# ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ

ਐਮ.ਐਸ. ਧੋਨੀ| 2011 ਵਿੱਚ ਐਮਐਸ ਧੋਨੀ |
| ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਪੂਰਾ ਨਾਮ | ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ |
| ਜਨਮ |  (1981-07-07) 7 ਜੁਲਾਈ 1981 ਰਾਂਚੀ, ਬਿਹਾਰ (ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ), ਭਾਰਤ |
| ਛੋਟਾ ਨਾਮ | ਮਾਹੀ, ਕੈਪਟਨ ਕੂਲ, ਥਲਾ |
| ਕੱਦ | 5 ft 9 in (1.75 m) |
| ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅੰਦਾਜ਼ | ਸੱਜਾ ਹੱਥ |
| ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਦਾਜ਼ | ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਮੱਧਮ |
| ਭੂਮਿਕਾ | ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ |
| ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
 |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮ | * ਭਾਰਤ (2004–2019)
 |
| ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ (ਟੋਪੀ 251) | 2 ਦਸੰਬਰ 2005 ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ |
| ਆਖ਼ਰੀ ਟੈਸਟ | 26 ਦਸੰਬਰ 2014 ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ |
| ਪਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਮੈਚ (ਟੋਪੀ 158) | 23 ਦਸੰਬਰ 2004 ਬਨਾਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ |
| ਆਖ਼ਰੀ ਓਡੀਆਈ | 9 ਜੁਲਾਈ 2019 ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ |
| ਓਡੀਆਈ ਕਮੀਜ਼ ਨੰ. | 7 |
| ਪਹਿਲਾ ਟੀ20ਆਈ ਮੈਚ (ਟੋਪੀ 2) | 1 ਦਸੰਬਰ 2006 ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ |
| ਆਖ਼ਰੀ ਟੀ20ਆਈ | 27 ਫ਼ਰਵਰੀ 2019 ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ |
| ਟੀ20 ਕਮੀਜ਼ ਨੰ. | 7 |
|  |
| ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਜਾਣਕਾਰੀ
 |
| ਸਾਲ | ਟੀਮ |
| 1999/00–2003/04 | ਬਿਹਾਰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ |
| 2004/05–2016/17 | ਝਾਰਖੰਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ |
| 2008–2015 | ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ *(ਟੀਮ ਨੰ. 7)* |
| 2016–2017 | ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਪੁਣੇ ਸੁਪਰਜਾਇੰਟ *(ਟੀਮ ਨੰ. 7)* |
| 2018–ਹੁਣ | ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ *(ਟੀਮ ਨੰ. 7)* |
|  |
| ਕਰੀਅਰ ਅੰਕੜੇ |
|

| ਪ੍ਰਤਿਯੋਗਤਾ | ਟੈਸਟ | ਓਡੀਆਈ | ਟੀ20ਆਈ | ਟੀ20 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ਮੈਚ | 90 | 350 | 98 | 358 |
| ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ | 4,876 | 10,773 | 1,617 | 7,098 |
| ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਔਸਤ | 38.09 | 50.53 | 37.60 | 38.16 |
| 100/50 | 6/33 | 10/73 | 0/2 | 0/28 |
| ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਕੋਰ | 224 | 183\* | 56 | 84 |
| ਗੇਂਦਾਂ ਪਾਈਆਂ | 96 | 36 | – | 12 |
| ਵਿਕਟਾਂ | 0 | 1 | – | 0 |
| ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਔਸਤ | – | 31.00 | – | – |
| ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 5 ਵਿਕਟਾਂ | – | 0 | – | – |
| ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 10 ਵਿਕਟਾਂ | – | 0 | – | – |
| ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ | – | 1/14 | – | – |
| ਕੈਚਾਂ/ਸਟੰਪ | 256/38 | 321/123 | 57/34 | 205/84 |

 |
|  |
|
ਮੈਡਲ ਰਿਕਾਰਡ

|  |
| --- |
|  |
| ਪੁਰਸ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ |
|  ਭਾਰਤ ਦਾ/ਦੀ ਖਿਡਾਰੀ |
| ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ |
| **ਜੇਤੂ** | 2011 ਭਾਰਤ–ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼–ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ |  |
| ਟੀ20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ |
| **ਜੇਤੂ** | 2007 ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ |  |
| **ਉਪ-ਜੇਤੂ** | 2014 ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ |  |

 |
| ਸਰੋਤ: ESPNcricinfo, 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022  |
|  |
| ਦਸਤਖ਼ਤ |
|  |
|  |

**ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ** ( /m ə ˈ h eɪ n d r ə ˈ s ɪ ŋ d h æ ˈ n ɪ / ( </img> / ) ; ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1981) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹੈ ਜੋ 2007 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 2008 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਈਪੀਐਲ ਵਿੱਚ ਸੀਐਸਕੇ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਆਈਸੀਸੀ ਟਰਾਫੀਆਂ 2007 ਆਈਸੀਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ20, 2011 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅਤੇ 2013 ਆਈਸੀਸੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 2010 ਅਤੇ 2016 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 2010 ਅਤੇ 2011 ਆਈਸੀਸੀ ਟੈਸਟ ਮੈਸ ਅਤੇ 2013 ਆਈਸੀਸੀ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਵਿਕਟਕੀਪਰ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ । ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਿਨਿਸ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵਿਕਟਕੀਪਰਾਂ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ

ਧੋਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਂਚੀ, ਬਿਹਾਰ (ਹੁਣ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਪੂਤ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਲਵਾਲੀ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਲਮਗਾੜਾ ਬਲਾਕ ਦੀ ਜੈਂਤੀ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਤੋਂ ਰਾਂਚੀ, ਝਾਰਖੰਡ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਰਾਂਚੀ ਦੇ ਡੋਰਾਂਡਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੇਕਨ ਕਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਪ ਆਪਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਧੋਨੀ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸਦੇ ਚਾਚਾ ਅਤੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਨਾਮ ਨੂੰ ਧੋਨੀ ਕਿਹਾ।

2001 ਤੋਂ 2003 ਤੱਕ, ਧੋਨੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਮਿਦਨਾਪੁਰ (ਡਬਲਯੂ), ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੜਗਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰੈਵਲਿੰਗ ਟਿਕਟ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ (TTE) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

## ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ.

ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ, ਜੋ ਕਿ 2008 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਸੀ, ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ ਨੇ 2008 ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ, ਉਹ 2009 ਤੱਕ ਆਈਪੀਐਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ।

## ਕਪਤਾਨੀ ਕੌਸ਼ਲ

* ਧੋਨੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ ਸਚਿਨ ਤੇਂਦੁਲਕਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2007 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਾਹੁਲ ਦਰਾਵਿੜ ਨੇ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਇਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਕਪਤਾਨੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸਚਿਨ ਨੂੰ ਚੋਣਕਾਰਾਂ ਅਤੇ [ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ] ਦੇ ਬੋਰਡ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾ ਨੇ ਧੋਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ।
* ਧੋਨੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਹੇਠ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ **2007 ਟਵੰਟੀ-ਟਵੰਟੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ** ਜਿੱਤਿਆ।
* '2007-08 **ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਬੈਂਕ ਸੀਰੀਜ਼** ਇਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਤਿਕੋਣੀ ਲੜੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਸ੍ਰੀ-ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਸੀ,ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ।
* ਇੱਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ ਹੋਏ **ਆਇਡਿਯਾ ਕੱਪ** ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤ।
* **ਬਾਰਡਰ ਗਾਵਸਕਰ ਟ੍ਰਾਫੀ 2008**  ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਟੈਸਟ ਲੜੀ ਜਿੱਤੀ।
* ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ **ਆਰਬੀਐੱਸ ਕੱਪ** ਜਿੱਤਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ 2 ਮੈਚ ਟੈਸਟ ਲੜੀ (1-0 ਨਾਲ) ਅਤੇ 7 ਮੈਚ ਇਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਲੜੀ (5-0) ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ।
* ਧੋਨੀ 14/11/2008 ਅਤੇ 05/02/2009 ਵਿਚਾਲੇ ਨੌ ਇਕ-ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਲਗਾਤਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਹਨ।
* ਧੋਨੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ **2011 ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੱਪ** ਜਿੱਤਿਆ।
* ਧੋਨੀ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ **2013 ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫੀ** ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ।

## ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ

* ਧੋਨੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2011 ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੱਕ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ *MS ਧੋਨੀ: ਦ ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ* ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ਾਂਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜਪੂਤ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ।
* ਉਹ ਡਿਜ਼ਨੀ+ ਹੌਟਸਟਾਰ 2019 ਡਾਕੂਡਰਾਮਾ *ਰੌਰ ਆਫ ਦਿ ਲਾਇਨ (ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼) ਵਿੱਚ ਸੀ,* ਇਸ ਪੰਜ-ਐਪੀਸੋਡ ਡਾਕੂਡਰਾਮਾ ਨੇ ਐਮਐਸ ਧੋਨੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਚੇਨਈ ਸੁਪਰ ਕਿੰਗਜ਼ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਗੁਰੂਨਾਥ ਮਯੱਪਨ ।
* *ਧੋਨੀ ਟਚ: ਭਾਰਤ ਸੁੰਦਰੇਸਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ* ਏਨੀਗਮਾ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ ਉੱਤੇ
* ਇੰਡੀਅਨਕਾਨੂਨ ਵਿਖੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ
* ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧੋਨੀ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਉੱਤੇ