Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਰਾਂਚੀ

| ਰਾਂਚੀ |
| --- |
|  |
| Interactive map of ਰਾਂਚੀ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+5:30 |

**ਰਾਂਚੀ** /ˈr**[invalid input: 'ah']**ntʃi/ (ਹਿੰਦੀ ᱨᱟᱺᱪᱤ राँची ) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 2140 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 'ਤੇ ਵਸਿਆ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ ਪਠਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਝਾਰਖੰਡ ਲਹਿਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਬਿਹਾਰ, ਉੱਤਰੀ ਉੜੀਸਾ, ਪੱਛਮੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਪੂਰਬੀ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ

## ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ

## ਸੈਲਾਨੀ ਥਾਵਾਂ

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਰਾਂਚੀ ਹਿੱਲ ਉੱਪਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1842 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਕਰਨਲ ਉਨਸਲੇ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 300 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਟੈਗੋਰ ਹਿੱਲ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੁੱਖ ਡਾਕਘਰ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਗੌਂਡਾ ਹਿੱਲ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੌਂਡਾ ਹਿੱਲ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਅਲਬਰਟ ਇੱਕਾ ਚੌਂਕ ਲਾਗੇ ਕਨਕੇ ਝੀਲ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਿਗੰਬਰ ਜੈਨ ਮੰਦਿਰ, ਕਬਾਇਲੀ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੇਖਣਯੋਗ ਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਰਾਂਚੀ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹਥੀਆ ਡੈਮ ਬਣਿਆ ਹੈ। 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਜਗਨਨਾਥਪੁਰ ਮੰਦਿਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੰਨ 1691 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਰੱਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੁੰਡਾਰੂ ਝਰਨਾ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ। ਸੁਬਰਨਰੇਖਾ ਨਦੀ 320 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ ਝਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਦਸਮ ਝਰਨਾ, ਗੌਤਮ ਝਰਨਾ ਅਤੇ ਹਿਰਨੀ ਝਰਨਾ ਵੀ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹਨ।

## ਰਾਂਚੀ ਤੋਂ ਲੋਕ

ਧੋਨੀ
* ਰਾਜੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ, ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
* ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ, ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
* ਦੀਪਿਕਾ ਕੁਮਾਰੀ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੀਰੰਦਾਜ਼

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* Website of the District Administration
* Ranchi Land Records
# ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ

| ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ |
| --- |
| ਹੇਠਲੀ ਜ਼ਾਕਸਨ |
| *Plattdüütsch* |
| ਜੱਦੀ ਬੁਲਾਰੇ | ਜਰਮਨੀ, ਡੈੱਨਮਾਰਕ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ |
| Native speakers | ੫੦ ਲੱਖ |
| ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਾਰ | ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ* ਜਰਮੇਨੀ
	+ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮੇਨੀ
		- ਇੰਗਵੀਓਨੀ
			* **ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ**
 |
| Early forms | ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਾਕਸਨ
* ਮੱਧ ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ
 |
| ਉੱਪ-ਬੋਲੀਆਂ | * ਪੱਛਮੀ ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ
* ਪੂਰਬੀ ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ
 |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਥਿਤੀ |
| ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ |  ਜਰਮਨੀ •ਫਰਮਾ:Country data ਸ਼ਲੈੱਸਵਿਕ-ਹੋਲਸ਼ਟਾਈਨ •ਫਰਮਾ:Country data ਮੈਕਲਨਬੁਰਕ-Vorpommern |
| ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ | Mexico (100,000)
Bolivia (70,000)
Paraguay (30,000) |
| ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਡ |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-2 | `nds` |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-3 | `nds` (ਡੱਚ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨੀ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਕੋਡ ਹਨ) |
| *Glottolog* | `alts1234`  ਆਲਟਜ਼ੇਕਸਿਸ਼ `lowg1239`  ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ |
| ਭਾਸ਼ਾਈਗੋਲਾ | `52-ACB` |
| ਲਗਭਗ ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਜਿੱਥੇ ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ/ਹੇਠਲੀ ਜ਼ਾਕਸਨ ਦੀਆਂ ਉੱਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। |
|

**ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ** ਜਾਂ **ਹੇਠਲੀ ਜ਼ਾਕਸਨ** (*Plattdüütsch*, *Nedderdüütsch*; ਮਿਆਰੀ ਜਰਮਨ: *Plattdeutsch* ਜਾਂ  *Niederdeutsch*; ਡੱਚ: *Nedersaksisch*) ਇੱਕ ਇੰਗਵੀਓਨੀ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਾਕਸਨ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ

## ਹਵਾਲੇ