Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Æхсынджытæ

| Æхсынджытæ |
| --- |
|   |
| Зонадон классификаци |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Паддзахад: | Цæрæгойтæ |
| Тип: | Хордæджынтæ |
| Кълас: | Æхсырæйхæсджытæ |
| Къорд: | **Æхсынджытæ** |

 |
|  Латинаг ном |
| *Rodentia* Bowdich, 1821 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ITIS **180130** |
| NCBI **9989** |

 |

 |

**Æхсынджытæ** (лат. Rodentia) — даргъ раззаг дæндæгтæджын цæрæгойты къорд.

## Фиппаинæгтæ
# Цæрæгойтæ

| Цæрæгойтæ |
| --- |
|  |
| Зонадон классификаци |
|
Домен:ЭукариоттæПаддзахад:**Цæрæгойтæ** |
| Æхсæнадæмон зонадон ном |
|
Animalia Linnaeus, 1758 |
| Кæстæр къордтæ |
| * Дæлпаддзахад Прометазойтæ
	+ Зныгъойтæ
	+ Placozoa
* Дæлпаддзахад Эуметазойтæ
	+ Рагъойтæ
	+ Судзагонтæ
	+ Bilateria
		- Xenacoelomorpha
		- Фыццагдзыхонтæ
		- Дыккагдзыхонтæ
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Викихуызты систематикæ |  Викикъæбицы медиа |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 202423 |
| NCBI   | 33208 |
| EOL   | 1 |
| FW   | 325038 |

 |

 |

**Цæрæгойтæ** (лат. Animalia) сты биологион паддзахад.
# Тип (биологи)

Биологион систематикæйы иерархи
**Тип** (лат. phylum) у зоологийы классификацийы рангтæй иу. Ботаникæйы æмæ бактериологийы ис æндæр термин — **хайад** (лат. divisio).

## Фиппаинæгтæ
# Хордæджынтæ

| Хордæджынтæ |
| --- |
|  |
| Зонадон классификаци |
|
Домен:ЭукариоттæПаддзахад:ЦæрæгойтæДæлпаддзахад:ЭуметазойтæÆнæ ранг:Дыууæрдыгæй-симетрионтæÆнæ ранг:ДыккагдзыхонтæТип:**Хордæджынтæ** |
| Æхсæнадæмон зонадон ном |
|
Chordata Haeckel, 1874 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Викихуызты систематикæ |  Викикъæбицы медиа |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 158852 |
| NCBI   | 7711 |
| EOL   | 694 |
| FW   | 273393 |

 |

 |

**Хордæджынтæ** (лат. Chordata) сты цæрæгойты тип.

## Фиппаинæгтæ
# Æхсырæйхæсджытæ

| Æхсырæйхæсджытæ |
| --- |
|   |
| Зонадон классификаци |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Паддзахад: | Цæрæгойтæ |
| Тип: | Хордæджынтæ |
| Кълас: | **Æхсырæйхæсджытæ** |

 |
|  Латинаг ном |
| Mammalia Linnaeus, 1758 |
|  Дæлкълæстæ æмæ инфрæкълæстæ |
| * Prototheria
* Theria
	+ Marsupialia
	+ Placentalia
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ITIS **179913** |
| NCBI **40674** |

 |

 |

**Æхсырæйхæсджытæ**, иууон нымæц: **æхсырæйхæсгæ**, **æхсырæйхæссæг** (лат. Mammalia, уырыс. Млекопитающие) — йæ лæппынты æхсырæй чи хæссы, уыцы цæрæгойты кълас.

