Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਸੀਐਟਲ

**ਸੀਐਟਲ** ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕਿੰਗ ਕਾਉਂਟੀ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 725,000 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਮਰੀਕੀ ਜਨਗਣਨਾ ਡਾਟਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਐਟਲ ਮੈਟਰੋ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 38.7 ਲੱਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 15ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ ਮਈ 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਖਰਲੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 2.1% ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2016 ਵਿੱਚ ਸੀਐਟਲ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਭ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲ  ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 3.1% ਸੀ। ਸੀਐਟਲ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ

### ਸਥਾਪਨਾ

ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੁਦਾਈ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਵਾਸੀ ਸੀਐਟਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 4,000 ਸਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੇ ਯੂਰਪੀ ਵਸਨੀਕ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ ਦੁਵਾਮਿਸ਼ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਐਲੀਅਟ ਘਾਟੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 17 ਪਿੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਸੀ।

## ਆਰਥਿਕਤਾ

ਸੀਐਟਲ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੈ, ਅਤੇ "ਨਵੀਂ ਆਰਥਿਕਤਾ" ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਸੇਵਾ, ਡਿਜ਼ਾਇਨ, ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਉਤਪਾਦ (GMP) $231 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 11ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਨਗਰੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਸੀ। ਸੀਐਟਲ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਸੀਐਟਲ–ਤਾਕੋਮਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈਅੱਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲਾਸਕਾ ਨੂੰ ਕਰੂਜ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਟੇਨਰ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ 8 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸਿੱਖਿਆ

ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ 53.8% ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ (ਜਦ ਕਿ ਕੌਮੀ ਔਸਤ 27.4% ਹੈ), ਅਤੇ 91.9% ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਡਿਪਲੋਮਾ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ (ਜਦ ਕਿ ਕੌਮੀ ਔਸਤ 84.5% ਹੈ)। 2008 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਬਿਊਰੋ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਐਟਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Official website of the City of Seattle
* Historylink.org, ਸੀਐਟਲ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
* ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਡਿਜੀਟਲ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਐਟਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ
* ਸੀਐਟਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਐਟਲ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ ਕਲੈਕਸ਼ਨ Archived 2013-10-23 at the Wayback Machine.
* ਸੀਐਟਲ ਸਿਵਿਲ ਰਾਈਟਸ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਹਿਸਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
* Seattle, a National Park Service *Discover Our Shared Heritage* Travel Itinerary
# ਵੈਨਕੂਵਰ

| **ਵੈਨਕੂਵਰ** Vancouver
 |
| --- |
| **ਨਕਸ਼ਾ** | **ਨਿਸ਼ਾਨ** |
|  |
|  |
|  |
| **ਝੰਡਾ** |
|  |
|  |
|  **ਦੇਸ਼** |  ਕੈਨੇਡਾ |
|  **ਪ੍ਰਦੇਸ਼** |  ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ |
|  **ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ** | 49°16′ ਉੱਤਰ, 123°08' ਪੱਛਮੀ |
|  **ਅਸਥਾਪਨਾ** | 1866 (ਗੈਸਟਾਊਨ) |
|  **ਨਿਗਮਨ** | 1886 |
|  **ਸਤ੍ਹਾ-ਖੇਤਰ:** |   |
|  - ਟੋਟਲ | 114,67 ਦੋਘਾਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
|  **ਉਚਾਈ** | 2 ਮੀਟਰ |
|  **ਆਬਾਦੀ:** |   |
|  - ਟੋਟਲ (2006) | 587 891 |
|  - ਆਬਾਦੀ ਘਣਤਵ | 5 252/ਦੋਘਾਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
|  - ਮਹਾਨਗਰੀਏ ਖੇਤਰ | 2 180 737 |
|  **ਟਾਈਮ-ਜ਼ੋਨ** | ਯੂ॰ਟੀ॰ਸੀ -8 (ਪਸੀਫਿਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਟਾਈਮ) |
|  **ਮੇਅਰ** | ਗ੍ਰੈਡੋਰ ਰੋਬਿਟਸਨ |
|  **ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ** | City of Vancouver |

**ਵੈਨਕੂਵਰ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Vancouver) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੱਟੀ ਬੰਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮੈਟਰੋ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੋ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਵੈਨਕੂਵਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
* ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ

## ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

* vancouver.ca
* ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਇਤੇਹਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਡੀਓ
# ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ

| ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ |
| --- |
| ਨਗਰ ਕਾਊਂਟੀ |
| ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦਾ ਨਗਰ ਕਾਊਂਟੀ |
| ਮੈਰਿਨ ਹੈਡਲੈਂਡਸ ਤੋਂ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਤੇ ਮੂਹਰੇ ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ ਬ੍ਰਿਜ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Flag | Official seal of ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋSeal |

 |
| ਉਪਨਾਮ: *ਦ ਸਿਟੀ ਬਾਈ ਦ ਬੇਈ*; *ਫੋਗ ਸਿਟੀ*; 'ਐੱਸ.ਐੱਫ.*;* ਫਰਿਸਕੋ*;* ਦ ਸਿਟੀ ਥੇਟ ਨੋਸ ਹਾਊ *(*antiquated*);* ਬਗਦਾਦ ਬਾਈ ਦ ਬੇਈ *(*antiquated*);* ਦ ਪੈਰਿਸ ਆਫ ਦ ਵੈਸਟ |
| ਮਾਟੋ: Oro en Paz, Fierro en Guerra *(ਪੰਜਾਬੀ: "ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ")* |
| ਕੈਲਿਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਵਸਥਿਤੀ |
| ਦੇਸ਼ |  ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ |
| ਸੂਬਾ | ਫਰਮਾ:Country data ਕੈਲਿਫੋਰਨੀਆ |
| ਸਥਾਪਤ | ਜੂਨ 29, 1776 |
| ਸੰਮਿਲਤ | ਅਪ੍ਰੈਲ 15, 1850 |
| ਬਾਨੀ | Lieutenant José Joaquin Moraga and Francisco Palóu |
| ਨਾਮ-ਆਧਾਰ | ਅਸੀਸੀ ਦੇ ਸੈਂਟ ਫਰਾਂਸਿਸ |
| ਸਰਕਾਰ |
|  • ਕਿਸਮ | ਮੇਅਰ-ਕਾਊਂਸਲ |
|  • ਬਾਡੀ | ਸੁਪਰਵਾਈਸਰਾਂ ਦਾ ਬੋਰਡ |
|  • ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦਾ ਮੇਅਰ | ਐੱਡ ਲਈ |
|  • ਸੁਪਰਵਾਈਸਰਾਂ ਦਾ ਬੋਰਡ |
ਸੁਪਰਵਾਈਸਰਾਂ
* ਐਰਿਕ ਮਾਰ
* ਮਾਰਕ ਫ਼ੈਰਲ
* ਡੇਵਿਡ ਚਿਊ
* ਕੇਟੀ ਟੈਂਗ
* ਲੰਡਨ ਬਰੀਡ
* ਜੇਨ ਕਿਮ
* ਨੌਰਮਨ ਯੀ
* ਸਕਾਟ ਵੀਨਰ
* ਡੇਵਿਡ ਕੈਂਪੋਸ
* ਮੈਲੀਆ ਕੋਹਨ
* ਜਾਨ ਐਵਾਲੋਸ
 |
|  • ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਰਾਜ ਸੈਨੇਟ | ਲੀਲੈਂਡ ਯੀ (ਲੋ) ਮਾਰਕ ਲੈਨੋ (ਲੋ) |
|  • ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਦਨ | ਨੈਂਸੀ ਪਿਲੋਸੀ (ਲੋ) ਜੈਕੀ ਸ਼ਪਾਇਅਰ (ਲੋ) |
| ਖੇਤਰ |
|  • ਨਗਰ ਕਾਊਂਟੀ | 231.89 sq mi (600.6 km2) |
|  • Land | 46.87 sq mi (121.4 km2) |
|  • Water | 185.02 sq mi (479.2 km2)  79.79% |
|  • Metro | 3,524.4 sq mi (9,128 km2) |
| ਉੱਚਾਈ | 52 ft (16 m) |
| Highest elevation | 925 ft (282 m) |
| Lowest elevation | 0 ft (0 m) |
| ਆਬਾਦੀ (2012) | CSA: 83,71,000 |
|  • ਘਣਤਾ | 17,620.2/sq mi (6,803.2/km2) |
|  • ਸ਼ਹਿਰੀ | 32,73,190 |
|  • ਮੈਟਰੋ | 43,35,391 |
| ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਂ | ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕਨ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ-8 (ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਾਣਕ ਸਮਾਂ) |
|  • ਗਰਮੀਆਂ (ਡੀਐਸਟੀ) | ਯੂਟੀਸੀ-7 (ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਮਾਂ) |
| ZIP ਕੋਡ | 94101–94112, 94114–94147, 94150–94170, 94172, 94175, 94177 |
| ਏਰੀਆ ਕੋਡ | 415 |
| FIPS ਕੋਡ | 06-67000 |
| FIPS ਕੋਡ | 06-075 |
| GNIS ਫੀਚਰ ID | 277593 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.sfgov.org |

**ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ** ਜਾਂ **ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ** ਉੱਤਰੀ ਕੈਲਿਫੋਰਨੀਆ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ

**ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ** ਜਾਂ **ਦੁਕਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ** ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।

## ਅਧਿਐਨ ਖੇਤਰ

### ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨ

ਧੁਨੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ "ਙ" ਧੁਨੀ ਦਾ ਉੱਚਾਰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਸਿਕ ਲਿਪਾਂਕ ਅਤੇ "ਗ" ਧੁਨੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।

### ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਪਰਕ

ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ, ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਪਿਜਨ, ਕ੍ਰਿਓਲ ਆਦਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 13-14ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ। "ਪੰਜਾਬ", "ਖ਼ਾਲਸਾ" ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲਫ਼ਜ਼ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ।

### ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਪੁਨਰਸਿਰਜਣਾ

ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਪੁਨਰਸਿਰਜਣਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪਰ ਗ਼ੈਰਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਪੂਰਵਜ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਪਰੋਟੋ-ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਰਤੀ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਪੂਰਵਜ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਹੂਣ

Huns in battle with the Alans, 1870s engraving after a drawing by Johann Nepomuk Geiger (1805–1880).
**ਹੂਨ** ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਅਤੇ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ, ਕਾਕੇਸਸ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਟੱਪਰੀਵਾਸ ਲੋਕ ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੋਲਗਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿਥੀਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਟੈਸੀਟਸ ਨੇ ਹੂਨੋਈ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ 91 ਈ ਵਿੱਚ, ਹੂਨ ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 150 ਈ ਨੇੜੇ ਕਾਕੇਸਸ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਈਗਰੇਟ ਕਰ ਗਏ ਸੀ। 370 ਈ ਤੱਕ, ਹੂਨਾਂ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਚਿਰ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹੂਨਿਕ ਸਾਮਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।ਹੰਸ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਐਟਿਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਪੂਰਬੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੋਲਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿਥਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਹੰਸ ਦੀ ਆਮਦ ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਲੋਕ, ਅਲਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। 370ਏ.ਡੀ. ਤਕ, ਹੰਸ ਵੋਲਗਾ ਤੇ ਆ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ 3030० ਦੁਆਰਾ ਹੰਸ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਗੋਥਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਰਮਨ ਲੋਕ ਰੋਮਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਐਟਿਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਪੂਰਬੀ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। 451 ਵਿਚ, ਹੰਸਜ਼ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਰੋਮਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਗੌਲ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਟਾਲੂਨਿਅਨ ਫੀਲਡਜ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਖੇ ਰੋਮਨ ਅਤੇ ਵਿਜੀਗੋਥਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ, ਅਤੇ 452 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਟਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। 345ਏ.ਡੀ. ਵਿੱਚ ਐਟੀਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੰਸ ਰੋਮ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਅਤੇ ਨੇਦਾਓ ਦੀ ਲੜਾਈ (4 454?) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਗੁਆ ਬੈਠੇ। ਹੂਣ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਜਾਂ ਸਮਾਨ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੀਆਂ ਗੁਆਢੀਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 4 ਤੋਂ 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।ਹੂਣ ਨਾਮ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਕਾਕੇਸਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।

18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿਦਵਾਨ ਜੋਸੇਫ ਡੀ ਗਗਨੇਸ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਗੁਆਂਢੀ ਸਨ, ਹੂਣ ਅਤੇ ਜ਼ੀਓਨਗਨੂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਿਆ।ਗੁਇਨੀਜ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਮਸਲਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਰਿਹਾ। ਦੂਸਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਰਾਨੀ ਹੰਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵੀ ਹਨ।ਹੂਣੀਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਵਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੂਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਕੜਾਹੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ [[ਨਕਲੀ ਕ੍ਰੇਨੀਅਲ ਵਿਕਾਰ]] ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਐਟੀਲਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੂਣੀਕ ਧਰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਅਭਿਆਸਾਂ ਜਿਵੇਂ [[ਜਾਦੂ]] ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ [[ਸ਼ਮਨਵਾਦ | ਸ਼ਰਮਾਂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਡਾਸ

ਡਾਸ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ
**ਡਾਸ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:DOS) ਡਿਸਕ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਕਿਸਮ ਹੈ।ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਯੂਟੀਲਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਇੱਕ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਰਖਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਦੇ ਜਰਿਏ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲਈ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਬਿਜਲਈ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਦੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਮਾਜ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੀਪੀਯੂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸੈਸਸਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰੋਸੈਸਸਿੰਗ ਆਊਟਪੁਟ ਨੂੰ ਮੋਨੀਟਰ ਜਾ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਊਟਪੁਟ ਯੰਤਰ ਪਹੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਮੈਮਰੀ ਡਿਸਕ ਉੱਤੇ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਮਰੀ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਪਈ ਮੈਮਰੀ ਦੀ ਵੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਡਾਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋ ਪਿਹਲਾਂ ਸੰਨ 1979 ਵਿੱਚ ਇੰਟਲ-8086 ਪਰੋਸੈਸਰ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 86 ਡਾਸ ਸੀ।ਹੁਣ ਤੱਕ ਡਾਸ ਦੇ ਲਗਭਗ 6 ਸੰਸਕਰਨ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਡਾਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼

ਡਾਸ ਤੋ ਕੰਮ ਲੈਣ ਲਈ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਮਾਂਡਜ਼ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੋ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਹਨਾਂ ਕਮਾਂਡਜ਼ ਦੇ ਜਰਿਏ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਨੂੰ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਡਾਸ ਪਰਾਮਟ

ਕੰਪਿਊਟਰ ਬੂਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋ ਮਗਰੋ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮਾਂਡ ਪਰਾਮਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਮਾਂਡ ਪਰਾਮਟ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ 'C:\>' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਇਥੇ 'C' ਇਸ ਲਈ ਦਰਸ਼ਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਓਂਕਿ ਡਾਸ 'C' ਨਾਮਕ ਡਰਾਇਵ ਵਿੱਚ ਲੋਡ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਡਰਾਇਵ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੇ ਕਮਾਂਡ ਪਰਾਮਟ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
# ਟੋਪੋਗ੍ਰਾਫੀ

ਕੋੰਟੂਰ ਅੰਤਰਾਲ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟੋਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨਕਸ਼ਾ
**ਟੋਪੋਗ੍ਰਾਫੀ** ਜੀਓਸਾਇੰਸ (ਭੂਵਿਗਿਆਨ) ਅਤੇ ਪਲੇਨੈਟਰੀ ਸਾਇੰਸ (ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ) ਦਾ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਖਣਯੋਗ ਖਗੋਲਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਿ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ, ਅਤੇ ਅਸਟ੍ਰੋਆਇਡਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਸਤਹਿ ਅਕਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਤਹਿ ਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਿਵਰਣ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿਤ੍ਰਣ)। ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਟੋਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਅਰਥ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਤਹਿ ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
# 1978

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 19ਵੀਂ ਸਦੀ – **20ਵੀਂ ਸਦੀ** – 21ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  2000 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1975 1976 1977 – **1978** – 1979 1980 1981 |

