Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਗਰੁੱਪ

ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਮੀਡੀਆ ਐਂਡ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟਸ ਲਿਮਿਟੇਡ|  |
| ਕਿਸਮ | ਪਬਲਿਕ |
| ਵਪਾਰਕ ਵਜੋਂ | * ਬੀਐੱਸਈ: 532798
* ਐੱਨਐੱਸਈ: Network18
 |
| ISIN | INE870H01013 |
| ਉਦਯੋਗ | * ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ
* ਮਨੋਰੰਜਨ
 |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1996 (1996) |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਨੋਇਡਾ  |
| ਉਤਪਾਦ | * ਪ੍ਰਸਾਰਣ
* ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ
* ਫਿਲਮ
* ਸੰਗੀਤ
* ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ
* ਰੇਡੀਓ
* ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ
 |
| ਕਮਾਈ |  ₹5,930 crore (US$740 million) (2022) |
| ਸੰਚਾਲਨ ਆਮਦਨ |  ₹1,009 crore (US$130 million) (2022) |
| ਸ਼ੁੱਧ ਆਮਦਨ |  ₹811 crore (US$100 million) (2022) |
| ਕੁੱਲ ਸੰਪਤੀ |  ₹9,144 crore (US$1.1 billion) (2022) |
| ਮਾਲਕ | ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ (75%) |
| ਕਰਮਚਾਰੀ | 6,000 (2021) |
| Divisions | * ਟੀਵੀ18 ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟ
* ਵਾਇਆਕਾਮ18
* ਵੈੱਬ18 ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਸੇਵਾਵਾਂ
* ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ
* ਕੈਪੀਟਲ18
 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.nw18.com |

**ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਮੀਡੀਆ ਐਂਡ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟਸ ਲਿਮਿਟੇਡ**, (ਪਹਿਲਾਂ **SGA ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੇਵਾ** ਅਤੇ **ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਫਿਨਕੈਪ ਲਿਮਿਟੇਡ**) ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਗਰੁੱਪ** ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ **ਨੈੱਟਵਰਕ18–ਈਨਾਡੂ ਗਰੁੱਪ** ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਬਪਤੀ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਕੰਪਨੀ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਜੋਸ਼ੀ ਨੈੱਟਵਰਕ 18 ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸੰਪਾਦਕ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਦਿਲ ਜ਼ੈਨੁਲਭਾਈ ਇਸ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ।

ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਟੀਵੀ18 ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟ, ਵੈਬ18 ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ 18 ਦੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਮੂਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ 18, ਅਤੇ ਸੀਐਨਬੀਸੀ ਚੈਨਲਾਂ, ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਓਵਰਡ੍ਰਾਈਵ ਦੀਆਂ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਫਸਟਪੋਸਟ ਅਤੇ ਮਨੀਕੰਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਨਿਊਜ਼ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਹਾਇਕ ਟੀਵੀ18 ਦੋ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮਾਂ, ਵਾਇਆਕਾਮ18 ਅਤੇ AETN18 ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਣ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵੂਟ ਦੇ ਓਟੀਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਵਾਇਆਕਾਮ18 ਸਟੂਡੀਓਜ਼, ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ, ਨਿੱਕੇਲੋਡੀਅਨ ਇੰਡੀਆ, ਕਾਮੇਡੀ ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਡੀਆ, ਵੀਐਚ1 ਇੰਡੀਆ, ਐਮਟੀਵੀ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਚੈਨਲ ਹਿਸਟਰੀ ਟੀਵੀ 18 ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ 1996 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਰਿਤੂ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਬਹਿਲ ਦੁਆਰਾ 2003 ਅਤੇ 2006 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਐਕਵਾਇਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਮਲਾਵਰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਨਾਲ. 2012 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ETV ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੋਂ ਕਈ ਚੈਨਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ 2014 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਟੇਕਓਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
# ਵਸੂੰਦਰਾ ਦਾਸ

| ਵਸੂੰਦਰਾ ਦਾਸ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | 1977 ਬੰਗਲੋਰ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਗਾਇਕਾ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਸਪੀਕਰ |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1998–ਵਰਤਮਾਨ |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | ਰੋਬਰਟੋ |

