Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ

| ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ |
| --- |
| ਜਨਮ | 1920 Cuttack, Odisha, India |
| ਮੌਤ | 1992 |
| ਕਿੱਤਾ | ਨਾਵਲਕਾਰ, ਲੇਖਕ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਓੜੀਆ |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | ਭਾਰਤੀ |
| ਸ਼ੈਲੀ | ਨਾਵਲ, ਸਫਰਨਾਮਾ, ਆਲੋਚਨਾ, ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ |
| ਵਿਸ਼ਾ | ਸਾਹਿਤ |

**ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ** ਓੜੀਆ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕਥਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਇਸ ਕਥਾਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1920 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਹਾਂਤ 1992 ਵਿੱਚ। ਅਨੇਕ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾਨਾਵਲ, ਸਫਰਨਾਮਾ, ਆਲੋਚਨਾ, ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ 50 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਾਨਗਰੀਰ ਰਾਤ (ਮਹਾਂਨਗਰ ਦੀ ਰਾਤ), ਮਾਲਾਰੇਰ ਮੌਤ (ਹੰਸ ਦੀ ਮੌਤ), ਅੰਧ ਦਿਗੰਤ (ਅੰਧਕਾਰ ਰੁਖ) ਅਤੇ ਮਹਾਨਿਬਾਨ (ਮੁਕਤੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੀਲਸ਼ਿਲਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹਨ ਯਦੁਬੰਸ਼ ਓਉ ਹੋਰ ਗਲਪ (ਯਦੁਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਨੀਆਂ), ਰਾਜਧਾਨੀ ਓਉ ਹੋਰ ਗਲਪ (ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਨੀਆਂ), ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੂਡ (ਮਿਊਰਪੰਖ) ਅਤੇ ਰੂਟੀ ਓਊ ਚੰਦਰ। 4 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਵਿਜੈਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਥਾਪਤ ਸੰਬਾਦ ਨਾਮਕ ਉੜਿਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯੇ ਸਮਾਚਰਪਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸੁਰੇਂਦਰ ਮੋਹੰਤੀ ਹੀ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਬਣੇ।
# ਦੁਰਗਾ

ਫਰਮਾ:ਗਿਆਨਸੰਦੂਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾ
**ਦੁਰਗਾ** (ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਉਚਾਰਨ: [d̪uːrgaː]; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: *दुर्गा*) ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਆਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ-ਉਪਾਸ਼ਕ ਸਾੰਪ੍ਰਦਾਏ ਵਿੱਚ ਭਗਵਤੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋੱਚ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਸ਼ਕਤੀ-ਉਪਾਸ਼ਕ ਸਾੰਪ੍ਰਦਾਏ ਰੱਬ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਹੈ)।; ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਕੋਈ ਜਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਉਮਾ ਹੈਮਵਤੀ (ਉਮਾ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ) ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਰਗਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਵਤਰਪਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਉੱਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਲਿਆ ਸੀ-- ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਗਾ ਲੜਾਈ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਦੁਰਗੇ ਦੇ ਆਪ ਕਈ ਰੂਪ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੌਰੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਾਂਤਮਏ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੋਰਾ ਰੂਪ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਕਾਲੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਕਾਲ਼ਾ ਰੂਪ। ਵੱਖਰਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਦੁਰਗਾ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਬਲੀ ਵੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਤੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਸ਼ੇਰ ਹੈ।

## ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ

ਸ਼ਬਦ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਬੇਅੰਤ", "ਅਜਿੱਤ", "ਅਯੋਗ"। ਇਹ ਦੁਰ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਿਲ੍ਹਾ", "ਕੁਝ ਹਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਲੰਘਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ" ਹੋਣਾ। ਮੋਨੀਅਰ ਮੋਨੀਅਰ-ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਰਗਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੁਰ (ਮੁਸ਼ਕਲ) ਅਤੇ ਗਮ (ਪਾਸ, ਦੁਆਰਾ ਜਾਓ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਲੇਨ ਦਾਨੀਓਲੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਹਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ"।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਦੇਵੀ ਜਿਹੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਕਾਲੀਬੰਗਨ ਵਿਚ ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਮੋਹਰ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ 10 ਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ, ਦੇਵੀ, ਰੱਬ ਦੀ ਨਾਰੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਸੁਕਤ ਬਾਣੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਦੰਤਕਥਾ

ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਥਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ। ਮਹਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰ ਅੱਧੀ ਮੱਝ ਦਾ ਭੂਤ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭੂਤ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ। ਭੂਤ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਇਕ ਦਿਨ ਮਰ ਜਾਣਗੇ। ਮਹਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰ ਨੇ ਫਿਰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਔਰਤ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਮਹਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰ ਨੇ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੇ ਸਵਰਗ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਾ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਔਰਤ ਬਣਾਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦਾ ਇਕ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਿਮਾਵਣ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਜੋਂ ਤੋਹਫਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਰਗਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਰ 'ਤੇ, ਮਹਿਸ਼ਾਾਸੁਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚੀ। ਮਹਿਸ਼ਾਾਸੁਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਦੁਰਗਾ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹਰ ਵਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ, ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸ਼ੁਰ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੱਝ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸ਼ਿਵ

| ਸ਼ਿਵ |
| --- |
| 1820 ਦੀ ਰਾਜਪੂਤ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ |
| ਦੇਵਨਾਗਰੀ | शिव |
| ਮਾਨਤਾ | Parameshwara, ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ , ਪਰਮ ਬ੍ਰਮਹਾ, ਰੱਬ |
| ਨਿਵਾਸ | ਮਾਉੰਟ ਕੈਲਾਸ਼ |
| ਮੰਤਰ | ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ , ਮਹਾਮ੍ਰਿਤੂੰਜੇ ਮੰਤਰ |
| ਹਥਿਆਰ | ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ |
| ਵਾਹਨ | ਨੰਦੀ (ਬਲ੍ਹਦ) |
| ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ |
| Consort | ਪਾਰਵਤੀ (ਸ਼ਕਤੀ) |
| ਬੱਚੇ | ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਗਣੇਸ਼ |

**ਸ਼ਿਵ** ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ **ਰੁਦਰ** ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅੰਤਰਿਆਮੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰਧਾਙਗਿਨੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤੀਕੈ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਧਿਕਤਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੂਰਤ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸੌੰਮਿਅ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਰੌਦਰਰੂਪ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਿੰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰਸ਼ਟਿ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਹਨ। ਤਰਿਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਨਾਦੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਦੇ ਆਦਿਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਲ ਮਹਾਂਕਾਲ ਹੀ ਜੋਤੀਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਰਥ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋ ਅਤੇ ਪਰਲੋ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੈ।

## ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ

* ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਪਾਰਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
* ਸ਼ਿਵ ਬੈਕਲਾਈਟਿੰਗ ਫਾਰਮ
* ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ (ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਕਤੀ)
* ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
* ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਜਾਇਆ ਬਲਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੰਦੀ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ "ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦਾ ਇਕ ਬਹਿਰੂਪੀਆਂ)
* ਬੈਠੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

## ਹਵਾਲੇ
# ਜੈਨ ਧਰਮ

ਜੈਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਚਿਹਣਾ, ਜੈਨ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ
**ਜੈਨ ਧਰਮ** (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: जैन धर्मः) ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਰਮਣ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਹਾਵੀਰ ਸਰਨ ਜੈਨ ਦਾ ਅਭਿਮਤ ਹੈ ਕਿ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੀ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਦੇ ਪੂਰਵ ਜੋ ਪਰੰਪਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਚਕ ਨਿਗੰਠ ਧੰਮ (ਨਿਰਗਰੰਥ ਧਰਮ), ਆਰਹਤ‌ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਣ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾੱਰਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਾਤੁਰਿਆਮ ਧਰਮ ਸੀ।

**ਜੈਨ ਧਰਮ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਧਰਮ ਹੈ। 'ਜੈਨ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਜਿਨ' ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਜੇਤੂ ਭਾਵ ਮਨ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਕੁੱਲ 24 ਤੀਰਥੰਕਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਰਿਸ਼ਭ ਨਾਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸ਼ਵਨਾਥ ਦਾ ਬੜਾ ਹੱਥ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 23ਵੇਂ ਤੀਰਥੰਕਰ ਸਨ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ 24ਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਤੀਰਥੰਕਰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਹੋਏ ਸਨ।

## ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸਤਕਾਂ

ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਆਗਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ 11 ਅੰਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿਦਵਾਨ ਜੈਨ ਦੇਵਾਰਥੀ ਨੇ ਕੀਤਾ।

ਭਾਰਣਪਂਬ
# ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ

ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ|  |
| ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ |
| 160,000-170,000 (ਅੰਦਾਜਨ. 1990 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਾਟੀ ਚ ਵੱਸੇ ਪੰਡਤਾਂ) |
| ਅਹਿਮ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ |
| ਭਾਰਤ (ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ • ਦਿੱਲੀ • ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ • ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ • ਉੱਤਰਾਖੰਡ • ਹਰਿਆਣਾ • ਰਾਜਸਥਾਨ • ਪੰਜਾਬ) |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ |
| ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ |
| ਧਰਮ |
|  ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ |
| ਸਬੰਧਿਤ ਨਸਲੀ ਗਰੁੱਪ |
| ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ, ਦਾਰਦ ਲੋਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਲੋਕ, ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆਈ ਲੋਕ, ਸਾਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਸਪੋਰਾ  |

ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ **ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ** ਜਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਘਾਟੀ ਛੱਡਣ ਪਈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰਨ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਨੂੰਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ।

## ਪਲਾਇਨ

ਭਾਰਤ ਵੰਡ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬੜੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਪਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪੂਰਬਲਾ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਭੂ-ਭਾਗ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

24 ਅਕਤੂਬਰ, 1947 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪਠਾਣ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਆਕ੍ਰਮਣ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ, ਭੜਕਾਇਆ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਤਤਕਾਲੀਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰਿ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਨਫਰੰਸ [ ਨੇਕਾਂ ], ਜਿੜ੍ਹੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਸੰਗਠਨ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਨ, ਨੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਲਿਹਦਗੀ-ਪਸੰਦ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ। 4 ਜਨਵਰੀ, 1990 ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇਹ ਮੰਜਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ 1.5 ਲੱਖ ਹਿੰਦੂ ਪਲਾਇਨ ਕਰ ਗਏ। 1947 ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ ਦਾ ਅਧਿਆਪਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਹਿਸ਼ਤਵਾਦ ਦੇ ਚਲਦੇ ਜਿੜ੍ਹੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਭੱਜਕੇ ਭਾਰਤੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਵੀ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਜੰਮੂ ਜਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣਾਰਥੀਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਪਲਾਇਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ 2 ਲੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੱਜਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋਏ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਪਨੂੰਨ ਕਸ਼ਮੀਰ

## ਸੰਦਰਭ
# ਨਵ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ

ਹਥਿਆਰ
**ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ** 10,200 ਬੀਸੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ 4,500 ਅਤੇ 2,000 ਬੀਸੀ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੁਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਚੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕੇ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਬਲੌਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਪੱਥਰ ਪਤਲੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਚਿਕਨੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਫਲ ਤੇ ਅੰਨ ਉਗਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬਲਦ ਅਤੇ ਬਕਰੀਆਂ ਜਿਹੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਬਾਂਸ ਤੇ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀ ਰਗੜ ਤੋਂ, ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਤੋਂ ਜਾਂਣੂ ਸਨ। ਉਹ ਬਰਤਣ ਘੜਨ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੇ ਨਾਚ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਬੇੜੀਆਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਪੜੇ ਬੁਣ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਬਦੇ ਸਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# 17ਵੀਂ ਸਦੀ

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 16ਵੀਂ ਸਦੀ – **17ਵੀਂ ਸਦੀ** – 18ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1570 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1580 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1590 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1600 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1610 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1620 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1630 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1598 1599 1600 – **1601** – 1602 1603 1604 |

**17ਵੀਂ ਸਦੀ** 1 ਜਨਵਰੀ 1601 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕਿ 31 ਦਸੰਬਰ 1700 ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
# ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ

|  |
| --- |
| 2007 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ |
| ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ |
| * 1987 \* 1991 \* 1995 \* 1999 \* 2003 \* 2007 \* 2011 \* 2015 \* 2019 \* *2023*
 |

 **ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ**, ਚੱਲ ਰਹੇ 2019 ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1987 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੈਬ ਏਲਿਸ ਕੱਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਲੀਅਮ ਵੈਬ ਐਲਿਸ, ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਗੇਮ ਦੌਰਾਨ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਗਬੀ ਦੀ ਕੱਢ ਕੱਢੀ। ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਟਰਾਫੀ ਜਿੱਤੀ; ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੋ ਵਾਰ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਇਕ ਵਾਰ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਮੌਜੂਦਾ ਚੈਂਪੀਅਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ 2015 ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।

ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਖੇਡ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾ ਵਰਲਡ ਰਗਬੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1987 ਵਿਚ ਉਦਘਾਟਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ 16 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ 1999 ਤੋਂ ਵੀਹ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।ਜਪਾਨ 2019 ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ 2023 ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰੇਗਾ।

21 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ, ਵਰਲਡ ਰਗਬੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਹਿਣ ਕਰਨਗੇ। ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 2021 ਵਿਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਗਲਾ ਮਹਿਲਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਲੇਖ "ਰਗਬੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 2021" ਹੋਵੇਗਾ।

## ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਜੋਨੀ ਵਿਲਕਿਨਸਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ 277 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ। 1987 ਵਿਚ 126 ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਆਲ ਬਲੈਕ ਗ੍ਰਾਂਟ ਫੌਕਸ ਕੋਲ ਹੈ; ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਜੇਸਨ ਲਿਓਨਾਰਡ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ: 22 (1991 ਅਤੇ 2003 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ)। ਆਲ ਬਲੈਕ ਸਾਇਮਨ ਕੁਲ੍ਹਾਨੇ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਕ ਖਿਡਾਰੀ, 45 ਦੇ ਮੈਚ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, 20 ਹੈ। ਆਲ ਬਲੈਕ ਮਾਰਕ ਐਲੀਸ ਦੇ ਇਕ ਮੈਚ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਛੇ, ਜੋ ਉਸਨੇ 1995 ਵਿਚ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

1995 ਵਿਚ ਜਾਪਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਲ ਕਾਲੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਗੇਮ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ 145 ਅੰਕ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2003 ਵਿਚ ਨਾਮੀਬੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੈਚ ਵਿਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੈਚ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਿੱਤ ਦਾ ਅੰਤਰ 142 ਹੈ।

ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 16 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ (ਲਾਲ ਕਾਰਡਡ) ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 1987 ਵਿਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੈਲਸ਼ ਲਾਕ ਹੂ ਰਿਚਰਡਸ ਪਹਿਲਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਲਾਲ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਅੰਡੋਰਾ ਲਾ ਵੇਲਾ

| ਅੰਡੋਰਾ ਲਾ ਵੇਲਾ |
| --- |
|  |
| Interactive map of ਅੰਡੋਰਾ ਲਾ ਵੇਲਾ |
|  • ਘਣਤਾ | 741.87/km2 (1,921.4/sq mi) |

**ਅੰਡੋਰਾ ਲਾ ਵੇਲਾ** (ਕਾਤਾਲਾਨ ਉਚਾਰਨ: [ənˈdorə ɫə ˈβeʎə], ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ: [anˈdɔra la ˈβeʎa]) ਅੰਡੋਰਾ ਦੀ ਰਜਵਾੜਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚਕਾਰ ਪੀਰਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਾਦਰੀ-ਸੂਬੇ (ਪੈਰਿਸ਼) ਦਾ ਵੀ ਨਾਂ ਹੈ।

2011 ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 22,256 ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਸਕਾਲਦੇਸ-ਏਂਗੋਰਦਾਨੀ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੀ ਅਬਾਦੀ 40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਪਨਾਹਗਾਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਬਰਾਂਡੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦ ਹਨ। 1,023 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਯੂਰਪ ਵਿਚਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਕੀ ਤਫ਼ਰੀਹਗਾਹ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਬਾਰਾਂ ਰਸੂਲ

[[ਤਸਵੀ|thumb|300px|**ਲਿਓਨਾਰਦੋ ਦਾ ਵਿੰਚੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ - *ਆਖਰੀ ਭੋਜ]]
**ਬਾਰਾਂ ਰਸੂਲ** (ਯੂਨਾਨੀ: Apostolos ਉੱਚਾਰਨ: ਅਪੋਸਟੋਲਸ) ਉਹ ਲੋਕ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਜੀਲ ਅਤੇ ਮਸੀਹੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪ੍ਰਭੂ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਬਦ ਰਸੂਲ ਦੀ ਮਸੀਹੀ (ਈਸਾਈ) ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ। ਮਸਲਾਮਾਨ 'ਨਬੀ' ਅਤੇ 'ਰਸੂਲ' ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਸੀਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿੱਚ ਰਸੂਲ ਖ਼ਾਸ ਮਸੀਹੀ 'ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਪਿਤਾ' ਅਖਵਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੰਜੀਲੇ ਮਰਕਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਰਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦੋ ਦੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲੀਲ ਦਿਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਲਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਬੀਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਫ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬਦਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ।

ਏਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਰਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇੰਜੀਲ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਦੀ ਮੁਨਾਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ। ਯਹੂਦੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਬਰਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੁਣ ਮੁਨਾਦੀ ਯਹੂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ ਕੌਮਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ। ਸੋ ਨਵੇਂ ਨੇਮ ਦੇ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਗਿਆਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਬਾਰਾਂ ਰਸੂਲ ਗਲੀਲੀ ਯਹੂਦੀ ਸਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੱਸ ਦੇ ਨਾਂ ਹੀ ਆਰਾਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਹਿੰਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੋਂ ਹਨ। ਸੋ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਜਿੱਥੇ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੂਮੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸੀ।

## ਬਾਰਾਂ ਰਸੂਲ

ਸਾਂਝੀਆਂ ਇੰਜੀਲਾਂ [ਮਰਕੁਸ3:13-19, ਮੱਤੀ10:1-4, ਲੂਕਾ 6:12-16] ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਰਾ ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਇਹ ਨੇਂ:

1. ਸ਼ਮਾਉਨ: ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਰਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ [ਯੂਨਾਨੀ ਪੇਟਰੋਸ ਯਾ ਪੇਟਰਾ, ਆਰਾਮੀ ਕੇਫ਼ਾ, ਯਾਨੀ ਪੱਥਰ ਯਾ ਚੱਟਾਨ]। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਸੀਹੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੋਪ ਵੀ ਨੇਂ। ਉਹ ਗਲੀਲ ਦੇ ਬੈਤ ਸੈਦਾ ਦੇ ਮਛੇਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਨਾਸਰਤ ਦੀ ਝੀਲ ਪਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ 'ਮੇਰੇ ਪਿਛੇ ਹੋ ਤੋਰੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਛੇਰੇ ਬਣਾਵਾਂ ਗਾ'। ਫਿਰ ਇਲਾਨਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਪਤਰਸ ਰਸੂਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਮਾਇਆ 'ਤੂੰ ਕੇਫ਼ਾ [ਚੱਟਾਨ] ਹੈਂ ਅਤੇ ਇਸੇ ਚੱਟਾਨ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਲੀਸੀਆ ਬਣਾਵਾਂ ਗਾ'।

2. ਅਨਦਰੀਆਸ: ਪਤਰਸ ਰਸੂਲ ਦੇ ਭਾਈ ਸਨ, ਬੈਤ ਸੈਦਾ ਦੇ ਮਛੇਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਯੂਹਨਾ ਬਪਤਿਸਮਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਰਸੂਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਥੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਸੁਣ।

3. ਯਾਕੂਬ ਅਤੇ

4. ਯੂਹੰਨਾ: ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਬਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਯਿਸੂ ਨੇ ਬੋਨਰਜੀਸ ਆਖਿਆ ਯਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।

5. ਫ਼ਿਲਪੁਸ: ਗਲੀਲ ਦੇ ਬੈਤ ਸੈਦਾ ਥੋਂ ਸੁਣ।

6. ਬਰਥੋਲਮਾ ਯਾ ਬਰਥਲਮਾਈ ਯਾਨੀ ਥਲਮਾਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਾ Ptolemais ਥੋਂ। ਕੁਝਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਯੂਹਨਾ 1:45-1:51ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਥਾਨੀਈਲ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਨੇਂ।

7. ਥੋਮਾ ਯਾ ਤੂਮਾ: ਯਹੂਦਾ ਥੋਮਾ ਦੀਦੀਮੁਸ ਵੀ ਅਖਵਾਂਦੇ ਨੇਂ। ਆਰਾਮੀ 'ਥੋਮਾ' ਅਤੇ 'ਯੂਨਾਨੀ' ਦੀਦੀਮੁਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜੁੜਵਾਂ।

8. ਯਾਕੂਬ: ਹਲਫ਼ਾਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।

9. ਮੱਤੀ: ਇੱਕ ਮਸੂਲੀਏ ਸਨ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਭਈ ਇਹ ਹਲਫ਼ਾਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਾਵੀ ਸੁਣ।

10. ਸ਼ਮਾਉਨ ਕਨਾਨੀ: ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਮਾਉਨ ਗ਼ਈਯੂਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇਂ।

11. ਯਹੂਦਾ ਅਸਖ਼ਰੀਊਤੀ: ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਿਸੂ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਗੋਚਰੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰਸੂਲਾਂ ਨੇ ਮਿਥਿਆਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।

12. ਯਹੂਦਾ: ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਕਸ ਅਤੇ ਮਿਤੀ ਵਿੱਚ ਥਦਾਉਸ ਆਖਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਯੂਹਨਾ ਦੀ ਇੰਜੀਲ ਵਿੱਚ ਰਸੂਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਫ਼ਹਿਰਿਸਤ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਪਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਰਸੂਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।

• ਪਤਰਸ

• ਅਨਦਰੀਆਸ

• ਜ਼ਬਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ

• ਫ਼ਿਲਪੁਸ

• ਨਥਾਨੀਈਲ

• ਥੋਮਾ

• ਯਹੂਦਾ ਅਸਖ਼ਰੀਵਤੀ

• ਯਹੂਦਾ
# ਪੋਪ

|  ਬਿਸ਼ਪ ਖੇਤਰ ਰੋਮ  |
| --- |
| ਬਿਸ਼ਪ |
| ਕੈਥੋਲਿਕ |
|  |
|  |
| ਹੁਣ: ਪੋਪ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ 13 ਮਾਰਚ 2013 ਤੋਂ

---

 |
| ਸੂਬਾ: | ਰੋਮ |
| ਬਿਸ਼ਪ\_ਖੇਤਰ: | ਬਿਸ਼ਪ ਖੇਤਰ ਰੋਮ |
| ਮੁੱਖ ਗਿਰਜਾ ਘਰ: | ਸੇਂਟ ਜੋਹਨ ਲਟਰਨ |
| ਪਹਿਲਾ\_ਬਿਸ਼ਪ: | ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ |
| ਨਿਰਮਾਣ: | ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ: | The Holy Father |

**ਪੋਪ** (ਲਾਤੀਨੀ: [*papa*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help); ਯੂਨਾਨੀ: *πάππας* ਪਿਤਾ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ, *ਪਾਪਾਸ* ਤੋਂ), ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਧਰਮ ਗੁਰੂ,ਰੋਮ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਅਤੇ ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਪੋਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੋਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ ਦਾ ਧਰਮਗੁਰੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਵੈਟੀਕਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ (ਰੋਮ) ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 1.2 ਅਰਬ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪੀਠ ਹੈ। 28 ਫਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ 266ਵੇਂ ਪੋਪ ਬਣੇ ਪੋਪ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਨੇ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਵੈਟੀਕਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਅਤੇ ਅਕਾਊਂਟਸ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤ ਤੇ ਕੁਝ ਸੁਝਾ ਦਿਤੇ।

## ਸਤ ਗੁਣ

ਅੱਜ ਕਈ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਨਹੀਂ ਸਕਰਦੇ। ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਮੈਰੋਨਾਈਟ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਦਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਬਿਸ਼ਪ ਆਦਿ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗੰਢ-ਤੁਪ, ਜੋੜ-ਤੋੜ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ ਇਹਨਾਂ 'ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਗਿਰਜਾਘਰ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪਛਤਾਵੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ 'ਚ ਗਰਭਪਾਤ ਨੂੰ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜੀਵ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਖਾੜੀ ਯੁੱਧ

ਖਾੜੀ ਯੁੱਧ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਖਾੜੀ ਜੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) (2 ਅਗਸਤ 1990 - 28 ਫਰਵਰੀ 1991) 34 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਗੱਠਜੋੜ ਤਾਕਤ ਇਰਾਕ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਗਈ ਜੰਗ ਸੀ, ਇਹ ਜੰਗ 2 ਅਗਸਤ 1990 ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਕੁਵੈਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ

ਇਸ ਯੁੱਧ (ਇਰਾਕੀ ਨੇਤਾ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ) ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਤੂਫਾਨ ਜਾਂ ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਨਾਮ

ਜੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਜੰਗ, ਪਹਿਲੀ ਖਾੜੀ ਜੰਗ, ਕੁਵੈਤ ਯੁੱਧ, ਪਹਿਲੀ ਇਰਾਕ ਜੰਗ, ਜਾਂ ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਇਰਾਕ ਯੁੱਧ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਬਜਾਏ 2003 ਦੀ ਇਰਾਕ ਜੰਗ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ "ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਇਰਾਕੀ ਆਜ਼ਾਦੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਇਰਾਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ "ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀ ਮਾਂ" ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਪਿਛੋਕੜ

ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਰਾਕ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਫਲਸਤੀਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਇਰਾਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਇਰਾਕੀ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਪਸੰਦ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 1979 ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਰਾਜ ਸਪਾਂਸਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਮਰੀਕੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਇਗੋਰ ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ

| ਇਗੋਰ ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | (1882-06-17)17 ਜੂਨ 1882 ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ, ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਸੂਬਾ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ |
| ਮੌਤ | 4 ਜੂਨ 1971(1971-06-04) (ਉਮਰ 88) ਨਿਊਯਾਰਕ, ਅਮਰੀਕਾ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਕੰਪੋਜ਼ਰ |
| ਦਸਤਖ਼ਤ |
|  |

**ਇਗੋਰ ਫ਼ਿਓਦਰੋਵਿੱਚ ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ**  ( ਰੂਸੀ: *И́горь Фёдорович Страви́нский*, tr. *Igorʹ Fëdorovič Stravinskij*; IPA: [ˈiɡərʲ ˈfʲɵdərəvʲɪtɕ strɐˈvʲinskʲɪj]; 17 ਜੂਨ [ਪੁ.ਤ. 5 ਜੂਨ] 1882 – 6 ਅਪਰੈਲ 1971) ਇੱਕ ਰੂਸੀ (ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨੈਚਰਲਾਈਜ਼ਡ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕੀ) ਕੰਪੋਜ਼ਰ, ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਅਤੇ ਕੰਡਕਟਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 20ਵੀਂ-ਸਦੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕੰਪੋਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ

### ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

Igor Stravinsky, 1903
ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਜੂਨ 1882 ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਲੋਮੋਨੋਸੋਵ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਸਦਾ ਬਾਪ ਫ਼ਿਓਦਰ ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ, ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਮਾਰਿੰਸਕੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕਲ ਗਾਇਕ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅੰਨਾ ਵਧੀਆ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੜਦਾਦਾ, ਸਟਾਨਿਸੌਆਫ਼ ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ ਪੋਲਿਸ਼ ਕੁਲੀਨ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਜੀਓਚੀਨੋ ਰੋਸਿਨੀ

ਰੋਸੀਨੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਆਦਮੀ ਵਜੋਂ, 1810-1815
**ਜੀਓਚੀਨੋ ਐਂਟੋਨੀਓ ਰੋਸਿਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Gioachino Antonio Rossini; 29 ਫਰਵਰੀ 1792 - 13 ਨਵੰਬਰ 1868) ਇੱਕ ਇਟਾਲੀਅਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ 39 ਓਪੇਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਣੇ, ਕੁਝ ਚੈਂਬਰ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਲਿਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਹਾਸਰਸ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਓਪੇਰਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ।

ਪੇਸਰੋ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ (ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਕ ਟਰੰਪਟਰ ਸਨ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇਕ ਗਾਇਕਾ ਸਨ), ਰੋਸਨੀ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੋਲੋਗਨਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਓਪੇਰਾ ਵੈਨਿਸ ਵਿੱਚ 1810 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। 1815 ਵਿਚ ਉਹ ਓਪੇਰਾ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਨੇਪਲਜ਼ ਵਿਚ ਥਿਏਟਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1810–1823 ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਇਤਾਲਵੀ ਸਟੇਜ ਲਈ 34 ਓਪੇਰਾ ਲਿਖੇ ਜੋ ਵੇਨਿਸ, ਮਿਲਾਨ, ਫੇਰਾਰਾ, ਨੈਪਲਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਧਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਇਸ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਵਰਟੈਕਜ) ਅਤੇ ਸਵੈ-ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਲਈ ਲਗਭਗ ਫਾਰਮੂਲਿਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ *ਵਿੱਚ ਅਲਜੀਰੀ ਵਿੱਚ* ਕਾਮਿਕ ਓਪੇਰਾਸ *ਲੇਟਿਅਲਾਨਾ*, *ਇਲ ਬਾਰਬੀਅਰ ਦਿ ਸਿਵਿਗਾਲੀਆ* (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ *ਦ ਬਾਰਬਰ ਆਫ ਸੇਵਿਲ* ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ *ਲਾ ਸੀਨੇਰਤੋਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ*, ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ *ਓਪੇਰਾ ਬਫ਼ਾ ਦੀ* ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ *ਪਹੁੰਚਾਈ* ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ *ਓਪੇਰਾ ਸੀਰੀਆ* ਵਰਕਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਓਟੇਲੋ*, *ਟੈਂਕਰਡੀ* ਅਤੇ *ਸੇਮੀਰਾਮਾਈਡ ਦੀ* ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸੁਰੀਲੇ, ਹਾਰਮੋਨਿਕ ਅਤੇ ਯੰਤਰ ਦੇ ਰੰਗ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। 1824 ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਓਪੇਰਾ ਦੁਆਰਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਚਾਰਲਜ਼ ਐਕਸ ਦੇ ਰਾਜ- *ਸ਼ਾਸਤਰ* ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਓਪੇਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, *ਇਲ ਵਯੈਗੀਜੀਓ ਏ ਰੀਮਜ਼* ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਇਟਾਲੀਅਨ ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਓਪੇਰਾਸ, *ਲੇ ਸਿਏਜ ਡੀ ਕੋਰਿੰਥੇ* ਅਤੇ *ਮੋਇਸ*, ਅਤੇ 1829 ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਓਪੇਰਾ, *ਗਿਲਿਓਮ* *ਟੇਲ*।

ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੋਸਨੀ ਦੀ ਓਪੇਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਕ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਗੜੀ ਸਿਹਤ, ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੀਆਕੋਮੋ ਮੇਅਰਬੀਅਰ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਓਪੇਰਾ ਦਾ ਉਭਾਰ। 1830 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ 1855 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈਰਿਸ ਛੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲੋਗਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰੋਸਨੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲਿਖਿਆ। 1855 ਵਿਚ ਪੈਰਿਸ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸੈਲੂਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨਯੋਗ ਚੱਕਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ *ਪਚੇਸ ਡੀ ਵਿਲੀਲੇਸ* ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਟੁਕੜੇ ਲਿਖੇ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਲਿਸਟ, ਐਂਟਨ ਰੁਬਿਨਸਟਾਈਨ, ਜੂਸੈੱਪ ਵਰਦੀ, ਮੇਅਰਬੀਅਰ ਅਤੇ ਜੋਸੇਫ ਜੋਆਚਿਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਰੋਸਿਨੀ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮੁੱਖ ਰਚਨਾ ਉਸ ਦੀ *ਪੇਟਾਈਟ ਮੈਸੇ ਸੋਲਨੇਲ* (1863) ਸੀ। 1868 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਹੋਈ।

## ਨੋਟਸ, ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