Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਈਅਰ

| ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਈਅਰ |
| --- |
|  |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ |  (1976-07-11) 11 ਜੁਲਾਈ 1976 |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ, ਇੰਡੀਪੌਪ |
| ਕਿੱਤਾ | ਗਾਇਕਾ |
| ਸਾਜ਼ | ਗਾਇਕ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1996 – ਹੁਣ ਤੱਕ |

**ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਈਅਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Mahalakshmi Iyer**) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੀ, ਅਸਾਮੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਮਰਾਠੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਉੜੀਆ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ ਹੈ।

## ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਨ ਕੈਰੀਅਰ

ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ 1997 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ *'ਦਸ'* ਨਾਲ ਪਲੇਬੈਕ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਸੀ *,* ਪਰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਚਲੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਫਿਲਮ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਐਲਬਮ ਹਾਲਾਂਕਿ 1999 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੀ ਰਤਨਮ ਦੇ ਦਿਲ ਸੇ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਰ ਰਹਿਮਾਨ ਲਈ ਉਦਿਤ ਨਰਾਇਣ ਨਾਲ *ਏ ਅਜਨਬੀ* ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੀਲੀਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ ਅਤੇ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਲਈ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਕਈ ਸੀਰੀਅਲ, ਜਿੰਗਲਜ਼ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਐਲਬਮਾਂ ਵੀ ਗਾਏ ਹਨ। ਉਹ *ਮਿਸ਼ਨ ਕਸ਼ਮੀਰ*, *ਯਾਦੀਂ* ਅਤੇ *ਸਾਥੀਆ* ਵਰਗੇ ਕਈ ਸਫਲ ਸਾਉਂਡਟਰੈਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ, ਸ਼ੰਕਰ-ਅਹਿਸਾਨ-ਲੋਏ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸ਼ੇਖਰ, ਨਦੀਮ-ਸ਼ਰਵਨ, ਜਤਿਨ-ਲਲਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਉਸਨੇ *ਧੂਮ 2*, *ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ*, *ਸਲਾਮ ਨਮਸਤੇ*, *ਫਨਾ*, *ਤਾ ਰਾ ਰਮ ਪਮ* ਅਤੇ *ਝੂਮ ਬਰਾਬਰ ਝੂਮ* ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਯਸ਼ਰਾਜ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਿੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਇਆ ਹੈ।

ਉਹ *ਸੁਰ - ਦ ਮੈਲੋਡੀ ਆਫ ਲਾਈਫ* (2002) ਦੇ "ਕਭੀ ਸ਼ਾਮ ਧਲੇ", *ਰਿਸ਼ਤੇ* (2002) ਦੇ "ਹਰ ਤਰਫ" ਅਤੇ *ਬੰਟੀ ਔਰ ਬਬਲੀ* (2005) ਦੇ "ਚੁਪ ਚੁਪ ਕੇ" ਵਰਗੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ), *ਡੌਨ ਤੋਂ "ਆਜ ਕੀ ਰਾਤ": ਦ ਚੇਜ਼ ਬਿਗਨਜ਼ ਅਗੇਨ* (2006) ਅਤੇ *ਝੂਮ ਬਰਾਬਰ ਝੂਮ* ਤੋਂ "ਬੋਲ ਨਾ ਹਾਲਕੇ"।

ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ *ਸਲੱਮਡੌਗ ਮਿਲੀਅਨੇਅਰ* (2008) ਵਿੱਚ ਏਆਰ ਰਹਿਮਾਨ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਗੀਤ " ਜੈ ਹੋ " ਗਾਇਆ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ਛੋਟੇ "ਜੈ ਹੋ" ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਗਾਇਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਸਨ)।

ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਕਜ ਉਧਾਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਔਰ ਅਹਿਸਤਾ ਨੂੰ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਐਲਬਮ ਰੀਮਿਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ *ਆਜਾ ਪੀਆ ਤੋਹੇ ਪਿਆਰ* ਅਤੇ *ਬਾਹੋੰ ਮੇਂ ਚਲੀ ਆਓ*, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

2013 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਈਅਰ ਨੇ ਸਹਾਰਾ ਵਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਝਿਲਮਿਲ ਸੀਤਾਰੋਂ ਕਾ ਆਂਗਨ ਹੋਗਾ ਲਈ ਨਵੀਨ ਮਨੀਸ਼ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਰਾਘਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ "ਏਕ ਦਿਲ ਬਨਾਇਆ, ਫਿਰ ਪਿਆਰ ਬਸਾਇਆ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਉਦਿਤ ਨਰਾਇਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।

## ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

* ਫਿਲਮ "ਸਲੱਮਡੌਗ ਮਿਲੀਅਨੇਅਰ" ਤੋਂ " *ਜੈ ਹੋ"* ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਵੋਕਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ
* *ਅਧਰ* ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਪਲੇਬੈਕ ਲਈ ਅਲਫ਼ਾ ਅਵਾਰਡ
* *ਸੁਨਾ ਯੇਤੀ ਘਰਾਟ* ਲਈ *ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਕਲਾ ਨਿਕੇਤਨ* ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2016 ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਲਾ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ- ਤਾਮਿਲ - "ਉਨ ਮੇਲੇ ਓਰੂ ਕੰਨੂ" ( ਰਜਨੀ ਮੁਰੂਗਨ )
* *ਦਾਤਲੇ ਧੂਕੇ* (ਟਾਈਮ ਪਾਸ) ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਪਲੇਅ ਬੈਕ ਗਾਇਕ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਸਰਵੋਤਮ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ - *ਢੇਊ ਕੇਰੇ ਕੁਲੇ ਲਈ ਉੜੀਸਾ ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡ (ਫਿਲਮ "ਮੀਮਾਂਸਾ" ਤੋਂ)*

## ਹਵਾਲੇ
# ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ

Rediff.com|  |
| ਤਸਵੀਰ:Rediff.pngMain page as of 24 July 2009 |
| ਉਪਲੱਬਧਤਾ | English |
| ਕਮਾਈ | ₹481 million (2019) |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | www.rediff.com |
| ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | Optional |
| ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ | ਫਰਵਰੀ 8, 1997 (1997-02-08) |

**ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ** ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਖ਼ਬਰ, ਜਾਣਕਾਰੀ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵੈੱਬ ਪੋਰਟਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1996 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸਦੇ ਬੰਗਲੌਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ।

2009 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ ਡੋਮੇਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1996 ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੁਢਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾ ਰੈਡਿਫਮੇਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ  ਅਤੇ ਰੈਡਿਫ ਸ਼ਾਪਿੰਗ, ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਓਨਲਾਈਨ ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

2001 ਵਿੱਚ ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ ਉੱਤੇ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਆਈ.ਪੀ.ਓ. ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੌਤਿਕ ਗਲਤ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ 1933 ਦੇ ਸਿਕਉਰਟੀਜ਼ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਵਿੱਚ ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਅਬੋਰਡ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

2007 ਵਿੱਚ ਰੈਡਿਫ ਆਈਸ਼ੇਅਰ, ਇੱਕ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲਈ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾ ਵਜੋਂ ਰੈਡਿਫਮੇਲ ਐਨ.ਜੀ. ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2012 ਵਿਚ ਰੈਡਿਫ ਨੇ ਰੈਡਿਫ ਨਿਊਜ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ ਐਂਡਰਾਇਡ ਐਪ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਐਨ.ਏ.ਐਸ.ਡੀ.ਏ.ਕਿਉ. ਤੋਂ ਡੀ-ਲਿਸਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਰੈਡਿਫਮੇਲ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ

## ਹਵਾਲੇ
# ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ

ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|  |
| ਕਿਸਮ | ਰੋਜ਼ਾਨਾ |
| ਫਾਰਮੈਟ | ਬਰਾਡਸੀਟ |
| ਮਾਲਕ | ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ |
| ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ਕ | ਟਾਈਮਜ਼ ਗਰੁੱਪ |
| ਸਥਾਪਨਾ | 3 ਨਵੰਬਰ 1838 (1838-11-03) |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ |
| ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ | ਮੁੰਬਈ |
| Circulation | 3,184,727 ਹਰਰੋਜ਼ (ਜੁਲਾਈ- ਦਸੰਬਰ 2016 ਤੱਕ) |
| ਭਣੇਵੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰ | *ਦਿ ਇਕਨੋਮਿਕਸ ਟਾਈਮਜ਼* *ਨਵਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼* *ਮਹਾਰਾਸਟਰ ਟਾਈਮਜ਼* *ਮੁੰਬਈ ਮਿਰਰ* |
| ਓਸੀਐੱਲਸੀ ਨੰਬਰ | 23379369  |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | timesofindia.indiatimes.com |

**ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The Times of India (TOI) ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ।

## ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼
* ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
* ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ

* ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆੱਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
# ਵੇਲੂਰ

**ਵੇਲੂਰ** (12.93 N, 79.13 E) ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਰਾਜ (ਤਮਿਲਨਾਡੂ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ 142 ਵਰ੍ਹੇ ਪੁਰਾਣੀ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪਲਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੇਲੂਰ ਕਿਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚੇਨੱਈ ਅਤੇ ਬੇਂਗਲੂਰ ਅਤੇ ਤੀਰੂਵਨਮਲਈ ਅਤੇ ਤਿਰੂਪਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।

ਵੇਲੂਰ ਦੇ ਕੁਝ ਜਰੂਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਟਪਡੀ, ਅਰਕੋਟ, ਰਾਨੀਪੇਟ, ਵਲਜ਼ਪੇਟ, ਸਤੁਵਚਾਰੀ, ਮੇਲਵਿਸ਼ਰਮ, ਗਾਂਧੀ ਨਗਰ, ਤੀਰੁਵਲਮ ਆਦਿ ਹਨ।

ਵੇਲੂਰ ਨਾਂ ਤਮਿਲ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਵੇਲ ਅਤੇ ਊਰ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਵੇਲ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭਾਲਾ ਅਤੇ ਊਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸ਼ਹਿਰ, ਮਤਲਬ ਵੇਲੂਰ ਯਾਨੀ ਭਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ। ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇਲੂਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਣਖੇਤਰ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਲੂਰ ਨਾਂ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਥ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੇਲੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ ਦਾ ਕਾਫਿ ਵਪਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੇਲਾ ਦਰਖ਼ਤ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਲੂਰ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਣਾ ਇਹ ਤੱਥ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇਲੂਰ ਸ਼ਬਦ ਵੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੁਰਗਨ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਵੇਲੂਰ ਨੂੰ "ਮੁਰਗਨ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ" ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਵੇਲੂਰ ਦ੍ਰਾਵੀੜੀਅਨ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਬੜਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਦੇ ਪੱਲਵਾ, ਚੋਲਾ, ਨਾਇਕ, ਮਰਾਠਾ ਅਤੇ ਬੀਜਾਪੁਰ ਸੁਲਤਾਨ ਆਦਿ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਗੱਦੀ ਸੀ। ਇਹ 1606 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1672 ਤੱਕ ਵਿਜੇਨਗਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਵੇਲੂਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ

| ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ |
| --- |
|  |
| Personal information |
| Country |  ਭਾਰਤ |
| Born |  (1983-09-07) 7 ਸਤੰਬਰ 1983 ਸਿਵਾਨ, ਬਿਹਾਰ ਭਾਰਤ |
| Height | 1.78 m (5 ft 10 in) |
| Handedness | ਖੱਬਾ ਹੱਥ |
| Coach | ਔਸ. ਔਮ. ਅਰਿਫ |
| ਮਿਕਸ ਡਬਲ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਡਬਲ |
| Highest ranking | 6 (XD) 8/5/2010
13 (WD) 12/22/2011 |
| Current ranking | 18 (WD) 19 March 2015 |
| ਸਮੇਟੋ
ਮੈਡਲ ਰਿਕਾਰਡ

|  |
| --- |
|  |
|  ਭਾਰਤ ਦਾ/ਦੀ ਖਿਡਾਰੀ |
| ਮਹਿਲਾ ਬੈਡਮਿੰਟਨ |
| ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ |
|  | 2011 ਲੰਡਨ | ਮਹਿਲਾ ਡਬਲ |
| ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ |
|  | ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2006 | ਮਿਕਸ ਟੀਮ |
|  | ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2010 | ਮਹਿਲਾ ਡਬਲ |
|  | ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2010 | ਮਿਕਸ ਟੀਮ |
|  | ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2014 | ਮਹਿਲਾ ਡਬਲ |
| ਉਬੇਰ ਕੱਪ |
|  | ਉਬੇਰ ਕੱਪ 2014 | ਟੀਮ |
| ਏਸ਼ੀਆ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਮੁਕਾਬਲਾ |
|  | ਏਸ਼ੀਆ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਮੁਕਾਬਲਾ 2014 | ਮਹਿਲਾ ਡਬਲ |
| ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਡਾਂ |
|  | ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਖੇਡਾਂ 2006 | ਮਿਕਸ ਡਬਲ |

 |
| BWF profile |

**ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ** ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਚੁਨਿੰਦਾ ਖਿਡਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਜਵਾਲਾ ਨੇ 2013 ਤੱਕ ਚੌਦਾਂ ਵਾਰ ਕੌਮੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਨੇ ਡਬਲ ਮੁਕਬਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਪੋਨੱਪਾ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਟੋਪ 20 ਤੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸ਼ਰੂਤੀ ਕੁਰੀਆਨ ਨਾਲ ਭੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਵਾਲ ਗੁੱਟਾ ਜੋ ਕਿ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਡਬਲ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਸਤੰਬਰ, 1983 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਰਧਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਆ ਗਏ। ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਗੁੱਟਾ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਜਵਾਲਾ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਜਵਾਲਾ ਨੇ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਿਨੀ ਕੌਮੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਮੁਕਾਬਲਾ, ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲ ਅਤੇ ਡਬਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਡਬਲ ਮਹਿਲਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਸਰੂਤੀ ਕੂਰੀਆਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ।

## ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਜਵਾਲਾ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਫੈਡਰੇਸਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2010 ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2014 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2014 ਵਿੱਚ ਥੋਮਸ ਅਤੇ ਉਬਰ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਕਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਅਤੇ ਸੈਮੀ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। 2009 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰ ਸੀਰੀਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ। ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ, ਭਾਰਤੀ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਲੀਗ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਦਿੱਲੀ ਸਮੈਸ਼ਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰਨ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ 2016 ਦੇ ਅਗਲੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਤਕ ਖੇਡਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਮਿਕਸਡ ਡਬਲਜ਼ 'ਚ ਦੀਜੂ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜਾਰੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਜਵਾਲਾ ਗੁੱਟਾ ਨੇ ਖੱਬੇ ਗੋਡੇ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਕਾਰਨ ਇੰਚੀਓਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੀ।

## ਸਨਮਾਨ

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਜਨ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

## ਪਾਬੰਦੀ

ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਖਿਡਾਰੀ ਜਵਾਲਾ ਗੱਟਾ ਨੇ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਬੀ ਏ ਆਈ) ਦੁਆਰਾ ਉਸ ‘ਤੇ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ‘ਚ ਚੁਨੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਵੀ ਕੇ ਜੈਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾਇਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਚ ਗੱਟਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਬੀ ਏ ਆਈ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰ ਕੇ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਡਮਿੰਟਨ ਸੰਘ ਨੇ ਜਵਾਲਾ ਤੇ ਕਥਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਬੈਂਡਮਿੰਟਨ ਲੀਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਹਾਰ ਸਹਿੰਤਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਲਈ (ਪ੍ਰਤੀਬੰਧ) ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਨਿੱਕੀ ਗਲਰਾਣੀ

| ਨਿੱਕੀ ਗਲਰਾਣੀ |
| --- |
| 2016 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਆਈਫਾ ਉਤਸਵਮ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗਲਰਾਣੀ |
| ਜਨਮ | ਨਿਕਿਤਾ ਗਲਰਾਨੀ  (1992-01-03) 3 ਜਨਵਰੀ 1992 ਬੰਗਲੌਰ, ਕਰਨਾਟਕ, ਭਾਰਤ |
| ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ | ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਕਾਲਜ |
| ਪੇਸ਼ਾ | ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 2014 – ਮੌਜੂਦ |

**ਨਿਕਿਤਾ ਗਲਰਾਨੀ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Nikita Galrani;** ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ *1983* (2014), *ਵੇਲੀਮੂੰਗਾ* (2014) ਅਤੇ *ਡਾਰਲਿੰਗ* (2015) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

## ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਨਿੱਕੀ ਗਲਰਾਨੀ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮਾ ਗਲਰਾਨੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੰਜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਵੀ ਹੈ।

ਗਲਰਾਨੀ ਨੇ ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ, ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਬਿਸ਼ਪ ਕਾਟਨ ਵੂਮੈਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਲੌਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਯੂਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪੀਯੂਸੀ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਉਸਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਉਹ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

### 2017–ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਮ

2017 ਵਿੱਚ, ਗਲਰਾਨੀ ਨੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ *ਮੋਟਾ ਸ਼ਿਵਾ ਕੇਟਾ ਸ਼ਿਵਾ* ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਲਾਰੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ *ਮਰਾਗਧਾ ਨਾਨਯਮ* । ਉਸਨੇ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਟੀਮ 5* (2017) ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ *ਨੇਰੁੱਪੂ ਦਾ* (2017), *ਹਾਰਾ ਹਰਾ ਮਹਾਦੇਵਕੀ* (2017), *ਕਾਲਕਲੱਪੂ 2* (2018) ਅਤੇ *ਪੱਕਾ* (2018) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ *ਓ ਪ੍ਰੇਮਾਵੇ* (2018) ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2019 ਵਿੱਚ, ਉਹ *ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ 2*, *ਦੇਵ* ਅਤੇ *ਕੀ* ਨਾਲ ਤਮਿਲ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ *ਧਮਾਕਾ* ਨਾਲ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ।

## ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

24 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ, ਗਲਰਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਆਧੀ ਪਿਨਿਸੇਟੀ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਲਈ। ਜੋੜੇ ਦਾ ਵਿਆਹ 18 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕੁਵੈਤ

| ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਰਾਜ
* دولة الكويت (ਅਰਬੀ)
* **Dawlat al-Kuwait**
 |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ਝੰਡਾ | ਚਿੰਨ੍ਹ |

 |
| **ਐਨਥਮ: "ਅਲ-ਨਸ਼ੀਦ ਅਲ ਵਤਨੀ"
* "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ"
 |
| Location of ਕੁਵੈਤ (ਹਰਾ) |
|  |
| ਰਾਜਧਾਨੀਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ | ਕੁਵੈਤ ਸ਼ਹਿਰ ﻿ / ﻿ |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ਅਰਬੀ |
| ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ  | * 60% ਅਰਬੀ (31.1% ਕੁਵੈਤੀ, 28.9% ਹੋਰ ਅਰਬ)
* 37.8% ਏਸ਼ੀਆਈ
* 1.9% ਅਫ਼ਰੀਕਨ
 |
| ਧਰਮ  | ਇਸਲਾਮ |
| ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਮ | ਕੁਵੈਤੀ |
| ਸਰਕਾਰ | ਇਕਾਤਮਕ ਦੇਸ਼ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ |
|  |
| • ਅਮੀਰ  | ਸਬ੍ਹਾ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਸਬ੍ਹਾ |
| • ਯੁਵਰਾਜ  | ਨਵਾਫ਼ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਸਬ੍ਹਾ |
| • ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਸਪੀਕਰ  | ਮਰਜ਼ੂਕ ਅਲ-ਗ਼ਨੀਮ |
| • ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ  | ਜਬਰ ਮੁਬਾਰਕ ਅਲ-ਸਬ੍ਹਾ |
|  |
| ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾ | ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੈਂਬਲੀ |
|  ਸਥਾਪਨਾ |
| ਖੇਤਰ |
| • ਕੁੱਲ | 17,818 km2 (6,880 sq mi) (152nd) |
| • ਜਲ (%) | negligible |
| ਆਬਾਦੀ |
| • 2016 ਅਨੁਮਾਨ | 4,348,395 (140th) |
| • 2005 ਜਨਗਣਨਾ | 2,213,403 |
| • ਘਣਤਾ | 200.2/km2 (518.5/sq mi) (61st) |
| ਜੀਡੀਪੀ (ਪੀਪੀਪੀ) | 2017 ਅਨੁਮਾਨ |
| • ਕੁੱਲ | $317.068 billion (52nd) |
| • ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | $73,017 (5th) |
| ਜੀਡੀਪੀ (ਨਾਮਾਤਰ) | 2017 ਅਨੁਮਾਨ |
| • ਕੁੱਲ | $161.885 billion (55th) |
| • ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | $37,280 (23rd) |
| ਐੱਚਡੀਆਈ (2014) |  0.816 ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ · 48th |
| ਮੁਦਰਾ | ਕੁਵੈਤੀ ਦਿਨਾਰ (KWD) |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | UTC+3 (ਯੂ. ਟੀ. ਸੀ +3:00) |
| ਮਿਤੀ ਫਾਰਮੈਟ | dd/mm/yyyy (CE) |
| ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਾਈਡ | ਸੱਜਾ |
| ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ | +965 |
| ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟੀਐਲਡੀ | .kw |
| **ਵੈੱਬਸਾਈਟ** www.e.gov.kw |
| 1. ਉੱਤਰਾਅਧਿਕਾਰੀ ਸਬ੍ਹਾ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ
2. ਅਮੀਰਾਤ
 |

**ਕੁਵੈਤ**(/kʊˈweɪt/ ( ਸੁਣੋ); ਅਰਬੀ: الكويت **al-Kuwait**, Gulf Arabic pronunciation: [ɪl‿ɪkweːt] or [lɪkweːt]), ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ **ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਰਾਜ** (ਅਰਬੀ: دولة الكويت *Dawlat al-Kuwait*) ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਅਰਬ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਪਰ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਗਲਫ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਹੱਦ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। 2016 ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 4.2 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1.3 ਕਰੋੜ ਕੁਵੈਤੀ ਹਨ ਅਤੇ 2.9 ਕਰੋੜ ਪਰਵਾਸੀ ਹਨ। ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਪਰਵਾਸੀ ਹਨ।

ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੇ ਭੰਡਾਰ 1938 ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਗਏ ਸਨ। 1946 ਤੋਂ 1982 ਤੱਕ, ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਆਧੁਨਿਕਰਨ ਹੋਇਆ। 1980 ਵਿੱਚ, ਕੁਵੈਤ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਬਜ਼ਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ। 1990 ਵਿੱਚ, ਕੁਵੈਤ ਉੱਪਰ ਇਰਾਕ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਰਾਕ ਦੁਆਰਾ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਪਿੱਛੋਂ 1991 ਵਿੱਚ ਗਠਜੋੜ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾੜੀ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਛੁਡਾਏ ਗਏ। ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਕੁਵੈਤ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਧ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢਾਂਚਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਉੱਚ-ਆਮਦਨੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਕੁਵੈਤੀ ਦਿਨਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਵੈਤ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ (ਖਰੀਦਣ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਾਨਤਾ) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਪਰੋਂ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਕੁਵੈਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ 1962 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਕੁਵੈਤ ਗਲੋਬਲ ਕਲਚਰਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

Documentation
# ਕਤਰ

ਕਤਰ ਦਾ ਝੰਡਾ
ਕਤਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ
**ਕਤਰ** (ਅਰਬੀ: قطر) ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਜਵਾਬ ਪੂਰਵੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਵੱਲ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੇਲ ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ (ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਕਲ ਫਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ) ਬਖ਼ਤਾਵਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸੰਨ 1783 ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਅਲ ਖਲੀਫ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਤਤਪਸ਼ਚਾਤ ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵਿਉੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਰੀਟੇਨ ਦੇ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। 1971 ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 1972 ਵਿੱਚ ਖਲੀਫਾ ਬਿਨਾਂ ਹਮਦ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਰ ਨਾਮ ਅਜੋਕੇ ਜੁਬਾਰਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ ਕਤਾਰਾ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਕਤਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਪੋਟੋਲਮੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਅਰਬ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਸੀ।

ਕਟਾਰ, ਦੋਹਾ, ਸਿਲਵੇਸਟ੍ਰੋਈ ਪੋਚਡ
# ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ

**ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ** (ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੱਖਣ ਅਤੇ 3 SIIMA ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜਿੱਤੇ।

ਉਸਨੇ 2017 ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ *ਨਜਾੰਦੁਕਲੁਦੇ ਨਟਿਲ ਓਰੀਦਾਵੇਲਾ* ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ *ਮਾਇਆਨਾਧੀ* (2017), *ਵਾਰਥਨ* (2018), *ਵਿਜੇ ਸੁਪਰਮ ਪੂਰਨਮੀਅਮ* (2019), *ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਕਾਟੂਰਕਾਦਾਵੂ* (2019) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਕਸ਼ਨ (2019) ਨਾਲ ਕੀਤੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਸਤੰਬਰ 1989 ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਕੇਰਲਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੋਲੀ ਏਂਜਲਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਅਤੇ ਸੈਕਰਡ ਹਾਰਟ ਕਾਨਵੈਂਟ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਾਇਣ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ (SNIMS), ਏਰਨਾਕੁਲਮ ਤੋਂ ਆਪਣੀ MBBS ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ ਅਤੇ ਕੋਚੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

## ਕਰੀਅਰ

ਲਕਸ਼ਮੀ 2014 ਤੋਂ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ *ਫਲਾਵਰ ਵਰਲਡ*, *ਸਾਲਟ ਸਟੂਡੀਓ*, *ਵਨੀਤਾ* ਅਤੇ *ਐੱਫ ਡਬਲਿਊ ਡੀ ਲਾਈਫ* ਵਰਗੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਕਵਰ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ *ਚੇਮਨੂਰ ਜਵੈਲਰਜ਼*, *ਕਰਿਕਕਿਨੇਥ ਸਿਲਕਸ*, *ਲਾ ਬਰੈਂਡਾ*, *ਈਜ਼ਵਾ ਬੁਟੀਕ*, *ਅਕਸ਼ੈ ਜਵੇਲਜ਼*, *ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜਿਊਲਰੀ* ਆਦਿ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ "ਕਦੇ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ", ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਨਿਵਿਨ ਪੌਲੀ ਅਭਿਨੀਤ ਪਰਿਵਾਰਕ-ਡਰਾਮਾ *ਨਜਾੰਦੂਕਾਲੁਦੇ ਨਟਿਲ ਓਰੀਦਾਵੇਲਾ* ਲਈ ਅਲਤਾਫ ਸਲੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕਾਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਸ਼ਿਕ ਅਬੂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਥ੍ਰਿਲਰ *ਮਾਇਆਨਾਧੀ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਹਾਦ ਫਾਸਿਲ ਨਾਲ *ਵਰਥਾਨ* ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। 2019 ਵਿੱਚ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਤਿੰਨ ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ: *ਵਿਜੇ ਸੁਪਰਮ ਪੂਰਨਾਮਿਅਮ*, *ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਕਟੂਰਕਾਦਾਵੂ* ਅਤੇ *ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਡੇ* । ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇ ਨਾਲ *ਐਕਸ਼ਨ* (2019) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਮਿਲ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਤਮਿਲ ਗੈਂਗਸਟਰ ਫਿਲਮ, *ਜਗਮੇ ਥੰਧੀਰਾਮ* (2021) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ *ਅਟਿਲਾ* ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਕਿ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ।

2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਣੀ ਰਤਨਮ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਕਸ਼ਨ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ *ਪੋਨੀਯਿਨ ਸੇਲਵਨ: ਆਈ* ਵਿੱਚ 'ਪੂੰਗੁਜ਼ਾਲੀ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੁਆਰਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਣਾਇਆ।

ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ *ਗਾਰਗੀ* ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਮਿਥਿਲਾ ਪਾਲਕਰ

**ਮਿਥਿਲਾ ਪਾਲਕਰ** (ਜਨਮ 11 ਜਨਵਰੀ 1993) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਗਰਲ ਇਨ ਦਿ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੀਆਂ ਲਿਟਲ ਥਿੰਗਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ " ਕੱਪ ਗੀਤ " ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਰਾਠੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ। ਪਾਲਕਰ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਮਾਝਾ ਹਨੀਮੂਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਨਿਖਿਲ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ 'ਕੱਟੀ ਬੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ 2018 ਦੀ ਫਿਲਮ *ਕਾਰਵਾਂ* ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।

## ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਪਾਲਕਰ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜਨਵਰੀ 1993 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਰਾਠੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵਸਈ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਅਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਨਾਲ ਦਾਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਨਿਊਰੋਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਲਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਸਕੂਲ ਨਾਟਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ " ਬੇਵਕੂਫ " ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ IES ਦੇ ਮਾਡਰਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ, ਦਾਦਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਾਟਕੀ, ਨੱਚਣ ਅਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਨੇ MMK ਕਾਲਜ, ਬਾਂਦਰਾ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ (BMM) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਚੁਣਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ। 2013 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਲਕਰ ਨੇ ਕਵਾਸਰ ਥੀਏਟਰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ (QTP) ਦੇ ਕਵਾਸਰ ਪਦਮਸੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਆਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰੋਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਕਾਸਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ, *ਥੇਸਪੋ ਦਾ* ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੈਕਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਲਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ (ਮਰਾਠੀ ਗਾਇਕਾ ਵਰਸ਼ਾ ਭਾਵੇ ਦੁਆਰਾ), ਕਥਕ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਸਟੈਲਾ ਐਡਲਰ ਸਟੂਡੀਓ ਆਫ਼ ਐਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੈਸ਼ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਹੈ।

## ਮੀਡੀਆ

ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੋਰਬਸ 30 ਅੰਡਰ 30 ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾਲਕਰ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ

## ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ

| ਸਾਲ | ਸਿਰਲੇਖ | ਭੂਮਿਕਾ | ਭਾਸ਼ਾ | ਨੋਟਸ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | *ਮਾਝਾ ਹਨੀਮੂਨ* | ਰੁਜੁਤਾ | ਮਰਾਠੀ | ਲਘੂ ਫਿਲਮ |
| 2015 | *ਕਟੀ ਬੱਤੀ* | ਕੋਇਲ ਕਾਬਰਾ | ਹਿੰਦੀ |  |
| 2017 | *ਮੁਰੰਬਾ* | ਇੰਦੂ | ਮਰਾਠੀ | ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਮਰਾਠੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ |
| 2018 | *ਕਾਰਵਾਂ* | ਤਾਨਿਆ | ਹਿੰਦੀ |  |
| 2019 | *ਚੋਪਸਟਿਕਸ* | ਨਿਰਮਾ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਬੁਧੇ ॥ | ਹਿੰਦੀ |  |
| 2020 | *ਰਾਖਸ਼ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਬੀਸਿਟਰ ਦੀ ਗਾਈਡ* | ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬੇਬੀਸਿਟਰ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ | ਕੈਮਿਓ |
| 2021 | *ਤ੍ਰਿਭੰਗਾ* | ਮਾਸ਼ਾ | ਹਿੰਦੀ |  |
| 2022 | *ਓਰਿ ਦੇਵੁਦਾ* | ਅਨੂ ਪਾਲਰਾਜ | ਤੇਲਗੂ |  |

## ਹਵਾਲੇ
# ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ

| ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ |
| --- |
| 2014 ਵਿੱਚ ਖਾਨ |
| ਜਨਮ | ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ ਹੁਸੈਨ ਖ਼ਾਨ  (1965-03-14) 14 ਮਾਰਚ 1965 ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ |
| ਪੇਸ਼ਾ | * ਅਦਾਕਾਰ
* ਨਿਰਮਾਤਾ
* ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
* ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ
 |
| ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ | 1984–present |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | * ਰੀਨਾ ਦੱਤ
​ ​(ਵਿ. 1986; ਤ. 2002)​
* ਕਿਰਨ ਰਾਓ
​ ​(ਵਿ. 2005; ਤ. 2021)​
 |
| ਬੱਚੇ | 3 |
| Parent(s) | ਤਾਹੀਰ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ੀਨਤ ਹੁਸੈਨ |

**ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ** (ਜਨਮ 14 ਮਾਰਚ 1965) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ "ਮਿਸਟਰ ਪਰਫੈਕਸ਼ਨਿਸਟ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "**ਲਗਾਨ**" **"3 ਇਡੀਅਟਜ਼"** "**ਪੀਕੇ**", "**ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ**" ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ , ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖਾਨ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ , ਚਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ , ਅਤੇ ਇੱਕ AACTA ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਈ ਕਾਮਰਸ਼ੀਅਲ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਛਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐਕਟਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

## ਪਰਵਾਰਿਕ ਪਿਠਭੂਮੀ

ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚਾਲੂ ਹੈ। ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਇਸਦਾ ਆਮਿਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਛੇਤੀ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਗੇ। ਆਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਬਾਂਦਰਾ ਦੇ ਹੋਲੀ ਫੈਮਿਲੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮੋਸਨ ਪਿਕਚਰ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਤਾਹਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਚਾਚਾ, ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ, ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਸਨ। ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਵੰਸਜ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੇਰਾਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਵ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਡਾ . ਜਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਵੀ ਵੰਸਜ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਅਧਿਅਕਸ਼ਾ, ਡਾ . ਨਜਮਾ ਹੇਪਤੁੱਲਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਤੀਜੇ ਵੀ ਹਨ।

## ਫਿਲਮਾਂ
# ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ

| ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ |
| --- |
| తెలుగు |
| ਜੱਦੀ ਬੁਲਾਰੇ | ਭਾਰਤ; ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ |
| ਇਲਾਕਾ | ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਯਾਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਲਦੇ ਸੂਬੇ |
| ਨਸਲੀਅਤ | ਤੇਲੁਗੂ ਲੋਕ |
| Native speakers | 7.5 ਕਰੋੜ |
| ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਰਿਵਾਰ | ਦ੍ਰਾਵਿੜ* ਦੱਖਣੀ
	+ ਦੱਖਣ-ਮੱਧ
		- ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
			* **ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ**
 |
| ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ | ਤੇਲੁਗੂ ਲਿਪੀ (ਬ੍ਰਾਹਮਿਕ) ਤੇਲੁਗੂ ਬ੍ਰੇਲ |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਥਿਤੀ |
| ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ |  ਭਾਰਤ |
| ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੋਡ |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-1 | `te` |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-2 | `tel` |
| ਆਈ.ਐਸ.ਓ 639-3 | `tel` |
| ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਲੁਗੂ ਬੁਲਾਰੇ (1961) |
|

**ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ** ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਇੱਕ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜ਼ਾਦੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਛੱਤੀਸਗੜ, ਕਰਨਾਟਕ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਉੜੀਸਾ, ਤਮਿਲਨਾਡੁ, ਅਤੇ ਪੁਡੁਚੇਰੀ ਦੇ ਸੰਘ ਸ਼ਾਸਿਤ ਖੇਤਰ ਯਾਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਤੇਲੁਗੁ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਸਰੀ (74 ਲੱਖ ਦੇਸ਼ੀ ਵਕਤਾ), ਅਤੇ ਏਥਨੋਲਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਹਰਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਦੀਆਂ 22 ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* Ethnologue report for Telugu
* Hints and resources for learning Telugu Archived 2013-10-19 at the Wayback Machine.
* English to Telugu online dictionary
* 'Telugu to English' & 'English to Telugu' Dictionary
* Origins of Telugu Script Archived 2013-07-13 at the Wayback Machine.

## ਹਵਾਲੇ