# ਇਜ਼ਰਾਇਲ–ਹਮਾਸ ਯੁੱਧ

| 2023 ਇਜ਼ਰਾਇਲ-ਹਮਾਸ ਯੁੱਧ |
| --- |
| ਇਜ਼ਰਾਇਲ-ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਝਗੜਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ |
|       ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ
     ਫਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਖੇਤਰ
     ਖ਼ਾਲੀ ਕੀਤੇ ਇਲਾਕੇ  ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ਮਿਤੀ | 7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 – ਹੁਣ ਤੱਕ (2 ਸਾਲ, 8 ਮਹੀਨੇ, 1 ਹਫਤਾ ਅਤੇ 6 ਦਿਨ) |
| ਥਾਂ/ਟਿਕਾਣਾ | ਇਜ਼ਰਾਇਲ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਖੇਤਰ, ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ and ਸੀਰੀਆ |
| ਹਾਲਤ |
ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ* ਫਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਬੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ
* ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ
* ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
* ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ
 |

 |
| Belligerents |
| **ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ: ਹਮਾਸ
* ਤਸਵੀਰ:Flag of the Islamic Jihad Movement in Palestine.svg ਇਸਲਾਮਿਕ ਜਿਹਾਦ
* ਤਸਵੀਰ:PFLP Infobox Flag.svg ਪੀਐੱਫਐੱਲਪੀ
* ਡੀਐੱਫਐੱਲਪੀ

---

**ਪੱਛਮੀ ਬੈਂਕ: ਲਾਇਨਸ ਡੇਨ

---

**ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ: ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ
 | * ਇਜ਼ਰਾਇਲ
 |
| Commanders and leaders |
| * ਇਸਮਾਈਲ ਹਾਨੀਯਾਹ
* ਯਾਹੀਆ ਸਿਨਵਰ
* ਮੁਹੰਮਦ ਦੀਫ
* ਅੱਬੂ ਓਬੇਦਾ
* ਤਸਵੀਰ:Flag of the Islamic Jihad Movement in Palestine.svg ਜ਼ਿਆਦ ਅਲ-ਨਖਲਾਹ
* ਨਾਯੇਫ ਹਵਾਤਮੇਹ
* ਹਸਨ ਨਸਰੱਲਾ
 | * ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ
* ਯੋਵ ਗੈਲੈਂਟ
* ਹਰਜ਼ੀ ਹਲੇਵੀ
* ਕੋਬੀ ਸ਼ਬਦਾਈ
* ਰੋਨੇਨ ਬਾਰ
 |
| Units involved |
| * ਅਲ-ਕਾਸਮ ਬ੍ਰਿਗੇਡਜ਼
* ਤਸਵੀਰ:Flag of the Islamic Jihad Movement in Palestine.svg ਅਲ-ਕੁਦਸ ਬ੍ਰਿਗੇਡਸ
* ਤਸਵੀਰ:PFLP Infobox Flag.svg ਅਬੂ ਅਲੀ ਮੁਸਤਫਾ ਬ੍ਰਿਗੇਡਸ
* ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰੋਧ ਬ੍ਰਿਗੇਡਸ
 | * ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਰੱਖਿਆ ਬਲ
* ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਪੁਲਿਸ
* ਸ਼ਿਨ ਬੇਟ
 |
| Casualties and losses |
|
ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਪੱਖੋਂ:
* 1,084 ਮੌਤਾਂ
* 5,314 ਜਖ਼ਮੀ
* 263,000 ਵਿਸਥਾਪਿਤ

ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਪੱਖੋ:
* 1,500 ਅੱਤਵਾਦੀ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ
 |
ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਪੱਖੋ:
* 1,200+ ਮੌਤਾਂ
* 3,400 ਜਖ਼ਮੀ
* 200+ ਅਗਵਾ
 |

7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ, ਫਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਹਮਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ **ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਅਲ-ਅਕਸਾ ਫਲੱਡ** ਕਿਹਾ ਹੈ। ਜਵਾਬੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸਿਜ਼ (ਆਈਡੀਐਫ) ਦੁਆਰਾ **ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਆਇਰਨ ਸਵਾਰਡਸ** ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਯੁੱਧ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ-ਫਲਸਤੀਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿਪਿੰਗ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਹਿੰਸਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਨਿਨ, ਅਲ-ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ, ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਬਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਝੜਪਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 250 ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਅਤੇ 36 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ; ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਨੂੰ "ਕਬਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ" ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ "ਅੱਤਵਾਦ" ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ "ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਦਲਾ" ਲੈਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3,000 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਰਾਕੇਟ ਬੈਰਾਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵੇਰੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਗਾਜ਼ਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਬੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਬਾਰਡਰ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਨੇੜਲੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1,200 ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਤਲੇਆਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 260 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਨੂੰ ਫਿਲਸਤੀਨੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬੰਧਕ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਰਿਜ਼ਰਵਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਨਾਗਰਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੇ 20 ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 900 ਫਲਸਤੀਨੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵਿੱਚ 260 ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।; IDF ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਅੰਦਰ "1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ" ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 263,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਸਤੀਨੀ, ਗਾਜ਼ਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਹਮਾਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਦੱਸਿਆ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਣੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਡੀ-ਐਸਕੇਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਹਮਾਸ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ, ਇਸਦੇ ਲੜਾਈ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਜੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਕੇ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਫੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 8 ਅਤੇ 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਅਤੇ ਅਲ-ਕੁਦਸ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Escalation in the Gaza Strip and Israel | OCHA Flash Update #1 as of 18:00, 7 October 2023
* OCHA Escalation in the Gaza Strip and Israel | Flash Update #2
* OCHA Escalation in the Gaza Strip and Israel | Flash Update #3

ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:`<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found.