**ਵਸੂੰਦਰਾ ਦਾਸ** (ਜਨਮ 1977) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਡਲਾ ਜੀਵਨ

ਵਸੂੰਦਰਾ ਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਤਮਿਲ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ ਕਲੂਨੀ ਕਾਨਵੈਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਉਂਟ ਕਾਰਮੇਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਪੜਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚਨ ਲਈ ਘਰ ਚੋਂ ਭੱਜ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਆਲ - ਗਰਲ ਬੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਟਾਰ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਬੇਸੁਰੇ ਫਲੇਮੇਂਕੋ ਵਜਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕੰਨੜ, ਤਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤੇਲੁਗੁ ਬੋਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ

ਉਹ ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਮੁਂਬਈ ਮੁੰਤਕਿਲ ਹੋ ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟੋ ਨਰਾਇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਿਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਬੈਂਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮੈਂਬਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਠਭੂਮੀ ਵਲੋਂ ਹਨ।

ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਕਮਲ ਹਸਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ਹੇ ਰਾਮ (1999) ਦੇ ਨਾਲ ਅਭਿਨੈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਤਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਤਮਿਲ - ਭਾਸ਼ੀ ਫਿਲਮ *ਮੁਧਾਲਵਨ* ਲਈ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੁ ਮਣਿਰਤਨਮ ਦੁਆਰਾ ਅਲਾਈਪਾਯੁਥੇਏ ਵਿੱਚ ਆਰ ਮਾਧਵਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਇਕਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ

ਆਕਾਸਵਾਣੀ|  |
| ਕਿਸਮ | ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ |
| ਉਪਲਭਦੀ | ਕੌਮੀ |
| ਮਾਟੋ | ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਿਆ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖੀਆ |
| ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ | ਸੰਸਦ ਮਾਰਗ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - 110001, ਭਾਰਤ |
| ਮਾਲਕ | ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ |
| ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ | 1 ਮਾਰਚ, 1930 |
| Webcast | GIR.fm-Delhi, GIR.fm-Kolkata |
| ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ | All India Radio, www.allindiaradio.org, www.newsonair.nic.in |

**ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ** ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1923-24 ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। 1929 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਟੇਟ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਰਵਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 1936 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ **ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ** ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

## ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਗੀਤ

ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਖ਼ਿੱਤੇ ਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲਗਭਗ 192 ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚੋਂ ਲੱਭ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿੱਤੇ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਮਰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਟੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤਕ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚੋਂ 7407 ਸੰਸਕਾਰੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਆਡੀਓ, ਵੀਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਛੋਹਾਂ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 393, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 601 ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ 963 ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਰਸਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਗ਼ਮੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ’ਤੇ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵੇ, ਮਾਝੇ, ਦੋਆਬੇ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਤਹਿਤ 13 ਸੂਬਿਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ’ਚ ਪੰਜਾਬ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂ , ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 'ਚ ਰਿਕਾਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਵੰਦਨਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ

| ਵੰਦਨਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ |
| --- |
|  |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ | ਵੰਦਨਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ |
| ਜਨਮ | 22/05/1988 |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ |
| ਕਿੱਤਾ | ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 2011–ਮੌਜੂਦ |

**ਵੰਦਨਾ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vandana Srinivasan**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਗਾਇਕਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਲੀਵੁੱਡ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਜੀਵਨੀ

ਵੰਦਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸੀਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੱਕ। ਉਹ 2006 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ (ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਰਾਸ, ਭਾਰਤ ਚਲੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਸਾਹਾ। ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਸਾਇੰਸ ਤੋਂ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ 2009 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਗਲਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। 2011 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਦਰਾਸ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਇੱਕ TEDx ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ - ਮਿਊਜ਼ਿਕਲੋਰੀ ਪ੍ਰੂਡਕਸ਼ਨ - ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵੰਦਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਆਨੰਦ ਪੱਤਾਥਿਲ, ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੈ। ਵੰਦਨਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ anastoriesonline ਨਾਂ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਟੀਕ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Official page ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ
* Vandana's SoundCloud Stream
* Vandana's YouTube Channel
* Vandana's Twitter account
# ਭਵਾਥਾਰਿਨੀ

**ਭਵਾਥਾਰਿਨੀ ਰਾਜਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Bhavatharini Raja;** 23 ਜੁਲਾਈ 1976 – 25 ਜਨਵਰੀ 2024) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਇਲਿਆਰਾਜਾ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਅਤੇ ਯੁਵਨ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸਨੂੰ 2000 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇਲਿਆਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਫਿਲਮ *ਭਾਰਤੀ* ਦੇ ਗੀਤ "ਮਾਇਲ ਪੋਲਾ ਪੋਨੂੰ ਓਨੂ" ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ

ਭਵਥਾਰਿਨੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਸ.ਐਨ. ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਰ. ਸਬਰੀਰਾਜ, ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ *ਕੰਨਨ ਵਿਗਿਆਪਨ* ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਭਾਵਥਾਰਾਣੀ ਨੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਰੋਜ਼ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਪੀਟਰਸ ਰੋਡ, ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਸੀ।

ਭਾਵਥਾਰਿਨੀ ਦੀ ਮੌਤ 25 ਜਨਵਰੀ 2024 ਨੂੰ, 47 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕੋਲੰਬੋ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Bhavatharini R., ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ
* ਭਵਾਥਾਰਿਨੀ ਡਿਸਕੋਗਰਾਫ਼ੀ ਡਿਸਕੌਗਸ 'ਤੇ
# ਅਦਿਤੀ ਪਾਲ

**ਅਦਿਤੀ ਪਾਲ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਗੋਲਿਓ ਕੀ ਰਾਸਲੀਲਾ ਰਾਮ-ਲੀਲਾ ਦੇ ਗੀਤ *ਅੰਗ ਲਗਾ ਦੇ ਰੇ* ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਲੇਬੈਕ ਅਵਾਜ਼ ਹੈ, ਬਾਹੂਬਲੀ 2 ਤੋਂ *ਵੀਰੋਂ ਕੇ ਵੀਰ ਆ* : ਦ ਕਨਕਲੂਜ਼ਨ, ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ਵਾਰਾਯੋ ਵੇਨੀਲਾਵੇ, *ਐਨ ਮੰਨਵਾ* (ਤਮਿਲ ਸੰਸਕਰਣ) ਤੋਂ *ਐਨ ਕਢਾਲ* । ) ਅਤੇ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਰਜਨੀਕਾਂਤ ਸਟਾਰਰ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਫਿਲਮ ਲਿੰਗਾ ਤੋਂ *ਵੋ ਮਨਮਾਧਾ* (ਤੇਲੁਗੂ ਸੰਸਕਰਣ), ਫਿਲਮ ਮੇਹਰੁਨਿਸਾ ਵੀ ਲਬ ਯੂ ( ਅਰਮਾਨ ਮਲਿਕ ਨਾਲ ਜੋੜੀ), *ਨਾਦਾਨੀਆਂ* *ਕਰ ਜਾਤੀ ਹੈ*, *ਖਵਾਬੋਂ ਕੋ ਅੱਖੋਂ ਮੈਂ* ਅਤੇ *ਅੰਹਾ ਤਨਹਾ ਘੂਮ ਤੋਂ ਬੇਲੀਆ* । *ਕੇ ਧੂੰਦੇ ਦਿਲ* ( ਜੁਬਿਨ ਨੌਟਿਆਲ ਨਾਲ ਜੋੜੀ) ਫਿਲਮ ਦਿਲ ਜੋ ਨਾ ਕਹਿ ਸਾਕਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ। 2004 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਆਈਡਲ ਦੇ ਡੈਬਿਊ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਅਦਿਤੀ ਪਾਲ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ

ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਭ ਲਿਆ ਸੀ। ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਅਤੇ ਪੀ.ਟੀ. ਉਸਤਾਦ ਮੁਨੱਵਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਸਾਹਬ ਦੇ ਅਜੋਏ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਚੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਸਨ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਪੰਡਿਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਬੰਗਾਲੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਅਜੋਏ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਭਵਦੀਪ ਜੈਪੁਰਵਾਲੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸ਼ਰਨਿਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ

| ਸ਼ਰਨਿਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ |
| --- |
| ਜਨਮ |  (1991-01-03) 3 ਜਨਵਰੀ 1991 |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ |
| ਕਿੱਤਾ | ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 2000-ਮੌਜੂਦਾ |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ(s) | ਨਰਾਇਣਨ ਕੁਮਾਰ |

**ਸ਼ਰਨਿਆ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Sharanya Srinivas;** ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ, ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

## ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨਸ ਕੇ.ਐਮ. ਸੰਗੀਤ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਨਿਆ ਨੇ ਹੈਨਰੀ ਕੁਰੂਵਿਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਉਤਪਾਦਨ ਕੋਰਸ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਕੇਜੇ ਯੇਸੁਦਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਗੀਤ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੀ "ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼" ਸੀ। ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਵਜੋਂ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਫਾਨੀ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਐਲਬਮ *ਕੋਨਜਮ ਕੌਫੀ ਕੋਨਜਮ ਕਢਲ* (2012) ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ "ਆਦੀ ਥਾਹਿਰਾ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਲਈ *ਰਾਂਝਨਾ* ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਦੋ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਗੀਤ ਗਾਏ, "ਕਲਾਰਾਸਿਗਾ" ਅਤੇ "ਕਾਨਾਵੇ ਕਨਾਵੇ", ਪਹਿਲੇ ਗੀਤ ਨੂੰ "ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ" ਦੱਸਿਆ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਨਾਰਾਇਣਨ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ

| ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ |
| --- |
| ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ | ਗੁਰਸ਼ਰਨਜੋਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ |
| ਜਨਮ |  (1991-08-30) 30 ਅਗਸਤ 1991 ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ, ਭਾਰਤ |
| ਮੂਲ | ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ), ਭਾਰਤ |
| ਕਿੱਤਾ | ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰ, ਗੀਤਕਾਰ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 2013– ਵਰਤਮਾਨ |
| ਲੇਬਲ | * T-Series
 |
|  |
| ਵੈਂਬਸਾਈਟ | gururandhawa.com |

**ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ** (ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ 1991) ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਰੰਧਾਵਾ ਆਪਣੇ  "ਹਾਈ ਰੇਟਡ ਗਭਰੂ", "ਸੂਟ", "ਯਾਰ ਮੋੜ ਦੋ", "ਪਟੋਲਾ", "ਫੈਸ਼ਨ", ਅਤੇ "ਲਾਹੌਰ" ਆਦਿ ਟਰੈਕਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ (ਆਈਪੀਐਲ) ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸਿਮਰਨ (ਫ਼ਿਲਮ) ਲਈ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਸ ਨੇ *ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ*, *ਤੁਮਹਾਰੀ ਸੁਲੂ*, *ਦਿਲ ਜੰਗਲੀ*, *ਸੋਨੂੰ ਕੇ ਟਿੱਟੂ ਕੀ ਸਵੀਟੀ*, *ਬਲੈਕਮੇਲ* (2018 ਫਿਲਮ) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਰਜਤ ਨਾਗਪਾਲ ਨਾਲ ਗੀਤ ਕੰਪੋਜ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਗਾਏ ਹਨ। *ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ* ਫਿਲਮ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਇਰਫਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਗਾਣੇ 'ਸੂਟ' ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ ਲਾਈਵ ਗਾਇਕੀ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਆਡੀਓ ਸੀਡੀ ਲਾ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿੱਪ-ਸੀਂਕਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ:

> ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਿੱਛੇ ਆਡੀਓ ਸੀਡੀ ਲਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਈਵ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਏ ਆਰ ਰਹਿਮਾਨ, ਸੁਨਿਧੀ ਚੌਹਾਨ ਅਤੇ ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਇਹ ਉਹ ਫਨਕਾਰ ਨੇ ਜੋ ਸੱਚਾ ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
>
>

## ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਨੂਰਪੁਰ, ਧਾਰੋਵਾਲੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਸ਼ਰਨਜੋਤ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਗਾਇਕੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਾਂ ਛੂਹਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਐੱਮ ਬੀ ਏ ਕੀਤੀ। ਉਹ 2009 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਸਥਾਨ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਈਆਈਪੀਐਮ ਤੋਂ ਐਮ.ਬੀ.ਏ ਕੀਤੀ। ਕਾਲਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੌਕੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੌਰਿਆਂ ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੀਟੀਸੀ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੁਪਨਾ ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ

### ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ

| ਸਾਲ | ਫਿਲਮ | ਗੀਤ | ਸੰਗੀਤਕਾਰ | ਲੇਖਕ | ਸਹਿ-ਗਾਇਕ | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017 | *ਹਿੰਦੀ ਮੀਡੀਅਮ* | *ਸ਼ੂਟ ਸ਼ੂਟ* | ਰਜਤ ਨਾਗਪਾਲ | ਅਰਜੁਨ | ਅਰਜੁਨ |  |
| *ਸਿਮਰਨ* | *ਲਗਦੀ ਹੈ ਥਾਈ* | ਸਚਿਨ-ਜਿਗਰ | ਵਾਯੂ | ਜੋਨੀਤਾ ਗਾਂਧੀ |  |
| *ਤੁਮਹਾਰੀ ਸੁਲੂ* | *ਬਨ ਜਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰਾਨੀ* | ਰਜਤ ਨਾਗਪਾਲ | ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ | — |  |
| 2018 | *ਸੋਨੂ ਕੇ ਟੀਟੂ ਕੀ ਸਵੀਟੀ* | *ਕੌਣ ਨਚਦੀ* | ਨੀਤੀ ਮੋਹਨ |  |
| *ਦਿਲ ਜੰਗਲੀ* | *ਨਚਲੇ ਨਾ* |  |
| *ਬਲੈਕਮੇਲ* | *ਪਟੋਲਾ* | ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ | — |  |

### ਸਿੰਗਲਜ਼

ਰੰਧਾਵਾ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ :

#### 2013

* *ਨਾ ਨਾ ਨਾ ਨਾ*
* *ਮਾ*
* *ਬਿੱਲੋ ਔਨ ਫਾਇਰ*
* *ਮਾਈ ਜੁਗਨੀ*
* *ਮਾਡਰਨ ਠੁਮਕਾ*

#### 2014

* *ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਟੈਸਟ*
* *ਸਾਊਥਾਲ*
* *ਆਈ ਲਾਈਕ ਯੂ*
* *ਖ਼ਾਲੀ ਬੋਤਲਾਂ*
* *ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ*
* *ਛੱਡ ਗਈ*

#### 2015

* *ਖਤ*
* *ਆਊਟਫਿਟ*
* *ਪਟੋਲਾ*

#### 2016

* *ਫੈਸ਼ਨ*
* *ਯਾਰ ਮੋੜ ਦੋ*
* *ਸੂਟ '*

#### 2017

* *ਤਾਰੇ*
* *ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ*
* *ਹਾਈ ਰੇਟਡ ਗਭਰੂ*
* *ਲਾਹੌਰ*

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ 'ਤੇ
# ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ

ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ | ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ |
| ਲੇਖਕ | ਨਿਜ਼ਾਮੀ |
| ਮੂਲ ਸਿਰਲੇਖ | *لیلی و مجنون* |
| ਦੇਸ਼ | ਇਰਾਨ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਫ਼ਾਰਸੀ |
| ਲੜੀ | ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੇ ਖ਼ਮਸੇ |
| ਵਿਸ਼ਾ | ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਾਣੀ |
| ਵਿਧਾ | ਕਾਵਿ-ਗਾਥਾ |
| ਮੀਡੀਆ ਕਿਸਮ | ਪੁਸਤਕ |

ਮਜਨੂੰ ਲੈਲਾ  (ਅਰਬੀ: مجنون لیلی *ਮਜਨੂੰ ਲੈਲਾ*, "ਲੈਲਾ ਲਈ ਪਾਗਲ") (ਫ਼ਾਰਸੀ: لیلی و مجنون *ਲੈਲੀ ਓ ਮਜਨੂੰ* , ਅਰਥਾਤ "ਪਾਗਲ ਅਤੇ ਲੈਲਾ") ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੋਟਕੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਨੇ ਕਾਵਿ-ਗਾਥਾ ਵਜੋਂ ਵਧਾਕੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਲੰਮੀਆਂ ਕਾਵਿ-ਗਾਥਾਵਾਂ, *ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਦੇ ਖ਼ਮਸਿਆਂ* ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੈ।
ਚੜ੍ਹਦੀ ਉਮਰੇ ਕੈਸ਼ ਅਤੇ ਲੈਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੇ ਲੈਲਾ ਦਾ ਪਿਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ। ਕੈਸ਼ ਲੈਲਾ ਦੇ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਮਜਨੂੰ (مجنون, ਯਾਨੀ "ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਧੀਨ") ਕਹਿਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਬਾਨੋ ਅਮੀਰ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਅਰਸ਼-ਇਤਹਾਸਕ ਪਾਤਰ ਕੈਸ਼ ਇਬਨ ਅਲ-ਮੁਲਾਵਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਰਬ ਦੰਤ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਟੋਟਕਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਮਜਨੂੰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਜ਼ਬਾਨੀ ਟੋਟਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਤਾਬ ਅਲ-ਆਗਾਨੀ ਅਤੇ ਇਬਨ ਕੁਤੈਬਾ ਦੀ ਅਲ-ਸ਼ਿ'ਰ ਵਲ-ਸ਼ੂ'ਆਰਾ' ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਟੋਟਕੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਜੋੜ ਵੀ ਢਿੱਲਮ-ਢਿੱਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਥਾਨਕ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਤਾਂ ਨਾਮ ਮਾਤਰ ਹੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ

* LEYLI O MAJNUN in Encyclopædia Iranica A. A. Seyed-Gohrab (accessed September 2010 – periodically check link)
* Laila and Majnun at School: Page from a manuscript of the *Laila and Majnun* of Nizami Archived 2021-02-25 at the Wayback Machine.
# ਇਰਸ਼ਾਦ ਕਾਮਿਲ

| ਇਰਸ਼ਾਦ ਕਾਮਿਲ |
| --- |
|  |
| ਜਨਮ | (1971-09-05)5 ਸਤੰਬਰ 1971 ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ |
| ਕਿੱਤਾ | ਸ਼ਾਇਰ, ਗੀਤਕਾਰ |
| ਕਾਲ | 2004 - ਹੁਣ |
| ਸ਼ੈਲੀ | ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ |
|  |

**ਇਰਸ਼ਾਦ ਕਾਮਿਲ** ਹਿੰਦੀ/ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਜਬ ਵੀ ਮੈੱਟ*, *ਲਵ ਆਜ ਕੱਲ੍ਹ*, *ਚਮੇਲੀ*, ਅਤੇ *ਰਾਕਸਟਾਰ* ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਕਾਮਿਲ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਰਾਮਿਆ ਬੇਹਾਰਾ

**ਰਾਮਿਆ ਬੇਹਾਰਾ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਉਚਾਰਣ: **Ramya Behara**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ, ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ 180 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ।  ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਬਾਹੂਬਲੀ: ਦਿ ਬਿਗਨਿੰਗ* (2015) ਦਾ "ਧੀਵਾਰਾ" ਗੀਤ ਉਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਸੀ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ

ਬੇਹਾਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਨਰਸਰਾਓਪੇਟ, ਗੁੰਟੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਲਿਟਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਕੈਡਮੀ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਮਾਚਾਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਬੇਹਰਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ *ਵੇਂਗਮੰਬਾ* ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਐਮਐਮ ਕੀਰਵਾਨੀ ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ

| ਸਾਲ | ਅਵਾਰਡ | ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਕੰਮ | ਨਤੀਜਾ | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | ਸਿਨੇਮਾ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਗਾਇਕ - ਔਰਤ | " ਧੀਵਾਰਾ " - *ਬਾਹੂਬਲੀ: ਦ ਬਿਗਨਿੰਗ* | ਜੇਤੂ |  |
| 2016 | ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ - ਤੇਲਗੂ | "ਧੀਵਾਰਾ" - *ਬਾਹੂਬਲੀ: ਸ਼ੁਰੂਆਤ* | ਨਾਮਜ਼ਦ |  |
| 2017 | ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ | ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ - ਤੇਲਗੂ | "ਨੈਡੋਰਿਨਟਿਕਦਾ" - *ਬ੍ਰਹਮੋਤਸਵਮ* | ਨਾਮਜ਼ਦ |  |
| 2017 | ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ - ਤੇਲਗੂ | "ਰੰਗ ਦੇ" | ਜੇਤੂ |  |
| 2019 | ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ | ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ - ਤੇਲਗੂ | "ਗੇਲੁਪੁ ਲੇਨਿ ਸਮਰਮ" - *ਮਹਾਨਤਿ* | ਨਾਮਜ਼ਦ |  |
| 2021 | ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ - ਤੇਲਗੂ | "ਏਕੰਥਮ" - *ਰੰਗੀਨ ਫੋਟੋ* | ਨਾਮਜ਼ਦ |  |
| 2022 | ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਬੈਕ ਸਿੰਗਰ - ਕੰਨੜ | "ਉਰੀਗੋਬਾ ਰਾਜਾ" - *ਯੁਵਰਾਥਨਾ* | ਨਾਮਜ਼ਦ |  |

## ਹਵਾਲੇ
# ਜੱਜ

**ਜੱਜ** ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਜਾਂ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਸੁਣਨਾ, ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੱਜ ਦਾ ਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਪੱਖ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪੂਰਵਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇ। ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੱਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇੱਕ ਜੂਰੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਪਰਾਧਿਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜੱਜ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਕਰਤਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਲਿੰਕ

* ਕਾਰਲੋ ਬਿਓੱਟੀ
# ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ| ਤਸਵੀਰ:Annamalai University logo.png |
| ਮਾਟੋ | With courage and faith |
| ਕਿਸਮ | ਪਬਲਿਕ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1929 |
| ਚਾਂਸਲਰ | Konijeti Rosaiah |
| ਟਿਕਾਣਾ | ਚਿਦੰਬਰਮ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ ﻿ / ﻿ |
| ਕੈਂਪਸ | ਦਿਹਾਤ |
| ਮਾਨਤਾਵਾਂ | ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ |  |

**ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾ, ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿੱਖਿਆ, ਲਲਿਤ ਕਲਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਧਾਰ-ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਹੈ। ਨੇਮੀ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ 380 ਪਰੋਗਰਾਮ ਪੱਤਰਵਿਹਾਰ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਦੇ ਦੁਰੇਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ।
# ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ

| ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ |
| --- |
| 2014 ਵਿੱਚ ਵਾਣੀ |
| ਜਨਮ | ਕਲਾਇਵਾਨੀ (1945-11-30)30 ਨਵੰਬਰ 1945 ਵੇਲੋਰ, ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ (ਹੁਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ) |
| ਮੌਤ | 4 ਫਰਵਰੀ 2023(2023-02-04) (ਉਮਰ 77) ਚੇਨਈ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ |
| ਹੋਰ ਨਾਮ | '**ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਮੀਰਾ'** |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | vanijairam.com |

**ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Vani Jairam;** ਜਨਮ **ਕਾਲਾਇਵਾਨੀ** ; 30 ਨਵੰਬਰ 1945 –ਦੇਹਾਂਤ 4 ਫਰਵਰੀ 2023) ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਪਿਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ " *ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੀਰਾ* " ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਣੀ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਚੱਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਅਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੋਲੋ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਆਪਣੀ ਵੋਕਲ ਰੇਂਜ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਚਨਾ ਲਈ ਆਸਾਨ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵਾਣੀ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਅਕਸਰ ਚੋਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (19 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ), ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਨੜ, ਤਾਮਿਲ, ਹਿੰਦੀ, ਤੇਲਗੂ, ਮਲਿਆਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਉੜੀਆ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਹਰਿਆਣਵੀ, ਅਸਾਮੀ, ਤੁਲੂ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਮਾਰਵਾੜੀ, ਉਰਦੂ, ਕੋਂਕਣੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ।

ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਦੀ ਫਿਲਮ "ਮੀਰਾ", ਜਿਹੜੀ ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਤ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ਹੈ,ਵਿੱਚ ਵਾਣੀ ਜੈ ਰਾਮ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਮੀਰਾ ਬਾਈ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਹਿ ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਗਾਈਆਂ ਹਨ।

ਵਾਣੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ - ਦੱਖਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ NAFA 2017 ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ, ਠੁਮਰੀ, ਗ਼ਜ਼ਲ, ਭਜਨ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹੈ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਵਾਣੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸੱਸ, ਪਦਮਾ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕੀ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾ, FG ਨਤੇਸਾ ਅਈਅਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਧੀ ਸੀ। ਐਨ. ਰਾਜਮ ਉਸਦੀ ਭਾਬੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਜੈਰਾਮ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਵਾਣੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ, ਪਦਮ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕੀ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾ, ਐੱਫ. ਜੀ. ਨਟੇਸਾ ਅਈਅਰ ਦੀ ਆਖਰੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਧੀ ਸੀ। ਐੱਨ. ਰਾਜਮ ਉਸ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਜੈਰਾਮ ਪੰਡਿਤ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ । ਜੈਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ 24 ਸਤੰਬਰ 2018 ਨੂੰ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।

## ਮੌਤ

4 ਫਰਵਰੀ 2023 ਨੂੰ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਮਰਹੂਮ ਵਾਣੀ ਜੈਰਾਮ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ।

ਰਾਜਪਾਲ ਆਰ.ਐਨ.ਰਵੀ ਜੈਰਾਮ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ

| ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ |
| --- |
| ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿਖੇ |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ | (1938-07-01)1 ਜੁਲਾਈ 1938 ਅਲਾਹਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ |
| ਕਿੱਤਾ | ਬੰਸਰੀ ਵਾਦਕ, ਕੰਪੋਜਰ |
| ਸਾਜ਼ | ਬੰਸੁਰੀi |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1957- |
|  |
| ਵੈਂਬਸਾਈਟ | hariprasadchaurasia.com |

ਪੰਡਿਤ **ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ** (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1938) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੰਸਰੀ ਵਾਦਕ ਹਨ। ਪੰ. ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ ਨੂੰ ਕਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤੀ ਬੰਸਰੀ ਵਾਦਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪਛਾਣ ਦਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਪ੍ਰਸੰਸਾਯੋਗ ਹੈ।

## ਜੀਵਨ ਜਾਣ ਪਛਾਣ

ਪੰਡਤ ਚੌਰਸੀਆ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1938 ਨੂੰ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਿਧਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੇ ਹੀ ਸਨ। ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਚੌਰਸੀਆ ਦਾ ਬਚਪਨ ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਰਜੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪੰਡਤ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਜੀ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਗਾਉ ਕੁਸ਼ਤੀ

## ਹਵਾਲੇ

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਚੌਰਸੀਆ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਨੁਰਾਧਾ ਰਾਏ ਨਾਲ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਵਿਨੈ ਅਤੇ ਅਜੈ। ਅਨੁਰਾਧਾ ਨਾਲ ਚੌਰਸੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜੀਵ ਹੈ। ਚੌਰਸੀਆ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੋਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਰਾਕੇਸ਼ ਚੌਰਸੀਆ ਵੀ ਇੱਕ ਬਾਂਸੁਰੀ ਵਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
# ਤਾਰਾ ਚੰਦ

**ਤਾਰਾਚੰਦ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵਿਦ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ। ਉਹ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੇ ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਉਪਕੁਲਪਤੀ ਰਹੇ।

## ਰਚਨਾਵਾਂ

* *ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ* (ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ)