# ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ

ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ| ਹਮਲਾਵਰ ਖਿਡਾਰੀ (ਨੰਬਰ 10) ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਦੇ ਗੋਲਕੀਪਰ |
| ਸਰਬ-ਉੱਚ ਅਦਾਰਾ | ਫੀਫਾ |
| ਉੱਪਨਾਮ | * ਵਿਸ਼ਵ ਖੇਡ
* ਦਿ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ ਗੇਮ
 |
| ਪਹਿਲੋਂ ਖੇਡੀ ਗਈ | ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ |
| ਗੁਣ |
| ਜੁੱਟ ਵਿੱਚ ਜੀਅ | 11 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਈਡ (ਗੋਲਕੀਪਰ ਸਮੇਤ) |
| ਰਲ਼ਵਾਂ ਲਿੰਗ | ਨਹੀਂ, ਵੱਖਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ |
| ਕਿਸਮ | ਟੀਮ ਖੇਡ, ਬਾਲ ਖੇਡ |
| ਸਾਜ਼ੋ-ਸਮਾਨ | ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਜਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ |
| ਟਿਕਾਣਾ | ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਦਾਨ |
| ਮੌਜੂਦਗੀ |
| ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਇਲਾਕਾ | ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ |
| ਓਲੰਪਿਕ | 1900 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 1996 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ |
| ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ | 1. ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ
2. ਫੁੱਟਬਾਲ 5-ਏ-ਸਾਈਡ
3. 2004 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਅਤੇ ਪੈਰਾ ਉਲੰਪਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ
4. ਫੁੱਟਬਾਲ 7-ਏ-ਸਾਈਡ
5. 1984 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਤੋਂ 2016 ਸਮਰ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ
 |

**ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ**, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ **ਫੁੱਟਬਾਲ** (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: **Football**) ਜਾਂ **ਸੌਕਰ** ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 11 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਖੇਡ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗੋਲ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੇਡ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਆਇਤਾਕਾਰ-ਫ੍ਰੇਮ ਵਾਲੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਗੋਲ-ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖੇਡ ਨੂੰ 90 ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੈਚ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਦੋ 45 ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ 250 ਮਿਲੀਅਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਜੋ 1863 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬੋਰਡ (IFAB) ਨੇ 1886 ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡ ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨਾਲ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ 68–70 cm (27–28 in) ਹੈ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ. ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਦੇ ਗੋਲ (ਪੋਸਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ) ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੇਂਦ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖਿਡਾਰੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕਰਨ, ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ। ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲਕੀਪਰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪੈਨਲਟੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਜਿਸ ਟੀਮ ਨੇ ਖੇਡ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੇਤੂ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਡਰਾਅ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਗੇਮ ਵਾਧੂ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਪੈਨਲਟੀ ਸ਼ੂਟਆਊਟ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਹਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਇਸਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਘਟਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 1991 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਫੀਫਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਛੇ ਸੰਘਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 12 ਟੀਮਾਂ ਸਨ। ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ 2019 ਫੀਫਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੱਕ, ਇਹ 24 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ-ਤੋੜ 1.12 ਬਿਲੀਅਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇਖਿਆ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲੱਬ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ UEFA ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲਾਨਾ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮ ਹੈ।

## ਨਾਮ

ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਡਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਲ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਅਲਸਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ "ਫੁੱਟਬਾਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ "ਸੌਕਰ" ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕੋਡ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਇਰਲੈਂਡ (ਅਲਸਟਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਪਵਾਦ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ, ਫੁੱਟਬਾਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕੋਡਾਂ, ਅਰਥਾਤ ਰਗਬੀ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਰਗਬੀ ਲੀਗ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, "ਫੁੱਟਬਾਲ" ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ, ਖੇਡ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾੱਕਾ (サッカー) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ "ਸੌਕਰ" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

*ਫੁਟਬਾਲ* ਸ਼ਬਦ ਆਕਸਫੋਰਡ "-ਏਰ" ਸਲੈਂਗ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 1875 ਤੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਗਬੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਪੈਲਿੰਗ *ਐਸੋਸਰ*, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਪੈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗਾਲੀ-ਗਲੋਚ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਨੇ ਰਗਬੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲਈ *ਰੱਗਰ*, ਪੰਜ ਪੌਂਡ ਅਤੇ ਦਸ ਪੌਂਡ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਲਈ *ਫਾਈਵਰ* ਅਤੇ *ਟੈਨਰ*, ਅਤੇ ਹੁਣ-ਪੁਰਾਤਨ *ਫੁੱਟਰ* ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਨਾਮ ਸੀ। *ਫੁਟਬਾਲ* ਸ਼ਬਦ 1895 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1889 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

## ਗੇਮਪਲੇ (ਖੇਡਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ)

ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਨੂੰ ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡ 68-70 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (27-28 ਇੰਚ) ਘੇਰੇ ਦੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਗੇਂਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਜਾਂ ਫੁੱਟਬਾਲ ਬਾਲ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਰਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੀਮਾਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਟੀਮ ਦੇ ਗੋਲ (ਪੋਸਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ) ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਫਸਾਈਡ ਕਾਲ ਜਾਂ ਗੋਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਫਾਊਲ। ਜਿਸ ਟੀਮ ਨੇ ਖੇਡ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਉਹ ਜੇਤੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਦੋਵਾਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗੋਲ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਖੇਡ ਡਰਾਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਕਪਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਕਿੱਕ-ਆਫ ਜਾਂ ਪੈਨਲਟੀ ਕਿੱਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਕਾ ਟਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨਾ।

ਮੁੱਢਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲਕੀਪਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਖੇਡ ਦੌਰਾਨ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਦੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥ੍ਰੋ-ਇਨ ਰੀਸਟਾਰਟ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੱਥੇ ਨਾਲ "ਸਿਰ") ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਖੇਡ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਪਿੱਚ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੋ ਆਫਸਾਈਡ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਗੇਮਪਲੇ ਦੌਰਾਨ, ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲ-ਸਕੋਰਿੰਗ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡ੍ਰਾਈਬਲਿੰਗ ਕਰਕੇ, ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਗੋਲ 'ਤੇ ਸ਼ਾਟ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਰੋਧੀ ਗੋਲਕੀਪਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਜਾਂ ਗੇਂਦ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਟੈਕਲ ਕਰਕੇ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਫੁੱਟਬਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ-ਫਲੋਇੰਗ ਖੇਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਰੁਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗੇਂਦ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਰੈਫਰੀ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੇਡ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੀਸਟਾਰਟ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੈਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਗੋਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੰਗਲਿਸ਼ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਦੇ 2022-23 ਸੀਜ਼ਨ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਚ ਔਸਤਨ 2.85 ਗੋਲ ਕੀਤੇ। ਖੇਡ ਦੇ ਨਿਯਮ ਗੋਲਕੀਪਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸਟਰਾਈਕਰ, ਜਾਂ ਫਾਰਵਰਡ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਗੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਡਿਫੈਂਡਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਿਡਫੀਲਡਰ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੇ ਫਾਰਵਰਡਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲਕੀਪਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਆਊਟਫੀਲਡ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਡਿਫੈਂਡਰ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਸ ਆਊਟਫੀਲਡ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੁਮੇਲ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖੇਡ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਵਧੇਰੇ ਫਾਰਵਰਡ ਅਤੇ ਘੱਟ ਡਿਫੈਂਡਰ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਹਮਲਾਵਰ ਅਤੇ ਅਪਮਾਨਜਨਕ-ਮਨ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਲਟਾ ਇੱਕ ਹੌਲੀ, ਵਧੇਰੇ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਖੇਡ ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਡ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੇਆਉਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੀਮ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਆਕਾਰ

ਇਹ ਗੇਂਦ ਗੋਲਾਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਘੇਰਾ 68 ਅਤੇ 70 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (27 ਅਤੇ 28 ਇੰਚ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਭਾਰ 410 ਤੋਂ 450 ਗ੍ਰਾਮ (14 ਤੋਂ 16 ਔਂਸ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 0.6 ਅਤੇ 1.1 ਮਿਆਰੀ ਵਾਯੂਮੰਡਲ (8.5 ਅਤੇ 15.6 ਪੌਂਡ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਇੰਚ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਬਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਗੇਂਦ ਚਮੜੇ ਦੇ ਪੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਸਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਦਬਾਅ ਲਈ ਲੈਟੇਕਸ ਬਲੈਡਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਰ ਖੇਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਗੇਂਦਾਂ ਹੁਣ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਹਨ।