## Фиппаинæгтæ
# Сырдтæ

| Сырдтæ |
| --- |
|  |
| Зонадон классификаци |
|
Домен:ЭукариоттæПаддзахад:ЦæрæгойтæДæлпаддзахад:ЭуметазойтæÆнæ ранг:Дыууæрдыгæй-симетрионтæÆнæ ранг:ДыккагдзыхонтæТип:ХордæджынтæДæлтип:РагъыстæгонтæИнфрæтип:ÆфсæрдзыхонтæУæлкълас:ЦыппаркъахонтæКладæ:АмниоттæКълас:ÆхсырæйхæсджытæДæлкълас:**Сырдтæ** |
| Æхсæнадæмон зонадон ном |
|
Theria Parker & Haswell, 1897 |
| Инфрæкълæстæ |
| * Хызынджынтæ (Marsupialia)
* Плацентаронтæ (Placentalia)
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Викихуызты систематикæ |  Викикъæбицы медиа |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 179916 |
| NCBI   | 32525 |
| EOL   | 47048248 |
| FW   | 39860 |

 |

 |

**Сырдтæ** (лат. Theria) сты æхсырæйхæсджыты дæлкълас.
# Мыст

| Мыстытæ |
| --- |
| Европæйаг мыст (*Apodemus sylvaticus*)  |
| Зонадон классификаци |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Паддзахад: | Цæрæгойтæ |
| Тип: | Хордæджынтæ |
| Кълас: | Æхсырæйхæсджытæ |
| Къорд: | Æхсынджытæ |
| Бинонад: | **Мыстытæ** |

 |
|  Латинаг ном |
| *Muridae* Illiger, 1811 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ITIS **180360** |
| NCBI **10066** |

 |

 |

**Мыст**, дыгур. *мистæ* (лат. Muridae) у чыcыл æхсырæйхæссæг цæрæгой, æхсынджытæй.

Мыстытæ хæцгæ низтæ хæссынц, уыдонæй æрцæуы хъæууон хæдзарадæн дæр зиан.
# Змисмыст

| Змисмыст |
| --- |
|  |
| Зонадон классификаци |
|
Домен:ЭукариоттæПаддзахад:ЦæрæгойтæДæлпаддзахад:ЭуметазойтæÆнæ ранг:Дыууæрдыгæй-симетрионтæÆнæ ранг:ДыккагдзыхонтæТип:ХордæджынтæДæлтип:РагъыстæгонтæИнфрæтип:ÆфсæрдзыхонтæУæлкълас:ЦыппаркъахонтæКладæ:АмниоттæКълас:ÆхсырæйхæсджытæДæлкълас:СырдтæКладæ:ЭутеритæИнфрæкълас:ПлацентаронтæУæлкъорд:EuarchontogliresГрандкъорд:GliresКъорд:ÆхсынджытæДæлкъорд:SupramyomorphaИнфрæкъорд:МыстхуызтæУæлбинонад:MuroideaБинонад:МыстытæДæлбинонад:**Змисмыстытæ** |
| Æхсæнадæмон зонадон ном |
|
Gerbillinae J. E. Gray, 1825 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Викихуызты систематикæ |  Викикъæбицы медиа |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 632553 |
| NCBI   | 10045 |
| EOL   | 2848704 |
| FW   | 91466 |

 |

 |

**Змисмыст** (лат. Gerbillinae) у æхсынджыты дæлбинонад.

## Фиппаинæгтæ
# 1904-æм аз

## Цаутæ

* 8 февралы — Япон райдыдта Уæрæсейы ныхмæ хæст.
* 4 майы — Конд æрцыд фыццаг Роллс-Ройс хæдтулгæ.
* 16 августы — скуыста Дзæуджыхъæуы трамвайы фыццаг хахх.

## Райгуырдысты

* 11 майы — Сальвадор Дали, нывгæнæг (амард 1989 азы).

## Амардысты

* 1 майы — Антонин Дворжак (*Antonín Dvořák*), чехаг композитор (р. 1841).
* 29 августы — Мурад V, Оттоманаг империйы султан (райгуырд 1840 азы).

## Нобелы преми

* Уырыссаг иртасæг Павлов Пётры фырт Иван райста Нобелы преми медицинæйы.