# ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ

**ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ** ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ "ਐਤਵਾਰ-ਪਹਿਲਾ" ਸੰਮੇਲਨ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ISO 8601-ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ "ਸੋਮਵਾਰ-ਪਹਿਲਾ" ਸੰਮੇਲਨ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਵੀਕਐਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੂਜਾ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਵੀਕਐਂਡ ਦਾ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹਿਰੀਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ), ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ 1 ਸਤੰਬਰ, 2006 ਨੂੰ ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ-ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਵੀਕਐਂਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ, ਯਹੂਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਉੱਤਪਤੀ

ਜੌਨ ਚਾਰਲਸ ਡੌਲਮੈਨ ਦੁਆਰਾ, ਫਰਿਗ ਸਪਿਨਿੰਗ ਦ ਕਲਾਉਡਸ
ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੱਤ-ਦਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ, ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੇਲੇਨਿਸਟਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ (ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਮੰਗਲ, ਬੁੱਧ, ਜੁਪੀਟਰ, ਸ਼ੁੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ) ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ F*riday* ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ **frīġedæġ** ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਫ੍ਰਿਗ ਦਾ ਦਿਨ", ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਜੋ ਨੋਰਡਿਕ ਦੇਵੀ ਫ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਦੇਵੀ ਵੀਨਸ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹੀ ਗੱਲ **Frīatag** ਲਈ, ਪੁਰਾਣੀ ਉੱਚ ਜਰਮਨ, **Freitag** ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ **vrijdag** ਡੱਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

## ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ "ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ"

ਪੁਰਾਣੀ ਨੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਮਾਨ ਨਾਮ **friggjar-dagr** ਹੋਵੇਗਾ। . ਪੁਰਾਣੀ ਨੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ **frjá-dagr** ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਲੀ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਰੋਈਜ਼ ਨਾਮ **fríggjadagur** ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਅਨ ਰੂਪ **fredag** ਹੈ। ਸਵੀਡਿਸ਼, ਨਾਰਵੇਈਅਨ ਅਤੇ ਡੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਫ੍ਰੇਜਾ ਦਾ ਦਿਨ। ਕੁਝ ਜਰਮਨਿਕ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੇਜਾ ਅਤੇ ਫ੍ਰਿਗ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ **dies Veneris** ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ "ਸ਼ੁੱਕਰ ਦਾ ਦਿਨ" ( "day of Venus" - ਯੂਨਾਨੀ **Aphrodī́tēs hēméra** ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ), Ἀφροδίτης Ἡμέρα ), ਜਿਵੇਂ ਕਿ **vendredi** ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ, *venres* ਗੈਲੀਸ਼ੀਅਨ ਵਿੱਚ, **divendres** ਕੈਟਲਨ, **vennari** ਵਿੱਚ ਕੋਰਸਿਕਨ, **venerdì** ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਵਿੱਚ, **vineri** ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਅਤੇ **viernes** ਵਿੱਚ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨੋ **biyernes** ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ **byernes**, ਅਤੇ ਚਮੋਰੋ **betnes** ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ **Gwener** ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੀ-ਸੇਲਟਿਕ ਵੈਲਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ **sexta-feira** ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ", ਜੋ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ **feria sexta** ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰੋਮਾਂਸ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪਵਾਦ ਸਾਰਡੀਨੀਅਨ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ **chenàpura** ਸ਼ਬਦ ਇਹ ਲਾਤੀਨੀ ਸ਼ਬਦ **cena pura** ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਜਲਾਵਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੱਬਤ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਮਨੋਨੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ الجمعة **al-jumʿah** ਹੈ, ਇੱਕ ਮੂਲ ਤੋਂ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸੰਗਠਨ/ਇਕੱਠ"। ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਲਈ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ: (ਮਾਲੇਈ *ਜੁਮਾਤ* (Malaysia) ਜਾਂ *ਜੁਮਾਤ* (Indonesian), ਤੁਰਕੀ **cuma**, ਫ਼ਾਰਸੀ / ਉਰਦੂ جمعه, **jumʿa** ) ਅਤੇ ਸਵਾਹਿਲੀ (ਇਜੁਮਾ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਆਧੁਨਿਕ ਯੂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸ਼ਬਦ ਆਰਡੀਨਲ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਲਈ ਯੂਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ **Paraskevi** ( Παρασκευή ) ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ" ( παρασκευάζω )। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਵਾਂਗ ( *Savvato*, Σάββατο ) ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ( *Kyriaki*, Κυριακή ), ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਬਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਲਈ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਨਾਨੀ ਈਸਾਈ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਵਰਤ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ; ਇਹ ਆਇਰਿਸ਼ **Dé hAoine** ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੈ, ਸਕਾਟਿਸ਼ ਗੇਲਿਕ **Di-Haoine**, ਮੈਂਕਸ **Jeheiney** ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡਿਕ **föstudagur**, ਸਭ ਦਾ ਅਰਥ"ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਦਿਨ" ਹੈ।

ਬਾਈਬਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਹਿਬਰੂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ יום שישי ਹੈ **Yom Shishi** ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ"।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ *ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁੱਕਰ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ শুক্রবার ਜਾਂ **Shukrobar** ਇਹ ਬੰਗਾਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਬੰਗਾਲੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ 6ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀਕਐਂਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਲਈ ਸ਼ਬਦ *"ਵੇਲੀ"* ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੀਨਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਲਿਆਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ *"ਵੇਲੀਯਾਲਕਾ"* ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਾਪਾਨੀ ਵਿੱਚ,金曜日 (きんようび, *kinyōbi*) ਸ਼ਬਦ金星 (きんせい, *kinsei*) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ੁੱਕਰ (ਲਿਟ. ਸੋਨਾ + ਗ੍ਰਹਿ) ਹੈ ਅਤੇ 曜日 (ようび, *yōbi*) the week of day)।

ਕੋਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ 금요일 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੀਆਈ ਹੰਗੁਲ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ( ਰੋਮਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ : **geumyoil** ), ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਬਦ金曜日ਦਾ ਉਚਾਰਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ਚੀਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਜਪਾਨੀ ਵਿੱਚ।

ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ 星期五*xīngqíwǔ ਕਿਹਾ* ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ" ਹੈ।

ਨਾਹੂਆਟਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ **quetzalcōātōnal** ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ( [ket͡saɬkoːaːˈtoːnaɬ] ) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ " ਕਵੇਟਜ਼ਾਲਕੋਆਟਲ ਦਾ ਦਿਨ"।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਲਾਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ "ਪੰਜਵਾਂ (ਦਿਨ)" ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਬੇਲਾਰੂਸੀ пятніца – **pyatnitsa**, ਬੁਲਗਾਰੀਅਨ петък – **petŭk**, ਚੈੱਕ **pátek**, ਪੋਲਿਸ਼ **piątek**, ਰੂਸੀ пятница – **pyatnitsa**, ਸਰਬੋ-ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆਈ петак – **petak**, ਸਲੋਵਾਕ **piatok**, ਸਲੋਵੇਨੀਆਈ **petek**, ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨੀ п'ятниця – **p'yatnitsya** . ਹੰਗਰੀਆਈ ਸ਼ਬਦ **péntek** ਇਹ ਸਲਾਵਿਕ ਪੈਨੋਨੀਅਨ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। **péntek** ਵਿੱਚ n ਇਹ ਸਲਾਵਿਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਲਾਵਿਕ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਨਾਸਿਕ ਸਵਰ ਸਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਲਾਵਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੋਲਿਸ਼ ਨੇ ਹੀ ਨਾਸਿਕ ਸਵਰ ਰੱਖੇ।

## ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ

## ਹਵਾਲੇ