Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ

| ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ देवनागरी लिपि  |
| --- |
| ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਖਰੜਾ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ (ਮੁਢਲੀ 19ਵੀਂ ਸਦੀ) |
| ਲਿਪੀ ਕਿਸਮ |  ਅਬੁਗੀਦਾ
 |
| ਸਮਾਂ ਮਿਆਦ | c. 10ਵੀਂ ਸਦੀ – ਹੁਣ ਤੱਕ |
| ਦਿਸ਼ਾ | Left-to-right  |
| ਖੇਤਰ | ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ |
| ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਹਿੰਦੀ, ਨੇਪਾਲੀ, ਮਰਾਠੀ, ਕੋਂਕਣੀ, ਬੋਦੋ, ਮੈਥਿਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ। ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜਰਾਤੀ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ |
| ਸਬੰਧਤ ਲਿਪੀਆਂ |
| ਮਾਪੇ ਸਿਸਟਮ | ਬ੍ਰਹਮੀ* ਗੁਪਤ
	+ ਨਾਗਰੀ
		- ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਲਿਪੀ देवनागरी लिपि
 |
| ਔਲਾਦ ਸਿਸਟਮ | ਗੁਜਰਾਤੀ ਮੋਡੀ ਰੰਜਨਾ |
| ਜਾਏ ਸਿਸਟਮ | ਸ਼ਾਰਦਾ |
| ਯੂਨੀਕੋਡ |
| ਯੂਨੀਕੋਡ ਸੀਮਾ | U+0900–U+097F ਦੇਵਨਾਗਰੀ, U+A8E0–U+A8FF ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਐਕਸਟੈਂਡਿਡ, U+1CD0–U+1CFF ਵੈਦਿਕ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨਸ |
|

**ਦੇਵਨਾਗਰੀ** ਇੱਕ ਲਿਪੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਲੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਮਰਾਠੀ, ਕੋਂਕਣੀ, ਸਿੰਧੀ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਡੋਗਰੀ, ਨੇਪਾਲੀ, ਭੋਜਪੁਰੀ, ਮੈਥਿਲੀ, ਸੰਥਾਲੀ ਆਦਿ ਬੋਲੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਵੀ ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਖਿੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬ੍ਰਹਮੀ ਲਿਪੀ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਬੋਲੀ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਲਿਪੀਆਂ ਇਸ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦੀਆਂ-ਜੁਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੰਗਾਲੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਆਦਿ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

## ਪੈਦਾਇਸ਼

ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਬ੍ਰਹਮੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਗੋਂ ਕੁਟਿਲ ਲਿਪੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ।ਭਾਰਤ, ਨੇਪਾਲ, ਤਿੱਬਤ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਿਪੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ।

### ਸਵਰ ਅੱਖਰ

ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ:

|  | ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ | ਰੋਮਨ
  | प ਦੇ ਭੇਦਸੂਚਕ |  | ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ | ਰੋਮਨ | प ਦੇ ਭੇਦਸੂਚਕ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **kaṇṭhya** (Guttural) | अ | *a* | प | आ | *ā* | पा |
| **tālavya** (Palatal) | इ | *i* | पि
 | ई | *ī* | पी |
| **oṣṭhya** (Labial) | उ | *u* | पु | ऊ | *ū* | पू |
| **mūrdhanya** (Retroflex) | ऋ | *ṛ* | पृ | ॠ | *ṝ* | पॄ |
| **dantya** (Dental) | ऌ | *ḷ* | पॢ | ॡ | *ḹ* | पॣ |
| **kaṇṭhatālavya** (Palato-Guttural) | ए | *e* | पे | ऐ | *ai* | पै |
| **kaṇṭhoṣṭhya** (Labio-Guttural) | ओ | *o* | पो | औ | *au* | पौ |

### ਵਿਅੰਜਨ

ਵਿਅੰਜਨ ਤੇ ਉੰਨਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ:

|  | **sparśa** (Plosive) | **anunāsika** (Nasal) | **antastha** (Approximant) | **ūṣma/saṃghaṣhrī** (Fricative) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Voicing → | **aghoṣa** | **ghoṣa** | **aghoṣa** | **ghoṣa** |
| Aspiration → | **alpaprāṇa** | **mahāprāṇa** | **alpaprāṇa** | **mahāprāṇa** | **alpaprāṇa** | **mahāprāṇa** |
| **kaṇṭhya** (Guttural) | क | *ਕ* /k/ ک | ख | *ਖ* /kʰ/ کھ | ग | *ਗ* /ਗ/ گ | घ | *ਘ* /ɡʱ/ گھ | ङ | *ਨ* /ŋ/ ں |  | ह | *ha* /ɦ/ ه، ح |
| *tālavya* (Palatal) | च | *ca* /c, t͡ʃ/ چ | छ | *cha* /cʰ, t͡ʃʰ/ چھ | ज | *ja* /ɟ, d͡ʒ/ ج | झ | *jha* /ɟʱ, d͡ʒʱ/ جھ | ञ | *ña* /ɲ/ *ڃ، ن* | य | *ya* /j/ ی | श | *śa* /ɕ, ʃ/ ش |  |
| *mūrdhanya* (Retroflex) | ट | *ਟ* /ʈ/ ٹ | ठ | *ਠ* /ʈʰ/ ٹھ | ड | *ਡ* /ɖ/ ڈ | ढ | *ਢੋ* /ɖʱ/ ڈھ | ण | *ਣ* /ɳ/ *ڻ، ݨ، نڑ* | र | *ਰ* /r/ ر | ष | *ਸ਼* /ʂ/ ݜ، س، ش |
| *dantya* (Dental) | त | *ਤ* /t̪/ ت، ط | थ | *ਥ* /t̪ʰ/ تھ | द | *ਦ* /d̪/ د | ध | *ਧ* /d̪ʱ/ دھ | न | *ਨ* /n/ ن | ल | *ਲ* /l/ ل | स | *ਸ* /s/ س، ص، ث |
| **oṣṭhya** (Labial) | प | *ਪ* /p/ پ | फ | *ਫ਼* /pʰ/ پھ | ब | *ਬ* /b/ ب | भ | *ਭ* /bʱ/ بھ | म | *ਮ* /m/ م | व | *ਵ* /w, ʋ/ و |  |

## ਯੂਨੀਕੋਡ

Devanagari INSCRIPT bilingual keyboard layout
## ਹਵਾਲੇ
# ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ

| ਦੁਰਾਡੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ |
| --- |
|  |
| ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁਰਾਡੇ ਪੂਰਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ |
| ਚੀਨੀ ਨਾਮ |
| ਰਿਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ | 遠東 |
| ਸਰਲ ਚੀਨੀ | 远东 |
| Far East |
|

| ਪ੍ਰਤੀਲਿੱਪੀਆਂ |
| --- |
| Standard Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Yuǎn Dōng |
| Tongyong Pinyin | Yuǎn Dōng |
| Yue: Cantonese |
| Jyutping | Yuen5 Dong1 |
| Southern Min |
| Hokkien POJ | Óan-tong |

 |
| Burmese name |
| Burmese | အရှေ့ဖျား ဒေသ |
| IPA | [ʔəʃḛbjá dèθa̰] |
| Vietnamese name |
| Vietnamese alphabet | *Viễn Đông* |
| Thai name |
| Thai | ตะวันออกไกล Tawan-oak klai |
| Korean name |
| Hangul | 극동 |
| Hanja | 極東 |
|

| ਪ੍ਰਤੀਲਿੱਪੀਆਂ |
| --- |
| Revised Romanization | Geuk Dong |
| McCune–Reischauer | Kŭk Tong |

 |
| Japanese name |
| Kanji | 極東 |
| Katakana | キョクトウ |
|

| ਪ੍ਰਤੀਲਿੱਪੀਆਂ |
| --- |
| Romanization | Kyoku Tō |

 |
| Malay name |
| Malay | تيمور جاوء Timur Jauh |
| Indonesian name |
| Indonesian | *Timur Jauh* |
| Filipino name |
| Tagalog | Silanganan (ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ) Malayong Silangan (ਅੱਖਰੀ) |
| Portuguese name |
| Portuguese | *Extremo Oriente* |
| Russian name |
| Russian | Дальний Восток IPA: [ˈdɑlʲnʲɪj vɐsˈtok] |
| Romanization | *Dál'niy Vostók* |
|  |

ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ ਜਾਂ **ਫ਼ਾਰ ਈਸਟ** (ਚੀਨੀ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦ 遠東 **yuǎn dōng** ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ "ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ") ਪੱਛਮ ਜਗਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਰੂਸੀ ਦੁਰਾਡਾ ਪੂਰਬ ਸਮੇਤ) ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਬਤਖ਼

| ਬਤਖ਼ |
| --- |
|  |
| Bufflehead |
| ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਨ |
| Kingdom: | Animalia |
| Phylum: | Chordata |
| Class: | Aves |
| Order: | Anseriformes |
| Family: | Anatidae |

