Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ਵੇਲਜ਼

| ਵੇਲਜ਼*Cymru* |
| --- |
| ਝੰਡਾ |
| **ਮਾਟੋ:**"Cymru am byth" "ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵੇਲਜ਼" |
| **ਐਨਥਮ:Hen Wlad Fy Nhadau* *ਮੇਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ* |
| Location of ਵੇਲਜ਼ (ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਰਾ)– in ਯੂਰਪ (ਹਰਾ & ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਲੇਟੀ) – in ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ (ਹਰਾ) |
| ਰਾਜਧਾਨੀਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ | ਕਾਰਡਿਫ਼ (*Caerdydd*) |
| ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | * ਵੈਲਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ
* ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
 |
| ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਮ | ਵੇਲਜ਼ੀ (*Cymry*) |
| ਸਰਕਾਰ | ਸੰਸਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਪੁਰਦ ਸਰਕਾਰ |
|  |
| • ਮਹਾਰਾਣੀ  | ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਜੀ |
| • ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ  | ਕਾਰਵਿਨ ਜੋਨਜ |
| • ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ | ਡੇਵਿਡ ਕੈਮਰਨ |
| • ਰਾਜ ਸਕੱਤਰ (UK)  | ਡੇਵਿਡ ਜੋਨਜ਼ |
|  |
| ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾ | ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਸੰਸਦ |
|  ਇਕਾਤਮਕਤਾ |
|  |
| • ਗਰੱਫ਼ਿਡ ਐਪ ਯੈਵਲਿਨ ਵੱਲੋਂ  | 1057 |
|  |
| ਖੇਤਰ |
| • ਕੁੱਲ | 20,779 km2 (8,023 sq mi) |
| ਆਬਾਦੀ |
| • 2011 ਜਨਗਣਨਾ | 3,063,456 |
| • ਘਣਤਾ | 148/km2 (383.3/sq mi) |
| ਜੀਡੀਪੀ (ਪੀਪੀਪੀ) | 2006 ਅਨੁਮਾਨ |
| • ਕੁੱਲ | US$85.4 ਬਿਲੀਅਨ |
| • ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | US$30,546 |
| ਮੁਦਰਾ | ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ (GBP) |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | UTC0 (GMT) |
| • ਗਰਮੀਆਂ (DST) | UTC+1 (BST) |
| ਮਿਤੀ ਫਾਰਮੈਟ | ਦਦ/ਮਮ/ਸਸਸਸ (ਈਸਵੀ) |
| ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਾਈਡ | ਖੱਬੇ |
| ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ | +44 (UK) |
| ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟੀਐਲਡੀ | .uk |

**ਵੇਲਜ਼** /ˈweɪlz/ ( ਸੁਣੋ) (ਵੇਲਜ਼ੀ: [*Cymru*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help); ਵੈਲਸ਼ ਉਚਾਰਨ: [ˈkəm.rɨ] ( ਸੁਣੋ)) ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਗਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਟਾਪੂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡੀ ਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। 200 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3,063,456 ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 20,779 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਟਰੇਖਾ 1200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਊਸ਼ਣ-ਕਟੀਬੰਧੀ ਜੋਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਣਯੋਗ ਸਮੂੰਦਰੀ ਜਲਵਾਯੂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

ਮਾਰਕ ਡਰੇਕਫੋਰਡ, ਵੈਲਸ਼ ਸੰਸਦ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੰਤਰੀ; ਮਈ 2021
## ਹਵਾਲੇ
# 1924

|  |  |
| --- | --- |
| ਸਦੀ: | 19ਵੀਂ ਸਦੀ – **20ਵੀਂ ਸਦੀ** – 21ਵੀਂ ਸਦੀ |
| ਦਹਾਕਾ: |  1890 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  – 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ –  1930 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1940 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ  |
| ਸਾਲ: | 1921 1922 1923 – **1924** – 1925 1926 1927 |

**1924** 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

## ਘਟਨਾ

* 5 ਜਨਵਰੀ – ਭਾਈ ਫੇਰੂ ਮੋਰਚਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ।
* 7 ਜਨਵਰੀ – ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਪੁਲਿਸ ਆ ਪੁੱਜੀ ਅਤੇ 62 ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਰੀ ਹੋਈ।
* 7 ਜਨਵਰੀ – **ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਸੰਘ** ਦੀ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
* 24 ਜਨਵਰੀ – ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਲੈਨਿਨਗਰਾਡ ਰਖਿਆ ਗਿਆ।
* 9 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਵਾਸਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਥਾ ਚੱਲਿਆ।
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ– ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਹਾਂਡੂਰਾਸ 'ਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ– ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਵਾਸਤੇ 500 ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੱਥ ਗਿਆ।
* 4 ਮਾਰਚ – ਕਲਾਯਡੋਨ ਸੰਨੀ ਨੇ ਹੈਪੀ ਬਰਥਡੇਅ ਟੂ ਯੂ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ।
* 2 ਅਪਰੈਲ – ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਮੋਰਚਾ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਜਥੇਦਾਰ ਪ੍ਰਿਥੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਮ ਤੋੜ ਗਿਆ।
* 30 ਮਈ – ਸੱਤਵਾਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੱਥਾ ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
* 25 ਜੁਲਾਈ – ਯੂਨਾਨ ਨੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਆਰਮੀਨੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
* 19 ਨਵੰਬਰ – ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੁੱਮਣ ਸਿੰਘ (ਪੰਡੋਰੀ ਆਤਮਾ) ਦੀ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ।
* 15 ਦਸੰਬਰ – ਜਥੇਦਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫ਼ੇਰੂਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੌਦਵਾਂ ਜਥਾ ਜੈਤੋ ਨੂੰ ਚੱਲਿਆ।

## ਜਨਮ

* 1 ਜਨਵਰੀ – ਮਹਾਨ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ
* 14 ਦਸੰਬਰ – ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
* 19 ਦਸੰਬਰ – ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਸਾਧਾ ਸਿੰਘ ਪੰਡੋਰੀ ਨਿੱਢਰਾਂ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
* 20 ਦਸੰਬਰ – ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਮਗਰੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

## ਮਰਨ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। |  |
# ਤੀਨੋ ਰੋਸੀ

| ਤੀਨੋ ਰੋਸੀ |
| --- |
|  |
| ਜਾਣਕਾਰੀ |
| ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ | ਕੋਂਸਤਾਂਤੀਨ ਰੋਸੀ |
| ਜਨਮ | (1907-04-29)29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1907 |
| ਮੂਲ | ਅਜਾਸੀਓ, ਕੋਰਸੀਕਾ, ਫਰਾਂਸ |
| ਮੌਤ | 26 ਸਤੰਬਰ 1983 (ਉਮਰ 76) ਨਿਉਲੀ-ਸੁਰ-ਸੀਏਨ, ਫਰਾਂਸ |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਕੈਬਰੇ, ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ |
| ਕਿੱਤਾ | ਗਾਇਕ, ਅਦਾਕਾਰ |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1929–1982 |
| ਲੇਬਲ | ਕੋਲੰਬੀਆ |

**ਤੀਨੋ ਰੋਸੀ** (29 ਅਪਰੈਲ 1907 - 26 ਸਤੰਬਰ 1983) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਇਹ ਇਕਲੌਤਾ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 50 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿਕਿਆ ਹੋਣ।

## ਜੀਵਨੀ

ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਜਾਸੀਓ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਗਿਟਾਰ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਾਉਂਦਾ ਵੀ ਸੀ। 1930ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੈਰਿਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਮਾਰਟੀਨੀਕ

| ਮਾਰਟੀਨੀਕ
Martinique |
| --- |
| ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Flag |  |

 |
|  |
| ਦੇਸ਼ |  ਫ਼ਰਾਂਸ |
| ਪ੍ਰੀਫੈਕਟੀ | ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਗੜ੍ਹ |
| ਵਿਭਾਗ | 1 |
| ਸਰਕਾਰ |
|  • ਮੁਖੀ | ਸੈਰਜ ਲੇਚੀਮੀ |
| ਖੇਤਰ |
|  • ਕੁੱਲ | 1,128 km2 (436 sq mi) |
| ਆਬਾਦੀ (1-1-2007) |
|  • ਕੁੱਲ | 4,03,795 |
|  • ਘਣਤਾ | 360/km2 (930/sq mi) |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | ਯੂਟੀਸੀ-4 (ECT) |
| ISO 3166 ਕੋਡ | MQ |
| GDP/ ਨਾਂਮਾਤਰ | € 7.9 billion (2008) |
| GDP ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | € 19,607 (2008) |
| NUTS ਖੇਤਰ | FR9 |
| ਵੈੱਬਸਾਈਟ | Prefecture, Region, Department |

