Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਸਾਹ-ਨਾਲ਼ੀ ਦੀ ਸੋਜ

**ਬਰੋਂਕਾਇਟਿਸBronchitisਬਰੋਂਕਾਈਟਸ** ਫੇਫੜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸਾਹ-ਨਲੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ (ਬਾਂਕਿਓਲਸ) ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਮਿਆਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਨਾਲੀ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਜ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬੇਲੋੜੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਨਲੀਨੁਮਾ ਨਾ ਰਹਿਕੇ ਗੁਬਾਰੇਨੁਮਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਿਲੇਂਡਰਨੁਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਮ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਲਗਮ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਦੀਵਾਰਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਬਲਗਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਢਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਬਲਗਮ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਜਮਾਉ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਫੇਫੜੇ ਦਾ ਅੰਗ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਕੇ ਸੁੰਘੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੁਬਾਰੇਨੁਮਾ ਹੋਕੇ ਫੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਫੇਫੜੇ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਮਣੀ ਅਤੇ ਗਿਲਟੀ ਵੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਮਿਲਿਆ - ਜੁਲਿਆ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫੇਫੜਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਨਲੀ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਂਦੇ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
# 42ਵਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ

| 42ਵੀਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ ਇੰਡੀਆ |
| --- |
| ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ | ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ |
| ਪੇਸ਼ | 30 ਨਵੰਬਰ 2011 |
| ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈਬਸਾਈਟ | www.iffigoa.org |
| ਹਾਈਲਾਈਟਸ |
| ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ | "ਬਰਟਰੈਂਡ ਟੈਵਰਨੀਅਰ" |
|

**42ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ** 23 ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ (ਫੀਚਰ) ਅਦੂਰ ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਾਸੂ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 42ਵੇਂ IFFI ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੋਸਟਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫੈਸਟੀਵਲ ਮੋਟਿਫ "ਪੀਕੌਕ" ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਨੁਭਵੀ ਫਿਲਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਥੋਟਾ ਥਰਾਨੀ ਦੁਆਰਾ "ਨੱਚਦਾ ਮੋਰ" ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। IFFI ਦਸਤਖਤ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸੰਕਲਪ ਅਨੁਭਵੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ਾਜੀ ਕਰੁਣ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, "ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ", 3D, ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਖੋਜਾਂ, ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸਾਂ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਕਲਾਸਿਕਸ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ।

## ਜੇਤੂ

* **ਗੋਲਡਨ ਪੀਕੌਕ (ਸਰਬੋਤਮ ਫਿਲਮ) :** " ਅਲੇਜੈਂਡਰੋ ਲੈਂਡੇਸ " ਦੁਆਰਾ " ਪੋਰਫਿਰੀਓ "
* IFFI ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੁਰਸਕਾਰ : ਅਸਗਰ ਫਰਹਾਦੀ ਨੂੰ " ਸੇਪਰੇਸ਼ਨ" ਲਈ
* IFFI ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਪੁਰਸ਼) : ਸਿਲਵਰ ਪੀਕੌਕ ਪੁਰਸਕਾਰ: " ਰੀਸਟੋਰੇਸ਼ਨ " ਲਈ ਸੈਸਨ ਗਾਬਾਈ
* IFFI ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਵਾਰਡ (ਮਹਿਲਾ) : ਸਿਲਵਰ ਪੀਕੌਕ ਅਵਾਰਡ: "ਏਲੇਨਾ" ਲਈ ਨਡੇਜ਼ਦਾ ਮਾਰਕਿਨਾ
* ਸਿਲਵਰ ਪੀਕੌਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਜਿਊਰੀ ਅਵਾਰਡ : ਸਲੀਮ ਅਹਿਮਦ "ਅਦਮਿੰਤੇ ਮਾਕਨ ਅਬੂ" ਲਈ
* ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ - "ਬਰਟਰੈਂਡ ਟੈਵਰਨੀਅਰ"

## ਹੋਰ ਪੁਰਸਕਾਰ

* ਕੇਆਰ ਮਨੋਜ ਦੁਆਰਾ "ਏ ਪੇਸਟਰਿੰਗ ਜਰਨੀ" ਲਈ ਵਸੁਧਾ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਗੋਲਡਨ ਲੈਂਪ ਟ੍ਰੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ: ਸਮਿਤਾ ਭਿਡੇ ਦੁਆਰਾ "ਅਨਦਰ ਪਲੈਨੇਟ"
* ਸਿਲਵਰ ਲੈਂਪ ਟ੍ਰੀ ਅਵਾਰਡ: ਮੂਲ ਮੌਨਸਨ ਦੁਆਰਾ "ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੀਟਸ ਸਟ੍ਰਾਂਗ ਐਵਰੀ ਟਾਈਮ"
* ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ: ਆਸ਼ੀਸ਼ ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ "ਖੁਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ"
* ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਿਊਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ: ਅਸ਼ੋਕ ਰਾਣੇ ਦੁਆਰਾ "ਐਂਥਨੀ ਗੌਨਸੋਲਵਜ਼"।

## ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੋਣਾਂ

### ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ

### ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮ

* ਲੂਕ ਬੇਸਨ ਦੁਆਰਾ "ਦਿ ਲੇਡੀ"

### ਸਮਾਪਤੀ ਫਿਲਮ

* ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਮਾਨਸੋ ਅਤੇ ਜੋਆਓ ਕੋਰਿਆ ਦੁਆਰਾ "ਬਾਰਡੋ ਦਾ ਕੌਂਸਲਰ"

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
# ਦਾਦਰ

| ਦਾਦਰ
दादर |
| --- |
| Neighbourhood |
| Kabooter Khana, Dadar (West) |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ |
| State | ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ |
| District | ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ |
| ਮੈਟਰੋ | ਮੁੰਬਈ |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ |
|  • ਦਫਤਰੀ | ਮਰਾਠੀ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+5:30 (IST) |
| PIN | 400014, 400028 |
| ਏਰੀਆ ਕੋਡ | 022 |
| Civic agency | BMC |
| ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ | Mumbai South Central |
| Vidhan Sabha constituency | Mahim (covers western part of the suburb) Wadala (covers eastern part of the suburb) |

**ਦਾਦਰ** ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਗਵਾਂਢ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਰੇਲਵੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ (ਅਭਿਨੇਤਾ)

| ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ |
| --- |
| ਸਤੰਬਰ 2012 ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ |
| ਜਨਮ | ਇਮਰਾਨ ਪਾਲ (1983-01-13)13 ਜਨਵਰੀ 1983 ਮੇਡੀਸਨ, ਵਿਸਕੋਨਸੀਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਅਭਿਨੇਤਾ |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1988–1992 2008–ਹੁਣ |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | ਅਵੰਤਿਕਾ ਮਲਿਕ (2011–ਹੁਣ) |

**ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ** (ਬੰਗਾਲੀ: ইমরান খ়ান ਜਨਮ 13 ਜਨਵਰੀ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ - ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੰਸੂਰ ਖਾਨ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ। ਖਾਨ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ 'ਜਾਨੇ ਤੂੰ ਜਾਂ ਜਾਨੇ ਨਾ' ਨਾਲ ਅਦਾਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਵੇਂ ਐਕਟਰ ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਆਈ ਹੇਟ ਲਵ ਸਟੋਰੀਜ' (2010), ਦੇਲੀ ਬੇਲੀ (2011) ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਦਰ ਦੀ ਦੁਲਹਨ (2011) ਵਰਗੀਆਂ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਫਿਲਮੋਗ੍ਰੈਫੀ

| ਸਾਲ | ਫਿਲਮ | ਰੋਲ | ਨੋਟਸ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1988 | *Qayamat Se Qayamat Tak* | Young Raj | Child artist |
| 1992 | *Jo Jeeta Wohi Sikandar* | Young Sanjaylal | Child artist |
| 2008 | *Jaane Tu Ya Jaane Na* | Jai Singh Rathore | Filmfare Award for Best Male Debut |
| 2008 | *Kidnap* | Kabir Sharma |  |
| 2009 | *Luck* | Ram Mehra |  |
| 2010 | *I Hate Luv Storys* | Jay Dhingra |  |
| 2010 | *Jhootha Hi Sahi* | Akash (Caller No 1) | Voice-over |
| 2010 | *Break Ke Baad* | Abhay Gulati |  |
| 2011 | *Delhi Belly* | Tashi |  |
| 2011 | *Mere Brother Ki Dulhan* | Kush Agnihotri |  |
| 2012 | *Ek Main Aur Ekk Tu* | Rahul Kapoor |  |
| 2013 | *Matru Ki Bijlee Ka Mandola* | Matru | Post-production (Releasing on January 11, 2013) |
| 2013 | *Once Upon a Time Again* | Aslam | Filming (Releasing on August 08, 2013) |
| 2013 | *Milan Talkies* |  | Pre-production |
| 2013 | *Punit Malhotra's Next* |  | Pre-production |

==ਹਵਾਲੇ==
# ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਮਨ

| ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਮਨ |
| --- |
| ਜਨਮ |  (1974-06-18) 18 ਜੂਨ 1974 ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ |
| ਪੇਸ਼ਾ | * ਅਭਿਨੇਤਰੀ
* ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ
 |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1993 – 2008 2017 – ਮੌਜੂਦ |

**ਪ੍ਰਿਆ ਰਮਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Priya Raman;** ਜਨਮ 18 ਜੂਨ 1974) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਲਿਆਲਮ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 1993 ਵਿੱਚ ਰਜਨੀਕਾਂਤ *ਦੁਆਰਾ* ਨਿਰਮਿਤ ਫਿਲਮ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ, *ਅਰਥਾਨਾ*, IV ਸਸੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ।

## ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ

ਮਲਿਆਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਟੀ ਦੇ ਨਾਲ *ਸੈਨਯਮ* ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਅਰਫੋਰਸ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ।

ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਈ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਾਮਿਲ ਸੀਰੀਅਲ *ਦੁਰਗਾ*, ਮਲਿਆਲਮ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ *ਕਾਵਯੰਜਲੀ* ਜੋ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ ("ਅੰਜਲੀ" ਵਜੋਂ), *ਸਵਰਨਮਯੂਰਮ*, *ਪਾਵਕੂਥੂ* ਅਤੇ *ਓਰਮਾ* ("ਕੁੜੀ" ਵਜੋਂ)। ਉਸਨੇ ਜ਼ੀ ਤਮਿਲ ਸੀਰੀਅਲ, *ਸੇਮਬਰੂਥੀ* ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸੇ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ *ਜੀਨਸ* ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਿਐਲਿਟੀ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ

ਸਿਨੇਮਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਊਫੇਸ ਅਦਾਕਾਰਾ - *ਵਲੀ*

* ਜ਼ੀ ਤਮਿਲ ਫੈਮਿਲੀ ਅਵਾਰਡ

* 2018 -ਵੌਨ - ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਂ - ਸੇਮਬਰੂਥੀ

* 2019 - ਨਾਮਜ਼ਦ - ਸਰਵੋਤਮ ਐਂਕਰ - ਜੀਨਸ ਸੀਜ਼ਨ 3

* 2020-ਜਿੱਤਿਆ- ਸਰਵੋਤਮ ਐਂਕਰ- ਜੀਨਸ ਸੀਜ਼ਨ 3
* 2020- ਨਾਮਜ਼ਦ- ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਾਂ- ਸੇਮਬਰੂਥੀ
* 2020- ਨਾਮਜ਼ਦ- ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਾਮਿਆਰ- ਸੇਮਬਰੂਥੀ

## ਹਵਾਲੇ
# ਕਿਰਨ ਰਾਓ

**ਕਿਰਨ ਰਾਓ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਪਟਕਥਾ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।

## ਮੁਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਕਿਰਨ ਰਾਓ 7 ਨਵੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ, Wanaparthy ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਕਿਰਨ ਦਾ ਬਚਪਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਾਰੇਟੋ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।1992 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ Sophia ਕਾਲਜ (ਮੁੰਬਈ) ਤੋਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਲਈ Sophia ਬਹੁਤਕਨੀਕੀ ਵਿਖੇ ਸੋਸ਼ਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਮੀਡੀਆ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ।  ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ AJK Mass Communication Research Center ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਅਦਿਤੀ ਰਾਵ ਹੈਦਰੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ

Rao in August 2013
ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਨੇ ਐਪਿਕ ਫਿਲਮ *ਲਗਾਨ* ਵਿੱਚ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਗੋਵਾਰਿਕਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼: ਵੀ, ਦ ਪੀਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਬਣੀ। ਲਗਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 74ਵੇਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਉਸੇ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿਤਾਰਾ ਸੀ। *ਲਗਾਨ*  ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ  '' ਦਿਲ ਚਾਹਤਾ ਹੈ 'ਚ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸਨੇ  Academy Award ਨਾਮਜਦ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ Mira Nair ਨਾਲ ਵੀ *Monsoon Wedding ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ  ਕੰਮ ਕੀਤਾ।*

ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ *ਧੋਬੀ ਘਾਟ*, ਦੀ ਸਕਰਿਪਟ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ  ਜਿਸਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੀਆਂ।

## ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ

ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਵਲੋਂ 2002 ਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਰੀਨਾ ਦੱਤਾ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2005 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ/ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਖਾਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਫਿਲਮ ਲਗਾਨ ਦੇ ਸੈੱਟ ਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਓ ਉਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਬਾਂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ,
  ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਓ ਖਾਨ ( ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 2011),
ਜੋ  ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਰਨ ਨਸਤਿਕ ਹੈ।

ਕਿਰਨ ਰਾਓ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਦਿਤੀ ਰਾਓ ਹੈਦਰੀ ਮਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਹਨ। ਹੈਦਰੀ ਦੇ ਨਾਨਾ, ਜੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ ਵਨਪਾਰਥੀ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮਹਿਬੂਬਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਅਕਬਰ ਹੈਦਰੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗਰਾਫੀ

### ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ

* *Dhobi Ghat* (*Mumbai Diaries*) (2011)

### ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ

* *Lagaan: Once Upon A Time in India* (2001)
* *Monsoon Wedding* (2001)
* *ਸਾਥੀਆ (ਫ਼ਿਲਮ)* (2002)
* *Swades: We, the People* (2004)

### ਨਿਰਮਾਤਾ

* *Taare Zameen Par* (2007) best film (ਅਸੋਸੀਏਟ ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Jaane Tu... Ya Jaane Na* (2008) (ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Peepli Live* (2010) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Dhobi Ghat* (2011) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Delhi Belly* (2011) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Talaash* (2012) (ਨਿਰਮਾਤਾ)
* *Ship Of Theseus* (2013)

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
# ਵਾਰਾਣਸੀ

| ਵਾਰਾਣਸੀ / ਬਨਾਰਸ /ਕਾਸ਼ੀ
वाराणसी |
| --- |
| ਮਹਾਨਗਰ |
| ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਘੜੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ: ਅਹਲਿਆ ਘਾਟ, ਨਵਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਿਰ, ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ, ਸਾਰਨਾਥ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਮੰਦਰ, ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ |
| ਉਪਨਾਮ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਰਾਜਧਾਨੀ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ |
| ਦੇਸ਼ |  ਭਾਰਤ |
| ਰਾਜ | ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ |
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਵਾਰਾਣਸੀ |
| ਖੇਤਰ |
|  • ਮਹਾਨਗਰ | 1,535 km2 (593 sq mi) |
| ਉੱਚਾਈ | 80.71 m (264.80 ft) |
| ਆਬਾਦੀ (2012) |
|  • ਮਹਾਨਗਰ | 16,01,815 |
|  • ਰੈਂਕ | 30ਵਾਂ |
|  • ਘਣਤਾ | 2,399/km2 (6,210/sq mi) |
|  • ਮੈਟਰੋ | 12,01,815 |
|   |  |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ |
|  • ਅਧਿਕਾਰਿਤ | ਹਿੰਦੀ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+5:30 (ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ) |
| PIN | 221 001 to\*\* (\*\* area code) |
| Telephone code | 0542 |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | UP 65 |
| Sex ratio | 0.926 (2011) ♂/♀ |
| ਸਾਖਰਤਾ | 77.05 (2011)% |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.nnvns.org |

**ਵਾਰਾਣਸੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Vārāṇasī), ਉਰਦੂ: بنارس) ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ, ਉਰਦੂ: کاشی) ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਸਿਆ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਵਿਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪਵਿਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ੲਿਸ ਨੂੰ 'ਸਿਟੀ ਆਫ ਟੈਂਪਲਸ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਹਨੀ

| ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਹਨੀ |
| --- |
| ਤਸਵੀਰ:Kumar Shahani Portrait Picture.jpg |
| ਜਨਮ | (1940-12-07)7 ਦਸੰਬਰ 1940 ਲੜਕਾਨਾ, ਸਿੰਧ |
| ਮੌਤ | 24 ਫਰਵਰੀ 2024(2024-02-24) (ਉਮਰ 83) |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | ।ndian |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |
| ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ | *ਮਾਇਆ ਦਰਪਨ*, *ਤਰੰਗ* |

**ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਹਨੀ** (ਜਨਮ 7 ਦਸੰਬਰ 1940) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਸਿਨਮੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, *ਮਾਇਆ ਦਰਪਨ* (1972), *ਖ਼ਿਆਲ ਗਾਥਾ* (1989) ਅਤੇ *ਕਸਬਾ* (1990) ਖਾਸ ਕਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਰੂਪਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ, *ਮਾਇਆ ਦਰਪਨ* ਨੂੰ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੂਪਵਾਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਕਾਰ ਸਦਕਾ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਕਸਰ ਉਸਨੂੰ ਪੇਅਰ ਪਾਲੂ ਪਸੋਲੀਨੀ, ਐਂਦਰੀ ਤਾਰਕੋਵਸਕੀ, ਅਤੇ ਜੈਕਸ ਰਿਵੇਤ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਉੱਤਰਾ ਬਾਓਕਰ

| Uttara Baokar |
| --- |
|

Baokar (right) at IFFI 2012 |
| ਜਨਮ | 1944 (1944) |
| ਮੌਤ | 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 (ਉਮਰ 79) |
| ਪੇਸ਼ਾ | Actress |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1968–2023 |

**ਉੱਤਰਾ ਬਾਓਕਰ** (1944 – 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਜ, ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ *ਮੁੱਖਮੰਤਰੀ* ਵਿੱਚ ਪਦਮਾਵਤੀ, *ਮੇਨਾ ਗੁਰਜਰੀ* ਵਿੱਚ ਮੇਨਾ, ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ *ਓਥੇਲੋ* ਵਿੱਚ ਡੇਸਡੇਮੋਨਾ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਦੀ *ਤੁਗਲਕ* ਵਿੱਚ ਮਾਂ, *ਛੋਟੇ ਸਯੱਦ ਬੜੇ ਸਯੱਦ* ਵਿੱਚ ਨੌਚ ਗਰਲ, ਅਤੇ ਉਮਰਾਓ ਜਾਨ ਵਿੱਚ *ਉਮਰਾਓ* ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ। 1978 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੈਵੰਤ ਡਾਲਵੀ ਦੇ ਨਾਟਕ *ਸੰਧਿਆ ਛਾਇਆ* ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਸੁਮ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

1984 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ (ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ) ਲਈ *ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ* ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ *ਦੋਘੀ* (1995), ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਅਮਰਾਪੁਰਕਰ ਅਤੇ ਰੇਣੁਕਾ ਦਫਤਰਦਾਰ, *ਉੱਤਰਾਯਣ* (2005), *ਸ਼ੇਵਰੀ* (2006), ਅਤੇ ਸੋਨਾਲੀ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨਾਲ *ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ* (2006) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਉੱਤਰਾ ਨੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ (NSD), ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1968 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

## ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ

* <i id="mwOg">ਯਾਤਰਾ</i> (1986)
* *ਤਮਸ* (1987)
* *ਏਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ* (1989)
* *ਉਡਾਨ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) (1990-1991)
* *ਰੁਕਮਾਵਤੀ ਕੀ ਹਵੇਲੀ* (1991)
* *ਬਰਨਿੰਗ ਸੀਜ਼ਨ* (1993)
* *ਦੋਗੀ* (1995) (ਮਰਾਠੀ)
* *ਸਰਦਾਰੀ ਬੇਗਮ* (1996)
* *ਠਸ਼ਕ* (1999)
* *ਅੰਤਰਾਲ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) (2000)
* *ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ* (2000)
* *ਕੋਰਾ ਕਾਗਜ਼* (2002)
* *ਵਾਸਤੂਪੁਰਸ਼* (2002) (ਮਰਾਠੀ)
* *ਨਜ਼ਰਾਨਾ* (2002) (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)
* *ਉੱਤਰਾਯਣ* (2003) (ਮਰਾਠੀ)
* *ਜੱਸੀ ਜੈਸੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) (2003-2006)
* *ਸ਼ੇਵਰੀ* (ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮ) (2006)
* *ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) (2006–2009)
* *ਜਬ ਲਵ ਹੁਆ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) (2006-2007)
* *ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ* (2006) (ਮਰਾਠੀ)
* *ਰਿਸ਼ਤੇ* (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼) (ਸੀਜ਼ਨ 2)
* *ਪਾਪ* (2005)
* *ਹਮ ਕੋ ਦੀਵਾਨਾ ਕਰ ਗਏ* (2006)
* *ਡੋਰ* (2006)
* *ਆਜਾ ਨਚਲੇ* (2007)
* *8 x 10 ਤਸਵੀਰ* (2009)
* *ਹਾ ਭਾਰਤ ਮਜ਼ਾ* (2011) (ਮਰਾਠੀ)
* *ਸੰਹਿਤਾ* (2013) (ਮਰਾਠੀ)
* *ਇਕੀਸ ਤੋਪੋ ਕੀ ਸਲਾਮੀ* (2014) ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ
* *ਦੇਵ ਭੂਮੀ - ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ* (2015) ਪ੍ਰਿਆ (ਰਾਹੁਲ ਨੇਗੀ ਦੀ ਭੈਣ) ਵਜੋਂ

## ਇਨਾਮ

* ਅਦਾਕਾਰੀ (ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ) ਲਈ 1984 *ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ* ।
* 1988 *'ਏਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ'* ਲਈ *ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ*

## ਨੋਟਸ

## ਹਵਾਲੇ

* Nash, Jay Robert; Nash, Stanley Ralph; Ross, Stanley Ralph (1987). *The Motion Picture Guide ... Annual*. Cinebooks. ISBN 0-933997-16-7.
* Brandon, James R.; Martin Banham (1997). *The Cambridge guide to Asian theatre*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-58822-7.
* Subramanyam, Lakshmi (2002). *Muffled voices: women in modern Indian theatre*. Har-Anand Publications. ISBN 81-241-0870-6.
* Trivedi, Poonam; Dennis Bartholomeusz (2005). *India's Shakespeare: translation, interpretation, and performance International studies in Shakespeare and his contemporaries*. University of Delaware Press. ISBN 0-87413-881-7.

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਉੱਤਰਾ ਬਾਓਕਰ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ
* ਉੱਤਰਾ ਬਾਓਕਰ, ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਤੇ
# ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ

| ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ |
| --- |
| Chopra at the DVD Launch of *PK*, March 2015 |
| ਜਨਮ |  (1952-09-05) 5 ਸਤੰਬਰ 1952 Srinagar, Kashmir,  ਭਾਰਤ |
| ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਕੰਮ | ਪਰਿੰਦਾ*,* 1942: ਅ ਲਵ ਸਟੋਰੀ*,* ਏਕਲਵਿਆ: ਦ ਰਾਇਲ ਗਾਰਡ*, 'ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਐਮਬੀਬੀਐਸ* ਅਤੇ *ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ*, *3 ਈਡੀਅਟਸ* ਅਤੇ *ਪੀਕੇ* |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | Renu Saluja (Divorced) Shabnam Sukhdev (Divorced) Anupama Chopra(1990 – present) |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | vinodchoprafilms.com |

**ਵਿਧੂ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ** ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਕਰੀਨ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। *ਪਰਿੰਦਾ*, *1942: ਅ ਲਵ ਸਟੋਰੀ*, *ਏਕਲਵਿਆ: ਦ ਰਾਇਲ ਗਾਰਡ*, *ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ* ਫਿਲਮ ਲੜੀ (*ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ ਐਮਬੀਬੀਐਸ* ਅਤੇ *ਲਗੇ ਰਹੋ ਮੁੰਨਾ ਭਾਈ*), *3 ਈਡੀਅਟਸ* ਅਤੇ *ਪੀਕੇ* ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਨੋਦ ਚੋਪੜਾ ਫਿਲਮਸ ਦਾ ਬਾਨੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
# ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ

**ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਵਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਕ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠਲੀਆ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਜੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ-ਸ਼ੈਸਨ ਅਦਾਲਤਾ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਕਰਦੀਆ ਹੋਣ। ਉੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵੀ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮਾਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਕੇਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 226 ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਈਕੋਰਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵੀਰਟ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਹੀ ਖੇਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਪੀਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ:- ਤਹਿਸੀਲ-ਕੋਤਵਾਲੀ-ਅਪਰਾਧਿਕ / ਸਿਵਲ ਅਦਾਲਤਾਂ → ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ → ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ → ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ

ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੇ ਜੂਡੀਸ਼ੀਅਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਵਲ ਕੇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਜਰਮਾਨਾ ਕੇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਸਿਵਿਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 141 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ - ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਸਮੇਤ - ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲ ਹੈ।

ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਨੇ ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ (ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ) ਅਤੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੇਂ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ) ਭਾਰਤੀ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਉੱਤੇ ਰੈਂਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਕਲਕੱਤਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਹੈ ਜੋ 2 ਜੁਲਾਈ 1862 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ.ਇੱਕ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਸਥਾਈ ਬੈਚ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ. ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਟ ਬੈਂਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਸਰਕਟ ਬੇਂਚ ( ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਟ ਕੋਰਟਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ) ਅਸਥਾਈ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਅੰਤਰਿਮ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰਕਟ ਕੋਰਟ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਬੰਗਲੌਰ ਸਥਿਤ ਅਧਾਰਤ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਦਕਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, 21 ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮਾਰਚ 2015 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦੀ ਔਸਤਨ ਲੰਮਾਈ 3 ਸਾਲ ਹੈ।
# ਯੂਰਪ ਦੀ ਕਲਾ

**ਯੂਰਪ ਦੀ ਕਲਾ**, ਜਾਂ **ਪੱਛਮੀ ਕਲਾ**, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੂਰਵ- ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਲਾ ਮੋਬਾਈਲ ਅੱਪਰ ਪਾਲੀਓਲਿਥਿਕ ਚੱਟਾਨ ਅਤੇ ਗੁਫਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਗਲਾਈਫ ਕਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪੈਲੀਓਲਿਥਿਕ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਯੁੱਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਕਸਰ ਪੁਰਾਤਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਏਜੀਅਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਾ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਸਨ, ਉੱਕਰੀਆਂ, ਸਜਾਈਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਰਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇਕਸਾਰ ਨਮੂਨਾ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੀਸ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਮ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੀਰੀਅਡ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੋਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘਟਦਾ ਗਿਆ, ਮੱਧਕਾਲੀ ਦੌਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਖਿਸਕਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਉਭਰਨ ਲਈ, ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਰੋਕ ਪੀਰੀਅਡ ਦੌਰਾਨ "ਸੜਨ" ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਓ-ਕਲਾਸਿਕਵਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ -ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ।

1800 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਈਸਾਈ ਚਰਚ ਦਾ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾ, ਚਰਚ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਕਲਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ, ਜੋ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਚਰਚ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਲਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝਲਕਦਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਇਕਾਵਾਂ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਯੁੱਧਾਂ ਅਤੇ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ 200 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਲਾ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਾ ਅਕਸਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤਾਂ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।

ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਕਈ ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਓਵਰਲੈਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਰੀਅਡ ਕਲਾਸੀਕਲ, ਬਿਜ਼ੰਤੀਨ, ਮੱਧਕਾਲੀ, ਗੋਥਿਕ, ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ, ਬਾਰੋਕ, ਰੋਕੋਕੋ, ਨਿਓਕਲਾਸੀਕਲ, ਆਧੁਨਿਕ, ਉੱਤਰ- ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸਟੇਟ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ

**ਸਟੇਟ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ **ਆਸਫੀਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ** ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਹੈ। ਇਮਾਰਤ 1891 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਮੁਸੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅਫਜ਼ਲ ਗੰਜ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 500,000 ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦੁਰਲੱਭ ਪਾਮ-ਪੱਤੇ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਰਾਜ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਸਟੇਟ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1891 ਵਿੱਚ ਸਈਅਦ ਹੁਸੈਨ ਬਿਲਗਰਾਮੀ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸਦੀ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਇਆ।

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 72,247 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਲੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਜਨਵਰੀ 1932 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੀਰ ਉਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਨਿਜ਼ਾਮ VII ਦੀ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ 1936 ਵਿੱਚ ਆਸਫੀਆ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1941 ਵਿੱਚ,*ਆਸਫੀਆ ਸਟੇਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ* ਆਪਣੀ ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ ਮਨਾਈ। ਜਦੋਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਜ਼ ਐਕਟ 1955 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਸਫੀਆ ਸਟੇਟ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਾਜ ਲਈ ਰਾਜ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਸੰਗ੍ਰਹਿ

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਲੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਮਾਚਾਰ, ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਅਖਬਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਮੀਰ ਓਸਮਾਨ ਅਲੀ ਖਾਨ, ਆਸਫ ਜਾਹ VII ਦੁਆਰਾ 1941 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਡਿਜ਼ੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚਨਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਈ-ਗ੍ਰੰਥਲਿਆ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਾਰੰਗਲ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਾਰਨੇਗੀ ਮੇਲਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ*ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਔਨਲਾਈਨ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ* ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ SCL ਵਿਖੇ 40,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ਡ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਤੇਲੁਗੂ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਬਹਾਲੀ

ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ 7.35 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਹਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਕੰਮ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪੋਰਟਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 45,550 ਦੁਰਲੱਭ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਆਈ.ਬੀ.ਐਮ

International Business Machines
**ਆਈ ਬੀ ਐਮ** ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਮਸ਼ੀਨ ਨਿਗਮ, ਦਾ ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਗ ਬਲੂ, ਇਸ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਹੈ, ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ (consulting) ਨਿਗਮ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਅਰਮੋਂਕ, ਨਿਊਯਾਰਕ (Armonk, New York), ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਨਵਰਤ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰੋਦਯੋਗਿਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਈ ਬੀ ਐਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਬੇਚਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਨਫਰੇਮ ਕੰਪਿਊਟਰ (mainframe computer) ਤੋਂ ਨੈਨੋ ਟੇਕਨੋਲਾਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਆਧਾਰ ਭੁਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਹੋਸਟਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ (hosting services) ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ (consulting services) ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਆਈ ਬੀ ਐਮ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ 388,000 ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਈ ਬੀ ਐਮ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਨਯੋਜਕ ਹੈ। ਹੇਵਲੇਟ ਪੇਕਾਰਡ (Hewlett - Packard) ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 2006, ਤੱਕ ਦੇ ਕੁਲ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਿਹਾ।ਅਮਰੀਕਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਦਯੋਗਿਕੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੀ ਏਂਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪੇਟੰਟ ਹੈ . ਤਕਰੀਬਨ 170 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਇੰਜਿਨਿਅਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਈ ਬੀ ਏਂਅਨੁਸੰਧਾਨ (IBM Research) ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂਹਨ . ਆਈ ਬੀ ਏਂਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਚਾਰ ਟੂਰਿੰਗ ਪੁਰੂਸਕਾਰ (Turing Award), ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਦਯੋਗਿਕੀ ਪਦਕ (National Medals of Technology), ਅਤੇ ਪੰਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨਂ ਪਦਕ (National Medals of Science) ਅਰਜਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ . ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੀ ਏਂਚਿਪ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਿਖਰ 20 ਅਰਧਚਾਲਕ ਵਿਕਰੀ ਨੇਤਾ (Worldwide Top 20 Semiconductor Sales Leaders) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਾਫਟਵੇਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬੀ ਏਂਦਾ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਸੀ .