Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਸੁਨੀਤਾ ਜੈਨ

| ਸੁਨੀਤਾ ਜੈਨ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | 13 ਜੁਲਾਈ 1940 ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਹਰਿਆਣਾ, ਭਾਰਤ |
| ਮੌਤ | 11 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ |
| ਸਿੱਖਿਆ | BA, MA, PhD |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਕਵੀ, ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਵਿਦਵਾਨ |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1962 ਤੋਂ |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | ਆਦਿਸ਼ਵਰ ਲਾਲ ਜੈਨ |
| ਪੁਰਸਕਾਰ | ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਦਿ ਵਰਲੈਂਡ ਅਵਾਰਡ (1969), ਮੈਰੀ ਸੈਂਡੋਜ਼ ਪ੍ਰੇਰੀ ਸ਼ੂਨਰ ਫਿਕਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਥਾਨ ਅਵਾਰਡ, ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਦੀ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਨਿਰਾਲਾ ਨਮਿਤ ਅਵਾਰਡ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨਮਾਨ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਵਰਮਾ ਸਨਮਾਨ, ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ ਅਵਾਰਡ, ਬ੍ਰਹਮੀ ਸੁੰਦਰੀ ਅਵਾਰਡ , ਸੁਲੋਚਿਨੀ ਲੇਖਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਸਾਹਿਤ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ (2015),
ਡੀ.ਲਿਟ. ਬਰਧਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 2015 |

**ਸੁਨੀਤਾ ਜੈਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sunita Jain;** 1940–2017) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਛੋਟੀ-ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਜੈਨ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ *ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਕੋਲੋਨੀਅਲ ਲਿਟਰੇਚਰਜ਼ ਦੇ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦ ਵਰਲੈਂਡ ਅਵਾਰਡ (1969) ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਸੈਂਡੋਜ਼ ਪ੍ਰੇਰੀ ਸ਼ੂਨਰ ਫਿਕਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ (1970 ਅਤੇ 1971) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੇਕੇ ਬਿਰਲਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਾਰਜ ਲਈ ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡੀ.ਲਿਟ. ਬਰਧਵਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਅਵਾਰਡ

ਉਸਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਨੇਬਰਾਸਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਦ ਵਰਲੈਂਡ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 1970 ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਰੀ ਸੈਂਡੋਜ਼ ਪ੍ਰੇਰੀ ਸ਼ੂਨਰ ਫਿਕਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1979 ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਥਾਨ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 1996 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਦੀ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਿਰਾਲਾ ਨਮਿਤ ਅਵਾਰਡ (1980), ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਨਮਾਨ (1996), ਮਹਾਦੇਵੀ ਵਰਮਾ ਸਨਮਾਨ (1997), ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ ਅਵਾਰਡ, ਬ੍ਰਹਮੀ ਸੁੰਦਰੀ ਅਵਾਰਡ, ਸੁਲੋਚਿਨੀ ਲੇਖਕ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਯੂਪੀ ਸਾਹਿਤ ਭੂਸ਼ਣ ਅਵਾਰਡ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਕੇਕੇ ਬਿਰਲਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਕਸ਼ਮਾ* ਲਈ ਵਿਆਸ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਜੈਨ ਦੀ 11 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਖੂਨ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸੁਨੀਤਾ ਜੈਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ, ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ, ਨਿੱਜੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਐਂਡ ਲਿਟਰੇਰੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਰਕਾਈਵਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ:  Archived 2023-03-10 at the Wayback Machine. ।

 ਸੁਨੀਤਾ ਜੈਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ, 2004 ਤੋਂ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
## ਹਵਾਲੇ
# ਗਦੂਲ ਸਿੰਘ ਲਾਮਾ

**ਸਾਨੂ ਲਾਮਾ** ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ **ਗਦੂਲ ਸਿੰਘ ਲਾਮਾ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਲਪ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਪੇਸ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਾਨੂ ਲਾਮਾ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਅਸਾਮੀ ਅਤੇ ਉੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1993) ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿੱਕਮ ਭਾਨੂ ਪੁਰਸਕਰ, ਡਾ. ਸ਼ੋਵਾ ਕਾਂਤੀ ਥੈਗਿਮ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਦਨ ਬਾਈਖਨਮਾਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ 2005 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿੱਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ

ਗਦੂਲ ਸਿੰਘ ਲਾਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1939 ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਦੇ ਗੰਗਟੋਕ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਨ ਘੀਸਿੰਗ ਅਤੇ ਫੁਲਮਈਆ ਘੀਸਿੰਗ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1956 ਵਿੱਚ ਸਰ ਤਿਆਸ਼ੀ ਨਾਮਗਿਆਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਮੌਜੂਦਾ ਤਾਸ਼ੀ ਨਾਮਗਿਆਲ ਅਕੈਡਮੀ) ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ *7 ਸਾਲਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ* ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਰਦਵਾਨ ਦੀ ਐਮਬੀਸੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਤੋਂ 1959 ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਕਮ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 38 ਸਾਲ ਉਥੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਲਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਰਸ਼ਮੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਐਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ ਸਥਾਨਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ *ਛਾਂਗਿਆ* ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਕਥਾ ਸੰਪਦ,* 1971 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਤਜਵੀਜ਼ ਪਾਠ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1981 ਵਿੱਚ *ਗੋਜਿਕਾ* ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ *ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ* ਛਪਿਆ। ਮਗਰਲੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨਾਵਲ, *ਹਿਮਲਚੁਲੀ ਮਨੀਤੀਰਾ*, ਇੱਕ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, *ਆਂਗਣ ਪਰਾਤੀਰਾ*, ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, *ਜਹਾਂ ਬਾਗਛਾ ਤੀਸਤਾ ਰੰਗਿਤ* ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਧਾਰਮਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ, *ਭਗਵਾਨ ਭੀਧਾ ਜੀਵਨ ਰਾ ਦਰਸ਼ਨ* ਅਤੇ *ਗੁਰੂ* *ਪਦਮਸੰਭਵ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ*।

## ਹਵਾਲੇ
# ਵਿਨੋਦ ਦੁਆ

| ਵਿਨੋਦ ਦੁਆ |
| --- |
| ਦੁਆ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ |
| ਜਨਮ | ਵਿਨੋਦ ਦੁਆ (1954-03-11)11 ਮਾਰਚ 1954 ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ |
| ਮੌਤ | 4 ਦਸੰਬਰ 2021(2021-12-04) (ਉਮਰ 67) |
| ਸਿੱਖਿਆ | ਹੰਸ ਰਾਜ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਜਰਨਲਿਜਮ |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | ਪਦਮਾਵਤੀ |
| ਪੁਰਸਕਾਰ | ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਬੀ ਡੀ ਗੋਇੰਕਾ ਅਵਾਰਡ |

**ਵਿਨੋਦ ਦੁਆ**  (11 ਮਾਰਚ 1954 - 4 ਦਸੰਬਰ 2021) ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪਰੋਗਰਾਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ, ਸਿੰਗਲ-ਚੈਨਲ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਬਹੁ-ਚੈਨਲ ਟ੍ਰਾਂਸੈਸ਼ਨਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਟੀਵੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੰਟੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵੈਟਰਨ, ਵਿਨੋਦ ਦੂਆ ਇੱਕ ਐਂਕਰ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ, ਚੋਣ ਮਾਹਿਰ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ।

ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2008 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਵਿਨੋਦ ਦੁਆ ਦੀ ਮੌਤ 4 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ 67 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪਦਮਾਵਤੀ (ਛੀਨਾ) ਦੁਆ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੋਈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ

| ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ |
| --- |
| ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ |
| ਜਨਮ | 3 August 1936 ਉਡੁਪੀ, ਕਰਨਾਟਕ |
| ਮੌਤ | 13 December 2020 ਅੰਬਲਪੜੀ, ਉਡੁਪੀ, ਕਰਨਾਟਕ |
| ਪੁਰਸਕਾਰ | ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ (2009) |
|  |
| ਖੇਤਰ | ਭਾਰਤ |
| ਸਕੂਲ | ਦਵੈਤ ਵੇਦਾਂਤ |
| ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ | ಇರವು ಸಂಪತ್ತಲ್ಲ, ಇರವಿನ ಅರಿವು ಸಂಪತ್ತು |
|  |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | anandamala.org |

**ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ** (3 ਅਗਸਤ 1936 - 13 ਦਸੰਬਰ 2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜੋ ਵੇਦ ਭਾਸ਼ਿਆ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਭਾਸ਼ਿਆ, ਮਹਾਭਾਰਤ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਸ਼ਿਆ ਜਾਂ ਵੇਦ ਸੁਕਤਸ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਸ਼ਤ ਰੁਦਰਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਸੂਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਿਆ, ਗੀਤਾ ਭਾਸ਼ਿਆ ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਕਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ

ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅੱਜ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਡੂਪੀ ਦੇ ਬੰਨੰਜੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ 3 ਅਗਸਤ, 1936 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤਾਕਾਕੇਸਰੀ ਨਰਾਇਣਚਾਰਿਆ ਹੇਠ ਵੈਦਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਲੀਮਾਰੁ ਮਥਾ ਦੇ ਵਿੱਦਿਆਮਾਨਿਆ ਤੀਰਥ ਸਵਾਮੀਜੀ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆਮੁਦਰਾ ਤੀਰਥਾ ਸਵਾਮੀਜੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੇਜਵਾੜਾ ਮਥਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।

## ਮੌਤ

ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਉਡੁਪੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ 13 ਦਸੰਬਰ, 2020 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 85 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਦਵੈਤ
* ਉਡੂਪੀ ਦਾ ਅਸ਼ਟ ਮਥਾਸ

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* (“ਗੋਵਿੰਦਮਾਲਾ : ਡਾ. ਬਨਨੇਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਕਰੀਆ ਦਾ ਫ਼ਿਲਾਸਫੀ ਭਾਸ਼ਣ ", ਇਹ ਇਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ ਹੈ. ਸਾਰੇ ਆਤਮਿਕ ਚਾਹਵਾਨਾਂ, ਆਚਾਰੀਆ ਦੇ ਹਰੇਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼. ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ. . . . )
* ਤਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰੀ ਅਚਾਰੀਯਾਰੂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਹਨ)
* ਮੰਡੁਕੋਪਨੀਸ਼ਾਤ ਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਲੜੀ
* ਗੁਰੂ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ - ਪ੍ਰੋ. ਈਸਟਨ ਸਰਵਵੂਲ ਗਰੰਥਾਂ ਦੀ ਇਮੇਜਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਬੰਨਾਨਜੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ
* ਬੱਨੰਨੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ ਇੰਟਰਵਿview, 'ਕੀ ਹੰਕਾਰ ਇਕ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ?' Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
* ਵੀ ਐਨ ਐਨ ਵਰਲਡ - ਸ਼੍ਰੀ ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿ.
* madhva.net - shri Bannanje ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ
* ਵਿਦਿਆਵਾਚਸਪਾਠੀ, ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਬੰਨਣਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਅਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ "ਭਾਗਵਦਗੀਥ" ਤੇ ਪ੍ਰਵਚਨ
* ਸ਼੍ਰੀ ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਆਡੀਓ ਕਲਿੱਪ -1
* ਸ਼੍ਰੀ ਬੰਨੰਜੇ ਗੋਵਿੰਦਾਚਾਰੀਆ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਆਡੀਓ ਕਲਿੱਪ -2
# ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ

| ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ |  (1948-08-19) 19 ਅਗਸਤ 1948 ਡਾ: ਧਰਮਬੀਰ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀਤਰਨਤਾਰਨ, ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ |
| ਪੇਸ਼ਾ | Cell Biologist Educationist |

**ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਸੈੱਲ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਖਨਊ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਉੱਨਤ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 240 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ, ਅਤੇ 22 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ *ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ* ਅਤੇ *ਬਾਇਓਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੇ ਰੁਝਾਨ* ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਦਮੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਇੰਡੀਆ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦਾ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2009 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਜੀਵਨੀ

 ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੇਂਦਰ
ਰਣਬੀਰ ਚੰਦਰ ਸੋਬਤੀ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਇੰਸ (ਬੀਐਸਸੀ) ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ (ਐਮਐਸਸੀ) ਅਤੇ 1974 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਪੀਐਚਡੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸੇ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਆਪਣੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਉਸਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1974 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਲਮਾ ਮੇਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਨ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 28 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਿਊਰੇਟਰ (1975-1976), ਲੈਕਚਰਾਰ (1976-1985), ਰੀਡਰ (1985-1994) ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਬਾਇਓਲੋਜੀ (1994-2006) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਰਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰ 1976-1980 ਅਤੇ 1983-1985 ਵਿੱਚ ਮਿਆਮੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵਾਸੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮਿਆਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ 1983 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਇਨ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਦਾ ਕੋਰਸ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ

2006 ਵਿੱਚ, ਸੋਬਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ 2012 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਅਲੂਮਨੀ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (1998-1999) ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ (2001-2004) ਦੇ ਡੀਨ ਵਜੋਂ, UGC ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ ਕਾਲਜ (2004-2006) ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ 2018 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਇੰਸ ਕਾਂਗਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਜੰਮੂ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ 101ਵਾਂ ਸਲਾਨਾ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਐਨ.ਆਰ.ਡੀ.ਸੀ.) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਐਂਡ ਐਕ੍ਰੀਡੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ (ਐਨਏਏਸੀ), ਬੰਗਲੌਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ NAAC ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, *ਜ਼ਹੀਰ ਸਾਇੰਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ* ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

ਸੋਬਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵਿਪਿਨ ਖਿੰਦਗੀ ਨਾਲ 8 ਅਕਤੂਬਰ 1975 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਿਊਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਇੰਸ ਕਾਂਗਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
* ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

## ਹਵਾਲੇ
# ਅੰਵਿਤਾ ਅੱਬੀ

**ਅੰਵਿਤਾ ਅੱਬੀ** (ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 1949) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ

ਅੰਵਿਤਾ ਅੱਬੀ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 1949 ਨੂੰ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1968 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਬੀ. ਏ. ਹੋਨਸ) ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਰੈਂਕ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1975 ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇਥਾਕਾ, ਯੂਐਸਏ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਵਿਰਾਸਤ

ਮਹਾਨ ਅੰਡਮਾਨੀ ਜੋੜਾ-ਇੱਕ 1876 ਦੀ ਤਸਵੀਰ
ਅੱਬੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅੰਡਮਾਨੀ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਨਾਹੀਦ ਆਬਿਦੀ

**ਨਾਹੀਦ ਆਬਿਦੀ** ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜੀਵਨੀ

ਨਾਹੀਦ ਆਬਿਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 1961 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ, ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਆਬਿਦੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕਮਲਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੇਵੀ ਡਿਗਰੀ ਕਾਲਜ, ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ.

ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ - ਅਹਿਤੇਸ਼ਾਮ ਆਬਿਦੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੀਟ ਵਾਰਾਣਸੀ ਚਲੀ ਗਈ।ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ (MGKV) ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਪੀਐਚਡੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ *ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦਾ ਸਵਰੂਪ* ( *ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ* ) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਥੀਸਿਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 1993

2005 ਵਿੱਚ, ਆਬਿਦੀ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਸਕੀਮ 'ਤੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਈਆਂ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਮੈਂ ਰਹੀਮ* ਸੀ - ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ, ਅਬਦੁਲ ਰਹੀਮ ਖਾਨ-ਏ-ਖਾਨਾ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਝੁਕਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਦੇਵਲਾਯਸਯ ਦੀਪਾ*, ਕਵੀ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ *ਚੈਰਾਗ-ਏ-ਦਾਇਰ* ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ *ਸਿਰ-ਏ-ਅਕਬਰ*, 50 ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ, ਜਿਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੁਆਰਾ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਦੁਆਰਾ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੂਫੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਾਹੀਦ ਆਬਿਦੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਏਹਿਤੇਸ਼ਾਮ ਆਬਿਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਸ਼ਿਵਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀਡੀਏ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਪੂਰਨਨਾਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਭਾਵਨਾ ਸੋਮਾਇਆ

**ਭਾਵਨਾ ਸੋਮਾਇਆ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 1978 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਰਿਪੋਰਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਫਿਲਮੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਖਰਕਾਰ, ਉਹ 2000 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, *ਸਕ੍ਰੀਨ* ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ 'ਤੇ 13 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ *ਸਲਾਮ ਬਾਲੀਵੁੱਡ* (2000), *ਦ ਸਟੋਰੀ ਸੋ ਫਾਰ* (2003) ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤਿਕੜੀ, *ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ - ਦ ਲੀਜੈਂਡ* (1999), *ਬੱਚਨਲੀਆ - ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ* (2009) ਅਤੇ *ਅਮਿਤਾਭ ਲੈਕਸੀਕਨ* (2011) ਦਾ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ

ਸੋਮਾਇਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਬੱਚੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਾਯਨ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਅਵਰ ਲੇਡੀ ਆਫ਼ ਗੁੱਡ ਕਾਉਂਸਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਧੇਰੀ ਵੈਸਟ ਦੇ *ਵੱਲਭ ਸੰਗੀਤਾਲਿਆ* ਵਿੱਚ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਲਾਅ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ, ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਲਐਲਬੀ (ਅਪਰਾਧ ਵਿਗਿਆਨ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕੇਸੀ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ।

 ਭਾਵਨਾ ਸੋਮਾਇਆ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਜਯਾ ਪ੍ਰਦਾ ਵਪਾਰਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ *ਬਲਾਕਬਸਟਰ*, 2012 ਦੇ ਲਾਂਚ ਮੌਕੇ।
 *ਸੱਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ* ਸੀਰੀਜ਼, 2012 ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰਨ ਲਈ 92.7 BIG FM ਸਟੂਡੀਓ ਵਿਖੇ ਭਾਵਨਾ ਸੋਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਮਿਰ ਖਾਨ ।
## ਹਵਾਲੇ
# ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ

ਘਰੇਲੂ ਆਈਟਮਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ "Matchstick Mecanno" ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸ੍ਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ
**ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ** ਭਾਰਤ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਕਾਢਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਪਸਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਕਾਨਪੁਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਲਕੋ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਝੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪੂਨਾ ਦਾ ਇੰਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਸਟਰੋਨਾਮੀ ਐਂਡ ਐਸਟਰੋਫਿਜਿਕਸ ਨਾਮਕ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿਖਾਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ, ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 150 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਸ‍ਤੇ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਪੁਖ‍ਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਸਨੂੰ ਜਨੂੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤਰਕੀਬਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇਟ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਲਾਭਦਾਇਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਹਨ।

ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਭਿੰਨ‍‍ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਚੁਨਿੰਦਾ ਪੁਸ‍ਤਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਭਿਆਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਸੰਪਾਦਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਪਗ ਚਾਰ ਸੌ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੀਡੀਐਫ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਾਇਟ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਅਤੀਰਿਕ‍ਤ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਵਿਸ‍ਤ੍ਰਤ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਇੱਥੇ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ- ਪੰਝੀ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਖਿਡੌਣੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਕੀਰ ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਬਾਲ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਹਿੰਦੀ) (A million books for a Billion People)
* ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਬਾਲ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਹਿੰਦੀ) Archived 2014-06-16 at the Wayback Machine.
* ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਬਹਾਨੇ
* ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਾਲਘਰ -f or popularising science through childrens toys.
* ? tInput = d23 Citation for Distinguished Alumnus Award Archived 2013-05-01 at the Wayback Machine. from Indian Institute of Technology Kanpur in 2001.
* Arvind Gupta receiving Archived 2010-11-11 at the Wayback Machine. the TWAS award from Dr Manmohan Singh, the Prime Minister of India.
* ਅੱਜ ਵਿਗਿਆਨ ਸ਼ਿ‍ਪਲ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੀਕ-ਚੂਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। (ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ)
* ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ (ਅਰਵਿੰਦ ਗੁਪਤਾ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ)
# ਦਮਯੰਤੀ ਬੇਸ਼ਰਾ

**ਦਮਯੰਤੀ ਬੇਸ਼ਰਾ** ਇੱਕ ਸੰਤਾਲੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੋਜਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਥਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੰਤਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ *ਕਰਮ ਦਾਰ* ਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1994 ਵਿੱਚ *ਜੀਵੀ ਝਰਨਾ* ਉਸਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ

* **2009:** 2009 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* **2020:** ਸੰਥਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਅਸਵਥੀ ਥਿਰੂਨਲ ਗੌਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ

| ਅਸਵਥੀ ਥਿਰੂਨਲ ਗੌਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | ਤਰਾਵਣਕੋਰ |
| ਕਲਮ ਨਾਮ | ਗੌਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ |
| ਕਿੱਤਾ | ਲੇਖਿਕਾ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | ਭਾਰਤੀ |
| ਨਾਗਰਿਕਤਾ | ਭਾਰਤ |
| ਕਾਲ | 1994- ਵਰਤਮਾਨ |
| ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਵਾਰਡ | ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ 2024 |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ |
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਾਖਮ ਨਲ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਰਾਜਾ ਰਾਜਾ ਵਰਮਾ
​ ​(ਵਿ. 1963⁠–⁠2005)​ |
| ਬੱਚੇ | 3 |

**ਅਸਵਥੀ ਥਿਰੂਨਲ ਗੋਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ** (ਜਨਮ 1945) ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਦਸ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। ਅਸਵਤੀ ਥਿਰੂਨਲ ਤਰਾਵਣਕੋਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਜਾ ਚਿਥਿਰਾ ਥਿਰੂਨਲ ਬਲਰਾਮ ਵਰਮਾ ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2024 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਜਨਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਅਸਵਥੀ ਥਿਰੂਨਲ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜੁਲਾਈ, 1945 ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕਾਰਤਿਕਾ ਥਿਰੂਨਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਅਤੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਜੀਵੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਵਿਤੋਮ ਥਿਰੂਨਲ ਰਾਮਾ ਵਰਮਾ (1938-1944), ਪੂਯਮ ਥਿਰੂਨਲ ਗੋਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਬਾਈ (1942) ਅਤੇ ਮੂਲਮ ਥਿਰੂਨਲ ਰਾਮਾ ਵਰਮਾ (1949), ਤ੍ਰਾਵਣਕੋਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵੰਸ਼ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਐਂਗਲੋ-ਇੰਡੀਅਨ ਟਿਊਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ 1966 ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਕੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।

### ਵਿਆਹ

1963 ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਅਸਵਥੀ ਥਿਰੂਨਲ ਨੇ 26 ਸਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਖਮ ਨਲ ਸੁਕੁਮਾਰਨ ਰਾਜਾ ਰਾਜਾ ਵਰਮਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਤਿਰੂਵੱਲਾ ਦੇ ਪਾਲਿਆਕਾਰਾ ਵੈਸਟ ਪੈਲੇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਈ ਧੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਵਰਮਾ ਦੀ 30 ਦਸੰਬਰ, 2005 ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਮੁਰਾਲਰਾਮਾਇਣ ਪ੍ਰੋਲੋਗ
* ਓਨਮ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ-(1)-ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਸਵਤੀ ਥਿਰੂਨਲ Youtube.com
# ਸ਼ੀਨ ਕਾਫ਼ ਨਿਜ਼ਾਮ

**ਸ਼ੀਨ ਕਾਫ਼ ਨਿਜ਼ਾਮ**, ਜੋਧਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1945 ਜਾਂ 1946 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵੇਲ਼ੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵ ਕਿਸ਼ਨ ਬਿੱਸਾ ਹੈ। ਸ਼ੀਨ ਕਾਫ਼ ਨਿਜ਼ਾਮ ਉਸਦਾ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ *ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਗ਼ਾਲਿਬ* ਅਤੇ *ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਮੀਰ* ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਸਾਹਿਤਕ ਕੈਰੀਅਰ

ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੇ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

* *ਲਮ੍ਹੋਂ ਕਾ ਸੈਲਾਬ*
* *ਦਸ਼ਤ ਮੇਂ ਦਰਿਆ*
* *ਨਾਦ*
* *ਸਾਯਾ ਕੋਈ ਲੰਬਾ ਨ ਥਾ*
* *ਬਯਾਜ਼ੇਂ ਖੋ ਗਈ ਹੈਂ*
* *ਗੁਮਸ਼ੁਦਾ ਦੈਰ ਕੀ ਗੂੰਜਤੀ ਘੰਟੀਆਂ*
* *ਰਸਤਾ ਯੇ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ*
* ਔਰ ਭੀ ਹੈ ਨਾਮ ਰਾਸਤੇ ਕਾ
* ਸਾਇਉਂ ਕੇ ਸਾਏ ਮੇਂ

ਨਿਜ਼ਾਮ ਦੇ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ *ਗੁਮਸ਼ੁਦਾ ਦੈਰ ਕੀ ਗੂੰਜਤੀ ਘੰਟੀਆਂ* *ਨੂੰ* ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ 2010 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ਼ਿਆ।

ਨਿਜ਼ਾਮ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਮਖਮੂਰ ਸਈਦੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ *ਭੀੜ ਮੇਂ ਅਕੇਲਾ* । ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਉਰਦੂ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੋਜ ਵਿਦਵਾਨ "ਅੱਲਾਮਾ ਕਾਲੀਦਾਸ ਗੁਪਤਾ ਰਿਜ਼ਾ" 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ "ਗ਼ਾਲਿਬੀਅਤ ਔਰ ਗੁਪਤ ਰਿਜ਼ਾ" ਉਸਨੇ ਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਡਰਨ ਉਰਦੂ ਕਵੀ "ਮੀਰਾ ਜੀ" ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ "ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ" ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਨਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਆਲੋਚਨਾ

* "ਲਫ਼ਜ਼ ਦਰ ਲਫ਼ਜ਼"
* "ਮਨੀ ਦਰ ਮਨੀ"
* "ਤਜ਼ਕੀਰਾ ਮਸੀਰ ਸ਼ੋਰਾ ਏ ਜੋਧਪੁਰ"

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਉਰਦੂ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
# ਟੀ. ਕੇ. ਕਾਲਾ

**ਟੀ. ਕੇ. ਕਾਲਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **T. K. Kala**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ, ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਕਲਾਮਮਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸ਼ਨਮੁਗਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ

ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸ਼ਨਮੁਗਸੁੰਦਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਪਸੰਦ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਏਪੀ ਨਾਗਾਰਾਜਨ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ "ਅਗਥਿਆਰ" ਵਿੱਚ "ਥੈਇਰ ਸਿਰੰਧਾ ਕੋਵਿਲਮ ਇਲੈ" ਗੀਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ *ਗਿੱਲੀ* (2004) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਫਿਲਮਾਂ

| ਸਾਲ | ਫਿਲਮ | ਭੂਮਿਕਾ | ਨੋਟਸ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2004 | *ਘੀਲੀ* | ਮੁਥੁਪਾਂਡੀ ਦੀ ਮਾਂ |  |
| 2005 | *ਕਸਤੂਰੀ ਮਾਨ* |  |  |
| 2006 | *ਵੇਇਲ* |  |  |
| 2008 | *ਕੁਰੁਵੀ* | ਪਾਰਵਤੀ, ਵੇਲੂ ਦੀ ਮਾਂ |  |
| *ਪਿਰੀਵੋਮ ਸੰਤਿਪਪੋਮ* | ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ, ਨਟੇਸਨ ਦੀ ਮਾਂ |  |
| 2009 | *ਨੀ ਉਨੈ ਅਰਿੰਧਾਲ* | ਗੋਪਾਲ ਦੀ ਮਾਤਾ |  |
| 2009 | *ਮਾਸੀਲਾਮਣੀ* |  |  |
| 2010 | *ਮਾਗੀਝਚੀ* | ਕੁਟੀਮਾਈ |  |
| 2014 | *ਕਾਦੂ* | ਵੇਲੂ ਦੀ ਮਾਂ |  |
| 2015 | *ਆਈ* | ਲਿੰਗੇਸਨ ਦੀ ਮਾਂ |  |

