Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਐਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰ)

| ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ |
| --- |
| Aa | Bb | Cc | Dd |
| Ee | Ff | Gg | Hh |
| Ii | Jj | Kk | Ll |
| Mm | Nn | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt |
| Uu | Vv | Ww | Xx |
|  | Yy | Zz |  |

**L** (ਨਾਮ *ਐਲ* /ˈɛl/) ਆਈ.ਐਸ.ਓ (ਮਿਆਰੀਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ) ਬੇਸਿਕ ਲਾਤੀਨੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਰੋਮਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 50 ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਚੱਕਰ

Circles on an old astronomy drawing, by।bn al-Shatir
ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਪਥ ਚੱਕਰ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਿੰਦੂ, ਚੱਕਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਪਥ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਅਰਧ-ਵਿਆਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੰਕੂਖੰਡ (conic section) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਤਕੇਂਦਰਤਾ ਸਿਫ਼ਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਹਿੱਸੇ

* ਚਾਪ:
* ਕੇਂਦਰ:
* ਵਿਆਸ:
* ਅਰਧ-ਵਿਆਸ:
* ਅਰਧ-ਚੱਕਰ:
* ਸਪੱਰਸ਼ ਰੇਖਾ:

## ਇਤਿਹਾਸ

## ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਨਤੀਜੇ

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

## ਅਪੋਲੋਨੀਅਸ ਚੱਕਰ

## ਕਿਸੇ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਚੱਕਰ

## ਚੱਕਰ ਦਾ ਚੌਰਸੀਕਰਨ

## ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

## ਹਵਾਲੇ
# 1801

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 18ਵੀਂ ਸਦੀ – **19ਵੀਂ ਸਦੀ** – 20ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1810 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1820 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1830 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1798 1799 1800 – **1801** – 1802 1803 1804 |

**1801** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1800 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 1 ਜਨਵਰੀ - ਆਇਰਲਡ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲੀਨ ਹੋਏ ਅਤੇ **ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ** ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
* 10 ਮਾਰਚ – ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਹੋਈ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# 20 ਜੁਲਾਈ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | ਜੁਲਾਈ | >> |
| ਐਤ | ਸੋਮ | ਮੰਗਲ | ਬੁੱਧ | ਵੀਰ | ਸ਼ੁੱਕਰ | ਸ਼ਨੀ |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| **2026** |

**20 ਜੁਲਾਈ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 201ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 202ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 164 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।

## ਵਾਕਿਆ

* 1402– ਮੰਗੋਲ ਜਰਨੈਲ ਤੈਮੂਰ ਲੰਗ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਅੋਟੋਮਨ ਤੁਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗੋਰਾਂ 'ਚ ਹਰਾਇਆ।
* 1871– ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ।
* 1944– ਰਾਸਟਨਬਰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫ਼ੋਜ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਨਾਕਾਮ ਪਰ ਹਿਟਲਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ।
* 1951– ਜਾਰਡਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁੱਲਾ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* 1969– ਨੀਲ ਆਰਮਸਟਰਾਂਗ ਅਤੇ ਐਡਵਿਨ ਬੱਜ਼ ਆਲਡਰਿਨ ਚੰਨ ਤੇ ਪੁੱਜੇ।
* 1976– ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਾਈਕਿੰਗ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ਯਾਨ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰਿਆ
* 1996 - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ

## ਜਨਮ

ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ
* 356 – ਯੂਨਾਨੀ ਸਮਰਾਟ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1652– ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ।
* 1859 – ਲਿਪੇ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰੀਜੇਂਟ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਏਡਾਲਫ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1904 – ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ​​ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰਕ ਪੀ ਕੇਸਵਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1921 – ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਬਨਾਰਸ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸਮਤਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1925 – ਫਰਾਂਸੀਸੀ–ਅਲਜੇਰੀਆਈ ਮਨੋ-ਚਕਿਤਸਕ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਫੈਨਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1929– ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜਨਮ। (ਦਿਹਾਂਤ 1999)
* 1950– ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ ਐਕਟਰ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਸੀਰੁਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ।
* 1953 – ਅਮਰੀਕੀ ਦਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੁਲਿਤਜਰ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਥੌਮਸ ਫਰਾਇਡਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1963 – ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਗਾਰਗੀ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1969 – ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਕਲਿਖੋ ਪੁਲ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1976 – ਅਮਰੀਕੀ ਐਥਲੀਟ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਐਮੀ ਮੌਲਿੰਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1980 – ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਗ੍ਰੇਸੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1993 – ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਾਟੀਦਾਰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹਾਰਦਿਕ ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਦਿਹਾਂਤ

* 1816 – ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨੀਤੀਵਾਨ ਗਵਰੀਲਾ ਦੇਰਜ਼ਾਵਿਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1914 – ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਸਫਲ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭੱਟ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1937 – ਤਾਰ ਮੁਕਤ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਮੋਢੀ ਗੁਗਲੀਏਲਮੋ ਮਾਰਕੋਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1965– ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਬਟੁਕੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਸ਼ਹੀਦ। (ਜਨਮ 1910)
* 1972– ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਇਕ ਗੀਤਾ ਦੱਤ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ। (ਜਨਮ 1930)
* 1973 – ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਚੀਨੀ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਐਕਟਰ, ਮਾਰਸ਼ਲ ਕਲਾਕਾਰ ਬਰੂਸ-ਲੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1982 – ਮੂਲ ਨਾਮ ਮੈਡਲਿਨ ਸ‍ਲੇਡ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੀ ਸ਼ਿਸ਼ ਮੀਰਾਬੇਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1984 – ਲਾਹੋਰ ਦੀ ਜੰਮਪਲ ਨਾਇਕ ਮਹਿਬੂਬ ਖਾਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 1994 – ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ ਲੈਲਾ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2003 – ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਆਲੋਚਕ, ਖੋਜੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
* 2009 – ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਡਬਲਿਊ ਐਚ ਮੈਕਲੋਡ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
# 1892

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 18ਵੀਂ ਸਦੀ – **19ਵੀਂ ਸਦੀ** – 20ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1889 1890 1891 – **1892** – 1893 1894 1895 |

**1892** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 6 ਜੁਲਾਈ– ਦਾਦਾ ਭਾਈ ਨਾਰੋਜੀ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ। ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਾਸਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੀ।

## ਜਨਮ

* 16 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਕੇਬੰਦ ਟੀਕਾ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਇਲ

| ਕਿਮ ਜੌਂਗ-ਇਲ |
| --- |
| 김정일 |
|  |
|  |
| Eternal leader of the Democratic People's Republic of Korea (Appellation) |
| **ਮੌਜੂਦਾ** |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਸੰਭਾਲਿਆ**  29 June 2016Serving with Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਬਾਅਦ | *Not applicable* |
| ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ of the ਕੋਰੀਆ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ** 8 October 1997 – 17 ਦਸੰਬਰ 2011 ਅਨਾਦਿ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਤੋਂ  ਅਨਾਦਿ ਦੇ ਨੇਤਾ 7 ਮਈ 2016 ਦੇ ਬਾਅਦ |
| ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਬਾਅਦ | Kim Jong-un (as First Secretary) |
| Chairman of the Central Military Commission of the Workers' Party of Korea |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ** 8 October 1997 – 17 December 2011 |
| ਉਪ | Kim Jong-un Ri Yong-ho |
| ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਬਾਅਦ | Kim Jong-un |
| Chairman of the National Defence Commission |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ** 9 April 1993 – 17 December 2011 Eternal Chairman from 13 April 2012 to 29 June 2016 |
| ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਬਾਅਦ | Kim Jong-un |
| Deputy to the 7th, 8th, 9th, 10th, 11th and 12th Supreme People's Assembly |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ** 5 April 1982 – 17 December 2011 |
| ਹਲਕਾ | 575th (1990-1998), 666th (1998-2003), 649th (2003-2009), 333rd (2009-2011) |
| Head of the Organization and Guidance Department of the Workers' Party of Korea |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ** February 1974 – 17 December 2011 |
| ਲੀਡਰ | Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | Kim Yong-ju |
| ਤੋਂ ਬਾਅਦ | Unknown |
| Supreme Commander of the Korean People's Army |
| **ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ** 24 December 1991 – 17 December 2011 |
| ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ | Kim Il-sung |
| ਤੋਂ ਬਾਅਦ | Kim Jong-un |
|  |
| ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ | Yuri Irsenovich Kim (1941-02-16)16 ਫਰਵਰੀ 1941 Vyatskoye, Russian SFSR, Soviet Union (Soviet records) (1942-02-16)16 ਫਰਵਰੀ 1942 Baekdu Mountain, Japanese Korea (North Korean biography) |
| ਮੌਤ | 17 ਦਸੰਬਰ 2011(2011-12-17) (ਉਮਰ 70) Pyongyang, Democratic People's Republic of Korea |
| ਕਬਰਿਸਤਾਨ | Kumsusan Palace of the Sun, Pyongyang, Democratic People's Republic of Korea |
| ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ | Workers' Party of Korea |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | Kim Young-sook (1974–2011) |
| ਘਰੇਲੂ ਸਾਥੀ | Song Hye-rim (1968–2002) Ko Yong-hui (1977–2004) Kim Ok (2004–11) |
| ਬੱਚੇ | Kim Jong-nam (born May 10, 1971) Kim Sul-song (born December 30, 1974) Kim Jong-chul (born 25 September 1981) Kim Jong-un (born 8 January 1983) Kim Yo-jong (born 26 September 1987) |
| ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ | Mangyongdae Revolutionary School Kim Il-sung University |
| ਦਸਤਖ਼ਤ |  |
| ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ |
| ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ | ਫਰਮਾ:Country data DPR Korea |
| ਬ੍ਰਾਂਚ/ਸੇਵਾ | Korean People's Army |
| ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਾਲ | 1991–2011 |
| ਰੈਂਕ |  Taewonsu (대원수, roughly translated as Grand Marshal or Generalissimo) |
| ਕਮਾਂਡ | Supreme Commander |
| **^** North Korean biographies, which claim his birth date as 16 February 1942, are generally not considered to be factually reliable. See below. |
|  |

