Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਆਨੰਦ ਰਾਜ ਆਨੰਦ

| ਅਨੰਦ ਰਾਜ ਅਨੰਦ |
| --- |
| ਆਨੰਦ ਰਾਜ ਆਨੰਦ (ਸੱਜੇ) ਏਕੋਨ ਨਾਲ ਸਾਲ 2014 ਦੌਰਾਨ |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ |  (1961-11-08) 8 ਨਵੰਬਰ 1961 ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ |
| ਮੂਲ | ਦਿੱਲੀ |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | Film score |
| ਕਿੱਤਾ | ਗੀਤਕਾਰ, ਫਿਲਮੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1995–ਵਰਤਮਾਨ |

**ਆਨੰਦ ਰਾਜ ਆਨੰਦ** ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਂਟੇ (2003) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਆਨੰਦ ਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ੮ ਨਵੰਬਰ ੧੯੬੧ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਵੈਲਰਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1995 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸੰਚਾਰ ਤਕਨੀਕੀ

```
ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਕਸਰ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਦੇ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਿਆਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿੱਚ ਦੂਰਸੰਚਾਰ (ਟੇਲੀਫੋਨ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲੇਸ ਸੰਕੇਤਾਂ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਈਸੀਟੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹਾਰਡਵੇਯਰ ਦੋਨਾਂ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਫਟਵੇਯਰ ਸਹਿਤ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂੱਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਈਸੀਟੀ (ICT) ਵਿੱਚ ਆਈਟੀ (IT) ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਦੂਰਭਾਸ਼ ਸੰਚਾਰ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੀਡਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਡਯੋ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪ੍ਰਮਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ 1997 ਵਿੱਚ ਡੇਨਿਸ ਸਟੀਵੇਂਸਨ ਦੁਆਰਾ ਬਰੀਟੇਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ ਬਰੀਟੇਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਰਸ ਸਬੰਧੀ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਇਸਦਾ ਪ੍ਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
```

ਅਕਸਰ ਆਈਸੀਟੀ (ICT) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਈਸੀਟੀ (ICT) ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਸਤਾ ਨੂੰ ਸੂਚਤसौभाग्य ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਕੋਈ ਸੰਗਠਨ ਆਪਣੀ ਆਈਸੀਟੀ (ICT) ਜਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਪਨਾਏਗਾ।

ਹੁਣ ਆਈਸੀਟੀ (ICT) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਟੇਲੀਫੋਨ ਨੇਟਵਰਕੋਂ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੇਟਵਰਕੋਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਏਕਲ ਕੇਬਲ ਜਾਂ ਲਿੰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਲੋਂ ਸੰਿਉਗਮਨ (ਅਭਿਸਰਣ) ਕਰਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੇਲੀਫੋਨ ਨੇਟਵਰਕੋਂ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਿਉਗਮਨ ਕਰਣ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਕ ਮੁਨਾਫ਼ਾ (ਟੇਲੀਫੋਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਅੰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਲਾਗਤ ਬਚਤ) ਹਨ। ਵੀਓਆਈਪੀ (VOIP) ਵੇਖੋ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਟੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਿਉਗਮਨ ਕਰਣ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਸੂਚਤसौभाग्य ਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
# ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚਨਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ

**ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚਨਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ** ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪਰੋਦਯੋਗੀਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪਰੋਦਯੋਗੀਕੀ  ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1976 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇ- ਸ਼ਾਸਨਾ ਸਬੰਧੀ ਸਮਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* आधिकारिक हिन्दी जालस्थल
* Bundelkhand Visit Archived 2010-07-24 at the Wayback Machine.
# ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ

**ਡਿਜਿਟਲ ਇੰਡੀਆ** ਜਾਂ **ਡਿਜਿਟਲ ਭਾਰਤ** ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਆਯੁਰਵੇਦ

**ਆਯੁਰਵੇਦ** ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਯੂਰਵੈਦ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਅਸਰਦਾਰ ਇਲਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਸੂਡੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਖੋਜਕਰਤਾ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਸਾਈਂਸ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਸਾਇੰਸ ਸਿਸਟਮ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ 2008 ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 21% ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੁਆਰਾ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਵੇਚੇ ਗਏ ਭਾਰਤੀ-ਨਿਰਮਿਤ ਪੇਟੈਂਟ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੱਧਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੀਡ, ਪਾਰਾ, ਅਤੇ ਆਰਸੈਨਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਧਾਤੂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਣਜਾਣ ਹਨ।

ਚਰਕ
ਇਲਾਜ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ

|  |
| --- |
| **ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਗਰੰਥ** |
|  |
| **ਵੇਦ**
ਰਿਗਵੇਦ **·**  ਯਜੁਰਵੇਦ **·**  ਸਾਮਵੇਦ **·**  ਅਥਰਵ ਵੇਦ
*ਭਾਗ*
ਸਾਹਿਤ **·**  ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਰੰਥ **·**  ਅਰਣਯਕ **·**  ਉਪਨਿਸ਼ਦ੍ |
| **ਓਪਵੇਦ**
ਆਯੁਰਵੇਦ **·**  ਧਨੁਰਵੇਦ ਗੰਧਰਵਵੇਦ **·** ਸਥਾਪਤਯਵੇਦ |
| **ਵੇਦਾਂਗ**
ਸਿਖਿੱਆ **·**  ਛੰਦ **·**  ਵਿਆਕਰਣ ਨਿਰੁਕਤ **·** ਕਲਪ **·** ਜੋਤਿਸ਼ |
| **ਉਪਨਿਸ਼ਦ੍ਰਿਤੁਗਵੇਦਿਕ*
ਆਤਰੇਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ
*ਯਹੇਵੇਦਿਕ*
ਵਰਵਦਾਰਣਯਕ **·** ਈਸ਼ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਤੈਤ੍ਰਿਰੀਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ **·** ਕਠ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਸਵੇਤਾ ਸਵੇਤਰ ਉਪਨਿਸ਼ਦ
*ਸਾਮਵੈਦਿਕ*
ਛਾਂਦੋਗਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ **·** ਕੇਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦ
*ਅਥਰਵ ਵੈਦਿਕ*
ਮੁਣਡਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ **·**  ਸਾਂਡ੍ਰਕਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ **·** ਪ੍ਰਸ੍ਰਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦ |
| **ਪੁਰਾਣਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ*
ਬ੍ਰਹਮਾ **·** ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬ੍ਰਹਾਵੈਵਤ੍ਰ ਸਾਕੀਣਡੇਯ **·** ਭਵਿਖਤ
*ਵੈਸ਼ਣਬ*
ਵਿਸ਼ਣੂ ਪੁਰਾਣ **·** ਭਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਨਾਰਣ ਪੁਰਾਣ **·** ਗਰੂੜ ਪੁਰਾਣ  **·** ਪੲਨ ਪੁਰਾਣ
*ਸੈਵ ਪੁਰਾਣ*
ਸਿਵ ਪੁਰਾਣ  **·** ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣ ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ **·** ਅਗਨ ਪੁਰਾਣ **·** ਵਾਧੂ ਪੁਰਾਣ |
| **ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ**
ਰਮਾਇਣ **·**  ਮਹਾਭਾਰਤ |
| **ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਗਰੰਥ**
ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ **·**  ਮੰਨੂੰ ਸਿਮ੍ਰਤੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸ਼ਤਰ **·** ਆਗਮ ਤੰਤਰ **·** ਪੰਚਰਾਤਰ ਸੂਤਰ **·**  ਸਤੋਤਰ **·**  ਧਰਮਸ਼ਾਸ਼ਤਰ **·**  ਦਿਵਯ ਪ੍ਰਬੰਧ **·**  ਤੇਵਰਮ **·**  ਰਾਮਚ੍ਰਿਤਮਾਨਸ **·**  ਯੋਗ ਵਸਿਸ਼ਟ |
| **ਗਰੰਥੋਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਾਰਣ**
ਸਰੂਤਿ **·**  ਸਿਮਰਤੀ |
|

---

This box: * view
* talk
* edit
 |

## ਹਵਾਲੇ
# ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ

ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ| ਤਸਵੀਰ:Statesman logo.png |
| ਤਸਵੀਰ:Statesman cover 03-30-10.jpg |
| ਕਿਸਮ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ |
| ਫਾਰਮੈਟ | ਬਰਾਡਸ਼ੀਟ |
| ਮਾਲਕ | ਨਚਿਕੇਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਕ | ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਲਿਮ. |
| ਸੰਪਾਦਕ | Ravindra Kumar |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1811, 1875 (55309 ਅੰਕ) |
| ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਲਹਾਕ | ਆਜ਼ਾਦ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | 4 ਚੌਰਿੰਗੀ ਚੌਕ, ਕੋਲਕਾਤਾ, 700001 |
| Circulation | 180,000 ਰੋਜ਼ਾਨਾ 230,000 ਐਤਵਾਰ |
| ਭਣੇਵੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰ | ਦੈਨਿਕ ਸਟੇਟਸਮੈਨ |
| ਓਸੀਐੱਲਸੀ ਨੰਬਰ | 1772961  |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | thestatesman.net |

ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ 1875 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਵਕਤ ਕੋਲਕਾਤਾ, ਦਿੱਲੀ, ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਲਿਮ. ਕੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਹਾਊਸ, ਚੌਰਿੰਗੀ ਚੌਕ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਫਤਰ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਹਾਊਸ, ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ, New Delhi ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।

*ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ* ਦੀ ਔਸਤ ਹਫਤਾਵਰ ਇਸ਼ਾਇਤ 180,000, ਅਤੇ *ਸੰਡੇ ਸਟੇਟਸਮੈਨ* ਦੀ 230,000 ਹੈ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਦੈਨਿਕ ਨਵਜਯੋਤੀ

Dainik Navajyoti| ਤਸਵੀਰ:DainikNavajyotiLogo.png |
| ਤਸਵੀਰ:DainikNavajyotiCover.jpg |
| ਕਿਸਮ | Daily newspaper |
| ਫਾਰਮੈਟ | Broadsheet |
| ਮਾਲਕ | Navajyoti Printing Press Pvt. Ltd. |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1936 |
| ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਲਹਾਕ | Liberal |
| ਭਾਸ਼ਾ | Hindi |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | Ajmer |
| Circulation | 80000+ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.dainiknavajyoti.com |
| ਮੁਫ਼ਤ ਆਨਲਾਈਨ ਪੁਰਾਲੇਖ | epaper.navajyoti.net/htdocs/ |

**ਦੈਨਿਕ ਨਵਜਯੋਤੀ** ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ, ਜੋਧਪੁਰ, ਅਜਮੇਰ, ਉਦੈਪੁਰ ਅਤੇ ਕੋਟਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਕੈਪਟਨ ਦੁਰਗਾਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਧਰੀ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਸੰਸਕਰਣ

ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ *ਦੈਨਿਕ ਨਵਜਯੋਤੀ:*

* **ਅਜਮੇਰ ਜੈਪੁਰ
* ਜੋਧਪੁਰ
* ਕੋਟਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ
* ਨਾਗੌਰ
* ਉਦੈਪੁਰ
* ਗੰਗਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ

## ਹਵਾਲੇ

* *ਦੈਨਿਕ ਨਵਜਯੋਤੀ*

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* *Dainik Navajyoti* official website (in Hindi)
# ਰਾਜਸਥਾਨ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ

ਰਾਜਸਥਾਨ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ|  |
| ਤਸਵੀਰ:Rajasthan Patrika on Feb 29th 2012.jpg29 February 2012 front page of *Rajasthan Patrika* |
| ਕਿਸਮ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ |
| ਫਾਰਮੈਟ | Broadsheet |
| ਮਾਲਕ | ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ |
| ਸੰਸਥਾਪਕ | ਸ਼੍ਰੀ ਕਰਪੂਰ ਚੰਦ ਕੁਲਿਸ਼ |
| ਖ਼ਬਰੀ ਸੰਪਾਦਕ | ਸ੍ਰੀ ਗੁਲਾਬ ਕੋਠਾਰੀ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 7 ਮਾਰਚ 1956 (1956-03-07) |
| ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਲਹਾਕ | ਨਿਰਪੱਖ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਹਿੰਦੀ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਜੈਪੁਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ |
| Circulation | 1,788,420 Daily (ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੱਕ) |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.patrika.com |
| ਮੁਫ਼ਤ ਆਨਲਾਈਨ ਪੁਰਾਲੇਖ | epaper.patrika.com |

ਰਾਜਸਥਾਨ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1956 ਵਿੱਚ ਕਰਪੂਰ ਚੰਦਰ ਕੁਲਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ *ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ* ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 9 ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਪਾਠਕ ਸਰਵੇਖਣ 2013 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, *ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ *ਪਤ੍ਰਿਕਾ* ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ

*ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੀ* ਸਥਾਪਨਾ 7 ਮਾਰਚ 1956 ਨੂੰ ਕਰਪੂਰ ਚੰਦਰ ਕੁਲਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਕਰਪੂਰ ਚੰਦ ਕੁਲਿਸ਼ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹਨ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਣ ਗਿਆ।

## ਐਡੀਸ਼ਨ

*ਰਾਜਸਥਾਨ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ* ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੱਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਬਿਲਾਸਪੁਰ, ਜਗਦਲਪੁਰ ਅਤੇ ਰਾਏਪੁਰ ਵਿੱਚ), ਗੁਜਰਾਤ ( ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ), ਕਰਨਾਟਕ ( ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਹੁਬਲੀ ਵਿੱਚ), ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ( ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ *ਪੱਤਰਿਕਾ* ਦੇ ਛੋਟੇ ਨਾਮ ਹੇਠ) ਵਿੱਚ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਵਾਲੀਅਰ, ਇੰਦੌਰ, ਜਬਲਪੁਰ, ਉਜੈਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ), ਰਾਜਸਥਾਨ ( ਜੈਪੁਰ, ਜੋਧਪੁਰ, ਕੋਟਾ, ਗੰਗਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ 13 ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ) ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ( ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿਖੇ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪਦੇ ਹਨ।

2015 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, *ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਨੇ* ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼ੋਮਾ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦਿੱਲੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਊਜ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੈਚ ਨਿਊਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਰਾਜਸਥਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋਮਾਸਿਕ ਬਾਲ ਰਸਾਲੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ "ਬਲਹੰਸ" ਅਤੇ "ਛੋਟੂ-ਮੋਟੂ" ਨਾਂ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ

ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਿਵੀਜ਼ਨ, ਪੱਤਰਿਕਾ ਟੀਵੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ YouTube ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਖਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ 9 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਚੰਦਰਿਕਾ (ਅਖ਼ਬਾਰ)

Chandrika| ਤਸਵੀਰ:Chandrika(newspaper)Logo.png |
| ਤਸਵੀਰ:Chandrika(newspaper)Cover.jpg |
| ਕਿਸਮ | Daily newspaper |
| ਫਾਰਮੈਟ | Broadsheet |
| ਮਾਲਕ | Muslim Printing and Publishing Co Ltd |
| ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਕ | P K K Bava |
| ਸੰਪਾਦਕ | C.P. Saidalavi |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1934 (1934), Thalassery |
| ਭਾਸ਼ਾ | Malayalam |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | Kozhikode |
| Circulation | More than 400000 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | chandrikadaily.com |
| ਮੁਫ਼ਤ ਆਨਲਾਈਨ ਪੁਰਾਲੇਖ | epaper.chandrikadaily.com |

**ਚੰਦਰਿਕਾ** ਇੱਕ ਮਲਿਆਲਮ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਸਲਿਮ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਕੰਪਨੀ, ਕੇਰਲ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਡੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਮੁਖ ਪੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਜ਼ੀਕੋਡ, ਕੰਨੂਰ, ਮੱਲਾਪੁਰਮ, ਕੋਚੀ, ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਕੋਟਾਯਮ, ਦੋਹਾ, ਦੁਬਈ, ਰਿਆਦ, ਬਹਿਰੀਨ, ਦਮਾਮ ਅਤੇ ਜੇਦਾਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਿਕਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪੱਛੜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮਾਲਾਬਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਚੰਦਰਿਕਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 1934 ਵਿੱਚ ਥਲਾਸੇਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2011 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਲੈਟੀਨਮ ਜੁਬਲੀ ਮਨਾਈ ਸੀ ਚੰਦਰਿਕਾ ਨੇ 1936 ਵਿੱਚ ਕੋਝੀਕੋਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਕੇਰਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਸੀਐਚ ਮੁਹੰਮਦ ਕੋਯਾ ਕਦੇ ਚੰਦਰਿਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ।

ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਈ.ਅਹਿਮਦ ਕਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।

"ਦ ਨਿਊ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ" ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਲਰੀਵੱਟਮ ਫਲਾਈਓਵਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਣ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਊਰੋ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੰਦਰਿਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ 'ਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਚੰਦਰਿਕਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਨੰਦਮਈ ਚੰਦਰਮਾ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਮਲਿਆਲਮ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

## ਹਵਾਲੇ
# ਸੰਬਾਦ

ਸੰਬਾਦ|  |
| ਕਿਸਮ | ਰੋਜ਼ਨਾ |
| ਫਾਰਮੈਟ | ਪ੍ਰਿੰਟ, ਆਨਲਾਈਨ |
| ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਕ | ਸੌਮਿਆ ਰੰਜਨ ਪਟਨਾਇਕ |
| ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ | ਸੌਮਿਆ ਰੰਜਨ ਪਟਨਾਇਕ |
| ਸਥਾਪਨਾ | ਅਕਤੂਬਰ 4, 1984 |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਉੜੀਆ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਭੂਵਨੇਸ਼ਵਰ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | sambad.in sambadenglish.com  |

ਸੰਬਾਦ ਓਡੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਖਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਓਡੀਆ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਟਕ, ਬਰਹਮਪੁਰ, ਰੁੜਕੇਲਾ, ਸੰਬਲਪੁਰ, ਬਾਲਾਸੋਰ, ਜਾਜਪੁਰ, ਜੈਪੁਰ ਅਤੇ ਅੰਗੁਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੰਬਾਦ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਠਕ ਹਨ।

</br>ਸੰਬਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਲਗਭਗ 4.5 ਲੱਖ ਹੈ (2021 ਤੱਕ) ਅਤੇ ਇਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਖਬਾਰ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਖੇਡਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਵਪਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਕਵਰੇਜ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਉੱਤਮਤਾ ਲਈ ਇਸ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਅਜੀਤ (ਅਖ਼ਬਾਰ)

ਅਜੀਤ|  |
| 12 ਫਰਵਰੀ 2020 ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਫ਼ਾ |
| ਕਿਸਮ | ਰੋਜਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ |
| ਫਾਰਮੈਟ | ਬ੍ਰਾਡਸ਼ੀਟ |
| ਮਾਲਕ | ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਟਰਸਟ |
| ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ | ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1941 |
| ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਲਹਾਕ | ਨਿਰਪੱਖ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਪੰਜਾਬੀ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) |
| ਭਣੇਵੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰ | *ਅਜੀਤ ਸਮਾਚਾਰ* (ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਿੰਦੀ) *ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ* (ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਰਦੂ) |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | ajitjalandhar.com |

ਅਜੀਤ (**ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ**) ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਮਦਰਦ ਸਮੂਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਨੇ 1941 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਜੋਂ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਅਜੀਤ ਅਖ਼ਬਾਰ 1941 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਕ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅੰਬਾਲਵੀ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 1942 ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਜੋਂ ਛਪਣ ਲੱਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਛਪਣ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਬਣਿਆ। 1955 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ "ਅਜੀਤ ਪਤ੍ਰਿਕਾ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। 1957 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਫ਼ਿਰ ਤੋਂ "ਅਜੀਤ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਜਗ ਬਾਣੀ
* ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ
* ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
* ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ
* ਸਿੱਖ ਸਪੋਕਸਮੈਨ

## ਹਵਾਲੇ
# ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪੋਕਸਮੈਨ

**ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪੋਕਸਮੈਨ** ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਇੰਡੀਅਨ ਈਤੇਮਾਦ

ਈਤੇਮਾਦ| ਕਿਸਮ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ |
| ਫਾਰਮੈਟ | ਬ੍ਰੋਡਸ਼ੀਟ |
| ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ | ਬੁਰਹਾਨੂਦੀਨ ਓਵੈਸੀ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 2002 |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਉਰਦੂ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੈਲੰਗਾਨਾ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ |  |

**ਈਤੇਮਾਦ ਡੇਲੀ** ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅਧਾਰਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਓਨਲਾਈਨ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ 2002 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀਅਤ ਇਕ ਸਥਾਨਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਇਤਹਾਦੁਲ ਮੁਸਲਿਮੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਸੁਲਤਾਨ ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਓਵੈਸੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੁਰਹਾਨੂਦੀਨ ਓਵੈਸੀ ਹੈ, ਜੋ *ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮਜਲਿਸ-ਏ-ਇਤਹਾਦੁਲ ਮੁਸਲਿਮਿਨ* ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਈਤੇਮਾਦ ਡੇਲੀ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਦਾਰੂਸਲਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਉਰਦੂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* *ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਈਟਮੇਡ*
* *ਈਟੈਮੈਡ* ਇੰਗਲਿਸ਼ .ਨਲਾਈਨ
# ਪਾਰਸੀ

ਪਾਰਸੀ| ਪਾਰਸੀ ਔਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ by Raja Ravi Varma |
| ਅਹਿਮ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ |
| ਭਾਰਤ |  |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ |
| Gujarati (Parsi dialect), English (Indian dialect) |
| ਧਰਮ |
|  Zoroastrianism |

**ਪਾਰਸੀ** /ˈpɑːrsiː/ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ

ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ| Oxford University Press logo.svg|class=skin-invert |
| ਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ | University of Oxford |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1586 (1586) |
| ਦੇਸ਼ | United Kingdom |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ | Oxford, England |
| ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ | Nigel Portwood (Secretary to the Delegates and CEO) |
| ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਸਮ | * Academic journals
* books
* sheet music
 |
| ਇੰਪ੍ਰਿੰਟ | * Clarendon Press
* Blackstone Press
 |
| ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | 6,000 |

**ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ** ( **ਓਯੂਪੀ** ) ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ 1478 ਵਿੱਚ ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 1586 ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਹੁਕਮ ਰਾਹੀਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਹੈ। ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1534 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਭਾਗ ਹੈ। ਇਹ ਔਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ 15 ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—‘ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਪ੍ਰੈਸ’—ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ”ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਆਫ਼ ਦ ਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਓਯੂਪੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਯੂਪੀ ਦਾ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸ਼ਾਸਨ ਢਾਂਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੈਸ ਜੈਰੀਕੋ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਰਵਿਲੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੀ ਵਾਲਟਨ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ 400 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਓਯੂਪੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੋਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ਾਂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ, ਗ੍ਰੰਥ ਸੂਚੀਆਂ, ਇੰਡੋਲੋਜੀ, ਸੰਗੀਤ, ਕਲਾਸਿਕ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਈਬਲਾਂ ਅਤੇ ਐਟਲੇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਓਯੂਪੀ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਬਿਸ਼ਪ ਫੇਲ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਾਸਟਿੰਗ ਕਿਸਮ ਲਈ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ "ਫੈਲ ਕਿਸਮਾਂ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, OUP ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
# ਫਲਿਪਕਾਰਟ

Flipkart|  |
| ਕਿਸਮ | ਨਿੱਜੀ, ਸਹਾਇਕ |
| ਉਦਯੋਗ | ਇੰਟਰਨੈੱਟ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 2007 |
| ਸੰਸਥਾਪਕ | ਸਚਿਨ ਬਾਂਸਲ ਬਿਨੀ ਬਾਂਸਲ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਬੰਗਲੋਰ, ਕਰਨਾਟਕਾ,ਭਾਰਤ |
| ਸੇਵਾ ਦਾ ਖੇਤਰ | ਭਾਰਤ |
| ਸੇਵਾਵਾਂ | ਈ-ਕਾਮਰਸ (ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸ਼ਾਪਿੰਗ) |
| ਕਮਾਈ |  ₹43,615 crore (US$5.5 billion) (FY 2019) |
| ਕਰਮਚਾਰੀ | 33,000 (2015) |
| ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ | ਮਾਇਨਤਰਾ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.flipkart.com  |

**ਫਲਿਪਕਾਰਟ**(ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Flipkart) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਬੰਗਲੋਰ, ਕਰਨਾਟਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਸਚਿਨ ਬਾਂਸਲ ਤੇ ਬਿਨੀ ਬਾਂਸਲ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਫਲਿਪਕਾਰਟ ਤੇ ਸਿਰਫ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹੀ ਉਪਲੱਬਧ ਸੀ ਮਗਰ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸਮਾਨ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਖਰੇ ਸਮਾਨ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ।ਫਲਿਪਕਾਰਟ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਡਿਜੀਫਲਿਪ ਹੈ। ਸਚਿਨ ਬਾਂਸਲ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਘਰੇਲੂ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲਜ਼, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ, ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਮੇਕਅੱਪ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਕੱਪੜੇ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2900 ਕਰੋੜ ਦੇ ਟਰਨਓਵਰ ਨਾਲ ਅੱਜ ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਲ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਬੰਗਲੌਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 33,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਐਸਲ ਇੰਡੀਆ, ਟਾਈਗਰ ਗਲੋਬਲ, ਨੈਸਪਰਜ਼ ਗਰੁੱਪ, ਇਕੋਨੈਕ ਕੈਪੀਟਲ ਆਦਿ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਫਾਈਨੈਂਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰ ਫਾਈਨੈਂਸ ਲਿਆ ਹੈ। ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਨੇ 2008-2009 ਵਿੱਚ 4 ਕਰੋੜ, 2009-10 ਵਿੱਚ 20 ਕਰੋੜ ਅਤੇ 2010-11 ਵਿੱਚ 75 ਕਰੋੜ ਆਈਟਮਾਂ ਵੇਚੀਆਂ ਹਨ। ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਅੱਜ ਹਰ ਸਕਿੰਟ 10 ਉਤਪਾਦ ਵੇਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਗ੍ਰਹਿਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਕੰਪਨੀ ਵੀ.ਰੀਡ, 2011 ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਮ-360, ਡਿਜੀਟਲ ਫ਼ਿਲਮੀ ਨਿਊਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਚਕਪਕ ਡਾਟ ਕਾਮ, 2012 ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਈ ਕੰਪਨੀ ਲੈਟਸ ਬਾਇ ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਕੱਪੜੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਮਿਅੰਤਰਾ ਡਾਟ ਕਾਮ ਖ਼ਰੀਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ

**ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ** ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: "ਰਾਮਕੁੰਡਮ", "ਮੇਘਨਾ", ਅਤੇ "ਜਲਵਿਦਿਆ"। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ (ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਾਨਮ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ Rediff.com ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ

ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਟਾਸਟਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ *ਦਿ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਜਰਨਲਿਸਟ: ਦਿ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਐਂਡ ਅਦਰਜ਼* (2013), ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਸਤਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਰੇ 36 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਐੱਚਆਈਵੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, *ਹਿਜ਼ ਡੇਜ਼ ਵਿਦ ਬਾਪੂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਰੀਕਾਲਜ਼* (2016) ਲਿਖਿਆ। *ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉੱਦਮੀ* ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ *ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵੂਮੈਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਜ਼ ਫਰੌਮ ਦ ਸਾਊਥ ਆਫ ਦਿ ਵਿੰਧਿਆਸ* (2018) ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਸ਼ੋਕ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ *ਹਿੰਦੂ* ਇੰਟਰਵਿਊਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ 'ਸਟਾਰਟਅੱਪ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ [ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ ] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ।"

## ਹਵਾਲੇ
# ਸੌਮਿਆ ਰਾਜੇਂਦਰਨ

| ਸੌਮਿਆ ਰਾਜੇਂਦਰਨ |
| --- |

**ਸੌਮਿਆ ਰਾਜੇਂਦਰਨ** ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ 2015 ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਹੈ ਅਤੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਾਲਗ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ|

## ਕਰੀਅਰ

ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਦੀ ਲਿਖਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਹੋਰ ਵਿਭਿੰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਅੜੀਅਲ ਵਿਚਾਰ| ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, *ਦਿ ਪਲੀਜੈਂਟ* ਰਕਸ਼ਾ, ਕਰੀਮੁੱਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਭੂਤ ਹੈ ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਸੁਹਾਵਣਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ| *ਦਿ ਬੁਆਏ ਵੂ ਪੁਛਿਆ ਕਿਉਂ* ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬੀਆਰ ਅੰਬੇਦਕਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ *ਵਿੰਗਜ਼ ਟੂ ਫਲਾਈ* ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ-ਐਥਲੀਟ ਮਲਥੀ ਹੋਲਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ| ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 2015 ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ *ਸਬਕ*, ਇੱਕ ਬਲਾੱਗਪੋਸਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ, ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ। *ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ* (2019) ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਹੈ| *ਅਚਾਨਕ* ਗਾਵਾਂ ਇੱਕ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ|

*ਮਯਿਲ ਵਿਲ ਨਹੀਂ ਜਾਏਗੀ* ਇਸਦਾ 12 ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਟਕ ਮਯਿਲ ਗਨੇਸਨ ਹੈ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੜਿੱਕੇ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਇਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ 2015 ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰਹੀ|| ਇਹ ਕਿਤਾਬ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਦੋ ਸੀਕਵਲ ਹਨ, *ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਡਲੀ ਮੇਯਿਲ* (2013) ਅਤੇ *ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ ਮਯੈਲ* (2019)| ਇਸ ਲੜੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਮਯਿਲ ਚੇਨਈ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਿੰਗ ਭੇਦਭਾਵ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਜਿਨਸੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

*ਕੁੜੀਆਂ ਬਚਾਅ ਕਰਨ* ਵਾਲੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕ ਬਦਲਵੀਂ ਪੁਨਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ| *ਦਿ ਡੱਡੂ ਪ੍ਰਿੰਸ* ਦੇ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਡੱਡੂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੀ ਹੈ| ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਲਾਸ VI ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ|\ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ *ਸਿਨਡੇਰੇਲਾ* ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ| ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ *ਦਿ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਫ੍ਰੈਂਡਸ ਸੀ*, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਤਸਵੀਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ|

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਰਾਜੇਂਦਰਨ ਪਸ਼ਨ, ਪੁਣੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਸਸੇਕਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜੈਂਡਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਉਸਦੀ ਇਕ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਧਿਰਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿੰਦਰਨ ਨੇ ਐਨੀਡ ਬਲਾਈਟਨ, ਐਲਫਰੇਡ ਹਿਚਕੌਕ, ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ, ਆਰ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਅਗਾਥਾ ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਜਿਵੇਂ *ਟਿੰਕਲ*, *ਚੰਦਮਾਮਾ*, *ਗੋਕੁਲਮ* ਅਤੇ *ਚੰਪਕ ਨੂੰ* ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਲਿਆ|

## ਕੰਮ

* *ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਦੋਸਤ*
* *ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਕਸ਼ਾ*
* *ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਜਿਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ*
* *ਵਿੰਗ ਟੂ ਫਲਾਈ*
* *ਲੜਕੀਆਂ ਬਚਾਅ ਲਈ*
* *ਅਚਾਨਕ ਗਾਂ*
* *ਮਯਿਲ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ* (2011)
* *ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਡਲੀ ਮੇਯਲ* (2013)
* *ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਮਯੈਲ* (2019)
* *ਸਬਕ* (2015)
* *ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ* (2019)

## ਹਵਾਲੇ
# 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ

2011 ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਭਾਰਤ| ਅਧਿਕਾਰਤ ਲੋਗੋ |
| ਮਿਤੀਆਂ | 19 ਫਰਵਰੀ – 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 |
| ਪ੍ਰਬੰਧਕ | ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ |
| ਕ੍ਰਿਕਟ ਫਾਰਮੈਟ | ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ |
| ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਫਾਰਮੈਟ | ਰਾਊਂਡ-ਰੌਬਿਨ ਅਤੇ ਨਾੱਕ-ਆਊਟ |
| ਮੇਜ਼ਬਾਨ | * ਭਾਰਤ
* ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ
* ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
 |
| ਜੇਤੂ |  ਭਾਰਤ (ਦੂਜੀ title) |
| ਉਪ-ਜੇਤੂ |  ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ |
| ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ | 14 (104 ਦਾਖਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ) |
| ਮੈਚ | 49 |
| ਹਾਜ਼ਰੀ | 12,29,826 (25,098 ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਚ) |
| ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ |  ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ |
| ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ (ਰਨ) |  ਤਿਲਕਰਾਤਨੇ ਦਿਲਸ਼ਾਨ (500) |
| ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ | * ਸ਼ਾਹਿਦ ਅਫ਼ਰੀਦੀ (21)
* ਜ਼ਹੀਰ ਖਾਨ (21)
 |
|

**2011 ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ** ਦਸਵਾਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਾਨਖੇੜੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ 6 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰੇਲੂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੈਨ ਆਫ ਦਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੋ ਏਸ਼ਿਆਈ ਟੀਮਾਂ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। 1992 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਕੌਂਸਲ (ਆਈਸੀਸੀ) ਦੇ 10 ਪੂਰੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ 17 ਫਰਵਰੀ 2011 ਨੂੰ ਬੰਗਬੰਧੂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਢਾਕਾ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ 19 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਚਾਲੇ ਮੀਰਪੁਰ, ਢਾਕਾ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਬੰਗਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵੀ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਸੀ, ਪਰ 2009 ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ 'ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਸਮੇਤ 14 ਮੈਚ ਹੋਣੇ ਸਨ। ਅੱਠ ਖੇਡਾਂ (ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਸਮੇਤ) ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

## ਹਵਾਲੇ