# ਲਿਟ ਫ਼ਾਰ ਲਾਈਫ

ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ਼ 2015 ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
**ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Lit for Life**) ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਸਾਹਿਤਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦ ਹਿੰਦੂ ਦੁਆਰਾ ਚੇਨਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦ ਹਿੰਦੂਜ਼ ਲਿਟਰੇਰੀ ਰਿਵਿਊ ਦੀ 20ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਇੱਕ-ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਦਿਨਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2020 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ 10ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਏਗਾ। ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਦ ਹਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਦ ਹਿੰਦੂ ਤਮਿਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਡਾ. ਨਿਰਮਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ।

## ਐਡੀਸ਼ਨ

### ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ (2010)

ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 2010 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

### ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ (2011)

ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 25 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ।

### ਤੀਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ (2013)

ਤੀਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ: ਦਿੱਲੀ ਨੇ 6 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਸ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 16 ਅਤੇ 17 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ <i id="mwLA">ਦ ਹਿੰਦੂ</i> ਲਿਟਰੇਰੀ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਜੇਤੂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 2010 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ 2013 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੰਡ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਸੀ।

### ਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ (2014)

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਚੌਥਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 12 ਤੋਂ 14 ਜਨਵਰੀ 2014 ਦੌਰਾਨ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2013 ਲਈ <i id="mwOA">ਦ ਹਿੰਦੂ</i> ਲਿਟਰੇਰੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ, ਅਨੀਸ ਸਲੀਮ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਿਮ ਗ੍ਰੇਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਪੰਜਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2015)

ਪੰਜਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 16 ਤੋਂ 18 ਜਨਵਰੀ 2015 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

### ਛੇਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2016)

ਛੇਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 15 ਤੋਂ 17 ਜਨਵਰੀ 2016 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਸਾਲਾਨਾ ਲੈਕਚਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਤੱਤ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

### 7ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2017)

ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 14 ਤੋਂ 16 ਜਨਵਰੀ 2017 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 5 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਲ ਮੇਲੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

### 8ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2018)

ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 14 ਤੋਂ 16 ਜਨਵਰੀ 2018 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਸਾਹਿਤ 'ਤੇ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।

### ਨੌਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ (2019)

*ਦ ਹਿੰਦੂ* ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਦਾ 9ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ 12 ਤੋਂ 14 ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

#### ਜ਼ੀਰੋ-ਵੇਸਟ ਪਹਿਲਕਦਮੀ

*ਦ ਹਿੰਦੂ* ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ *ਚੇਨਈ ਕਲਾਈ ਥੇਰੂ ਵਿਝਾ* ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਖੁਦ ਇੱਕ ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੈ, ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ 2019 ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਈਵੈਂਟ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਜ਼ੀਰੋ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੀਚਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ - ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਟੀਚਾ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੈਂਡਫਿਲ ਅਤੇ ਇਨਸਿਨਰੇਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਿਹਤ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਉਣਾ - ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਐਨਾਇਰੋਬਿਕ ਪਾਚਨ ਦੁਆਰਾ ਬਾਇਓਗੈਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਡਿਸਪੋਜ਼ੇਬਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ-ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਣ।

ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ-ਐਲਐਫਐਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਸਪੋਜ਼ੇਬਲ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣਾ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।

*ਚੇਨਈ ਕਲਾਈ ਥੇਰੂ ਵਿਝਾ* ਅਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪਾਬੰਦੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ-ਕਾਊਂਟਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਸਟੇਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਰਤਨੂ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਰੈਪਰ ਸੋਫੀਆ ਅਸ਼ਰਫ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵਿਗਨੇਸ਼ ਈਸ਼ਵਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੇ *BYOB* (ਆਪਣੀ ਬੋਤਲ, ਬੈਗ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਖੁਦ ਲਿਆਓ) ਮੁਹਿੰਮ ਰਾਹੀਂ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਭਰਨ ਯੋਗ ਬੋਤਲਾਂ ਅਤੇ ਬੈਗ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਸਾਈਕਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿੰਗਲ ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕਵਰ ਅਤੇ ਕਟਲਰੀ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵੇਚਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਜੈਵਿਕ ਕਟਲਰੀ ਅਤੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 2,400 ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ।

ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਤਰਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਲਿਟ ਫਾਰ ਲਾਈਫ ਦੇ 9ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਸਲਾਈਨ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਕੂੜੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਆਡਿਟ ਰਾਹੀਂ, ਤਿਉਹਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੀਰੋ ਕੂੜਾ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