Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ

**ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ** ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਤੌਰ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਾਲੀਆ ਅਫਸਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭੌਂ ਮਾਲੀਆ ਦੇ ਬਕਾਏ ਵਜੋਂ ਮਾਲੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸੂਲੀ ਯੋਗ ਸਰਕਾਰੀ ਬਕਾਇਆ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਕਾ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਬਰਸਾਤ, ਗੜੇ, ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਅੱਗ ਆਦਿ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਿਲ ਹਨ, ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਜਨਰਲ), ਸਹਾਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ), ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਲ ਅਫਸਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਅਫਸਰ, ਉਪ ਮੰਡਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ, ਸਿਵਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਫਸਰ, ਅਰਬਨ ਸੀਲਿੰਗ ਅਫਸਰ ਆਦਿ। ਇਸ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਵ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

## ਕੰਮ

1. ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ,ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕੁਲੈਕਟਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕਰਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਰਜ਼ਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2. ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਰਿਜ ਐਕਟ ,1954 ਤਹਿਤ ਮੈਰਿਜ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਲਾਇਸੰਸਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ।
4. ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ/ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੁਪਰਿਨਟੈਂਡਟ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਆਮ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤਹਿਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਐਕਟ, 1861 ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
5. ਉਹ ਦਫਤਰਾਂ/ਸਬ ਡਵੀਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ, ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ, ਖਜ਼ਾਨੇ, ਸਬ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਜੇਲ੍ਹਾਂ, ਹਸਪਤਾਲ, ਡਿਸਪੈਸਰੀਆਂ, ਬਲਾਕ, ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ, ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਨਗਰ ਕੌਸਲਾਂ, ਨਗਰ ਸੁਧਾਰ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਦੂਸਰੇ ਦਫਤਰਾਂ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਦ ਹਿੰਦੂ

ਦ ਹਿੰਦੂ| ਤਸਵੀਰ:The Hindu logo.gif |
| ਤਸਵੀਰ:NewsPaperTheHindu.png16 ਮਾਰਚ 2005 ਦੇ *ਦ ਹਿੰਦੂ* ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ |
| ਕਿਸਮ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ |
| ਫਾਰਮੈਟ | ਬਰਾਡਸ਼ੀਟ |
| ਮਾਲਕ | ਕਸਤੂਰੀ ਐਂਡ ਸਨਜ ਲਿਮਿਟਡ |
| ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਕ | ਦ ਹਿੰਦੂ ਗਰੁੱਪ |
| ਸੰਪਾਦਕ | ਮਾਲਿਨੀ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 20 ਸਤੰਬਰ 1878 |
| ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਲਹਾਕ | ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ, ਸੁਤੰਤਰ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਤਮਿਲ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਕਸਤੂਰੀ ਬਿਲਡਿੰਗਜ, 859 & 860, ਅੰਨਾ ਸਲਾਈ, ਚੇਨਈ, ਤਮਿਲਨਾਡੂ 600002 |
| Circulation | 1,466,304 ਰੋਜ਼ਾਨਾ |
| ਆਈਐੱਸਐੱਸਐੱਨ | 0971-751X |
| ਓਸੀਐੱਲਸੀ ਨੰਬਰ | 13119119  |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.thehindu.com |

**ਦ ਹਿੰਦੂ** (The Hindu) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤਮਿਲ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਦ ਹਿੰਦੂ (en)

## ਹਵਾਲੇ
# ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ

ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ|  |
| ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ
ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਫ਼ਾਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ |
| ਸਾਈਟ ਦੀ ਕਿਸਮ | ਖੇਡ ਵੈੱਬਸਾਈਟ |
| ਉਪਲੱਬਧਤਾ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਿੰਦੀ ਤਾਮਿਲ ਕੰਨੜ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ |
| ਮਾਲਕ | ਡਿਜ਼ਨੀ ਭਾਰਤ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ  |
| ਵਪਾਰਕ | ਹਾਂ |
| ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | ਵਿਕਲਪਕ |
| ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ | 15 ਮਾਰਚ 1993 (1993-03-15) |
| ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ | ਸਰਗਰਮ |

'*ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ **ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ' (ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ **ਕ੍ਰਿਕਇਨਫੋ**) ਇੱਕ ਖੇਡ ਸਮਾਚਾਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਲੇਖ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਲਾਈਵ ਕਵਰੇਜ (ਲਾਈਵ ਬਲੌਗ ਅਤੇ ਸਕੋਰਕਾਰਡ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ *ਸਟੈਟਸਗੁਰੂ*, 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੈਚਾਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿਆਨਆਧਾਰ ਹੈ। ਮਾਰਚ ਤੱਕ, ਸੰਬਿਤ ਬਾਲ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ।

ਸਾਈਟ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1993 ਵਿੱਚ ਸਾਈਮਨ ਕਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀ-ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈੱਬ ਰੂਪ ਵਿੱੱਚ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, 2002 ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਡਨ ਸਮੂਹ (ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ਡਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰਜ਼ ਅਲਮਾਨੈਕ) ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਜ਼ਡਨ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਹਰਸਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸੀ।

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਕ੍ਰਿਕਬਜ਼
* ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਰਕਾਈਵ

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* History of the first decade of Cricinfo by Badri Seshadri, 26 September 2013
* CricInfo – How it all began by Rohan Chandran, 2013, with an insiders view of the who, how and what and comments by other pioneers. (Blog at WordPress.com)
# ਚੇਨਈ

| ਚੇਨਈ
சென்னைਮਦਰਾਸ |
| --- |
| ਮਹਾਂਨਗਰ |
| Clockwise from top: Madras Central, Marina Beach, Kapaleeswarar Temple, Santhome Basilica, Bharata Natyam recital. |
| ਉਪਨਾਮ: Detroit of।ndia, Gateway to South।ndia |
| ਦੇਸ਼ | ਭਾਰਤ |
| ਰਾਜ | ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ |
| ਜਿਲ੍ਹੇ | ਚੇਨੱਈ, Kanchipuram and Tiruvallur |
| ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਨਾਂ | ਮਦਰਾਸ |
| ਜੱਦੀ ਬੋਲੀ | ਤਮਿਲ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 1639 |
| ਸਰਕਾਰ |
|  • ਕਿਸਮ | Mayor–Council |
|  • ਬਾਡੀ | Chennai Corporation |
|  • Mayor | Saidai Duraisamy |
|  • Deputy Mayor | P. Benjamin |
|  • Corporation Commissioner | D.Karthikeyan |
|  • Police Commissioner | S George |
| ਖੇਤਰ |
|  • ਮਹਾਂਨਗਰ | 426 km2 (164.8 sq mi) |
|  • Metro | 1,189 km2 (426 sq mi) |
| ਉੱਚਾਈ | 6 m (20 ft) |
| ਆਬਾਦੀ (2011) |
|  • ਮਹਾਂਨਗਰ | 46,81,087 |
|  • ਰੈਂਕ | 6th |
|  • ਘਣਤਾ | 11,000/km2 (28,000/sq mi) |
|  • ਮੈਟਰੋ | 86,96,010 |
|  • Metro rank | 4th |
| ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਂ | Chennaite |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+05:30 (IST) |
| Pincode(s) | 600 xxx,603 xxx,601 xxx,602 xxx 631 5xx |
| ਏਰੀਆ ਕੋਡ | +91-44 |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | '**TN-01 to TN-14,TN-18,TN-22,TN-85** |
| UN/LOCODE | ।N MAA |
| Official language | Tamil |
| Spoken languages | Tamil, English |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | Chennai Corporation |
|  |

ਚੇਨਈ (ਤਾਮਿਲ: சென்னை;।PA: [ˈtʃɛnnəɪ]), ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਮਦਰਾਸ, ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਕੋਰੋਮੰਡਲ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਚੇਨੱਈ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ 43 ਲੱਖ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਬਸਤੀ ਮਦਰਾਸਪੱਟਨਮ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨੌਸੈਨਿਕ ਅੱਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਕੀਤਾ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇਹ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੇਸਿਡੇਂਸੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ।

## ਕਲਾ

ਚੇਨਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਲਾਨਾ ਮਦਰਾਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸੀਜਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਚੰਗੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਰਤਨਾਟਿਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲੀਵੁੱਡ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

## ਉਦਯੋਗ

ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ, ਤਕਨੀਕੀ, ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਉਦਯੋਗ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਕੀ ਸਬੰਧੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਿਆਤਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਚੇਨਈ ਮੰਡਲ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ ਦੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਦਾ 39% ਦਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਨਿਰਿਆਤ ਵਿੱਚ 60% ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਡੇਟਰਾਏਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਇਟਾਵਾ

| ਇਟਾਵਾ
Ishtikapuri |
| --- |
| ਸ਼ਹਿਰ |
| ਦੇਸ਼ |  ਭਾਰਤ |
| ਰਾਜ | ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ |
| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਇਟਾਵਾ |
| ਉੱਚਾਈ | 197 m (646 ft) |
| ਆਬਾਦੀ (2011) |
|  • ਕੁੱਲ | 15,81,810 |
|  • ਘਣਤਾ | 684/km2 (1,770/sq mi) |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ |
|  • ਅਧਿਕਾਰਿਤ | ਹਿੰਦੀ |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ+5:30 (ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ) |
| PIN | 206001 |
| Telephone code | 05688 |
| ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | UP75 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.etawah.nic.in |

**ਇਟਾਵਾ** ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਹ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ-ਕਲਕੱਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 2 ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਟਾਵਾ ਆਗਰਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜਮੁਨਾ (ਜਮਨਾ)ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੰਡ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ (ਦੱਖਣ) ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ (ਉੱਤਰ) ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਲ ਅਤੇ ਤਟਬੰਧ, ਦੋਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਡ਼ਦੇ ਹਨ।
# ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ

**ਬਾਲੀਵੁੱਡ** (Hindi: बॉलीवुड, Urdu: بالی وڈ) ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ *ਹਾਲੀਵੁੱਡ* ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* IMDB - A database for International Movies
* An article on Bollywood in National Geographic archives Archived 2007-10-11 at the Wayback Machine.
* The indian Box Office
* Bollywood information resource Archived 2007-05-09 at the Wayback Machine.
# ਮੁੰਬਈ

| ਮੁੰਬਈ
ਮੁੰਬਈਬੰਬਈ |
| --- |
| ਮਹਾਂਨਗਰ |
|  |
| Interactive map of ਮੁੰਬਈ |
| ਸਰਕਾਰ |
|  • ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਪ੍ਰਧਾਨ | ਜੈਰਾਜ ਫਾਟਕ |
| ਆਬਾਦੀ (2008) |
|  • ਮਹਾਂਨਗਰ | 13 922 125 |
|  • ਰੈਂਕ | 1st |
|  • ਮੈਟਰੋ | 2,08,70,764 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.mcgm.gov.in |

ਮੁੰਬਈ, 1890
**ਮੁੰਬਈ** (1995 ਤੱਕ **ਬੰਬਈ**) ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਨਗਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲਗਭਗ 6 ਕਰੋੜ 60 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗਠਨ ਲਾਵਾ ਨਿਰਮਿਤ ਸੱਤ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਦੀਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਤੀ-ਖੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਬੰਦਰਗਾਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰਾ ਕਟਿਆ-ਫੱਟਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਯੂਰਪ, ਅਮਰੀਕਾ, ਅਫਰੀਕਾ ਆਦਿ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਲਮਾਰਗ ਜਾਂ ਵਾਯੂ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਬਈ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਦਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਅੰਕੜੇ

ਮੁੰਬਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਕਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਵਿੱਚ 5 % ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਦਯੋਗਕ ਉਤਪਾਦ ਦਾ 25%,ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦਾ 40%, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਪੂੰਜੀ ਲੈਣ ਦੇਣ ਦਾ 70% ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਰਵ ਉੱਚ ਦਸ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਆਰਥਕ ਸੰਸਥਾਨ ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜਰਵ ਬੈਂਕ, ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਆਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਲੀਵੁਡ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰਾਨਾ ਅਪੋਰਟਿਉਨਿਟੀ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਪੂਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਗਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਪੱਤਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਬੰਬਈ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬੌਂਮਬੇਈਅਨ, ਬੌਂਬੇਈ, ਬੌਂਮਬੇਮ ਵੀ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1507 ਵਿੱਚ ਵਸੇ 20,694 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਕਬੇ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇਸ ਵਕਤ ਆਬਾਦੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ 84 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ, 1995 ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਨਾਂ ਮੁੰਬਈ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਹੀ ਲਿਖਦੇ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