**ਮਾਰਟੀਨੀਕ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਉਚਾਰਨ: ​[maʁtinik]) ਪੂਰਬੀ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਲੈੱਸਰ ਐਂਟੀਲਜ਼ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1,128 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਗੁਆਡਲੂਪ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੋਮਿਨਿਕਾ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੇਂਟ ਲੂਸੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬਾਰਬਾਡੋਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ

{{ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼}}
# ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ

*ਵੋਟਰ*
**ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ** ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਚੁਣ ਕੇ ਭੇਜਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ (ਫਰੈਂਚਾਇਜ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਨਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਤੇ ਹੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਖ਼ਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਉਭਾਰ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਰਾਜਾਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਵੋਟਰ ਦਾ ਪੱਖ ਜਾਣਿਆਂ ਵੱਡੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ‘ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਰਾਜੇ’ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਠੋਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵੋਟਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੱਦ 18 ਤੋਂ 21 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

## ਮੰਗ

ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਗੰਢੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਨਿਗੂਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਆਖਣ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮੱਦ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਨਿਘਾਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

## ਗਿਰਾਵਟ

ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਨੈਤਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਸੁਣਦੇ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਖਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਦਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦੇਣ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਰਹਿਬਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਦਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ-ਸੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿਹੂਣੇ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਲੀਨਤਾ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ’ਤੇ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾੜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਮਨਸੂਬੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਕਸੂਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੇੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਟਪਲਾ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਸੇਂਟ ਹਲੀਨਾ

| ਸੇਂਟ ਹਲੀਨ |
| --- |
| ਝੰਡਾ |
| **ਮਾਟੋ:**"ਵਫਾਦਾਰ ਅਤੇ ਸਥਿਰ" |
| **ਐਨਥਮ:** "ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਵੇ" "ਮੇਰਾ ਸੇਂਟ ਹਲੀਨ ਟਾਪੂ" |
| Map of Saint Helena |
| ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਸੇਂਟ ਹਲੀਨ ਦਾ ਸਥਾਨ |
| ਰਾਜਧਾਨੀ | ਜੇਮਜ਼ ਟਾਉਨ |
| ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ settlement | ਹਾਫ ਟ੍ਰੀ ਹਾਲੋ ﻿ / ﻿ |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ |
| ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਮ | ਸੇਂਟ |
| Part of | ਸੇਂਟ ਹਲੀਨ ਅਸੇਨਸ਼ਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਸਟਨ ਡਾ ਚੁਨਹਾ |
| ਸਰਕਾਰ | ਲੋਕਤੰਤਰ |
|  |
| • ਬ੍ਰਿਟਸ ਸਰਕਾਰ  | ਇਲੈਗਜਾਬੇਥ II |
| • ਗਵਰਨਰ  | ਮਾਰਕ ਅੰਡਰਿਓ ਕੇਪਸ |
|  |
|  |
| •  | 1657 |
| • ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ  |  1659 |
| • ਕਰਾਉਨ ਕਲੋਨੀ (ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰਾਜ ਖਤਮ)  |  22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1834 |
| •  | 1 ਸਤੰਬਰ 2009 |
|  |
| ਖੇਤਰ |
| • ਕੁੱਲ | 121 km2 (47 sq mi) |
| ਆਬਾਦੀ |
| • 2008 (ਫਰਵਰੀ) ਜਨਗਣਨਾ | 4,255 |
| • ਘਣਤਾ | 35/km2 (90.6/sq mi) |
| ਮੁਦਰਾ | ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ ਪਾਉਂਡ (SHP) |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | GMT |
| ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਾਈਡ | ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ |
| ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ | +290 |
| ਆਈਐਸਓ 3166 ਕੋਡ | SH-HL |
| ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟੀਐਲਡੀ | .sh |

**ਸੇਂਟ ਹਲੀਨ** ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜੋ ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੀਓ ਤੋਂ 4,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪੱਛਮੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਮੀਬੀਆ ਅਤੇ ਅੰਗੋਲਾ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਦਰਿਆ ਕੁਨੇਨੇ ਤੋਂ 1,950 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4,255 (2008 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ) ਸਮੇਂ ਸੀ।

## ਹਵਾਲੇ
# ਗਰਨਜ਼ੇ

| ਗਰਨਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁਰਕ-ਅਮੀਨੀ*Bailliage de Guernesey* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ਝੰਡਾ | ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰ |

 |
| **ਐਨਥਮ:ਰੱਬ ਰਾਣੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ*  (ਅਧਿਕਾਰਕ) *ਸਾਰਨੀਆ ਸ਼ੇਰੀ*  (ਅਧਿਕਾਰਕ) ਅ |
| Location of ਗਰਨਜ਼ੇ (ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਗਰਨਜ਼ੇ ਦੇ ਰਾਜ) |
| ਰਾਜਧਾਨੀ | ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਬੰਦਰਗਾਹ (ਸੇਂਟ ਪੀਏਰ ਬੰਦਰਗਾਹ) |
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | * ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਪ੍ਰਬਲ)
* ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ (legislative)
 |
| ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | * ਗਰਨਜ਼ੀ
* ਸਰਕੀਏਸੀ
* *ਆਰੇਗਨੀ* ਬ
 |
| ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ  | ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀ (ਪ੍ਰਮੁੱਖ) |
| ਸਰਕਾਰ | ਬਰਤਾਨਵੀ ਮੁਕਟ ਅਧੀਨ ਰਾਜਖੇਤਰ |
|  |
| • ਡਿਊਕ  | ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਦੂਜੀ |
| • ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ  | ਪੀਟਰ ਵਾਕਰ |
| • ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ  | ਪੀਟਰ ਹਾਰਵੁੱਡ |
|  |
|  ਬਰਤਾਨਵੀ ਮੁਕਟ ਅਧੀਨ ਰਾਜਖੇਤਰ |
|  |
| • ਮੁੱਖਦੀਪੀ ਨਾਰਮੈਂਡੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਨਿਖੇੜਾ  |  1204 |
| • ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ  |  9 ਮਈ 1945 |
|  |
| ਖੇਤਰ |
| • ਕੁੱਲ | 63 km2 (24 sq mi) (223ਵਾਂ) |
| • ਜਲ (%) | 0 |
| ਆਬਾਦੀ |
| • 2012 ਅਨੁਮਾਨ | 66000 (206ਵਾਂ) |
| • ਘਣਤਾ | 992.4/km2 (2,570.3/sq mi) (12ਵਾਂ) |
| ਜੀਡੀਪੀ (ਪੀਪੀਪੀ) | 2003 ਅਨੁਮਾਨ |
| • ਕੁੱਲ | $2.1 ਬਿਲੀਅਨਸ (176ਵਾਂ) |
| • ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ | £33,123ਸ (10ਵਾਂ) |
| ਮੁਦਰਾ | ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗਸ (GBP) |
| ਸਮਾਂ ਖੇਤਰ | GMT |
| • ਗਰਮੀਆਂ (DST) | UTC+1 |
| ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਾਈਡ | ਖੱਬੇ |
| ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ | +44ਦ |
| ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟੀਐਲਡੀ | .gg |

**ਗਰਨਜ਼ੇ** (/**[invalid input: 'icon']**ˈɡɜːrnzi/), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ **ਗਰਨਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁਰਕ-ਅਮੀਨੀ** (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ: *Bailliage de Guernesey*, IPA: [bajaʒ də ɡɛʁnəzɛ]), ਨਾਰਮਾਂਡੀ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਮੁਕਟ ਅਧੀਨ-ਰਾਜ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੁਰਕ-ਅਮੀਨੀ ਵਜੋਂ ਗਰਨਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਨਜ਼ੇ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦਸ ਪਾਦਰੀ ਸੂਬੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਆਲਡਰਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰਕ ਦੇ ਟਾਪੂ – ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਸਦ ਹੈ – ਅਤੇ ਹਰਮ, ਜਥੂ ਅਤੇ ਲੀਹੂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੁਰਕ-ਅਮੀਨੀ, ਆਮ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ (ਮੁਕਟ) ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਫ਼ਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਸੰਘ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਹਵਾਲੇ