# ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਇਨਾਮ

"ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ
**ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਇਨਾਮ**  ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਸਿਨੇਮਾ ਵਾਸਤੇ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ" ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1969 ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਲੀ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ 2017 ਤੱਕ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਨਿਰਹੀ ਕੰਵਲ ਦਾ ਸਨਮਾਨ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ ₹1,000,000 ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੋ ਹੇਠਾ ਲਿਖੀ ਹੈ।

| ਸਾਲ | ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ |
| --- | --- |
| 1969 -1972 | ਸਨਮਾਨ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ 1100 ਰੁਪਏ |
| 1973-1976 | ਸਨਮਾਨ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ 20,000 ਰੁਪਏ |
| 1977- 1983 | ਸੁਨਿਹਰੀ ਸਨਮਾਨ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ 40,000 ਰੁਪਏ |
| 1982 - 2002 | ਸਨਿਹਰੀ ਕੰਵਲ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ 1,00,000 ਰੁਪਏ |
| 2003-2005 | ਸਨਿਹਰੀ ਕੰਵਲ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ 2,00,000 ਰੁਪਏ |
| 2006 - ਹੁਣ ਤੱਕ | ਸਨਿਹਰੀ ਕੰਵਲ, ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ 10,00,000 ਰੁਪਏ |

ਪੁਰਸਕਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ (1870–1944) ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ਚੰਦਰ (1913) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇਵਿਕਾ ਰਾਣੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 17 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2018 ਤਕ, ਇੱਥੇ 50 ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਅਭਿਨੇਤਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ (1971) ਅਤੇ ਵਿਨੋਦ ਖੰਨਾ (2017) ਹੀ ਮੌਤ ਬਾਅਦ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਤਾ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ-ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ 19 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਤਰਫ਼ੋਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 1987 ਵਿੱਚ 35 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬੋਮਮੀਰੇਡੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰੈਡੀ (1974) ਅਤੇ ਬੋਮਮੀਰੇਡੀ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ (1986); ਰਾਜ ਕਪੂਰ (1987) ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀ ਕਪੂਰ (2014); ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ (1989) ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ (2000) ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਚੋਪੜਾ (1998) ਅਤੇ ਯਸ਼ ਚੋਪੜਾ (2001) ਕੁਝ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋੜਿਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਦਾਕਾਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 66 ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

## ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਦੀ ਸੂਚੀ

| ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸਾਲ ਅਤੇ ਕਿਤਾ |
| --- |
| ਸਾਲr (ਸਨਾਮਨ ਸਮਾਰੋਹ) | ਚਿੱਤਰ | ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ | ਕੰਮ ਦਾ ਖੇਤਰ |
| **1969** (17th) |  | ਦੇਵਕਾ ਰਾਣੀ | ਐਕਟ੍ਰਿਸ |
| **1970** (18th) | ਤਸਵੀਰ:BNSircar.jpg | ਬੀ. ਐਨ. ਸਰਕਾਰr | ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1971** (19th) |  | ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ | ਐਕਟਰ (ਮਰਨਉੱਪਰੰਤ) |
| **1972** (20th) |  | ਪੰਕਜ਼ ਮਲਿਕ | ਸੰਗੀਤਕਾਰ |
| **1973** (21st) |  | ਸਲੋਚਨਾ | ਐਕਟ੍ਰਿਸ |
| **1974** (22nd) |  –  | ਬੀ. ਐਨ. ਰੈਡੀ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **1975** (23rd) |  | ਧਰਿੰਦਰ ਨਾਥ ਗੰਗਲੀ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **1976** (24th) |  | ਕਾਨਨ ਦੇਵੀ | ਐਕਟ੍ਰਿਸ |
| **1977** (25th) |  –  | ਨਤਿਨ ਬੋਸ | ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ |
| **1978** (26th) |  | ਰਾਏ ਚੰਦ ਬੋਰਲ | ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **1979** (27th) |  | ਸੋਹਰਾਬ ਮੋਦੀ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1980** (28th) |  –  | ਪੈਅਦੀ ਜੈਰਾਜ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **1981** (29th) |  | ਨੋਸ਼ਾਦ | ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **1982** (30th) |  –  | ਐਲ. ਵੀ. ਪ੍ਰਸਾਦ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1983** (31st) |  | ਦੁਰਗਾ ਖੋਟੇ | ਐਕਟਰ |
| **1984** (32nd) |  | ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **1985** (33rd) | ਤਸਵੀਰ:V. Shantaram (1901-1990).jpg | ਵੀ. ਸ਼ਾਂਤਾਰਾਮ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1986** (34th) |  –  | ਬੋਮੀਰੈਡੀ ਨਾਗੀ ਰੈਡੀ | ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1987** (35th) |  | ਰਾਜ ਕਪੂਰ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1988** (36th) |  | ਅਸੋਕ ਕੁਮਾਰ | ਐਕਟਰ |
| **1989** (37th) |  | ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ | ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ |
| **1990** (38th) |  –  | ਐਕੀਨੇਕੀ ਨਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ | ਐਕਟਰ |
| **1991** (39th) |  –  | ਭਲਜੀ ਪੈਂਧਾਰਕਰ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ |
| **1992** (40th) |  | ਭੁਪਿਨ ਹਜ਼ਾਰਕਾ | ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗਇਕ ਕਵੀ ਫਿਲਮ ਮੇਕਰ ਗੀਤਕਾਰ |
| **1993** (41st) |  –  | ਮਜਰੂਹ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ | ਗੀਤਕਾਰ |
| **1994** (42nd) |  | ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ | ਐਕਟਰ |
| **1995** (43rd) |  | ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ | ਐਕਟਰ ਗਾਇਕ |
| **1996** (44th) |  | ਸਿਵਾਜੀ ਗਨੇਸਨ | ਐਕਟਰ |
| **1997** (45th) |  | ਪਰਦੀਪ | ਗੀਤਕਾਰ |
| **1998** (46th) |  | ਬੀ. ਆਰ. ਚੋਪੜਾ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **1999** (47th) |  –  | ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਕਰਜੀ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **2000** (48th) |  | ਆਸ਼ਾ ਭੋਂਸਲੇ | ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ |
| **2001** (49th) |  | ਯਸ ਚੋਪੜਾ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **2002** (50th) | ਤਸਵੀਰ:Dev Anand Namoona.jpg | ਦੇਵ ਅਨੰਦ | ਐਕਟਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **2003** (51st) |  | ਮ੍ਰਿਨਾਲ ਸੇਨ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **2004** (52nd) |  | ਅਦੂਰ ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **2005** (53rd) |  | ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **2006** (54th) |  –  | ਤਪਨ ਸਿਨਹਾ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **2007** (55th) |  | ਮੰਨਾ ਡੇ | ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ |
| **2008** (56th) |  | ਵੀ. ਕੇ. ਮੁਰਥੀ | ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ |
| **2009** (57th) |  –  | ਡੀ. ਰਾਮਾਨੈਡੂ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਰਮਾਤਾ |
| **2010** (58ਵਾਂ) |  | ਕੇ. ਬਾਲਾਚੰਦਰ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| **2011** (59ਵਾਂ) |  | ਸੌਮਿਤਰਾ ਚੈਟਰਜੀ | ਐਕਟਰ |
| **2012** (60ਵਾਂ) |  | ਪ੍ਰਾਣ | ਐਕਟਰ |
| **2013** (61ਵਾਂ) |  | ਗੁਲਜ਼ਾਰ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਗੀਤਕਾਰ, ਕਵੀ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ |