Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 20 январы

| ←→Январь |
| --- |
|

| Къ | Дц | Æр | Цп | Мр | Сб | Хц |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |

 |
| 2026-æм аз |

**20 январы**, иронау **тъæнджы мæйы 20-æм бон** — азы 20-æм бон.

## Бæрæгбæттæ æмæ сæрмагонд бонтæ

## Цаутæ

* 1320 — Владислав I Локетек Польшæйы къарол сси, уый йæ бæстæ иу кодта Тевтойнаг ордены ныхмæ хæцынмæ.
* 1942 — Сырх Æфсад ссæрибар кодта Можайск.
* 1944 — Сырх Æфсад ссæрибар кодта Новгород.
* 1961 — Джон Кеннеди сси АИШ-ы 35-æм президент.
* 2001 — Джордж Буш к. сси АИШ-ы 43-æм президент.
* 2009 — Барак Обама сси АИШ-ы 44-æм президент.

## Ацы бон райгуырдысты

* 1920 — Федерико Феллини (Federico Fellini), италиаг кинорежиссёр (ам. 1993 азы).
* 1922 — Януш Пшимановский (Janusz Przymanowski), польшæйаг фыссæг, поэт æмæ публицист (амард 1988 азы).
* 1937 — Минтимер Шаймиев (тæт. Минтимер Шәрип улы Шәймиев), Тæтæрстаны президент 1991 азæй фæстæмæ.

## Ацы бон амардысты

* 1479 — Хуан II (Juan II de Aragón y II de Navarra) (р. 1397), Арагоны къарол (1458—1479), Наваррæйы къарол (1425—1479).
# Британийы импери

**Британийы ИмпериBritish Empire**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Тырыса
 | Герб
 |

 |
|  |
| Девиз: *«Хуыцау, бахъахъхъæн мах ус-къарол (God, save the Queen!)»* |
|  |
| **Фæзынд** | 1707 азы 1 майы
 |
| **Æвзаг** | англисаг
 |
| **Сæйраг сахар** | Лондон
 |
| **Стырдæр сахартæ** | Лондон, Дели, Сидней, Монреаль
 |
| **Хицауиуæджы хуыз** | Конституцион монархи
  |
| Монарх
  | Британийы монархты номхыгъд
 |
| **Фæзуат** | 33 000 000 км² |
| **Цæрджытæ** • Бахыгъд (1922) • Æнгомад
 |  ~ 458 000 000 ад. ад./км²
  |

**Британийы импери** (англ. British Empire) уыдис историйы æппæтæй стырдæр паддзахад.

Ус-къарол Елизаветæ I.
Бритайнаг импери 1897 азы.
# 1880-æм аз

## Цаутæ

* 1 январы — райдыдта Суэцы каналы арæзтад.
* 17 февралы — уæрæсейаг паддзахты Зымæгон галуаны срæмыгъд бомбæ; Александр II æгасæй фервæзт, йæ сихор хæрынмæ кæй байраджы, уый тыххæй.

## Райгуырдысты

* 28 ноябры — Александр Блок, уырыссаг поэт (ам. 1921).

## Амардысты

* 8 майы — Густав Флобер, зындгонд францаг фыссæг.
# 27 январы

| ←→Январь |
| --- |
|

| Къ | Дц | Æр | Цп | Мр | Сб | Хц |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |

 |
| 2026-æм аз |

**27 январы**, иронау **тъæнджы мæйы 27-æм бон** — азы 27-æм бон.

## Бæрæгбæттæ æмæ сæрмагонд бонтæ

* Таможнæйы кусджыты æппæтдунеон бон.

## Цаутæ

* 1944 — Ленинграды блокадæйы аскъуыд.
* 1945 — Освенцимы концлагеры ахæстытæ ссарибæр уыдысты.

## Ацы бон райгуырдысты

* 1571 — Аббас I Номдзыд, Ираны сах (фæмард 1629 азы).
* 1756 — Моцарт (нем. Wolfgang Amadeus Mozart), австриаг композитор (фæмард 1791).
* 1775 — Фридрих Вильгельм Йозеф фон Шеллинг (нем. Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling), немыцаг философ (фæмард 1854).
* 1826 — Михаил Салтыков-Щедрин, уырыссаг фыссæг (фæмард 1889).
* 1832 — Льюис Кэрролл (*Lewis Carroll*), англисаг фыссæг, математик æмæ философ, «Алисæ Диссæджы бæстæйы» автор (фæмард 1898).
* 1834 — Дмитрий Менделеев, уæрæсейаг химик, курдиатджын ахуыргонд, педагог (фæмард 1907).
* 1836 — Леопольд фон Захер-Мазох (нем. Leopold von Sacher-Masoch), австриаг фыссæг (фæмард 1895).
* 1879 — Павел Бажов, уырыссаг фыссæг (фæмард 1950).
* 1891 — Илья Эренбург, уырыссаг поэт, фыссæг, тæлмацгæнæг (фæмард 1967).
* 1948 — Валерий (Вилли) Брайнин, Уæрæсейы æмæ Германы музыкæйы ахуыргонд, культур-менеджер, поэт.

## Ацы бон амардысты

* 1864 — Генрих Розе (нем. Heinrich Rose) (р. 1795), немыцаг химик.
* 1901 — Джузеппе Верди (итал. Giuseppe Fortunino Francesco Verdi), италиаг композитор (р. 1813).