Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Букмол

| Букмол |
| --- |
| bokmål |
|  |
| Бæстæтæ | Норвеги |
| Официалон статус |
Норвеги |
| Дзурджыты нымæц | * 4 000 000 ад.
 |
| Классификаци |
| Категори |
Евразийы æвзæгтæ |
|
Индоевропæйаг æвзæгтæ
Гермайнаг æвзæгтæ
Скандинаваг æвзæгтæ
Норвегиаг æвзаджы диалекттæ |
| Фыссынад | латинаг алфавит |
| Æвзæгты кодтæ |
| ISO 639-1 | nb |
| ISO 639-2 | nob |
| ISO 639-3 | nob |
| WALS | nor |
| Linguasphere | 52-AAA-cda |
| LINGUIST List | nob |
| IETF | nb |
| Glottolog | norw1259 |

**Бу́кмол** (*bokmål — «чингуыты ныхас»*) у Норвегийы 2 официалон фыссæн æвзæгтæй иу.
# Ныгуылæн Европæ

ИНО-мæ гæсгæ:
     Цæгат Европæ
     Ныгуылæн Европæ
     Скæсæн Европæ
     Хуссар Европæ
Ныгуылæн Европæ
**Ныгуылæн Европæ** у Европæйы ныгуылæн хай.

### Ныгуылæн Европæйы бæстæтæ

* Австри
* Бельги
* Герман
* Лихтенштейн
* Люксембург
* Монако
* Нидерландтæ
* Франц
* Швейцари
# Европæйы Цæдисы æвзæгтæ

**Европæйы Цæдисы æвзæгтæ** сты, Европæйы Цæдисы территорийыл кæмæй пайда кæнынц, ахæм æвзæгтæ. Æдæппæт сты 60 кæнæ уымæй фылдæр.

## ЕЦ-ы официалон æвзæгтæ

Æппæт ЕЦ-ы æвзæгтæй официалон æгъдауæй пайда кæнынц мæнæ ахæмтæй:

* англисаг æвзаг
* бердзенаг æвзаг
* болгайраг æвзаг
* венгриаг æвзаг
* даниаг æвзаг
* ирландиаг æвзаг (2007 1 январы фæстæ)
* испайнаг æвзаг
* италиаг æвзаг
* латвиаг æвзаг
* литоваг æвзаг
* мальтæйаг æвзаг
* немыцаг æвзаг
* нидерландаг æвзаг
* польшæйаг æвзаг
* португайлаг æвзаг
* румынаг æвзаг
* словакаг æвзаг
* словенаг æвзаг
* финнаг æвзаг
* францаг æвзаг
* хорватаг æвзаг
* чехаг æвзаг
* шведаг æвзаг
* эстойнаг æвзаг

Европæйы Цæдисы официалон æвзæгтæ сты æмбар. Фæлæ чысылдæр æвзæгтыл чи дзуры, уыдон хъаст кæнынц, чысыл æвзæгтæм бирæ документтæ кæй никуы тæлмацгонд æрцæуынц, уый тыххæй. Фактон куыст европæйаг инстанциты цæуы англисаг æмæ францаг æвзæгтыл.

2005-æм азы æппæт официалон тæлмæцты аргъ уыдис 800 милуан евройы. Азæй азмæ уыцы аргъ рæзы.

## Æддаг æрмæг

* Отчёт «Евробарометр» 54 - *Europeans and Languages* (PDF) Архивгонд æрцыдис 13 февралы 2006 азы. (англ.)
* Три страны ЕС бойкотировали международную встречу из-за плохого перевода (уырыс.)
# Данийы кронæ

Чехийы
кронæ
Данийы
кронæ
евро
Швейц.
франк
Уæрæсейы сом
Турчы
лирæ
форинт
Б.Г.
маркæ
денар
лек
€
Мак.
денар
~~Р~~
Белоруссийы
сом
гривнæ
злотый
лей
Мол.
лей
Швецийы
кронæ
Норвегийы
кронæ
Исландийы
кронæ
Стерлингты
фунт

**Данийы кронæ** (дан. danske krone) у Данийы националон валютæ. ISO 4217 код у DKK.

## Банкнотæтæ

* 50 кронæйы;
* 100 кронæйы;
* 200 кронæйы;
* 500 кронæйы;
* 1000 кронæйы;

## Æхцатæ

* 50 эрейы;
* 1 кронæ;
* 2 кронæйы;
* 5 кронæйы;
* 10 кронæйы;
* 20 кронæйы.
# Сомихаг адæм

| Сомих |
| --- |
|  |
| Хином | հայեր |
| Нымæц | 12 млн. |
| Ахæлиу | * Сомих
 |
| Æвзаг | сомихаг |
| Дин | чырыстон дин, пысылмон дин (амшенæгтæ) |
| Этникон дæлкъордтæ | * амшенæгтæ[d]
* черкесогайтæ[d]
* сомихаг диаспорæ
 |
|  Викикъæбицы медиа |

**Сомихæгтæ** кæнæ **сомих** (сом. հայեր [hɑˈjɛɾ]) сты Фæскавказы цæрджытæ, Сомихы бындурон адæм. Уыдон дзурынц сомихаг æвзагыл.

Дунейы дæс милуаны бæрц сомихæгтæ цæры. Уыдонæй æрмæст иу хай — нырыккон Сомихы. Сомихы йеддæмæ стырдæр сомихаг диаспорæтæ и Уæрæсейы (иу милуанæй фылдæр), АИШ-ы (885 мин), Франц æмæ Ираны (фæйнæ 500 мины).

## Сомихаг диаспорæ

Сомихаг диаспорæ фæзынди, сомихæн сæхи паддзахад куы дæрæнгонд æрцыд 1375-æм азы, уæд. Уыцы диаспорæ дзæвгар фæфылдæр XX æнусы сомихæгты геноциды фæстæ. Уæд бирæ сомихæгтæ ралыгъдысты Скæсæн Европæмæ, Балканы æрдæгсакъадахмæ, Æввахс Скæсæны бæстæтæм.

Сомихæгты стырдæр къорд (Сомихы фæстæ) цæры Уæрæсейы, сæ фылдæр — Цæгат Кавказ æмæ Мæскуыйы. Зынгæ сомихаг диаспорæ рагæй ис Цæгат Ирыстоны дæр; кусы дзы сомихæгты культурон æхсæнад «Эребуни», Дзæуджыхъæуы центры лæууы Сомихаг аргъуан.

Сомихаг диаспорæ
# Сæрмæттæ

**Сæрмæттæ** (рагон грекъ. Σαρμάται, лат. Sarmatae) уыдысты ирайнаг æвзагыл дзурæг цæугæцардгæнæг знæмтæ, скифаг культурæтæй иу, ирон адæмы рагфыдæлтæ.

Бæрæг сæрмæттаг знæмты ’хсæн уыдысты: аорстæ, языгтæ, сирактæ, алантæ, роксолантæ.

Геродотмæ гæсгæ нæ эрæйы агъоммæ V æнусы сæрмæттæ цардысты Донæй скæсæнырдæм. Рагон грекъаг автортæ дис кодтой, сæрмæтаг устытæ хæцынхъом кæй уыдысты, ууыл.

Иуæй-иу ахуыргæндтæм гæсгæ гунты бабырсты фæстæ рагастæузаманы сæрмæтты стыр хай славяйнаг культурæ æмæ æвзаг райстой. Сæрмæттæм чи бавæййы, ахæм иу къорд — ома алантæ — баззадис Цæгат Кавказмæ ’ввахс быдырты æмæ дзы сарæзтой Аланийы паддзахад.

## Фиппаинæгтæ

## Литературæ

* *Сулимирский Т.* Сарматы. Древний народ юга России. — М., 2008.
* *Балабанова М. А.* Хозяйственно-культурный уклад и образа жизни сарматских племен по данным античных письменных источников Архивгонд æрцыдис 21 сентябры 2013 азы.. // Вестник Волгоградского государственного университета. Сер. 4, История 2011. № 1.
* *Доватур А. И., Каллистов Д. П., Шишова И. А.* Народы нашей страны в «Истории» Геродота. — М., 1982.
* *Карышковский П. О.* Материалы к собранию древних надписей Сарматии и Тавриды // Вестник древней истории. 1966. № 2.
* *Федотов В.В.* Типология историко-географических характеристик сарматов и аланов в античных источниках. // Материальная культура Востока. Часть 1. М.: "Наука", 1988. С. 54-68. То же. // Федотов В.В. Историческая география северо-восточной Евразии в эпоху античных цивилизаций. 2-е изд. - М.: Издательство "Спутник+", 2014. - ISBN 978-5-9973-3050-7. С. 205-219.
* *Латышев В. В.* Известия древних писателей о Скифии и Кавказе. СПб., 1993.
* *Хазанов А. М.* Материнский род у сарматов.
* *R. Brzezinski æмæ ин.* The Sarmatians 600 BC — AD 450 (in series Men-At-Arms 373). ISBN 1-84176-485-X
* *Н. Ф. Шевченко*. Сарматы в восточном Приазовье (I в. до н. э. — II в. н. э.) Архивгонд æрцыдис 22 апрелы 2015 азы. // Кочевники степей и античный мир (проблемы контактов). Материалы 2-го археологического семинара. — Новочеркасск, 1989.
# Северн

| Северн |
| --- |
| англ. River Severn валл. Afon Hafren |
|  |
| Характеристикæ |
| Дæргъ | 354 км |
| Бассейны фæзуат | 11 420 км² |
| Цæугæдоны цыд |
| Гуырæн | Поуис, Уэльс |
| Донæфтæн | Бристолы бакæлæн |
| Ран |
|  |
| Паддзахад |  Стыр Британи |
| гуырæн
донæфтæн |
| гуырæн
донæфтæн
 Викикъæбицы медиа |

**Се́верн**  (англ. Severn, валл. Hafren) у Стыр Британийы æппæты даргъдæр цæугæдон.