## ਫੁੱਟਬਾਲ ਪਿੱਚ (ਮੈਦਾਨ)

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲਗ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਪਿੱਚ, ਜਾਂ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 100–110 ਮੀਟਰ (110–120 ਗਜ਼) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 64–75 ਮੀਟਰ (70–80 ਗਜ਼) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੈਰ-ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਮੈਦਾਨ 90–120 ਮੀਟਰ (100–130 ਗਜ਼) ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ 45–90 ਮੀਟਰ (50–100 ਗਜ਼) ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਪਿੱਚ ਵਰਗਾਕਾਰ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ। 2008 ਵਿੱਚ, IFAB ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਪਿੱਚ ਮਾਪ ਵਜੋਂ 105 ਮੀਟਰ (115 ਗਜ਼) ਲੰਬਾ ਅਤੇ 68 ਮੀਟਰ (74 ਗਜ਼) ਚੌੜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲੰਬੀਆਂ ਸੀਮਾ ਰੇਖਾਵਾਂ ਟੱਚਲਾਈਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ) ਗੋਲ ਲਾਈਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਗੋਲ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਗੋਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਟੱਚਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਲੰਬਕਾਰੀ ਗੋਲ ਪੋਸਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ 7.32 ਮੀਟਰ (24 ਫੁੱਟ) ਦੂਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੋਲ ਪੋਸਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਖਿਤਿਜੀ ਕਰਾਸਬਾਰ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਕਿਨਾਰਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 2.44 ਮੀਟਰ (8 ਫੁੱਟ) ਉੱਪਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਗੋਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੈਨਲਟੀ ਏਰੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਗੋਲ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੋਲ ਪੋਸਟਾਂ ਤੋਂ 16.5 ਮੀਟਰ (18 ਗਜ਼) ਦੂਰ ਗੋਲ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲ ਲਾਈਨ ਦੇ ਲੰਬਵਤ ਪਿੱਚ ਵਿੱਚ 16.5 ਮੀਟਰ (18 ਗਜ਼) ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਜ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲਕੀਪਰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਪੈਨਲਟੀ ਫਾਊਲ ਪੈਨਲਟੀ ਕਿੱਕ ਦੁਆਰਾ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿੱਕ-ਆਫ, ਗੋਲ ਕਿੱਕ, ਪੈਨਲਟੀ ਕਿੱਕ ਅਤੇ ਕਾਰਨਰ ਕਿੱਕ 'ਤੇ ਗੇਂਦ ਜਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ

ਫੁੱਟਬਾਲ (ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖੇਡਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੁੱਟਸਾਲ ਅਤੇ ਬੀਚ ਸੌਕਰ) ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਸਥਾ [c] FIFA ਹੈ। FIFA ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਜ਼ੁਰੀਖ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਛੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਘ FIFA ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਹਨ:

* ਏਸ਼ੀਆ: ਏਸ਼ੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (AFC)
* ਅਫਰੀਕਾ: ਅਫਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (CAF)
* ਯੂਰਪ: ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸੰਘ (UEFA)
* ਉੱਤਰੀ/ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ: ਉੱਤਰੀ, ਮੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫੁੱਟਬਾਲ ਦਾ ਸੰਘ (CONCACAF)
* ਓਸ਼ੀਆਨੀਆ: ਓਸ਼ੀਆਨੀਆ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (OFC)
* ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ: ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸੁਡਾਮੇਰਿਕਾਨਾ ਡੀ ਫੁੱਟਬਾਲ (ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ; CONMEBOL)

## ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ

### ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਮਾਂ

#### ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ

* ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ: ਛੇ ਫੀਫਾ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਤਿਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ।
* ਫੀਫਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ: ਔਰਤਾਂ; ਛੇ ਫੀਫਾ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਤਿਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ।
* ਓਲੰਪਿਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ: ਛੇ ਫੀਫਾ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅੰਤਿਮ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ।

#### ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ

* ਪੈਨ ਅਮਰੀਕਨ ਖੇਡਾਂ: ਅੰਡਰ-20
* ਫਾਈਨਲਿਸਿਮਾ: ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ CONMEBOL–UEFA ਕੱਪ ਆਫ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ (ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪੀਅਨ/ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਕੱਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਰਟੀਮਿਓ ਫ੍ਰੈਂਚੀ ਕੱਪ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ); ਕੋਪਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ UEFA ਯੂਰਪੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਸਮੀ ਮੈਚ।
* ਮਹਿਲਾ ਫਾਈਨਲਿਸਿਮਾ: ਔਰਤਾਂ

#### ਬੰਦ

* ਫੀਫਾ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਕੱਪ
* ਪੈਨਾਮੇਰੀਕਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ
* ਅਫ਼ਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਕੱਪ ਆਫ਼ ਨੇਸ਼ਨਜ਼
* AFC/OFC ਚੈਲੇਂਜ ਕੱਪ

## ਹਵਾਲੇ