**ਬਤਖ਼** ਜਾਂ **ਬਤਖ** ਐਨਾਟੀਡੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਹੰਸ ਅਤੇ ਹੰਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਬਤਖ਼ ਕਈ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਮੋਨੋਫੇਲਟਿਕ (ਇੱਕ ਆਮ ਜੱਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਔਲਾਦ ਦੇ ਸਮੂਹ) ਨਹੀਂ ਕਹਲਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੰਸ ਅਤੇ ਕਲਹੰਸ ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਕੇ ਵੀ ਬਤਖ਼ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਦੇ। ਬਤਖ਼ ਜਿਆਦਾਤਰ ਜਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੋਨੋਂ ਥਾਈਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬਤਖ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਵਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਰ ਅਨਸੰਬੰਧਿਤ ਪੰਛੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੂਨਸ, ਗਰੇਬੇਸ, ਕੂਟਸ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

## ਗੈਲਰੀ

*
*
*
*
*

## ਹਵਾਲੇ
# ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ

ਇਕ **ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **aircraft carrier**) ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਾਜਾਂ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੇ ਫਲਾਈਟ ਡੈਕ ਅਤੇ ਲੈਸਨ, ਆਰਮਿੰਗ, ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉੱਡਣ ਤੱਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਇੱਕ ਫਲੀਟ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਠਿਕਾਣਿਆਂ' ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਰੀਅਰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੜਾਕੂ, ਹੜਤਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਸ਼ਚਤ-ਵਿੰਗ ਗਨਸ਼ਿਪਸ ਅਤੇ ਬੰਬ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਫਿਲਹਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਕਾਰਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਇਸਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਇਸ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ, ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਅਕਸਰ ਆਧੁਨਿਕ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬੇੜੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ, ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਫਲੀਟ ਦੇ ਫਲੈਗਸ਼ਿਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂਪ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਓਵਰਫਲਾਈਟ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਜ਼ੋਨ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਲਈ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ "ਏਅਰਕਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰ" ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨੇਵੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੂਪ ਕਈ ਵਾਰ ਉਪ-ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜਲ ਸੈਨਾ-ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ। ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਕਾਰਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਡਮਿਰਲ ਸਰ ਮਾਰਕ ਸਟੈਨਹੋਪ, ਆਰ ਐਨ, ਰਾਇਲ ਨੇਵੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪਹਿਲੇ ਸਾਗਰ ਲਾਰਡ (ਮੁਖੀ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਈ, ਰਣਨੀਤਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ।" ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਗਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰੀ, ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ: "ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 100,000 ਟਨ ਕੂਟਨੀਤੀ ਹੈ।"

ਜਨਵਰੀ 2020 ਤੱਕ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 44 ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ ਹਨ ਜੋ ਤੇਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹਨ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਨੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ 11 ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਬੇੜੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ-ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 80 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ - ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ; ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਡੇਕ ਸਪੇਸ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਦੁਗਣਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਫਲੀਟ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਯੂਐਸ ਨੇਵੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨੌਂ ਦੋ ਭੌਤਿਕ ਹਮਲੇ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ 20 ਲੰਬਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ਾਰਟ ਟੇਕ-ਆਫ ਅਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ (ਵੀ / ਐਸਟੀਐਲ) ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਮਿਆਨੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਆਕਾਰ ਦੇ ਫਲੀਟ ਕੈਰੀਅਰ। ਯੁਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਰਾਂਸ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ 60 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਮੱਧਮ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਕੈਰੀਅਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਟਲੀ ਦੋ ਹਲਕੇ ਫਲੀਟ ਕੈਰੀਅਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਇੱਕ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਕੈਰੀਅਰ ਜਾਪਾਨ (4), ਫਰਾਂਸ (3), ਆਸਟਰੇਲੀਆ (2), ਮਿਸਰ (2), ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ (1), ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ (1), ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ (1) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਕੈਰੀਅਰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹਨ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਚੀਨ, ਭਾਰਤ, ਰੂਸ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਦੁਆਰਾ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