|  |
| --- |
| ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਇਲ |
| Chosŏn'gŭl | 김정일 |
| Hancha | 金正日 |
| Revised Romanization | Gim Jeongil |
| McCune–Reischauer | Kim Chŏngil |

**ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਇਲ** ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦਾ 1994 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ ਸਰਵਉੱਚ ਲੀਡਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਉਨ ਨੇ ਸਾਂਭਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਦਬਾਅ (ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ)

| ਮੁੱਢਲਾ ਦਬਾਅ |
| --- |
| ˈ◌ |
| IPA number | 501 |
| Encoding |
| Entity (decimal) | `ਫਰਮਾ:Infobox IPA/format numbers` |
| Unicode (hex) | ਫਰਮਾ:Infobox IPA/format numbers |
| ਫਰਮਾ:Infobox IPA/format numbers |

| ਦੁਜੈਲਾ ਦਬਾਅ |
| --- |
| ˌ◌ |
| IPA number | 502 |
| Encoding |
| Entity (decimal) | `ਫਰਮਾ:Infobox IPA/format numbers` |
| Unicode (hex) | ਫਰਮਾ:Infobox IPA/format numbers |
| ਫਰਮਾ:Infobox IPA/format numbers |

ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, **ਦਬਾਅ** ਜਾਂ **ਬਲ(stress)** ਉਸ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਹਿੱਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਵਾਕ ਉੱਚਾਰਨ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਬਦ/ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਲ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੋਲ ਦੀ ਬੁਲੰਦੀ ਅਤੇ ਸਵਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਸਵਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ, ਅਤੇ ਪਿੱਚ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।  *ਬਲ*  ਅਤੇ *ਲਹਿਜ਼ਾ* ਅਕਸਰ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
# ਵੈਟੀਕਨ ਸ਼ਹਿਰ

**ਵੈਟੀਕਨ** (ਇਤਾਲਵੀ: Vaticano) ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਟਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੋਮ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਇਤਾਲਵੀ ਹੈ। ਵੈਟੀਕਨ 1929 ਵਿੱਚ ਲੈਟਰਨ ਸੰਧੀ ਦੁਆਰਾ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ। 120 ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਅਤੇ ਕੁਲ 825 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਰਕਬੇ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖੋ ਦੁਨਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਵੈਟੀਕਨ ਇੱਕ ਧਰਮ‐ਅਧਾਰਿਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਪਰਦਾ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਸਰਬ‐ਉਚ ਧਰਮਗੁਰੂ ਪੋਪ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਪ ਹੀ ਵੈਟੀਕਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

| ਵੈਟੀਕਨVaticano |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ਝੰਡਾ | ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰ |

 |
| **ਐਨਥਮ:**  Inno e Marcia Pontificale "ਪੌਂਟੀਫ਼ੀਸ਼ਲ ਗੀਤ ਅਤੇ ਮਾਰਚ" |
| ਨਕਸ਼ਾ |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ਇਤਾਲਵੀ |
| ਸਰਕਾਰ | ਪੂਰਨ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ |
|  |
| • ਪੋਪ  | ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ |
| • ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ  | ਪੀਟਰੋ ਪੈਰੋਲੀਨ |
| • ਗਵਰਨੋਰੇਟ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ  | ਫਰਨਾਂਡੋ ਵਰਗੇਜ਼ ਅਲਜ਼ਾਗਾ |
|  |
| ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾ | ਪੌਂਟੀਫ਼ੀਸ਼ਲ ਕਮੀਸ਼ਨ |
|  ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ |
|  |
| • ਲੈਟਰਨ ਸੰਧੀ  | 11 February 1929; 93 years ago |
|  |
| ਖੇਤਰ |
| • ਕੁੱਲ | 0.5 km2 (0.19 sq mi) |
| ਆਬਾਦੀ |
| • 2019 ਅਨੁਮਾਨ | 825 |
| • ਘਣਤਾ | 925/km2 (2,395.7/sq mi) |
| ਮੁਦਰਾ | ਯੂਰੋ (€) |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | UTC +1 (ਮੱਧ ਯੂਰਪੀ ਸਮਾਂ) |
| ਮਿਤੀ ਫਾਰਮੈਟ | ਦਿਨ/ਮਹੀਨਾ/ਸਾਲ |
| ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਾਈਡ | ਸੱਜੇ‐ਹੱਥ |
| ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ | +379 |
| ਆਈਐਸਓ 3166 ਕੋਡ | VT |
| **ਵੈੱਬਸਾਈਟ**  |

ਇਹ ਦੇਸ਼, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਗਿਰਜਾਘਰ, ਅਜਾਇਬਘਰ, ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਗਿਰਜਾਘਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 1929 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 45 ਕਰੋੜ 60 ਲੱਖ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕਾਂ ਦੇ ਧਰਮਗੁਰੂ, ਪੋਪ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਸੰਬੰਧ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਨ। 1930 ਵਿੱਚ ਵੈਟੀਕਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 1932 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਟਾਇਬਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੈਟੀਕਨ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਕੰਟੇਨਰ ਸ਼ਿਪ

**ਕੰਟੇਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Container ship**) ਕਾਰਗੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਟਰੱਕ-ਅਕਾਰ ਦੇ ਇੰਟਰਮੋਡਲ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਟੇਨਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਅੰਤਰ-ਮਾਲ ਭਾੜੇ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੋਆਈ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਧਨ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਗੈਰ-ਥੋਕ ਮਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੰਨਟੇਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀਹ-ਫੁੱਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੂਨਿਟ (ਟੀ.ਈ.ਯੂ.) ਵਿੱਚ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੈਪਿਕਲ ਭਾਰ 20 ਫੁੱਟ ਅਤੇ 40-ਫੁੱਟ (2-ਟੀਈਯੂ) ਆਈਐਸਓ-ਸਟੈਂਡਰਡ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।

ਅੱਜ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 90% ਗੈਰ-ਬਲਕ ਕਾਰਗੋ ਕੰਟੇਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕੰਟੇਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ 23,000 ਟੀ.ਈ.ਯੂ.। ਕੰਟੇਨਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੁਣ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਅਤੇ ਥੋਕ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਕੰਟੇਨਰ ਪੋਰਟ

ਕਿਸੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੁਆਰਾ ਕੰਨਟੇਨਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵੀਹ ਫੁੱਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਯੂਨਿਟ ਜਾਂ ਥਰੂਪੁੱਟ ਦੇ ਟੀਈਯੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2009 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦਾ ਬੰਦਰਗਾਹ 25,866,000 ਟੀਈਯੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਕੰਟੇਨਰ ਪੋਰਟ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਦਸ ਕੰਟੇਨਰ ਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਪਬਲਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਚਾਈਨਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦਾ ਪੋਰਟ 3 ਵੇਂ, ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਚੌਥੇ, ਗੁਆਂਗਝੂ 6 ਵੇਂ, ਨਿੰਗਬੋ 8 ਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੰਗਦਾਓ 9 ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਨ। ਚੋਟੀ ਦੇ ਦਸ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱ Southਦਿਆਂ 5 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਬੁਸਾਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਦੇ 7 ਵੇਂ ਨੰਬਰ' ਤੇ ਦੁਬਈ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਟਰਡੈਮ 9,743,290 ਟੀਈਯੂ ਨਾਲ 10 ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਵੀਹ ਕੰਟੇਨਰ ਪੋਰਟਾਂ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ 220,905,805 ਟੀਈਯੂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੁਲ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਉਸ ਸਾਲ 465,597,537 ਟੀ.ਈ.ਯੂ।

## ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ

ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ 2,000 ਅਤੇ 10,000 ਕੰਟੇਨਰ ਗਵਾਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ 370 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ। ਛੇ ਸਾਲ 2008 ਤੋਂ 2013 ਦੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਦੇ ਔਸਤਨ ਘਾਟੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਔਸਤਨ ਕੁੱਲ ਨੁਕਸਾਨ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਜਾਂ ਗਰਾਉਂਡਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 1,679 ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੁੱਲੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੂਫਾਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੰਟੇਨਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ - ਜਿਸ ਨੂੰ "ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਲਬਾ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਸਮਗਰੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਕੱਚੇ ਪਾਣੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਕੰਟੇਨਰ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਧਮਕੀ ਲਈ ਲੰਬੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਰਫਤਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਕੰਟੇਨਰ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਖਰਚਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਗਰੈਵਿਟੀ (ਫ਼ਿਲਮ)

| ਗਰੈਵਿਟੀ |
| --- |
| ਤਸਵੀਰ:Gravity Poster.jpgਪੋਸਟਰ |
| ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ | Alfonso Cuarón |
| ਲੇਖਕ | Alfonso Cuarón Jonás Cuarón |
| ਨਿਰਮਾਤਾ | Alfonso Cuarón ਡੇਵਿਡ ਹੇਮੈਨ |
| ਸਿਤਾਰੇ | ਸਾਂਡਰਾ ਬੁਲੌਕ ਜਾਰਜ ਕਲੂਨੇ |
| ਸਿਨੇਮਾਕਾਰ | Emmanuel Lubezki |
| ਸੰਪਾਦਕ | Alfonso Cuarón ਮਾਰਕ ਸੈਂਗਰ |
| ਸੰਗੀਤਕਾਰ | Steven Price |
| ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ | Esperanto Filmoj Heyday Films |
| ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰ | ਵਾਰਨਰ ਬਰੋਸ. ਪਿਕਚਰਜ਼ |
| ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀਆਂ | * ਅਗਸਤ 28, 2013 (2013-08-28) (Venice)
* ਅਕਤੂਬਰ 4, 2013 (2013-10-04) (United States)
* ਨਵੰਬਰ 8, 2013 (2013-11-08) (United Kingdom)
 |
| ਮਿਆਦ | 91 minutes |
| ਦੇਸ਼ | ਯੂ.ਕੇ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ |
| ਬਜਟ | $100,000,000 |
| ਬਾਕਸ ਆਫ਼ਿਸ | $704,865,000 |

ਗਰੈਵਿਟੀ 2013 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਆਕਾਸ਼ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਵਿਜੂਆਲ ਇਫ਼ੈਕਟਸ, ਸਾਉਂਡ ਮਿਕਸਿੰਗ, ਸਾਉਂਡ ਐਡੀਟਿੰਗ, ਸਿਨੇਮੇਟੋਗਰਾਫੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਏਡਿਟਿੰਗ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਕਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

## ਹਵਾਲੇ
# 1891

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 18ਵੀਂ ਸਦੀ – **19ਵੀਂ ਸਦੀ** – 20ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1860 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1888 1889 1890 – **1891** – 1892 1893 1894 |

**1891** 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 14 ਅਪ੍ਰੈਲ– ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਢੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
* ਪਤਾ ਨਹੀਂ – ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਹੋਮ ਰੂਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
* ਪਤਾ ਨਹੀਂ – ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਹੋਈ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# 1906

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 19ਵੀਂ ਸਦੀ – **20ਵੀਂ ਸਦੀ** – 21ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1880 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1930 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1903 1904 1905 – **1906** – 1907 1908 1909 |

**1906** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 17 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਿਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰੈਂਕਲਿਨ ਡੀ ਰੂਜਵੈਲਟ ਦੀ ਧੀ ਐਲਿਸ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਈ।
* 10 ਦਸੰਬਰ – ਫ਼ਰੈਂਕਲਿਨ ਡੀ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰੀਕਨ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।
* 30 ਦਸੰਬਰ – ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਢਾਕਾ ਹੁਣ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ।

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# 1 ਅਗਸਤ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | ਅਗਸਤ | >> |
| ਐਤ | ਸੋਮ | ਮੰਗਲ | ਬੁੱਧ | ਵੀਰ | ਸ਼ੁੱਕਰ | ਸ਼ਨੀ |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |   |
| **2026** |

**1 ਅਗਸਤ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 213ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 214ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 152 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।

## ਵਾਕਿਆ

* 1498 – ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਕੋਲੰਬਸ ਅੱਜ ਦੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਐਲਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ ਬਣਿਆ।
* 1834 – ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਗਲਾਮੀ ਪ੍ਰਥਾ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 1894 – ਪਹਿਲਾ ਚੀਨ-ਜਾਪਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਜਨਮ

* 1932 – ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ। (ਦਿਹਾਂਤ 1972)
* 1858 – ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਮ ਸਿੰਘ (ਆਰਕੀਟੈਕਟ) ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਦਰਬਾਰ ਹਾਲ, ਓਸਬੋਰਨ ਹਾਊਸ; ਲਾਹੌਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਸਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਹਾਊਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
* 1893 – ਗਰੀਸ ਦਾ ਅਲੇਕਜਾਂਦਰ ਦਾ ਜਨਮ।

## ਮੌਤ

* 1920 – ਭਾਰਤੀ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ। (ਜਨਮ 1856)
* 2008 – ਕਾਮਰੇਡ ਹਰਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੁਰਜੀਤ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
# ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਵਸੀਲਾ

2005 ਵਿੱਚ ਨਾਟਿੰਘਮ ਕਾਊਂਟੀ ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਬੀਜਿਆ ਗਿਆ ਡੇਨਸ਼ਿਲ ਐਨਰਜੀ ਫ਼ਾਰਿਸਟ, ਯੂਕੇ ਦਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ੈਦਿਆਂ ਦੀ ਝੰਗੀ
**ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਵਸੀਲਾ** ਅਜਿਹਾ ਕੁਦਰਤੀ ਵਸੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੁਨਾਸਬ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੀਵ-ਉਤਪਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਵਾਪਰਦੇ ਅਮਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁੜ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਵਸੀਲੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਮੰਡਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ।

## ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ

* Krzeminska, Joanna, Are Support Schemes for Renewable Energies Compatible with Competition Objectives? An Assessment of National and Community Rules, Yearbook of European Environmental Law (Oxford University Press), Volume VII, Nov. 2007, p. 125
* Masters, G. M. (2004). Renewable and Efficient Electric Power Systems. Hoboken, NJ:John Wiley & Sons.
* Panwar, N. L., Kaushik, S. C., & Kothari, S. (2011, April). Role of renewable energy sources in environmental protection: A review. Renewable & Sustainable Energy Reviews, 15(3), 1513-1524.
* Sawin, Janet. "Charting a New Energy Future." State of the World 2003. By Lester R. Brown. Boston: W. W. Norton & Company, Incorporated, 2003.
# ਇਸਲਾਮੀ ਕਲੰਡਰ

**ਇਸਲਾਮੀ ਕਲੰਡਰ**, **ਮੁਸਲਿਮ ਕਲੰਡਰ** ਜਾਂ **ਹਿਜਰੀ ਕਲੰਡਰ** (**AH**) ਇੱਕ ਚੰਦਰ ਕਲੰਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 354 ਜਾਂ 355 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਰਬਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਣ ਦਾ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਮਿਥਣ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੌਰ ਕਲੰਡਰ ਨਾਲੋਂ 11 ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਲਾਮੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਿਤੀਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਥੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਲ ਪਿਛਲੇ ਸੌਰ ਕਲੰਡਰ ਨਾਲੋਂ 11 ਦਿਨ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਹਿਜਰਾ ਜਾਂ ਹਿਜਰੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਉਹ ਸਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਹਜਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮਦੀਨੇ ਦੇ ਵੱਲ ਹਿਜਰਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ H ਜੋ ਹਿਜਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ AH (ਲਾਤੀਨੀ: ਐਨੋ ਹੇਜਿਰੀ (anno Hegirae) (ਹਿਜਰ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ) ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਜਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲ (BH) ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਇਸਲਾਮਿਕ ਇਤਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ ਲਈ 53 BH।

ਵਰਤਮਾਨ ਹਿਜਰੀ ਸਾਲ 1430 AH ਹੈ।

## ਹਿਜਰੀ ਜਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਮਹੀਨੇ

ਹਿਜਰੀ ਮਹੀਨੇ| ਨੰਬਰ | ਮਹੀਨਾ |
| --- | --- |
| 1 | ਮੁਹੱਰਮ ਜਾਂ ਮੁਹੱਰਮ-ਉਲ-ਹਰਾਮ |
| 2 | ਸਿਫ਼ਰ ਜਾਂ ਸਿਫ਼ਰ ਅਲ ਮਜ਼ਫ਼ਰ |
| 3 | ਰੱਬੀ ਅਲਾਵਲ |
| 4 | ਰੱਬੀ ਅਲਸਾਨੀ |
| 5 | ਜਮਾਦ ਅਲਾਵਲ |
| 6 | ਜਮਾਦ ਅਲਸਾਨੀ |
| 7 | ਰੱਜਬ ਜਾਂ ਰੱਜਬ ਅਲਮਰਜਬ |
| 8 | ਸ਼ਾਬਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਬਾਨ ਅਲਮਾਜ਼ਮ |
| 9 | ਰਮਜ਼ਾਨ ਜਾਂ ਰਮਜ਼ਾਨ ਅਲ-ਮੁਬਾਰਿਕ |
| 10 | ਸ਼ੱਵਾਲ ਜਾਂ ਸ਼ੱਵਾਲ ਅਲਮਕਰਮ |
| 11 | ਜ਼ੂਲ ਕ਼ਾਦਾ |
| 12 | ਜ਼ੂ ਅਲ ਹੱਜਾ |

## ਹਵਾਲੇ
# ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਵਰਨਮਾਲਾ

**ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਵਰਣਮਾਲਾ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:।AST -।nternational Alphabet of Sanskrit Transliteration) ਇੱਕ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਸਕੀਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੰਡਿਕ ਲਿਪੀਆਂ ਦੇ ਹਾਨੀਰਹਿਤ ਰੋਮਨਕਰਨ ਹੇਤੁ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਪਾਲੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੋਮਨਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਆਈਏਐਸਟੀ (IAST) ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਕੀਮ

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| अ a A | आ ā Ā | इ i I | ई ī Ī | उ u U | ऊ ū Ū | ऋ ṛ Ṛ | ॠ ṝ Ṝ | ऌ ḷ Ḷ | ॡ ḹ Ḹ | ਸਵਰ |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ए e E | ऐ ai Ai | ओ o O | औ au Au | ਸੰਯੁਕਤ ਸਵਰ (diphthongs) |

|  |  |
| --- | --- |
| अं ṃ Ṃ | ਅਨੁਸਵਾਰ |
| अः ḥ Ḥ | ਵਿਸਰਗ |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ਕੰਠੀ | ਤਾਲਵੀ | ਮੂਰਧਨੀ | ਦੰਤੀ | ਹੋਠੀ |
| क k K | च c C | ट ṭ Ṭ | त t T | प p P | ਅਘੋਸ਼ |
| ख kh Kh | छ ch Ch | ठ ṭh Ṭh | थ th Th | फ ph Ph | ਮਹਾਪਰਾਣ ਅਘੋਸ਼ |
| ग g G | ज j J | ड ḍ Ḍ | द d D | ब b B | ਸਘੋਸ਼ |
| घ gh Gh | झ jh Jh | ढ ḍh Ḍh | ध dh Dh | भ bh Bh | ਮਹਾਪਰਾਣ ਅਸਘੋਸ਼ |
| ङ ṅ Ṅ | ञ ñ Ñ | ण ṇ Ṇ | न n N | म m M | ਨਾਸਕੀ |
|  | य y Y | र r R | ल l L | व v V | ਅਰਧ ਸਵਰ |
|  | श  ś Ś | ष ṣ Ṣ | स s S |  | ਊਸ਼ਮ |
| ह h H |  |  |  |  | ਅਘੋਸ਼ ਰਗੜਵੇਂ |