Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ

31 ਜੁਲਾਈ, 1952 ਨੂੰ ਨਿਉ ਜਰਸੀ ਤੋਂ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
**ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ** (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Unidentified flying object ਜਾਂ **UFO**) ਜੋ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਣਪਛਾਤਾ ਉਡਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕੇਸ ਮਿਲੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 97 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਧੋਖਾ ਹੀ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ’ਤੇ ਜੀਵਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਅਕਲਮੰਦ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਡੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਣ। ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨ ਸੈਟੀ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ 30 ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਰੇਡੀਓ ਸਿਗਨਲਾਂ (ਜੋ ਦੁਰਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ) ਨੂੰ ਪੜਤਾਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਤਕ ਕੋਈ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇਹ ਰੇਡੀਓ ਸਿਗਨਲ ਤਾਰਿਆਂ, ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀਆਨ ਅਕਲਮੰਦ ਜੀਵ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੋਰ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ:
* ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊਰਮਬਰਗ ਵਿੱਚ 14 ਅਪਰੈਲ 1561 ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ ਦੇਖੀ।
* 12 ਅਗਸਤ 1883 ਨੂੰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋਸ ਬੋਨੀਲਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਦੁਆਲੇ 300 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਾਲੀਆਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ।

## ਹਵਾਲੇ

| ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ* v
* t
* e
 |
| --- |
|  |
| **ਸੂਰਜ** • ਬੁੱਧ • ਸ਼ੁੱਕਰ • ਪ੍ਰਿਥਵੀ • ਮੰਗਲ • ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ • ਸ਼ਨੀ • ਯੂਰੇਨਸ • ਵਰੁਣ • ਪਲੂਟੋ • *ਸੀਰੀਸ*• *ਹਉਮੇਆ* • *ਮਾਕੇਮਾਕੇ* • *ਐਰਿਸ* |
| **ਗ੍ਰਹਿ** • **ਬੌਣਾ ਗ੍ਰਹਿ** • **ਉਪਗ੍ਰਹਿ** - ਚੰਦਰਮਾ • ਮੰਗਲ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ • ਤਾਰਾਨੁਮਾ ਗ੍ਰਹਿ • ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ • ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ • ਯੂਰੇਨਸ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ • ਵਰੁਣ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ • ਯਮ ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ • *ਐਰਿਸ* ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ |
|  **ਛੋਟੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ**:   ਉਲਕਾ • ਤਾਰਾਨੁਮਾ ਗ੍ਰਹਿ (ਤਾਰਾਨੁਮਾ ਗ੍ਰਹਿ ਘੇਰਾ ‎) • ਕਿੰਨਰ • ਵਰੁਣ-ਪਾਰ ਵਸਤੂਆਂ (ਕਾਈਪਰ ਘੇਰਾ‎/ਬਿਖਰਿਆ ਚੱਕਰ ) • ਧੂਮਕੇਤੂ (ਔਰਟ ਬੱਦਲ) • ਉੱਡਣ ਤਸ਼ਤਰੀ • ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ • ਚੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ |
# ਲਾਲਹੇਠ ਕਿਰਨ

ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅਧੋਰਕਤ (ਤਪੀ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਾਇਆ ਚਿੱਤਰ
ਅਵਰਕਤ ਕਿਰਣਾਂ (ਜਾਂ ਕਿਤੇ - ਕਿਤੇ ਅਧੋਰਕਤ ਵੀ ਨਾਮ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀਏ ਵਿਕਿਰਣ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਲਹਿਰ ਦੈਰਘਿਅ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਲੋਂ ਬਙ ਹੋ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਲਹਿਰ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀਏ ਲਹਿਰ ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਆਵ੍ਰੱਤੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਇਕ ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਅਧ: ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਹਿਰ ਦੈਰਘਿਅ 750 nm and 1 mm ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸ਼ਾਰਿਰਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ 10 ਮਾਇਕਰਾਨ [ 1 ] ਦੀ ਅਧੋਰਕਤ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। **ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਕਿਰਨਾਂ** ਦੀ ਖੋਜ 1800 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਖੂਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਲੀਅਮ ਹਰਸਚਲ ਨੇ ਕੀਤੀ| ਇਹ ਕਿਰਨਾਂ ਗਰਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ|

## ਪ੍ਰਯੋਗ

ਅਵਰਕਤ ਛਾਇਆਂਕਨ ਅਕਸਰ ਸਾਮਰਿਕ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ, ਦੋਨਾਂ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਸਾਮਰਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ

* ਜਾਂਚ
* ਲਕਸ਼ ਮਾਰਗਨ ਜਾਂ ਅਨੁਪਥਨ
* ਲਕਸ਼ ਭੇਦਨ
* ਸਾਰੇ ਰਾਡਾਰ ਦੁਆਰਾ।

### ਨਾਗਰਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ

* ਤਾਪੀਏ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
* ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤਾਪਮਾਨ ਸੰਵੇਦਨ
* ਲਘੂ ਦੂਰੀ ਦਾ ਬੇਤਾਰ ਸੰਚਾਰ
* ਸਪੈਕਟਰੋਸਕੋਪੀ
* ਮੌਸਮ ਪੂਰਵਾਨੁਮਾਨ
* ਅਵਰਕਤ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੂਰਬੀਨ।

|  |
| --- |
| **ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ** |
| ਨਾਮ | ਤਰੰਗ ਲੰਬਾਈ | ਆਵਿਰਤੀ (Hz) | ਫੋਟੋਨ ਐਨਰਜੀ(eV) |
| ਗਾਮਾ ਕਿਰਨ | 0.01 nm ਤੋਂ ਘੱਟ | 30 EHz ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ | 124 keV – 300+ GeV |
| ਐਕਸ ਕਿਰਨ | 0.01 nm – 10 nm | 30 EHz – 30 PHz | 124 eV  – 124 keV |
| ਅਲਟਰਾਵਾਈਲਟ ਕਿਰਨਾਂ | 10 nm – 380 nm | 30 PHz – 790 THz | 3.3 eV – 124 eV |
| ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ | 380 nm–700 nm | 790 THz – 430 THz | 1.7 eV – 3.3 eV |
| ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਕਿਰਨਾਂ | 700 nm – 1 mm | 430 THz – 300 GHz | 1.24 meV – 1.7 eV |
| ਮਾਈਕਰੋਵੇਵ ਕਿਰਨਾਂ | 1 ਮਿਮੀ – 1 ਮੀਟਰ | 300 GHz – 300 MHz | 1.24 µeV – 1.24 meV |
| ਰੇਡੀਓ ਕਿਰਨਾਂ | 1 ਮਿਮੀ – 100,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | 300 GHz – 3 Hz | 12.4 feV – 1.24 meV |

## ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂਲ

ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਲਹਿਰ ਦੈਰਘਿਅ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਕਤ ਯਨੀ ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਲੋਂ ਬਙ ਹੋ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਲਹਿਰ ਵਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹਾ ਇਸਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਕਰਮ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀਏ ਲਹਿਰ ਜਿਹਨਾਂਦੀ ਆਵ੍ਰੱਤੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਇਕ ਲਾਲ ਵਰਣ ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਅਧ: ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਇੰਫਰਾ ਰੇਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# 1764

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 17ਵੀਂ ਸਦੀ – **18ਵੀਂ ਸਦੀ** – 19ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1730 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1740 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1750 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1770 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1780 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1790 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1761 1762 1763 – **1764** – 1765 1766 1767 |

**1764** 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1760 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 2 ਮਈ – ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵੱਲੋਂ ਸਮਰਥਿਤ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਨਵਾਬ ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਪਟਨਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
* 27 ਨਵੰਬਰ – ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜੰਗ।
* 1 ਦਸੰਬਰ – ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਮਣੇ 30 ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ|

## ਜਨਮ

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ੨੧ ਫ਼ਰਵਰੀ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | ਫ਼ਰਵਰੀ | >> |
| ਐਤ | ਸੋਮ | ਮੰਗਲ | ਬੁੱਧ | ਵੀਰ | ਸ਼ੁੱਕਰ | ਸ਼ਨੀ |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 |  |  |   |

**21 ਫ਼ਰਵਰੀ** ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 52ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 313 (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 314) ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।

## ਵਾਕਿਆ

* 1848 – ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਐਂਗਲਸ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਛਪਾਈ।
* 1878 – ਨਿਉ ਹੈਵਨ ਕੋਨੈਕਟੀਕਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਫੋਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
* 1972 – ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ਵਾਹਨ ਲੁਨਾ 20 ਚੰਦ ਤੇ ਉਤਰਿਆ।
* 1975 – ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਵਾਟਰਗੇਟ ਘੋਟਾਲਾ ਹੋਇਆ।

