ ਜਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 810-ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਗਰੋਸਰੀ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਦਾ 90% ਹਿੱਸਾ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਨਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਘਰੇਲੂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸੰਵਿਧਾਨ

ਸਾਲ 12 ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਪਹਿਲਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗਣਰਾਜ)
 1848 ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿਸਿਲੀਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ
ਇੱਕ **ਸੰਵਿਧਾਨ** ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਜਾਂ ਸਥਾਪਤ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ 146,385 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੋਨਾਕੋ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ 3,814 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਸੈਨ ਮੈਰੀਨੋ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਕੁਝ ਮੂਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 1600 ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕੋਡਬੱਧ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ। 1789 ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਗਭਗ 19 ਸਾਲ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Constitute, an indexed and searchable database of all constitutions in force
* Amendments Project
* Dictionary of the History of Ideas Constitutionalism
* *Constitutional Law*, "Constitutions, bibliography, links"
* *International Constitutional Law*: English translations of various national constitutions
* United Nations Rule of Law: Constitution-making, on the relationship between constitution-making, the rule of law and the United Nations.
* Works related to Portal:Constitution at Wikisource
* constitution | Theories, Features, Practices, & Facts | Britannica
* Constitutionalism | Stanford Encyclopedia of Philosophy
* Constitutions and Constitutionalism | Encyclopedia.com
# ਕਪੂਰ (ਦਰੱਖ਼ਤ)

| ਕਪੂਰ (ਦਰੱਖ਼ਤ) |
| --- |
|  |
| ਪੁਰਾਣਾ ਕਪੂਰ ਦਾ ਦਰੱਖਤ |
| ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਨ |
| Kingdom: | ਦਰੱਖਤ |
| (unranked): | ਐਂਗੀਓਸਪਰਮਜ਼ |
| (unranked): | ਮੰਗਨੋਲਿਡ |
| Order: | ਲੌਰਾਲਿਸ |
| Family: | ਲੌਰਾਸੇਅ |
| Genus: | *ਚਿਨਾਮੋਮੁਮ* |
| Species: | ਸੀ। ਕੈਪਫੋਰਾ |
| ਦੁਨਾਵੀਂ ਨਾਮ |
| ਚਿਨਾਮੋਮੁਮ ਕੈਪਫੋਰਾ (ਕਰੋਲਸ ਲਿਨਾਉਸ) |

**ਕਪੂਰ (ਦਰੱਖ਼ਤ)** ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਚ ਕਪੂਰਰ, ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਮਰਾਠੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, 'ਚ ਕਪੂਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਕੈਂਫਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸਦਾ ਬਹਾਰ ਦਰੱਖਤ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੀਲਗਿਰੀ, ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 100 ਫੁੱਟ ਚੌੜਾਈ 6 ਤੋਂ 8 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ ਦੀ ਛਿਲ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗ ਦੀ ਖੁਰਦਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚੀਕਨੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 2 ਤੋਂ 4 ਇੰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਗੁੱਛਿਆਂ 'ਚ ਗੋਲ ਫਲ ਵੀ ਗੁੱਛਿਆਂ 'ਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਹਰੇਕ ਭਾਗ 'ਚ ਕਪੂਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਚੋ ਤਿਖੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ 70 ਤੋਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਪੂਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

## ਗੁਣ

ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਪੂਰ ਤੇਜ, ਕਟੁ ਰਸ, ਠੰਡੀ ਤਸੀਰ ਵਾਲਾ, ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਿਲ ਮਚਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਗਰਮੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਲਈ ਲਾਹੇਬੰਦ ਹੈ। ਕਪੂਰ, ਪਿਪਰਮੈਂਟ ਅਤੇ ਅਜਵਾਇਨ ਦੇ ਸੱਤ ਨਾਲ ਮਿਲਉਣ ਉੱਤੇ ਤਰਤ ਰੂਪ 'ਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਗੈਲਰੀ

*
*
*

## ਹਵਾਲੇ
# 1871

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 18ਵੀਂ ਸਦੀ – **19ਵੀਂ ਸਦੀ** – 20ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1840 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1850 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1868 1869 1870 – **1871** – 1872 1873 1874 |

**1871** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 16 ਜੁਲਾਈ – ਕੂਕਾ ਲਹਿਰ ਜੋ ਸੰਨ 1862 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੁਧਾਰਕ ਲਹਿਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਕੂਕਿਆਂ ਨੇ 14 ਜੂਨ, 1870 ਦੇ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਕੁੱਝ ਬੁੱਚੜ ਮਾਰ ਦਿਤੇ। ਮਗਰੋਂ 16 ਜੁਲਾਈ, 1871 ਦੇ ਦਿਨ ਕੂਕਿਆਂ ਨੇ ਰਾਏਕੋਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਚੜਖਾਨੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਚੜ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ, ਮਸਤਾਨ ਸਿੰਘ, ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ, ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਫੜੇ ਗਏ। ਬੁੱਚੜਾਂ ਦੇ ਕਾਤਲ ਕੂਕਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 21 ਨਵੰਬਰ– ਐਮ.ਐਫ਼. ਗੇਲਥੇ ਨੇ ਸਿਗਰਟ ਲਾਈਟਰ ਪੇਟੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਖੁਜਿਸਤਾਨ ਰਿਆਸਤ

**ਖੁਜਿਸਤਾਨ ਰਿਆਸਤ** ਜਾਂ ਸੂਬਾ ਖੁਜਿਸਤਾਨ (ਫ਼ਾਰਸੀ: استان خوزستان, ਅਸਤਾਨਿ ਖੁਜਿਸਤਾਨ) ਇਰਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਆਸਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਖਣ-ਪਛਮ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਇਰਾਕ ਦੀ ਬਸਰਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਹਵਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 63,238 ਵਰਗ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।
# ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ

| ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ |
| --- |
| ਸਥਿਤੀ | ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ |
| Type | ਖਾੜੀ |
| Primary inflows | ਓਮਾਨ ਸਾਗਰ |
| Basin countries | ਇਰਾਨ, ਇਰਾਕ, ਕੁਵੈਤ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕਤਰ, ਬਹਿਰੀਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਅਤੇ ਓਮਾਨ (ਮੁਸੰਦਮ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਾ) |

*ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ'* (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Persian Gulf) ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ (ਪਰਸ਼ੀਆ) ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਧਰਾ ਹੈ। 1980 - 1988 ਦੀ ਈਰਾਨ ਇਰਾਕ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਖਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੌਤੂਹਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਦੋਨਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਜਹਾਜਾਂ (ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ) ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਭੂਮੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਰਾਕ ਨੇ ਕੁਵੈਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ

ਫਰਮਾ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ
# ਖੇਤਰਫਲ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸੂਚੀ

| ਰੈਂਕ  | ਦੇਸ਼/ਨਿਰਭਰ ਸੂਬਾ | ਕੁੱਲ km2 (mi2) | ਇਲਾਕਾ km2 (mi2) | ਪਾਣੀ km2 (mi2) | ਪਾਣੀ ਦੀ % |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000 – |  ਸੰਸਾਰ | 510,072,000 (196,940,000) | 148,940,000 (57,510,000) | 361,132,000 (139,434,000) | 70.8 |  |
| &0000000000000001.0000001 |  ਰੂਸ | 17,098,242 square kilometres (6,601,668 sq mi) | 16,377,742 (6,323,482) | 720,500 (278,200) | 4.21 |
| 1vend – |  ਅੰਟਾਰਟਿਕਾ | 14,000,000 (5,400,000) | 14,000,000 (5,400,000) | 0 (0) | 0 |
| &0000000000000002.0000002 |  ਕੈਨੇਡਾ | 9,984,670 (3,855,100) | 9,093,507 (3,511,023) | 891,163 (344,080) | 8.93 |
| &0000000000000003.0000003 |  ਚੀਨ | 9,572,900 (3,696,100) – 9,596,961 (3,705,407) | 9,326,410 (3,600,950) | 270,550 (104,460) | 1.41 |
| &0000000000000004.0000004 | ਫਰਮਾ:Country data ਅਮਰੀਕਾ | 9,526,468 (3,678,190) – 9,826,675 (3,794,100) | 9,161,966 (3,537,455) | 364,502 (140,735) – 664,709 (256,646) | 3.83 – 6.76 |
| &0000000000000005.0000005 |  ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ | 8,515,767 (3,287,956) | 8,460,415 (3,266,584) | 55,352 (21,372) | 0.65 |
| &0000000000000006.0000006 |  Australia | 7,692,024 (2,969,907) | 7,633,565 (2,947,336) | 58,459 (22,571) | 0.76 |
| &0000000000000007.0000007 |  ਭਾਰਤ | 3,287,263 (1,269,219) | 2,864,021 (1,105,805) | 302,393 (116,755) | 9.55 |

## ਹਵਾਲੇ
# ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ

**ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ** ਜੈਂਡਰ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਨਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਾਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਜੈਂਡਰ ਬਾਇਨਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਹਨ। **ਜੈਂਡਰਕੁਈਰ** ਉਸੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੀ ਗਈ ਟਰਮ ਹੈ ਜੋ 1980 ਤੋਂ ਕੁਈਰ ਜ਼ੀਨ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।

ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੈਂਡਰ (ਬਾਇਜੈਂਡਰ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਈਜੈਂਡਰ ਵਜੋਂ), ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਜੈਂਡਰ ਤੋਂ (ਅਜੈਂਡਰ, ਗੈਰ-ਜੈਂਡਰ, ਜੈਂਡਰ ਰਹਿਤ, ਜੈਂਡਰ ਮੁਕਤ); ਜੈਂਡਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਾਲੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ (ਜੈਂਡਰ -ਫਲੁਇਡ) ਹੋਣਾ; ਤੀਜਾ ਜੈਂਡਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੈਂਡਰ (ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੈਂਡਰ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ) ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਿੰਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਿਨਸੀ ਜਾਂ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਝੁਕਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਸਿਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਜੈਂਡਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੈਂਡਰ ਸਮੀਕਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਂਡਰੋਜਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲਿੰਗ "ਪਛਾਣ" ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਬੀਐਸਈ ਸੈਸੈਂਕਸ

ਐਸਐਂਡਪੀ ਬੀਐਸਈ ਸੈਸੈਂਕਸ|  |
| Foundation | 1 ਜਨਵਰੀ 1986 (1986-01-01) |
| Operator | ਏਸ਼ੀਆ ਇੰਡੈਕਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ |
| Exchanges | ਬੀਐਸਈ |
| Trading symbol | ^BSESN |
| Constituents | 30 |
| Market cap | ₹276.713 ਲੱਖ ਕਰੋੜ (US$3.5 trillion) (January 2022) |
| Weighting method | Free-float Market Capitalisation |
| Related indices | ਬੀਐਸਈ ਸੈਸੈਂਕਸ 50
BSE SENSEX Next 50 |
| Website | official website |

**ਬੀਐਸਈ ਸੈਸੈਂਕਸ** (ਜਿਸਨੂੰ ਐਸਐਂਡਪੀ ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ **ਸੈਂਸੀ**ਟਿਵ ਇੰਡੈ**ਕਸ** ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਸੈਸੈਂਕਸ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ 30 ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫਰੀ-ਫਲੋਟ ਮਾਰਕੀਟ-ਵੇਟਿਡ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਸੂਚਕਾਂਕ ਹੈ। 30 ਸੰਘਟਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਟਾਕ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹਨ। 1 ਜਨਵਰੀ 1986 ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, S&P BSE ਸੈਂਸੈਕਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਸਟਾਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਂਸੈਕਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਮੁੱਲ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1979 ਨੂੰ 100 ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਧਾਰ ਸਾਲ 1978-79 ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 25 ਜੁਲਾਈ 2001 ਨੂੰ BSE ਨੇ DOLLEX-30, ਸੈਂਸੈਕਸ ਦਾ ਇੱਕ ਡਾਲਰ-ਲਿੰਕਡ ਸੰਸਕਰਣ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ
* ਨਿਫਟੀ 50
* ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ

## ਹਵਾਲੇ
# ਫ਼ਿਰਔਨ

ਤੀਜੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਜੋਜ਼ਰ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਿਰਔਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰ ਕੇ ਨੀਮ ਸਿਰਤਾਜ, ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਜਾਵਟੀ ਘੱਗਰੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
**ਫ਼ਿਰਔਨ** ਜਾਂ **ਫ਼ੈਰੋ** (/ˈfeɪ.roʊ/, /fɛr.oʊ/ or /fær.oʊ/) ਯੂਨਾਨੀ-ਰੋਮਨ ਹੱਲੇ ਤੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਆਮ ਖ਼ਿਤਾਬ ਸੀ।

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

* ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮਿਸਰ Archived 2009-04-14 at the Wayback Machine.
* ਫ਼ਿਰਔਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਮੀਆਂ Archived 2009-04-28 at the Wayback Machine.
# ਸਵਾਰੀ

ਬੱਸ ਪਬਲਿਕ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਸਵਾਰੀ ਹੈ।
**ਸਵਾਰੀ** ਜਾਂ **ਗੱਡੀ** ਜਾਂ **ਵਾਹਨ** ਇੱਕ ਚੱਲ ਮਸ਼ੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ-ਅਸਬਾਬ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤਾ ਕਰ ਕੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਲ ਗੱਡੀਆਂ, ਸਾਈਕਲਾਂ, ਮੋਟਰ ਗੱਡੀਆਂ (ਕਾਰਾਂ, ਟਰੱਕ, ਬੱਸਾਂ), ਲੀਹਦਾਰ ਗੱਡੀਆਂ (ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ, ਟਰੈਮਾਂ), ਪਣਗੱਡੀਆਂ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼, ਬੇੜੇ), ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼।

## ਹਵਾਲੇ
# ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਨੇਮਾ

| ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿਨੇਮਾ (ਹਾਲੀਵੁੱਡ) |
| --- |
| ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਹਿਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸਾਈਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। |
| ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ | 40,393 (2017) |
|  • ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | 14 per 100,000 (2017) |
| ਮੁੱਖ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬੂਟਰ | * ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਕੰਪਨੀ
	+ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਿਕਚਰਸ
	+ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ
* ਸੋਨੀ
	+ ਕੋਲੰਬੀਆ ਪਿਕਚਰਸ
	+ ਟ੍ਰਾਈਸਟਾਰ ਪਿਕਚਰਸ
* ਕਾਮਕਾਸਟ
	+ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਪਿਕਚਰਸ
* ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ
	+ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰਸ
* ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਡਿਸਕਵਰੀ
	+ ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਪਿਕਚਰਸ
	+ ਨਿਊ ਲਾਈਨ ਸਿਨੇਮਾ
 |
| ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ (2016) |
| ਕਾਲਪਨਿਕ | 646 (98.5%) |
| ਐਨੀਮੇਟਡ | 10 (1.5%) |
| ਦਾਖਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (2017) |
| ਕੁੱਲ | 1,239,742,550 |
|  • ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | 3.9 (2010) |

**ਹਾਲੀਵੁੱਡ,** ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਫਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਕਲਾਸੀਕਲ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਨੇਮਾ, ਜੋ ਕਿ 1910 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਔਗਸਟੇ ਅਤੇ ਲੂਈਸ ਲੂਮੀਅਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਮੂਲ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਦਬਦਬੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। 2017 ਤੱਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਰਤ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਿਲਮਾਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਨੇਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ।

ਸਮਕਾਲੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਕਸਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਆਊਟਸੋਰਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮ ਸਟੂਡੀਓ - ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਪਿਕਚਰਜ਼, ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰਜ਼, ਵਾਰਨਰ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓਜ਼, ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼ - ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਹਨ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

1894 ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਮੋਸ਼ਨ-ਪਿਕਚਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਦੇ ਕੀਨੇਟੋਸਕੋਪ ਅਤੇ ਕੀਨੇਟੋਗ੍ਰਾਫ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੂਕ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਨਵੇਂ ਸਟੂਡੀਓ ਬਣੇ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਕ-ਸਾਊਂਡ ਸੰਗੀਤਕ ਫਿਲਮ, *ਦ ਜੈਜ਼ ਸਿੰਗਰ*, ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ-ਫਿਲਮ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ।

20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੀਹ-ਮੀਲ ਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਧਾਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਟੀ ਦੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡੀ.ਡਬਲਯੂ. ਗ੍ਰਿਫਿਥ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਵਿਆਕਰਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਨ। ਓਰਸਨ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ *ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਕੇਨ* (1941) ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਫਿਲਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੱਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ

**ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Phosphorus) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 15 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ **P** ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 30.973762 amu ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* Los Alamos National Laboratory – Phosphorus Archived 2004-06-11 at the Wayback Machine.
* WebElements.com: Phosphorus
* Entrez PubMed: Acute Yellow Phosphorus Poisoning
* eMedicine.com: Article on White Phophorus as used as weapon
* Website of the Technische Universität Darmstadt and the CEEP about Phosphorus Recovery
# ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ ਬੋਲੀ

| ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ/ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ |
| --- |
| *Bahasa Indonesia* |
| ਜੱਦੀ ਬੁਲਾਰੇ | ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ |
| Native speakers | 4.3ਕਰੋੜ (2010 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ) ਅਗਲੇਰੀ ਬੁਲਾਰੇ: 15.6 ਕਰੋੜ (2010 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ) |
| ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਾਰ | ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀ* Malayo-Polynesian (MP)
	+ Nuclear MP
		- Malayo-Sumbawan
			* Malayic
				+ Malayan
					- Malay
						* ਮਲੱਕਾ ("ਰਿਆਊ") ਮਾਲੇਈ
							+ **ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ/ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ**
 |
| ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ | ਲੈਟਿਨ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ ਵਰਨਮਾਲਾ) ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ ਬਰੇਲ |
| Signed forms | ਸਿਸਟਮ ਇਸਿਆਰਤ ਬਹਾਸਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਥਿਤੀ |
| ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ | ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ |
| ਰੈਗੂਲੇਟਰ | ਬਦਨ ਪਙਮਬਙਨ ਦਨ ਪੰਬੀਨਾਨ ਬਹਾਸਾ |
| ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਡ |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-1 | `id` |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-2 | `ind` |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-3 | `ind` |
| *Glottolog* | `indo1316` |
|

**ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ** ਜਾਂ **ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ** (*ਬਹਾਸਾ ਇੰਦੋਨੇਸੀਆ* ਫਰਮਾ:IPA-ms) ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਲੇਈ ਦਾ ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀ ਬੋਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਹੁਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀ ਲੋਕ 700 ਦੇਸੀ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

* How many people speak Indonesian?
* free language resource Archived 2013-05-10 at the Wayback Machine.
* Learning Indonesian Archived 2010-04-07 at the Wayback Machine.
* Indonesian Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
* Indonesia WWW Virtual Library Archived 2009-11-11 at the Wayback Machine.
* Bahasa Indonesia Dictionary Archived 2007-10-12 at the Wayback Machine.
* Kamus Besar Bahasa Indonesia dalam jaringan Archived 2011-12-24 at the Wayback Machine. (Great Dictionary of the Indonesian Language of the Language Center, in Indonesian only)
* Example recording of spoken bahasa Indonesia
* Informasi Bahasa Indonesia Archived 2015-02-24 at the Wayback Machine.
* babla.co.id English-Indonesian dictionary from bab.la, a language learning portal
* Bahasa Indonesia English Dictionary Archived 2015-05-28 at the Wayback Machine.

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਹਾਸਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤਰਜਮਾਕਾਰ
* Google Indonesia Translator
*
# ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ

ਨਿਊ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ. ਅਜਿਹੇ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, ਕ੍ਰਿਕਟ, ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ, ਤੈਰਾਕੀ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ. ਪਬਲਿਕ ਹਾਊਸਿੰਗ ਖੇਤਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਬਾਹਰੀ ਖਾਲੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ (ਅਜਿਹੇ ਫੁਟਬਾਲ, ਟਰੈਕ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਕੋਰਟ, ਤੁਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ). ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਡ ਤਾਕਤ ਸੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਖਿਡਾਰੀ ਖਾਸ ਤੌਰ' ਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਨ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਬੌਲਿੰਗ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਫ਼ਰ, ਸਾਇਲਸ, ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਵਾਟਰ ਪੋਲੋ 'ਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ. 1960 ਰੋਮ ਗਰਮੀ ਸਿਲਵਰ ਭਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਓਲੰਪਿਕ 'ਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ' ਖਿਡਾਰੀ (ਲੀ ਜੀਵਈ, ਫੇਂਗ ਟਿਆਨਵੇਈ) ਦੁਆਰਾ ਲਾਰ੍ਡ ਅਤੇ 2008 ਬੀਜਿੰਗ ਸਮਰ ਲੀਗ ਲੜਕੀ ਡਬਲ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ - ਮਿਤੀ, ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਦੋ ਸਿਲਵਰ ਓਲੰਪਿਕ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੈਂਗ ਏਗੁੂ). ਯੂਸੁਫ਼ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ 2016 ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕ 'ਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਬਟਰਫਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ.

## ਘਰੇਲੂ ਮੁਕਾਬਲਾ

ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਫੁਟਬਾਲ) ਲੀਗ ਹਨ, ਐਸ-ਲੀਗ, ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ 1994 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੀਮ ਸਮੇਤ 12 ਕਲੱਬ ਬਣਿਆ ਹੈ. ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਲੱਬ. 2006 'ਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਆਸਟਰੇਲੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲੀਗ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਟੀਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਨ, ਆਸੀਆਨ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਲੀਗ.2008 ਵਿਚ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਪਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ. ਮਰੀਨਾ ਬੇ ਖੇਤਰ ਵਿਖੇ ਦੌੜ, ਮਰੀਨਾ ਬੇ, ਸਰਕਟ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ F1 ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਗਲੀ ਸਰਕਟ' ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ 'ਤੇ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਗਿਆ |

## ਯੰਗ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ

21 ਫਰਵਰੀ 2008 ਨੂੰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਦਘਾਟਨੀ 2010 ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ. ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ 53 ਰਨਾਂ ਨਾਲ 44 ਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਿਕ ਹੱਥੋਂ ਹਰਾਇਆ 15 ਸਤੰਬਰ, 2010 ਨੂੰ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਕਾਸ, ਯੁਵਾ ਅਤੇ ਖੇਡ, ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਸਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਸੈੱਟ ਡਰਾਈਵਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ 2010 ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਗੇਮਸ ਪਹਿਲ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਹਰ 2 ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ 2011 ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ.

## ਹਵਾਲੇ
# ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕ

**ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕ** ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ **ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ**, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਤਾਈਵਾਨ, ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਰਵਾਸ ਤੋਂ 3000 ਤੋਂ 1500 ਈਪੂ ਤੋਂ **ਹਨ** ਜੋ **ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਵਿਸਥਾਰ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਖੋਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਮਾਲਾਗਾਸੀ, ਮਾਲੇ ਅਤੇ ਪੋਲੀਨੇਸੀਅਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਮਾਲ ਦੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 1708 ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਓਰੀਐਂਟਲਿਸਟ ਐਡਰਿਅਨ ਰੇਲੈਂਡ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਪੋਲੀਨੀਸ਼ੀਆ ਤਕ “ਸਾਂਝੀ ਭਾਸ਼ਾ” ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੱਚ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਕੌਰਨੇਲਿਸ ਡੀ ਹਾਉਟਮੈਨ ਨੇ ਵੀ 1603 ਵਿੱਚ ਰੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਅਤੇ ਮਾਲੇਈ ਆਰਕੀਪੇਲਾਗੋ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ।

 ਮਈਵੋ, ਵੈਨੂਆਟੂ ਦੇ ਆਗਾਜ਼ੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਕਿਆਟੂ ਨਕਾਬ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, *ਮੇਲੇਨੇਸ਼ੀਅਨ* (1891) ਚਿੱਤਰਕਾਰ: ਰਾਬਰਟ <span typeof="mw:Entity" id="mwVQ">&nbsp;</span> ਕੋਡਰਿੰਗਟਨ
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਫਿਲੋਲਾਜਿਸਟ ਲੋਰੇਂਜ਼ੋ ਹਰਵੀਸ ਵਾਈ ਪਾਂਡੋਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਈਡੀਆ ਡੈਲ 'ਯੂਨੀਵਰਸੋ (1778-1787) ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ, ਮਾਲਦੀਵਜ਼, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਸੁੰਡਾ ਆਈਲੈਂਡਜ਼, ਮੋਲੁਕਸ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਈਸਟਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ (ਮਾਲਦੀਵੀਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) ਇਸ ਵਰਗੀਕਰਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ " *ਮਲਾਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ* " ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ *ਬੋਪ ਨੇ* 1841 ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਸੀ ( ਜਰਮਨ: *malayisch-polynesisch*)। ਸ਼ਬਦ "ਮਲਾਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ" ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੇਮਜ਼ ਕੌਵਲਜ਼ ਪ੍ਰਚਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਸਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ।

 ਆਸਟਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ( ਬਲਾਸਟ, 1999)
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਲਾਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਲੇਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਲੋਓ-ਪੋਲੀਸਨੀਅਨ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਉਘੜਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਭੇਦ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। ਐਪਰ, ਮਲਯੋ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਬੂਤ ਸਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਾਰਜ ਵਾਨ ਡੇਰ ਗੈਬਲੇਂਟਜ਼, ਰਾਬਰਟ ਹੈਨਰੀ ਕੋਡਰਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਹਰਬਰਟ ਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮੇਲਾਨੇਸ਼ੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ. ਕੋਡਰਿੰਗਟਨ ਨੇ ਮੇਲੇਨੇਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ, 1891 ਵਿੱਚ "ਮਲਾਓ-ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ" ਦੀ ਬਜਾਏ "ਓਸ਼ਨ" ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੇ ਨੇ ਅਪਣਾ ਲਿਆਸੀ ਜਿਸਨੇ "ਓਸ਼ੀਅਨ" ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਮਲੇਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਪਾਇਰੇਸੀ

ਪਾਈਰੇਸੀ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ "ਜੋਲੀ ਰੌਜਰ"
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਲਾਹ ਇੱਕ ਅਲਜੀਰੀਅਨ ਡਕੈਤ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ; ਜੌਨ ਫੇਅਰਬਰਨ (1793-1832) ਦੁਆਰਾ ਰੰਗੀਨ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ
**ਪਾਇਰੇਸੀ**,ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਡਕੈਤੀ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਚੋਰੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਈਰੇਸੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ 14 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੇਡਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਏਜੀਅਨ ਅਤੇ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ.
ਸੰਖੇਪ ਚੈਨਲ ਜੋ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਯੋਗ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਪਾਈਰੇਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਵਣਜ-ਸੰਬੰਧੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਮਲੈਕਾ ਦੇ ਪਣਜੋੜ, ਮੈਡਗਾਸਕਰ, ਅਦੇਨ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਚੈਨਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਬਣਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਡਕੈਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਲਈ ਸਹੂਲਤ ਹੋਵੇ. ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਪੈਰਲਲ ਹੈ ਹਾਈਵੇਅ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਬੈਂਡਿਟਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ. ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ੍ਰਿੰਗ ਪਾਈਰੇਸੀ ਵਰਗੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਪਤਾਨ, ਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਜਹਾਜ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਗ਼ੈਰ-ਰਾਜ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਰਹਦਾਂ ਲੁੱਟਣ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੋਈ ਟ੍ਰੇਨ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਲੁੱਟਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ), ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੰਢੇ' ਤੇ, ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਹਾਜ' ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਕੀਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ). ਪਾਈਰੇਸੀ ਜਾਂ ਪਾਈਰੇਟਿੰਗ ਰਵਾਇਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਕਈ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ . 21 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਾ ਹੈ (2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 16 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਸੰਸਾਰਕ ਨੁਕਸਾਨ), ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਸੋਮਾਲੀ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਲੈਕਾ ਦੇ ਪਣਜੋੜ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ.

ਅੱਜਕਲ, ਪਾਈਰੇਟ ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ ਰਹੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬੰਬਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਖਤਰਨਾਕ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਛੋਟੇ ਮੋਟਰਬੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਚਾਲ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਰਗੋ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਘੱਟ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਮੋਟਰਬੋਟਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ "ਮਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਮਲੇ ਅਕਸਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਿੱਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ, ਹਾਈ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹੌਜ਼ ਜਾਂ ਸਾਊਂਡ ਤੋਪਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਰੇਡਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

### ਸੂਚਨਾ