**1978** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 1 ਜਨਵਰੀ – ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਬੰਬਈ ਕੋਲ ਹਾਦਸਾ, 213 ਮਰੇ |
* 10 ਮਾਰਚ – ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਸੋਯੂਜ-28 ਪ੍ਰਿਥਵੀ 'ਤੇ ਪਰਤਿਆ।
* 10 ਜੂਨ – ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ‘ਹੁਕਮਨਾਮਾ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ‘ਹੁਕਮਨਾਮੇ’ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ‘ਰੋਟੀ-ਬੇਟੀ ਦੀ ਸਾਂਝ’ (ਸਮਾਜਕ ਰਿਸ਼ਤਾ) ਤੇ ਹੋਰ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* 20 ਜੂਨ –ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ
* 25 ਜੁਲਾਈ– ਓਲਧਾਮ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬ ਬੱਚੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
* 27 ਅਕਤੂਬਰ – ਮਿਸਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਨਵਰ ਸਾਦਾਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੇਨਾਚਮ ਬੇਗਨ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਮਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* 28 ਅਕਤੂਬਰ – ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 18ਵੀਂ ਅਕਾਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧ ਸਿੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
* 11 ਦਸੰਬਰ – ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲਵੀ ਵਿਰੁਧ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਹੋਏ।
* 19 ਦਸੰਬਰ – ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਤੌਹੀਨ ਕਾਰਨ ਹਾਊਸ 'ਚੋਂ ਕਢਿਆ ਤੇ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

## ਜਨਮ

* 7 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਐਸ਼ਟਨ ਕਚਰ - ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਐਮਰੀਗੋ ਵੇਸਪੁਚੀ

| ਐਮਰੀਗੋ ਵੇਸਪੁਚੀ |
| --- |
| Statue outside the Uffizi, Florence. |
| ਜਨਮ | ਫਰਮਾ:ਜਨਮ Florence, Republic of Florence, in present-day ਇਟਲੀ |
| ਮੌਤ | ਫਰਮਾ:ਦਿਹਾਂਤ ਅਤੇ ਉਮਰ Seville, Crown of Castile, in present-day Spain |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | Italian |
| ਹੋਰ ਨਾਮ | Américo Vespucio [*es*] Americus Vespucius [*la*] Américo Vespúcio [*pt*] Alberigo Vespucci |
| ਪੇਸ਼ਾ | Merchant, Explorer, Cartographer |
| ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ | Demonstrating that the New World was not Asia but a previously unknown fourth continent. |
| ਦਸਤਖ਼ਤ |
|  |

**ਅਮੇਰਿਗੋ ਵੇਸਪੁਚੀ**Amerigo Vespucci (Italian pronunciation: [ameˈriːɡo vesˈputtʃi]; (ਮਾਰਚ 9, 1454 - 22 ਫਰਵਰੀ, 1512) ਇਟਲੀ ਦੇ ਘੁਮੱਕੜ ਮਲਾਹ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਂ
ਅਮੇਰਿਗੋ ਦੇ ਨਾਂ ਉਪਰ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

1454 - 22 ਫਰਵਰੀ, 1512)ਅਮੇਰਿਗੋ ਵੇਸਪੁਚੀ ਦਾ ਜਨਮ 1454 ਹੋਇਆ। ਅਮੇਰਿਗੋ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਅੱਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਮਰੀਕਾ ਹੈ।
# ਉਚਾਈ

ਕਿਸੇ ਛੇ-ਪਾਸੀਏ ਦੇ ਲੰਬਾਈ, ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਉੱਚਾਈ ਵਾ਼ਲੇ ਪਸਾਰ
**ਉੱਚਾਈ** ਜਾਂ **ਉੱਚਾਣ** ਖੜ੍ਹਵੀਂ ਵਿੱਥ ਦਾ ਨਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹਦੇ ਦੋ ਮਤਲਬ ਨਿੱਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਕਿੰਨੀ ਕੁ "ਉੱਚੀ" ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਕਿੰਨੀ "ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ" ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ "ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 50ਮੀਟਰ ਹੈ" ਜਾਂ "ਇਸ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 10,000ਮੀਟਰ ਹੈ"। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦੀ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚਾਈ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹਵੇਂ ਧੁਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਮਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਰੁਬੀਡੀਅਮ

**ਰੁਬੀਡੀਅਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Rubidium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 37 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ **Rb** ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 85.4678(3) amu ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ

* WebElements.com ਤੇ ਰੁਬੀਡੀਅਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)