## ਜਨਮ

* 1894 – ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਵਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਦਾ ਜਨਮ। (ਮੌਤ 1955)
* 1896 – ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਸੁਰੀਆਕਾਂਤ ਤ੍ਰੀਪਾਠੀ ਨਿਰਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ।(ਮੌਤ 1961)

## ਮੌਤ

* 1908 – ਡੇਨਜ਼ਿਲ ਇਬੇਸਨ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ
* 1991 – ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂਤਨ ਦਾ ਦੀ ਮੌਤ। (b. 1936)

## ਛੁੱਟੀਆਂ

* ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਿਹਾੜਾ
# ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ

ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਉਪਖੇਤਰ)
     ਮਘਰਿਬ, ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਖੇਤਰ
**ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ**, ਜਿਸ ਨੂੰ **ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਪੱਛਮ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

## ਦੇਸ਼

ਸਿਆਸੀ-ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ 16 ਦੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 50 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * ਫਰਮਾ:Country data ਬੇਨਿਨ
* ਫਰਮਾ:Country data ਬੁਰਕੀਨਾ ਫ਼ਾਸੋ
* ਫਰਮਾ:Country data ਕੇਪ ਵਰਡ
* ਫਰਮਾ:Country data ਦੰਦ ਖੰਡ ਤਟ
 | * ਫਰਮਾ:Country data ਗੈਂਬੀਆ
* ਫਰਮਾ:Country data ਘਾਨਾ
* ਫਰਮਾ:Country data ਗਿਨੀ
* ਫਰਮਾ:Country data ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ
 | * ਫਰਮਾ:Country data ਲਿਬੇਰੀਆ
* ਫਰਮਾ:Country data ਮਾਲੀ
* ਫਰਮਾ:Country data ਮਾਰੀਟੇਨੀਆ
* ਫਰਮਾ:Country data ਨਾਈਜਰ
 | * ਫਰਮਾ:Country data ਨਾਈਜੀਰੀਆ
* ਫਰਮਾ:Country data ਸੇਨੇਗਲ
* ਫਰਮਾ:Country data ਸਿਏਰਾ ਲਿਓਨ
* ਫਰਮਾ:Country data ਟੋਗੋ
 |   |

## ਹਵਾਲੇ
# ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ

**ਟਕਸਾਲੀ ਬੋਲੀ** ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਖਿਤੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਕੇਬੰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਖਿੱਤੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਚਲਤ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਅਤੇ ਸਰਬ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ "ਟਕਸਾਲੀ", ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇਸ ਜਾਂ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਖਿਤੇ ਦੀ ਸਰਬ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਖਿਤੇ ਦੇ ਸਮਾਜਕ-ਆਰਥਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰੁਤਬਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ਼ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਖਿਤੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਿਲਖਣ ਭਾਸ਼ਾਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਭਾਸਾ ਹੁੰਦੀ ਆ। ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਮਾਂਝੀ ਸਵਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਯਾ ਉਤਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਟਕਸਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

## ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

ਵਖ ਵਖ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਟਕਸਾਲੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਕੋ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੋਲੀ ਲੋਕਾਈ ਵਲੋਂ ਵਡੇ ਪਧਰ ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਟਕਸਾਲੀ ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ:

* ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ, ਮਿਆਰੀ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ
* ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਗਰਾਮਰ
* ਮਿਆਰੀ ਉੱਚਾਰਣ
* ਭਾਵ ਪੂਰਤ ਜਨ-ਵਰਤੋਂ(ਸਕੂਲਾਂ,ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਅਦਾਲਤਾਂ)
* ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤਾਂ ਲੈ ਵਰਤੋਂ
* ਜਾਂ ਸੰਚਾਰ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ

## ਹਵਾਲੇ

ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਧ
# ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ, ਕਿਊਬਾ, ਈਰਾਨ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
**ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ** ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਥਾਰਟੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਧਰਮ) ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਜਾਂ ਦਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਲਾ ਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਗਲਤ, ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ, ਜਾਂ ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 ਇੱਕ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਖਬਾਰ, "Noticias da Amadora", ਤੋਂ ਸੈਂਸਰ ਕੀਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖ, 1970
 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਦੁਆਰਾ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, Index Librorum prohibitorum, ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਪੇਜ