Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਦਿਸਪੁਰ

| ਦਿਸਪੁਰ |
| --- |
| ਉਪਨਗਰ |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ |
| ਰਾਜ | ਅਸਾਮ |
| ਖੇਤਰ | ਪੱਛਮੀ ਅਸਾਮ |
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਕਾਮਰੂਪ |
| ਸਰਕਾਰ |
|  • ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ | ਸਰਬਨੰਦ ਸੋਨੋਵਾਲ |
|  • ਰਾਜਪਾਲ | ਜਗਦੀਸ਼ ਮੁਖੀ |
| ਉੱਚਾਈ | 55 m (180 ft) |
| ਆਬਾਦੀ (2010) |
|  • ਕੁੱਲ | 9,829 |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ |
|  • ਸਰਕਾਰੀ | ਅਸਾਮੀ, ਹਿੰਦੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਬੋਡੋ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+5:30 (IST) |
| ਪਿੰਨ ਕੋਡ | 781005 |
| ਟੈਲੀਫੋਨ ਕੋਡ | 91 - (0) 361 - XX XX XXX |
| ISO 3166 ਕੋਡ | ISO 3166-2:IN |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | AS - 25 |

**ਦਿਸਪੁਰ** /dɪsˈp**[invalid input: 'oor']**/ (pronunciation) ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਦਿਸਪੁਰ ਨੂੰ ਅਸਾਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 1973 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਦਿਸਪੁਰ ਅਸਾਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਾਊਸ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਟਰੰਕ ਰੋਡ ਅਤੇ ਜੀ ਐੱਸ ਰੋਡ ਦਿਸਪੁਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲੰਘਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿਸਪੁਰ ਨੂੰ ਗੁਹਾਟੀ ਟੀ ਔਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਖ਼ਾਸ ਇਮਾਰਤਾਂ

* ਅਸਾਮ ਸਕੱਤਰੇਤ
* ਅਸਾਮ ਅਸੈਂਬਲੀ ਹਾਊਸ
* ਸਟੇਟ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ
* ਨਾਬਾਰਡ - ਅਸਾਮ ਰੀਜਨਲ ਦਫ਼ਤਰ
* ਗੁਹਾਟੀ ਟੀ ਔਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ
* ਨੇਡਫੀ ਹਾਊਸ - ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਤ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦਫ਼ਤਰ
* ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਮੋਟਰ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਿਟੇਡ
* ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ - ਲੋਕਲ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਘੇਰਾ

## ਰਾਜਨੀਤੀ

ਦਿਸਪੁਰ ਗੁਹਾਟੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* Dispur News Headlines Archived 2010-05-02 at the Wayback Machine.
# ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ

| **ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ Pretoria**
 |
| --- |
| **ਨਕਸ਼ਾ** | **ਨਿਸ਼ਾਨ** |
|  |
|  |
|  |
| **ਝੰਡਾ** |
|  |
|  |
| **ਦੇਸ਼** |  ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ |
| **ਸੂਬਾ** | ਤਸਵੀਰ:Guateng coa.png ਖ਼ਾਊਟੈਂਗ |
| **ਭੂਗੋਲਿਕ ਫੈਲਾ** | 25°43' S, 28°14' W |
| **ਸਥਾਪਤ** | 1855 |
| **ਖੇਤਰਫਲ:** |  |
| - ਕੁੱਲ | 2 199 ਕਿ०ਸੀ² |
| **ਉੱਚਾਈ** | 1 370 ਮੀਟਰ |
| **ਅਬਾਦੀ:** |  |
| - ਕੁੱਲ (2005) | 1 884 046 |
| - ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ | 856/ਕਿ०ਸੀ² |
| **ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨ** | SAST / UTC +2 |
| **ਜਲਵਾਯੂ** |  |
| - ਕਿਸਸ | ਉਪੋਸ਼ਣਕਟਿਬੰਧੀ ਜਲਵਾਯੂ |
| - ਔਸਤ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਤਾਪਮਾਨ | 18 °C |
| - ਔਸਤ. ਤਾਪਮਾਨ. ਜਨਵਰੀ/ਜੁਲਾਈ | 22,4 / 11,7 °C |
| - ਔਸਤ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਵਰਖਾ | 675 mm |
| **ਮੇਅਰ** | ਗੁਏਨ ਰਾਮੋਕਗੋਪਾ |
| **ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ** | tshwane.gov.za |

**ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ** ਉੱਤਰੀ ਖ਼ਾਊਟੈਂਗ ਸੂਬੇ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ; ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਕੇਪਟਾਊਨ (ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ), ਅਤੇ ਬਲੂਮਫੋਂਟੈਨ (ਨਿਆਇਕ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਹਨ।

ਲਫ਼ਜ਼ "ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ" ਦਾ ਸ਼ਬਦ-ਵਿਉਪੱਤੀ ਅੰਡਿਏਅਸ ਪ੍ਰੇਟੋਰੀਅਸ ਤੋਂ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ "ਦ ਜੈਕਰੇਂਡਾ ਸਿਟੀ" *The Jacaranda City* ਵੀ ਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ ਦੇ ਸੜਕਾਂ, ਪਾਰਕਾਂ, ਅਤੇ ਉਦਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੈਕਰੇਂਡਾ ਦਰਖਤਾਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਪੂਜਾ ਦੇਵਰੀਆ

| ਪੂਜਾ ਦੇਵਰੀਆ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | ਪੂਜਾ ਬਾਲੂ  (1991-07-29) 29 ਜੁਲਾਈ 1991 ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਥੀਏਟਰ, ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੋਚ, ਸੰਸਥਾਪਕ-ਸਕਾਊਟ ਅਤੇ ਗਾਈਡ ਮੀਡੀਆ |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 2009 - ਮੌਜੂਦ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ |  |

**ਪੂਜਾ ਦੇਵਰੀਆ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Pooja Devariya;** ਜਨਮ 29 ਜੁਲਾਈ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੋਚ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੇਲਵਾਰਾਘਵਨ ਦੀ ਮਾਯੱਕਮ ਏਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕੁਟਰਾਮ ਥੰਦਨਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਕਟਨ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।

ਪੂਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਸੁਮੰਥ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਐਕਟਰਸ ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ, ਸਕਾਊਟ ਐਂਡ ਗਾਈਡ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਪੂਜਾ ਦੇਵਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਜੁਲਾਈ 1991 ਨੂੰ ਬਾਲੂ ਨਮਾਸੀਵਯਮ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾ ਦੇਵਰੀਆ ਦੇ ਘਰ ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਜਾ ਬਾਲੂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਬੈਕਸ ਮੋਂਟੇਸਰੀ ਸਕੂਲ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਉਤਸੁਕਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਜੈਜ਼ ਅਤੇ ਬੈਲੇ ਡਾਂਸਰ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੈਫਰੀ ਵਾਰਡਨ ਦੀ ਹੌਟਸ਼ੂ ਡਾਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਸ਼ੈਲੀ ਸਿਲਮਬੱਟਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟ੍ਰੇਨਰ ਪਾਂਡੀਅਨ ਮਾਸਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਰੋਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਇੰਗ ਮੈਡਲਿਸਟ ਹੈ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਾਂਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ

**ਫਿਲਮਾਂ**

| ਸਾਲ | ਅਵਾਰਡ | ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਸਿਰਲੇਖ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2016 | ਬਿਹਾਈਂਡਵੁੱਡਸ ਅਵਾਰਡਸ | ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਆਲੋਚਕ ਦੀ ਚੋਣ | *ਇਰਾਵੀ* |
| 2016 | ਐਡੀਸਨ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ | *ਇਰਾਵੀ* |
| 2016 | ਬਿਹਾਈਂਡਵੁੱਡਸ ਅਵਾਰਡਸ | ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਆਲੋਚਕ ਦੀ ਚੋਣ | *ਕੁਤਰਾਮੇ ਥੰਦਨਾਈ* |
| 2016 | ਵਿਕਟਨ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ | *ਕੁਤਰਾਮੇ ਥੰਦਨਾਈ* |
| 2016 | ਨਾਰਵੇ ਇੰਡੀਅਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ | ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ | *ਕੁਤਰਾਮੇ ਥੰਦਨਾਈ* |

## ਹਵਾਲੇ
# ਓਸਲੋ

ਓਸਲੋ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
ਓਸਲੋ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਤਸਵੀਰ:Bygdøy lovely.jpgਬਿਗਦੋਈ
ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਸੰਸਦ
**ਓਸਲੋ** ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਨਾਰਵੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੰਨ 1624 ਤੋਂ 1879 ਤੱਕ ਕਰਿਸਤਾਨੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਧੁਨਿਕ ਓਸਲੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 3 ਜਨਵਰੀ 1838 ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ

1 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤਕ, ਓਸਲੋ ਦੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 658,390 ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਲੀ ਅਕੇਸਰਹਸ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਸਾਰੇ ਪਾਸਾਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 942,084 ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਵੇਕਫ਼ੀਲਡ ਦਾ ਪਾਦਰੀ

**ਵੇਕਫ਼ੀਲਡ ਦਾ ਪਾਦਰੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ‘ਦ ਵਿਕਾਰ ਆਫ ਵੇਕਫੀਲਡ’) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਓਲੀਵਰ ਗੋਲਡਸਮਿਥ (1730-74) ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 1761 ਅਤੇ 1762 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1766 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਛਪਾਈ

**ਛਪਾਈ** ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੱਕੜ ਦੇ ਠੱਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਵਿੱਚ 220 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪਾਈ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਬੀ ਸ਼ੰਗ ਨੇ ਹਿਲਣ ਵਾਲੀ ਛਪਾਈ ਦੀ ਕਾਢ ਕੀਤੀ। ਜੋਹਾਨਸ ਗੂਤਨਬਰਗ ਨੇ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਬਣਾਈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕ੍ਰਿਕਟਅਰਕਾਈਵ

CricketArchive| ਸਾਈਟ ਦੀ ਕਿਸਮ | Cricket database |
| ਉਪਲੱਬਧਤਾ | English |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | cricketarchive.com |
| ਵਪਾਰਕ | No |
| ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | Paid |
| ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ | 2003 |
| ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ | Active |

**ਕ੍ਰਿਕਟਅਰਕਾਈਵ** ਇਕ ਖੇਡ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਰਾਲੇਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਫਿਲਿਪਸ ਬੈਲੀ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਗ੍ਰਿਫਿਥਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ ਵੈਬਸਾਈਟ ਵਿਚ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਅੰਕੜਾ ਫਿਲਪੀ ਬੈਲੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ 1.2 ਮਿਲੀਅਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ, 750,000 ਸਕੋਰ ਕਾਰਡਾਂ ਅਤੇ 14,000 ਮੈਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡੇਟਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਓਨਲਾਈਨ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। *ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ* ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਨੂੰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਆਸਰਾ ਦੱਸਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ESPNCricinfo

## ਹਵਾਲੇ
# ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ

ਪੰਚਾਇਤ ਦਫ਼ਤਰ, ਮੁਹੰਮਾ, ਕੇਰਲ
**ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ**, ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਿਆਸੀ ਸਿਸਟਮ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ, ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਟੋਬੈਗੋ, ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿਕਰ ਅੰ. 250 ਏ.ਡੀ. ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਰਾਜ ਦਾ ਅਰਥ "ਹਕੂਮਤ" ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦਾ ਭਾਵ ਪੰਜ (ਪੰਚ) ਦੀ "ਸਭਾ" (ਅਯਾਤ) ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਸਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮੁਖੀਆ ਜਾਂ ਸਰਪੰਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਥਿਤੀ ਸੀ. ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਗੈਰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਖਾਪ ਪੰਚਾਇਤਾਂ (ਜਾਂ ਜਾਤ ਪੰਚਾਇਤਾਂ) ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਸੱਥ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇੜੇ ਨਰਸਿੰਗੜ੍ਹ, ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼
## ਹਵਾਲੇ
# ਤੇਲਗੂ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਤਮਕੁਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਗੰਗਾ ਨਹਿਰ
**ਤੇਲਗੂ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: **Telugu Ganga project**) ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਨ. ਟੀ. ਰਾਮਰਾਓ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਮ. ਜੀ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਚੇਨਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਸਕੀਮ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਆਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਸਾਈਲਮ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੂੰਡੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕਰੀਬਨ 406 ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ (252 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਅੰਤਰ-ਲਿੰਕਡ ਨਹਿਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਚੇਨਈ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚੌਕੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੇਨਾ ਨਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸੋਮਸੀਲਾ ਭੰਡਾਰ, ਕੰਧਾਲੇਰੂ ਭੰਡਾਰ, ਉਥੁਕੋਟੋਟਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ 'ਜ਼ੀਰੋ ਪੁਆਇੰਟ' ਜਿਥੇ ਪਾਣੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੰਡੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤਿਆਮੂਰਤੀ ਸਾਗਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੂੰਡੀ ਤੋਂ, ਰੇਡ ਹਿੱਲਜ਼, ਸ਼ੋਲਾਵਰਮ ਅਤੇ ਚੈਂਬਰਬੱਕਮ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੋਰ ਭੰਡਾਰ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਰਿਪੇਰੀਅਨ ਰਾਜਾਂ: ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਰਿਪੇਰੀਅਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੂੰ 15 ਅਰਬ ਘਣ ਫੁੱਟ (420 × 106 ਐਮ3) ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ 5 ਅਰਬ ਘਣ ਫੁੱਟ (140 × 106 ਐਮ 3) ਪਾਣੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਸੀਪੇਜ ਤੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੰਨ 1983 ਵਿੱਚ 12 ਅਰਬ ਘਣ ਫੁੱਟ (340 × 106 ਐਮ 3) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਾਣੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ 500 ਮਿਲੀਅਨ ਘਣ ਫੁੱਟ (14 × 106 ਮੀ. 3) ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 2002 ਵਿਚ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਨਹਿਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਈਨਿੰਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਕੰਮ। ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਕਈ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ 2004 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪੂੰਡੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2006 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 3.7 ਬਿਲੀਅਨ ਕਿicਬਿਕ ਫੁੱਟ (100 6 106 ਐਮ 3) ਸੀ। ਮੁੜ ਲਾਈਨਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਡੇਲੇਰੂ-ਪੂੰਡੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਈ ਗੰਗਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਜਾਰਡਨ ਦਾ ਕੋਰਸਰ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਉਸਾਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਨੋਟ

1. "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਲ". ਹਿੰਦੂ. 2004-05-06 ਨੂੰ ਅਸਲ ਤੋਂ ਆਰਕਾਈਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. 2007-09-17 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2. "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਟਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਤੇ ਹੈ". ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ: ਹਿੰਦੂ. 2007-01-20. 2007-09-17 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

1. ਨਿੱਕੂ, ਬਾਲਾ ਰਾਜੂ (ਅਗਸਤ 2004) ਜਲ ਅਧਿਕਾਰ, ਅਪਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮੂਹਕ ਕਾਰਵਾਈ: ਤੇਲਗੂ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਕੇਸ, ਭਾਰਤ 2013-08-07 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2. "ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ". ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ. 2003-08-11. 2007-09-17 ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਮਾਜ਼ਦਾ

**ਮਾਜ਼ਦਾ** ਮੋਟਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (**Mazda Motor Corporation** (マツダ株式会社, *Matsuda Kabushiki gaisha*)) (ਮਾਤਸੁਦਾ ਕਬੂਸ਼ੀਕੀ ਗਾਇਸ਼ਾ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਜ਼ਦਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਪਾਨੀ ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਫੂਚੂ, ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ, ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 30 ਜਨਵਰੀ, 1920 ਨੂੰ ਟੋਯੋ ਕਾਰ੍ਕ ਕੋਗੀਓ ਕੰਪਨੀ, ਲਿਮਟਿਡ, ਇੱਕ ਕਾਰ੍ਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ, ਜੁਜੀਰੋ ਮਾਤਸੁਦਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਬੇਮਾਕੀ ਟ੍ਰੀ ਕਾਰ੍ਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਟੋਯੋ ਕੋਗੀਓ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 1931 ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਮਾਜ਼ਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਂਕੇਲ ਇੰਜਣ, ਸਕਾਈਐਕਟਿਵ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਕੋਡੋ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੋਟਰਸਪੋਰਟ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਰੋਟਰੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਮਾਜ਼ਦਾ 787 ਬੀ ਨਾਲ 24 ਘੰਟੇ ਲੇ ਮੈਨਸ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਮਾਜ਼ਦਾ ਹੋਰ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋਡ਼ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1974 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਫੋਰਡ ਮਾਜ਼ਦਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਸੀ। ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟੋਇਟਾ, ਨਿਸਾਨ, ਇਸੂਜੂ, ਸੁਜ਼ੂਕੀ ਅਤੇ ਕੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2023 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 11 ਲੱਖ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਮਾਜ਼ਦਾ ਨਾਮ ਅਹੁਰਾ ਮਜ਼ਦਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ੋਰਾਸਟਰੀਅਨਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮਾਤਸੁਦਾ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਨਾਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਲੁਡਵਿਗ ਵਾਨ ਬੀਥੋਵਨ

| ਲੁਡਵਿਗ ਵਾਨ ਬੀਥੋਵਨ |
| --- |
| ਪੋਰਟਰੇਟ ਬੀਥੋਵਨ: ਜੋਸਫ਼ ਕਾਰਲਸਟੇਲਰ, 1820 |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ | 1770 (ਬਪਤਿਸਮਾ: 7 ਦਸੰਬਰ 1770) ਬਾਨ,ਜਰਮਨੀ |
| ਮੌਤ | 26 ਮਾਰਚ 1827 (56 ਸਾਲ) |
| ਕਿੱਤਾ | ਸੰਗੀਤਕਾਰ,ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ |
| ਸਾਜ਼ | ਪਿਆਨੋ |

ਲੁਡਵਿਗ ਵਾਨ ਬੀਥੋਵਨ ਦੇ ਹਸਤਾਖਰ
**ਲੁਡਵਿਗ ਵਾਨ ਬੀਥੋਵਨ** (ਬਪਤਿਸਮਾ: 7 ਦਸੰਬਰ 1770 – 26 ਮਾਰਚ 1827) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਪਿਆਨੋ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ

ਬੀਥੋਵਨ ਦਾ ਦਾਦਾ ਵੱਡਾ ਲੁਡਵਿਗ ਵੈਨ ਬੀਥੋਵਨ ਬ੍ਰਾਬੈਂਟ ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੀਆਈ ਡਚੀ ਵਿੱਚ ਮੇਚੇਲੇਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦਾ ਫਲੇਮਿਸ਼ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੌਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਲੋਨ ਦੇ ਆਰਚਬਿਸ਼ਪ-ਇਲੈਕਟਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸੀ ਅਤੇ 1761 ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬੌਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਪੋਰਟਰੇਟ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ `ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ।

ਬੀਥੋਵਨ 1770 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਂ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਬਪਤਿਸਮਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 17 ਦਸੰਬਰ 1770 ਨੂੰ ਬਪਤਿਸਮਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ 16 ਦਸੰਬਰ 1770 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਦੰਤ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੜੇ ਸਖ਼ਤ ਮਜਾਜ਼ ਸਿਖਿਅਕ ਸਨ ਅਤੇ ਬੀਥੋਵਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਪਿਯਾਨੋ ਉੱਤੇ ਖੜਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਇਸ ਦਾਵੇ ਦਾ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। 1787 ਵਿੱਚ ਮੋਜਾਰਟ ਕੋਲੋਂ ਸਬਕ ਲਏ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਵਿਆਨਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੇਡਨ ਕੋਲ਼ੋਂ ਸਬਕ ਲਏ ਅਤੇ ਪਿਯਾਨੋ ਵਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪਈ। 1797 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਵਿਆਨਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਅੰਤਮ ਸਿੰਫਨੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰਟ ਦਿੱਤੀ। 56 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 26 ਮਾਰਚ 1827 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 29 ਮਾਰਚ 1827 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਜਨਾਜੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਹਜਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਉਮਰ ਤੰਗੀ ਵਿੱਚ ਕੱਟੀ। ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਸਮਫਨੀਆਂ, ਪੰਜ ਪਿਯਾਨੋ ਦੇ ਗਾਣੇ, ਇੱਕ ਵਾਇਲਿਨ ਦਾ ਦਰਦ ਭਰਿਆ ਗੀਤ, ਪਿਯਾਨੋ ਵਾਲੇ ਆਰਕੇਸਟਰਾ ਦੇ ਇੱਕੀ ਰਾਗ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਗਾਣੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ

ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਕਲੀਮਪੋਂਗ ਕਸਬਾ; ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਹਨ।
**ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ** ਬਾਹਰੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ *ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ* ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਮਤਲਬ 'ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ' ਹੈ। ਇਹ ਲੜੀ ਲਗਭਗ ੨,੪੦੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮੀ ਹੈ

## ਹਵਾਲੇ
# ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ

| ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ
मुरादाबाद ‏ مُرادآباد |
| --- |
| ਸ਼ਹਿਰ  |
| ਜਿਗਰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦੀ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦਾ ਗੇਟ |
| ਉਪਨਾਮ: ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ  |
| State | Uttar Pradesh |
| District | Moradabad |
| Established | 1625 |
| ਬਾਨੀ | ਰੁਸਤਮ ਖਾਨ |
| ਨਾਮ-ਆਧਾਰ | ਮੁਰਾਦ ਬਕਸ਼ |
| ਸਰਕਾਰ |
|  • MP | Kunwar Sarvesh Kumar Singh (BJP) |
|  • Mayor | Mrs. Beena Agrawal (BJP) |
|  • District Magistrate | Deepak Agarwal |
| ਖੇਤਰ |
|  • ਕੁੱਲ | 3,493 km2 (1,349 sq mi) |
| ਉੱਚਾਈ | 198 m (650 ft) |
| ਆਬਾਦੀ (2011) |
|  • ਕੁੱਲ | 8,89,810 |
|  • ਘਣਤਾ | 250/km2 (660/sq mi) |
| ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਂ | Moradabadi |
| Languages |
|  • Official | ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+5:30 (IST) |
| PIN | 244001 |
| Telephone code | 0591 |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | UP-21 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.moradabad.nic.in |

**ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ | ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ (ਐਨ.ਆਰ.) ਦਾ ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ

| ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁਧ |
| --- |
| ਤਸਵੀਰ:Map of Vedic।ndia.png ਮਹਾਭਾਰਤ ਮਹਾਕਾਵਿ ਦੀ ਹਥਲਿਖਤ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ, ਚਿਤਰ ਸਹਿਤ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ਮਿਤੀ | ਵਿਭਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ, 5600 ਈਸਾ ਪੂਰਵ-1000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ |
| ਥਾਂ/ਟਿਕਾਣਾ | ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਵਰਤਮਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ |
| ਨਤੀਜਾ |
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਹਾਰ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ |

 |
| Belligerents |
|
ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾਪਤੀ ਧ੍ਰਸ਼ਟਦਮਨ |
ਕੌਰਵ ਸੈਨਾਪਤੀ ਭੀਸ਼ਮ |
| Commanders and leaders |
|
ਧ੍ਰਸ਼ਟਦਮਨ **†** |
ਭੀਸ਼ਮ **†**,ਦ੍ਰੋਣ **†**,ਕਰਣ **†**, ਸ਼ਲ **†**,ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ |
| Strength |
|
7 ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ 15,30,900 ਸੈਨਿਕ |
11 ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ 24,05,700 ਸੈਨਿਕ |
| Casualties and losses |
|
ਕੇਵਲ 8 ਗਿਆਤ ਵੀਰ ਹੀ ਬਚੇ- ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਸਾਤਿਅਕੀ, ਯੁਯੁਤਸੁ |
ਕੇਵਲ 3 ਗਿਆਤ ਵੀਰ ਹੀ ਬਚੇ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰੀਆ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ |

**ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁਧ** ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਰੁ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਲਈ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤਦੇ ਸਾਰੇ'ਜਨਪਦਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੁਧ ਸੀ। ਇਸ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਿਸਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਰੂਪ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਭੀ ਭਾਗ ਲਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ

ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ| ਸਰਕਾਰੀ |
| ਏਜੰਸੀ ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1 ਜਨਵਰੀ 2015 (2015-01-01) |
| ਪੁਰਾਣੀ | * ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ
 |
| ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ | ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ |
| ਏਜੰਸੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ | * ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, Chairman
* ਅਰਵਿੰਦ ਪਨਾਗਰਿਆ, ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ
* ਬੀਬੇਕ ਡੇਬਰਾਇ, ਮੈਂਬਰ
* ਵੀ . ਕੇ . ਸਰਸਵਤ, ਮੈਂਬਰ
* ਰਮੇਸ਼ ਚਾਂਦ, ਮੈਂਬਰ
* ਅਮਿਤਾਬ ਕਾਂਤ, ਸੀਈਓ
 |
| ਉੱਪਰਲੀ ਏਜੰਸੀ | ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.niti.gov.in |

