Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਅਰਡਿਊਨ

ਅਰਡਿਊਨ
**ਅਰਡਿਊਨ** (**English:Arduino**) ਇੱਕ ਓਪਨ-ਸਰੋਤ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ, ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਜੋ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਆਬਜੈਕਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿੰਗਲ ਬੋਰਡ ਮਾਈਕ੍ਰੋਕੰਟਰੌਲਰ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਕੰਟਰੋਲਰ ਕਿੱਟਾਂ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਦੋਵੇਂ ਸਮਝ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰ ਸਕਣ. ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਜੀਐਨਯੂ ਲੈਸਸਰ ਜਨਰਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਸੈਂਸ (LGPL) ਜਾਂ ਜੀਐਨਯੂ ਜਨਰਲ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਸੈਂਸ.

ਅਰਡਿਓਨੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 2005 ਵਿੱਚ ਇਵਰੇਆ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਐਕਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਇਵਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਨਵੇਂ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਜਿਹੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਮ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਰੋਬੋਟ, ਥਰਮੋਸਟੈਟਸ ਅਤੇ ਮੋਸ਼ਨ ਡੀਟੈਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ.

ਅਰਡਿਊਨ ਦਾ ਨਾਮ ਇਵਰੇਆ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ. ਬਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਇਵਰਿਆ ਦੇ ਅਰਡੁਨ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਵਰੇਆ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਦੇ ਕਿੰਗ ਦੀ ਮਾਰਚ 1004 ਤੋਂ 1014 ਦੇ ਮਾਰਗਰੇਵ ਸੀ.

## ਹਵਾਲੇ
# ਆਰਮੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ

ਆਰਮੇਨੀਆਈ ਪਾਇਸਟ
**ਆਰਮੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ** ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਝ ਲੋਕਾ ਦੀ ਸੰਖਿਆ 2011 ਦੇ, ਸਭ ਆਰਮੀਨੀ ਚਰਚ ਮਸੀਹੀ (94.8%) ਹੇ।, ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸੀਹੀ ਚਰਚ ਦਾ ਇੱਕ ਹੈ ਦਾ ਅੰਗ ਹਨ. ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈ. ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ 301 ਈ. ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਧਰਮ ਬਣ ਗਈ ਸੀ. 21 ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਸੀਹੀ ਚਰਚ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਤਿਕੋਣ ਮਸੀਹੀਅਤ ਦੇ ਨਵ ਫਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ 38,98 9 ਵਿਅਕਤੀ (1.3%) ਮਿਲਾ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਹੈ. ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸੱਭਿਅਕ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਕੁ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਗੈਰ-ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਹਨ.

## ਧਾਰਮਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 11,500 ਵਰਗ ਮੀਲ (30,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 2) ਅਤੇ 30 ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ. ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਲੱਗਭਗ 98.1% ਨਸਲੀ ਆਰਮੀਨੀ ਹੈ ਅਰਮੀਨੀਆ ਦੇ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ ਹਨ. ਲਗਭਗ 93% ਨਾਗਰਿਕ ਆਰਮੇਨੀਆਈ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ ਚਰਚ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰਬੀ ਪੂਰਬੀ ਓਰਥੋਡੌਕਸ ਚਰਚਾਂ ਨਾਲ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਸਟਰਨ ਈਸਾਈ ਪੰਥ ਹੈ. ਅਰਮੀਨੀਆ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਆਟੀਚਿਡਜ਼ਿਨ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਵਿੱਚ ਰੂਹਾਨੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ.
ਪੂਰਬੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰਮੇਨੀਆ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੂਸ, ਯੂਕਰੇਨੀਅਨ, ਜੌਰਜੀਅਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਕ ਵਿੱਚ 88587 ਪੁਰਾਣੇ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਦੇ ਅਨੁਆਈ ਹਨ. ਰੂਸੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਯੇਰੇਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੇ ਚਰਚ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ 1912 ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ.

## ਹੇਤਨਵਾਦ ਧਰਮ

ਹੇਤਨਵਾਦ ਆਰਮੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੁ-ਨਸਲੀ ਧਰਮ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਅੰਦੋਲਨ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਆਸੀ ਫਿਲਾਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਗੇਰਿਨ ਨਜਜ ਅਤੇ ਟਾਸਕ੍ਰਕਰੋਨ (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ). 1991 ਵਿੱਚ, ਆਰਮੀਨੋਲੋਕ ਸਲੇਕਸੀਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ "ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਰਡਰ" (ਆਰਡਰਿਨਰੀ ਬਖ਼ੱਤ) ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਹੀਤਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਬਖ਼ਾਰਕਰਕ ਵਿੱਚ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਕੋਸੀਅਨ ਨੇ ਖੁਦ ਲਿਖਿਆ ਹੈ. ਇਹ ਲਹਿਰ ਆਰਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ. ਇਹ ਅਰਮੀਨੀਆ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਆਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਆਰੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਸ਼ੋਤ ਨਵਸਾਰਾਰਡ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਹਨ, ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਹਨ.

## ਇਸਲਾਮ

ਆਰਮੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਕੁਰਦਸ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਗਰਿਸ ਨਾਗੋਰੋ-ਕਰਬਕ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ. 2009 ਵਿੱਚ, ਪਿਊ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 0.1% ਜਾਂ ਲਗਭਗ 1,000 ਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ. 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਬਲੂ ਮਸਜਿਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ. ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ. ਅਰਬੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਸਲਾਮ ਅਰਮੀਨੀਅਨਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਰਮੀਨੀਅਨ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸਲਿਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ.

## ਹਵਾਲੇ
# ਸਮੁੰਦਰੀ ਝੱਖੜ

4 ਸਤੰਬਰ, 2003 ਨੂੰ ਆਈਸਲੈਂਡ ਕੋਲ਼ ਇੱਕ ਧਰੁਵੀ ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ **ਸਮੁੰਦਰੀ ਝੱਖੜ** (**ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ** ਜਾਂ **ਚੱਕਰਵਾਰ ਹਵਾ** ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਝੱਖੜ**) ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦ ਅਤੇ ਗੋਲ਼ ਚਾਲ ਵਾਲ਼ਾ ਇਲਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਾਲ਼ੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਰਧਗੋਲ਼ੇ 'ਚ ਘੜੀ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਤੋਂ ਉਲਟ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਰਧਗੋਲ਼ੇ 'ਚ ਘੜੀ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਨਾਲ਼ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਗਦੀਆਂ ਚੂੜੀਦਾਰ (ਕੁੰਡਲਦਾਰ) ਹਵਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਵਾਵਰੋਲ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ-ਮੰਡਲੀ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ ਘੇਰਾ 400 ਤੋਂ 1000 ਮੀਲ ਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚੱਕਰਵਾਤ ਸਿਰਫ਼ 30 ਤੋਂ 1600 ਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਕਾਰਨ

ਚੱਕਰਵਾਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜੋ ਸਾਧਾਰਨ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹਵਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਵਾ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਨੁੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਉਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਬਾਹੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਨੇਰੀ 300 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਚੱਕਰਵਾਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੱਕਰਵਾਤ ਨੂੰ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਭੌਤਿਕ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ: ਮੱਧ-ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ੀ ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ – ਡਾ. ਮਾਈਕਲ ਪਿਡਵਿਰਨੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਓਕਾਨਾਗਨ
* Glossary Definition: Cyclogenesis Archived 2006-08-30 at the Wayback Machine. – ਕੌਮੀ ਬਰਫ਼ ਡਾਟਾ ਕੇਂਦਰ
* Glossary Definition: Cyclolysis Archived 2005-12-12 at the Wayback Machine. – ਕੌਮੀ ਬਰਫ਼ ਡਾਟਾ ਕੇਂਦਰ
* ਮੌਸਮੀ ਤੱਥ: ਧਰੁਵੀ ਨਿਵਾਣ – ਵੈਦਰ ਆਨਲਾਈਨ ਯੂਕੇ
* NOAA FAQ
* 'ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਸਮਝਾਏ' ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਵਰੋਲ਼ੇ Archived 2013-10-14 at the Wayback Machine.
* ਵਾਵਰੋਲ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ Archived 2011-02-05 at the Wayback Machine.
* ਈਐੱਮ-ਡੈਟ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਆਫ਼ਤ ਡਾਟਾਬੇਸ Centre for Research on the Epidemiology of Disasters ਵੱਲੋਂ
* ਰੀਟਾ ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ Archived 2014-08-30 at the Wayback Machine.

## ਹਵਾਲੇ
# ਦੁਮੇਲ

**ਦੁਮੇਲ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:horizon) ਉਸ ਆਭਾਸੀ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਜਿਥੇ ਦਿੱਸਣ ਦੀ ਹੱਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਕੀਰ ਜਿਹੜੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਉਹ ਜਿਹੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਰਾਤਲ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਉਹ ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟਦੀਆਂ। ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਖਾਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਕਰ ਕੇ *ਅਸਲੀ ਦੁਮੇਲ* ਧੁੰਦਲਾ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ *ਦਿਸਦਾ ਦੁਮੇਲ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੁਮੇਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ *ਔਫਿੰਗ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# 1969

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 19ਵੀਂ ਸਦੀ – **20ਵੀਂ ਸਦੀ** – 21ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1930 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1970 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1990 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1966 1967 1968 – **1969** – 1970 1971 1972 |

**1969** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 17 ਜਨਵਰੀ – ਸੋਯੂਜ਼ 5 ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਪੁੱਜਾ।
* 20 ਜਨਵਰੀ – ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਰਕੁਨ ਅਮਨਊੱਲਾ ਅਸਾਦੁਜੱਮਾਨ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ, ਜੋ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
* 3 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਫ਼ਿਲਸਤੀਨੀ ਆਗੂ ਯਾਸਰ ਅਰਾਫ਼ਾਤ ਪੀ.ਐਲ.ਓ. ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ।
* 9 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਬੋਇੰਗ 747 ਨੇ ਪਹਲੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ
* 17 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਗੋਲਡਾ ਮਾਇਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੀ
* 10 ਮਾਰਚ – ਜੇਮਜ਼ ਅਰਲ ਰੇਅ ਨੇ ਕਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਜੁਰਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ।
* 24 ਨਵੰਬਰ – ਸੰਤ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਨਵੇਂ ਮਰਨ ਵਰਤ ਅਤੇ ਸੜ ਮਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

* 23 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦੀ ਮੌਤ (ਜਨਮ 1933)
* 2 ਮਈ – ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਦਿਹਾਂਤ।
* 27 ਅਕਤੂਬਰ – ਜ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫ਼ੇਰੂਮਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼

ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼|  |
| ਮੁੱਖ ਪੰਨੇ ਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਦਾ ਸਕਰੀਨਸ਼ਾਟ |
| ਸਾਈਟ ਦੀ ਕਿਸਮ | ਮੀਡੀਆ ਭੰਡਾਰ |
| ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ | ਸਤੰਬਰ 7, 2004 (2004-09-07) |
| ਮਾਲਕ | ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ |
| ਲੇਖਕ | ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | commons.wikimedia.org |
| ਵਪਾਰਕ | ਨਹੀਂ |
| ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ | ਵਿਕਲਪਿਕ (ਫ਼ਾਈਲਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ) |
| ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ | ਆਨਲਾਈਨ |
| Content license | Free |

**ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼**, **ਵਿਕੀਕਾਮਨਜ਼,** ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ **ਕਾਮਨਜ਼**, ਇੱਕ ਵਿਕੀ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਡੀਆ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ।

ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਵਿਕੀਵੋਏਜ, ਵਿਕੀਸੋਰਸ, ਵਿਕੀਕੋਟ, ਵਿਕਸ਼ਨਰੀ, ਵਿਕੀਨਿਊਜ਼, ਵਿਕੀਬੁੱਕਸ ਅਤੇ ਵਿਕੀਸਪੀਸੀਜ਼ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਫਸਾਈਟ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੱਕ, ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਵਿੱਚ 127 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਫ਼ਤ-ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੀਡੀਆ ਫਾਈਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

## ਇਤਿਹਾਸ

ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਐਰਿਕ ਮੋਲਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਚ 2004 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ 7 ਸਤੰਬਰ, 2004 ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਿਕਿਮੀਡਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੋਹਰਾਓ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਕਾਮਨਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਫਾਇਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ

## ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* Mirror of Wikimedia Commons by WikiTeam