## ਹਵਾਲੇ
# ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ

| **ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ** Kuala Lumpur كوالا لومڤور
 |
| --- |
| **ਨਕਸ਼ਾ** | **ਚਿੰਨ੍ਹ** |
|  |
|  |
|  |
| **ਝੰਡਾ** |
|  |
|  |
| **ਦੇਸ਼** |  ਮਲੇਸ਼ੀਆ |
| **ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ** | ﻿ / ﻿ |
| **ਸਥਾਪਤ** | 1857 |
| **ਖੇਤਰਫਲ:** |  |
| - ਕੁੱਲ | 243,65 ਕਿ ਮੀ² |
| **ਉੱਚਾਈ** | 21,95 ਮੀਟਰ |
| **ਅਬਾਦੀ:** |  |
| - ਕੁੱਲ (2007) | 1 887 674 |
| - ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ | 7 388/ਕਿ ਮੀ² |
| - ਮੈਟਰੋਪਾਲਿਟੀਨ ਖੇਤਰ | 7 200 000 |
| **ਟਾਈਮ ਜ਼ੋਨ** | MST - UTC +1 |
| **ਮੇਅਰ** | ਡਟੂਕ ਅਬਦੁਲ ਹਕੀਮ ਬੋਰਹਾਨ |
| **ਸਰਕਾਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ** | *Kuala Lumpur* Archived 2007-05-07 at the Wayback Machine. |

**ਕੁਆਲਾ ਲੁੰਪੁਰ** ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ 243 ਕਿਲੋਮੀਟਰ² ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2012 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1.6 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਇਹ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।

ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1998 ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾ ਲਮਪੁਰ ਨੇ ਕਾੱਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਜ਼ੁਬਿਨ ਗਰਗ

| ਜ਼ੁਬਿਨ ਗਰਗ |
| --- |
| ਗਰਗ 2007 ਵਿੱਚ |
| ਜਨਮ | ਜ਼ੁਬਿਨ ਬੋਰਠਾਕੁਰ (1972-11-18)18 ਨਵੰਬਰ 1972 ਤੁਰਾ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਭਾਰਤ |
| ਮੌਤ | 19 ਸਤੰਬਰ 2025(2025-09-19) (ਉਮਰ 52) ਸਿੰਗਾਪੁਰ |
| ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ | ਸਕੂਬਾ ਡਾਈਵਿੰਗ |
| ਪੇਸ਼ਾ | * ਗਾਇਕ
* ਗੀਤਕਾਰ
* ਸੰਗੀਤਕਾਰ
* ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ
* ਗੀਤਕਾਰ
* ਬਹੁ-ਸਾਜ਼ਵਾਦਕ
* ਅਦਾਕਾਰ
* ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
* ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ
* ਕਵੀ
 |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1992–2025 |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ |
ਗਰਿਮਾ ਸੈਕੀਆ ਗਰਗ ​(ਵਿ. 2002)​ |
| **ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ** |
| ਉਰਫ਼ | * ਗੋਲਡੀ
* ਲੁਇਟਕੋਂਥੋ
 |
| ਮੂਲ | ਜੋਰਹਟ, ਅਸਾਮ, ਭਾਰਤ |
|  |

**ਜ਼ੁਬਿਨ ਗਰਗ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Zubeen Garg;** ਜਨਮ ਨਾਮ: **ਜ਼ੁਬਿਨ ਬੋਰਠਾਕੁਰ**, 18 ਨਵੰਬਰ 1972 – 19 ਸਤੰਬਰ 2025) ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਾਮੀ, ਬੰਗਾਲੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਇਆ, ਅਤੇ 40 ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਨੂਪ੍ਰਿਆ ਮਨੀਪੁਰੀ, ਆਦਿ, ਬੋਰੋ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਗੋਲਪਾਰੀਆ, ਕੰਨੜ, ਕਰਬੀ, ਖਾਸੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਮਿਸਿੰਗ, ਨੇਪਾਲੀ, ਉੜੀਆ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਸਿੰਧੀ, ਤਾਮਿਲ, ਤੇਲਗੂ, ਤਿਵਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਸਾਜ਼ਵਾਦਕ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦਲਹਾਰੀ, ਢੋਲ, ਦੋਤਾਰਾ, ਢੋਲ, ਗਿਟਾਰ, ਹਾਰਮੋਨਿਕਾ, ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ, ਮੈਂਡੋਲਿਨ, ਕੀਬੋਰਡ, ਤਬਲਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਕਸ਼ਨ ਸਾਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ 12 ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਸਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਾਇਕ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਜ਼ੁਬਿਨ ਗਰਗ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ
* ਜ਼ੁਬਿਨ ਗਰਗ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