ਫਰਮਾ:ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ
**ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ** ਜਾਂ **ਭਾਰਤ ਕਾਇਆ-ਕਲਪ ਲਈ ਕੌਮੀ ਅਦਾਰਾ ਆਯੋਗ** (ਜਾਂ **ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ**) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚਾਰ-ਕੁੰਡ ਹੈ ਜੋ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਭਾਰਤ) ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਦਾ ਟੀਚਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਹਦਾ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਭਾਵ ਸਦਰ ਹੈ।

ਇਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਹੋਈ।

## ਬਣਤਰ

ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰ ਪਰਸਨ ਜਾ ਮੁਖੀਆ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰ ਤੇ ਇੱਕ ਉਪ ਮੁਖੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਅਯੋਗ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹਨ

#### ਟੀਮ ਇੰਡੀਆ ਹੱਬ

ਇਹ ਧੁਰਾ ਰਾਜਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ।

#### ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਹੱਬ

ਇਹ ਧੁਰਾ ਮਾਨੋ ਅਯੋਗ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ।

### ਹੰਢਣਸਾਰ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ

ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 17 ਹੰਢਣਸਾਰ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ (sustainable development goals SDG's) ਮਿੱਥੇ ਹਨ:

* ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਖਾਤਮਾ
* ਸਿਫਰ ਭੁੱਖ
* ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ
* ਉੱਤਮ ਸਿੱਖਿਆ
* ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰੀ
* ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਵੱਛਤਾ
* ਪੁੱਜਦਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ
* ਸੁਥਰਾ ਕੰਮ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਵਿਕਾਸ
* ਸਨਅਤਾਂ, ਆਵਿਸ਼ਕਾਰ ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
* ਘਟੀਆਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ
* ਹੰਢਣਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸਮਾਜ
* ਜਿਮੇਦਾਰ ਉਪਭੋਗ ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ
* ਸਰਗਰਮ ਵਾਤਾਵਰਨ
* ਪਾਣੀ ਥੱਲੇ ਜੀਵਨ
* ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੀਵਨ
* ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਦਾਰੇ
* ਟੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

## ਹਵਾਲੇ
# ਸਹਾਰਨਪੁਰ

ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਨੇੜੇ ਰੋਡ
 ਮਾਂ ਸ਼ਾਕੰਭਰੀ ਖੇਤਰ
**ਸਹਾਰਨਪੁਰ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਹੈ।

ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਤ ਸ਼ਾਹ ਹਾਰੂਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀਜ਼ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਆਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 100 ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ

ਈਦਗਾਹ ਮਸੀਤ (ਕੇਂਦਰ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਦਰ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵਦੇਵਾ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ (ਸੱਜੇ), 1988
**ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ** ਜਾਂ **ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਭੂਮੀ** ਮੱਲਾਪੁਰ, ਮਥੁਰਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਮਾਣਿਤ ਈਦਗਾਹ ਮਸੀਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।

ਇਹ ਸਥਾਨ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤਬਾਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ 1670 ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੁਆਰਾ। ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਈਦਗਾਹ ਮਸੀਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿੜ੍ਹੀ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਉਪਸਥਿਤ ਹੈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਮਸੀਤ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਨਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵਦੇਵਾ ਮੰਦਰ, ਗਰਭ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਭਾਗਵਤ ਭਵਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ

| ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ |
| --- |
|  |
| ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ | ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ |
| ਨਿਰਮਾਤਾ | ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ |
| ਸਿਤਾਰੇ | ਨਰਗਿਸ ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਕਨਹੀਆ ਲਾਲ ਕੁਮਕੁਮ ਚੰਚਲ ਮੁਕਰੀ ਸਿੱਦੀਕੀ ਗੀਤਾ |
| ਸੰਗੀਤਕਾਰ | ਨੌਸ਼ਾਦ |
| ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ | 25 ਅਕਤੂਬਰ 1957 |
| ਮਿਆਦ | 172 ਮਿੰਟ |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ |

**ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ** (ਉਰਦੂ: مدر انڈیا, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Mother India) 1957 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਨਰਗਿਸ, ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ, ਰਾਜੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਔਰਤ (1940) ਦਾ ਰੀਮੇਕ ਹੈ। ਇਹ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸ ਰਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਰਾਧਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਇੱਕ ਦੇਵੀ-ਸਰੂਪ ਉਦਹਾਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗੁੰਡੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਆਪ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਹਿਟ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ੧੯੫੮ ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਦਰ ਇੰਡੀਆ ਕਿਸਮਤ (1943), ਮੁਗ਼ਲ - ਏ - ਆਜ਼ਮ (1960) ਅਤੇ ਸ਼ੋਲੇ (1975) ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੁਨਿੰਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਵੇਖਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਭੇਜੀ ਗਈ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।

## ਅਦਾਕਾਰ

ਨਰਗਿਸ ਰਾਧਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਾਇਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ

ਸੁਨੀਲ ਦੱਤ ਬਿਰਜੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਦਾ ਬਾਗ਼ੀ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਕ ਡਾਕੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਮਾਸਟਰ ਸਾਜਿਦ ਬਾਲਕ ਬਿਰਜੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਰਾਮੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਨੇਕੀ ਦੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ

ਮਾਸਟਰ ਸੁਰੇਂਦਰ ਬਾਲਕ ਰਾਮੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮੂ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

ਕਨ੍ਹਈਆ ਲਾਲ ਸੁਖੀਲਾਲਾ "ਲਾਲਾ" ਬਾਨੀਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ

ਜਿਲੂ ਮਾਂ ਸੁੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਦੀ ਸੱਸ

ਕੁਮਕੁਮ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਾਮੂ ਦੀ ਪਤਨੀ

ਚੰਚਲ ਰੂਪਾ ਜੈਸਵਾਲ, ਸੁਖੀਲਾਲਾ ਦੀ ਧੀ

ਸ਼ੀਲਾ ਨਾਇਕ ਕਮਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ

ਮੁਕਰੀ ਸ਼ੰਬੂ ਜੈਸਵਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਕਮਲਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

ਸਿਤਾਰਾਦੇਵੀ ਹੋਲੀ ਡਾਂਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ

ਅਜ਼ਰਾ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਧੀ

ਹੇਠ ਦੱਸੇ ਅਦਾਕਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ
* ਸਿੱਦੀਕੀ, ਰਾਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਫਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ, ਗੀਤਾ, ਹਮੀਦਾ, ਮਸਤਾਨ, ਨਵਾਬ ਖਾਨ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਐਲੇਕ
# ਹਾਜੀ ਮਸਤਾਨ

| ਹਾਜੀ ਮਸਤਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | (1926-03-01)1 ਮਾਰਚ 1926 ਰਾਮਾਨਾਥਮਪੁਰਮ, ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰਾਂਤ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ (ਹੁਣ ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ) |
| ਮੌਤ | 25 ਜੂਨ 1994(1994-06-25) (ਉਮਰ 68) ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ |
| ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲ | ਭਾਰਤੀਅ ਮਿਨੋਰੀਟੀਜ ਸੁਰੱਖਸ਼ਾ ਮਹਾਸੰਘ |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | ਸਫ਼ਰਾ ਬਾਈ |
| ਬੱਚੇ | 3 |

**ਮਸਤਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ** (1 ਮਾਰਚ 1926 – 25 ਜੂਨ 1994) ਨੂੰ **ਹਾਜੀ ਮਸਤਾਨ** ਜਾਂ **ਸੁਲਤਾਨ ਮਿਰਜ਼ਾ** ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ, ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬੰਬਈ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ 1960 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1980 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਾਫੀਆ ਗੈਂਗ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਦਨਾਮ ਤਿਕੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਤਿਕੜੀ ਵਿਚ ਪਠਾਨ ਗੈਂਗ ਦੇ ਕਰੀਮ ਲਾਲਾ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੈਂਗ ਨੇਤਾ ਵਰਦਰਾਜਨ ਮੁਦਲੀਆਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਸਤਾਨ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤਸਕਰੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕੀਤੀ।

ਮਸਤਾਨ ਇੱਕ ਚਲਾਕ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਚਲਾਕ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਵਿਰੋਧੀ ਗੈਂਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਲਾਲਾ, ਮੁਦਲੀਆਰ, ਹਸਨ ਪਟਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਸੁਪਰੀਮੋ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਸਨ।

ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਮਸਤਾਨ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਸਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਮਸਤਾਨ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਫੀਆ ਡਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ, ਚਿੱਟੇ ਜੁੱਤੇ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਰਸਡੀਜ਼ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਸਟਾਈਲ ਆਈਕਨ" ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਸਤਾਨ ਨੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਹਾਜੀ ਮਸਤਾਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