Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ଉଜବେକିସ୍ତାନ

| Republic of Uzbekistan *O‘zbekiston Respublikasi* Ўзбекистон Республикаси |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flag | Emblem |

 |
| **ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ:O‘zbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi*  |
|  |
| ରାଜଧାନୀ and largest city | ତାଶକଣ୍ଡ |
| ବୃହତ୍ତମ ସହର | ତାଶକଣ୍ଡ |
| ସରକାରୀ ଭାଷା | Uzbek |
| Recognised regional languages | Karakalpak |
| Inter-ethnic languages | Russian |
| ଜାତୀୟତା | Uzbek |
| Government | Presidential republic |
|  |
| • President  | Shavkat Mirziyayev |
|  |
| ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ | Supreme Assembly |
| • ଉଚ୍ଚ ସଦନ | Senate |
| • ନିମ୍ନ ସଦନ | Legislative Chamber |
| Independence from the Soviet Union |
|  |
| • Formation  | 1747b |
| • Uzbek SSR  | October 27, 1924 |
| • Declared  | September 1, 1991 |
| • Recognized  | December 8, 1991 |
| • Completed  | December 25, 1991 |
|  |
| କ୍ଷେତ୍ରଫଳ |
| • ମୋଟ | 447,400 km2 (172,700 sq mi) (56th) |
| • ଜଳଭାଗ (%) | 4.9 |
| ଲୋକସଂଖ୍ୟା |
| • 2012 estimate | 29,559,100 (45th) |
| • ଘନତା | 61.4/km2 (159.0/sq mi) (136th) |
| ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ  (ସମତୁଲ୍ୟ କ୍ରୟଶକ୍ତି) | 2011 estimate |
| • ମୋଟ | $95.239 billion |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା | $3,302 |
| ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (ସାଙ୍କେତିକ) | 2011 estimate |
| • ମୋଟ | $45.353 billion |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା | $1,572 |
| ଜିନି ଗୁଣାଙ୍କ  (2000) | 26.8 ( 0.21) **Error: Invalid Gini value** · 95th |
| ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚନାଙ୍କ (2010) |  0.617 **Error: Invalid HDI value** · 102nd |
| ମୁଦ୍ରା | Uzbekistan som (*O'zbekiston so'mi*) (UZS) |
| ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | UTC+5 (UZT) |
| • Summer (DST) | UTC+5 (not observed) |
| ରାସ୍ତା ଚାଲିବା ପାଖ | right |
| ଟେଲିଫୋନ କୋଡ଼ | 998 |
| Internet TLD | .uz |
| a. Official Uzbek statistics. b. As the Emirate of Bukhara, Kokand Khanate and Khwarezm. |

**ଉଜବେକିସ୍ଥାନ** ମଧ୍ୟଏସିଆରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ।

## ଇତିହାସ

## ଭୂଗୋଳ

## ଧର୍ମ

## ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ

## ଭାଷା

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

* Tashkent directory Archived 2010-10-04 at the Wayback Machine.
* Lower House of Uzbekistan parliament
* Chief of State and Cabinet Members Archived 2013-09-28 at the Wayback Machine.

General information
* "Uzbekistan". *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Uzbekistan from the U.S. Library of Congress includes Background Notes, Country Study and major reports
* Uzbek Publishing and National Bibliography Archived 2010-12-10 at the Wayback Machine. from the University of Illinois Slavic and East European Library
* Uzbekistan at *UCB Libraries GovPubs*
* List of cities and populations
* ଉଜବେକିସ୍ତାନ at Curlie
* Uzbekistan profile from the BBC News
* Wikimedia Atlas of Uzbekistan

* Key Development Forecasts for Uzbekistan from International Futures
# ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ

ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ
ମୟୂରଭଞ୍ଜର ବିଭିନ୍ନ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ଗଞ୍ଜାକୁକୁଡ଼ା ଲଢ଼େଇ ଅନ୍ୟତମ । ସାଧାରଣତଃ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ବଣଜଙ୍ଗଲ ଘେରା ଆଦିବାସୀ ଇଲାକାରେ ଶୀତଦିନେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ କୁକୁଡ଼ା ଲଢ଼େଇ । ଏହି ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟତଃ ସବୁ ସାପ୍ତାହିକ ହାଟରେ ଗଞ୍ଜା ଲଢେଇ ପାଇଁ ପାଳା (କ୍ଷେତ୍ର) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବାର୍ଷିକ ଖେଳକୁଦ ସମାରୋହ, ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମେଳାରେ କୁକୁଡ଼ା ଲଢ଼େଇ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଯିତ ହୋଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଥିବା ହଜାର ହଜାର କୁକୁଡ଼ା ସହ ମାଲିକମାନେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଅନେକ ଦର୍ଶକ ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇରେ ବାଜି ଲଗେଇବାକୁ ଭିଡ଼ କରିଥାନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ପାଳା ପାଖରେ ହାଣ୍ଡିଆ ହାଟ ବସେ, ହାଣ୍ଡିଆ ପିଇ ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକ କୁକୁଡ଼ା ଓ ବାଜି ଖେଳରେ ସର୍ବସ୍ୱ ହରାଇଥାନ୍ତି । ଲଢ଼େଇରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା ଗଞ୍ଜାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ହନ୍ସିଲ ଓ ହାଜରା ଜାତିର ହୋଇଥାଏ । ଲଢୁଆ କୁକୁଡା ଗୁଡିକର ଦାମ ସାଧାରଣ କୁକୁଡା ଅପେକ୍ଷା ୩ରୁ ୪ ଗୁଣ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ।

ଗଞ୍ଜା ଗୋଡରେ ବନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଛୁରି
ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପଡ଼ିଆର ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରେ ବାଉଁଶ ଓ କଣ୍ଟାଝଟା ସାହାଯ୍ୟରେ ଏକ ବର୍ଗାକୃତି ବାଡ଼ ଦିଆଯାଇ ପ୍ରବେଶ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ରାସ୍ତାଥିବାବେଳେ ଭିତରେ କୁକୁଡ଼ା ଲଢ଼େଇ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥାନଥାଏ ଏହାକୁ ପାଳା କୁହାଯାଏ । ନିଜର ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ଗଞ୍ଜାର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଭାବେ ଲଢୁଆ ଗଞ୍ଜା ଚୟନ କରିବାପରେ କାତିକାର (ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ କରୁଥିବା ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି) ଗଞ୍ଜା ଗୋଡ଼ରେ ତିକ୍ଷ୍‌ଣ ଛୁରି (କାତି) ବାନ୍ଧି ଗଞ୍ଜାକୁ ଧରି ପାଳା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରତିପକ୍ଷ କାତିକାର ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଉଭୟ ଗଞ୍ଜାକୁ କିଛି ସମୟ ଉତ୍ତେଜିତ କଲାପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଏକା ସଙ୍ଗେ ପାଳାରେ ଛଡା ଯାଇଥାଏ । ଏହି ସମୟରେ ବାହାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଦର୍ଶକ ନିଜ ପସନ୍ଦର କୁକୁଡ଼ାକୁ ନେଇ ପଚାଶରୁ ପାଞ୍ଚହଜାର ପର୍ଯନ୍ତ ବାଜି ଲଗାଇଥାନ୍ତି । ନିଜ ସପକ୍ଷର କୁକୁଡ଼ାର ରଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଧ୍ୱନି ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାର ସହ ଫଳାଫଳକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି । ଅସ୍ତ୍ରବନ୍ଧାଥିବା କୁକୁଡ଼ାଦ୍ୱୟ ଆକ୍ରମଣ ଓ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣରେ କ୍ଷତାକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି ଏପରିକି କିଛି କୁକୁଡ଼ା ପାଳାରେ ମରିଯାଆନ୍ତି, ତ ଆଉକିଛି ଦୌଡ଼ି ପଳାନ୍ତି । ପରାଜିତ ଗଞ୍ଜାକୁ ପାଢୁ ଏବଂ ବିଜୟୀ ଗଞ୍ଜାକୁ ଜିତ୍‌କାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବିଜେତା ଗଞ୍ଜାର ମାଲିକ ପରାଜିତ ଗଞ୍ଜାକୁ ଅକ୍ତିଆର କରିଥାନ୍ତି ।

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* ସମାଜ, ୧୮ ନଭେମ୍ବର୨୦୧୨, ପୃଷ୍ଠା: ୪
* Humane Society Cockfighting factsheet Archived 2009-09-13 at the Wayback Machine.
* Narrated pictorial on cockfighting in Bali, Indonesia Archived 2010-05-14 at the Wayback Machine.
* Cockfight in Istanbul Archived 2012-09-25 at the Wayback Machine.
* Encyclopedia of Oklahoma History and Culture - Cockfighting
# ୭୦୬

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 7th ଶତାବ୍ଦୀ – **8th ଶତାବ୍ଦୀ** – 9th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୬୭୦ ଦଶକ  ୬୮୦ ଦଶକ  ୬୯୦ ଦଶକ  – ୭୦୦ ଦଶକ –  ୭୧୦ ଦଶକ  ୭୨୦ ଦଶକ  ୭୩୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୭୦୩  ୭୦୪  ୭୦୫ – **୭୦୬** –  ୭୦୭  ୭୦୮  ୭୦୯ |

**୭୦୬** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ୮୯୨

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 8th ଶତାବ୍ଦୀ – **9th ଶତାବ୍ଦୀ** – 10th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୮୬୦ ଦଶକ  ୮୭୦ ଦଶକ  ୮୮୦ ଦଶକ  – ୮୯୦ ଦଶକ –  ୯୦୦ ଦଶକ  ୯୧୦ ଦଶକ  ୯୨୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୮୮୯  ୮୯୦  ୮୯୧ – **୮୯୨** –  ୮୯୩  ୮୯୪  ୮୯୫ |

**୮୯୨** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# କନଫୁସିଅସ

କନଫୁସିଅସ| A portrait of Confucius by the Ming dynasty artist Qui Ying (1494?-1552) |
| ଜନ୍ମ | ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୫୧ Zou, Lu state (now Nanxinzhen, Qufu, Shandong, China) |
| ଦେହାନ୍ତ | ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୭୯ (ବୟସ ୭୧–୭୨) Lu state |
| ଦଶନ୍ଧି | Ancient philosophy |
| ବିଦ୍ୟାଳୟ | କନଫୁସିଅସବାଦର ପ୍ରତିଷ୍ଟାତା |
| ମୂଳ ଲକ୍ଷ | ନୈତିକତା ଦର୍ଶନ, ସାମାଜିକ ଦର୍ଶନ, |
| ଜଣାଶୁଣା ଚିନ୍ତାଧାରା | କନଫୁସିଅସବାଦ |
|
କାହାଦେଇ ପ୍ରଭାବିତ
* I Ching, Book of Rites
 |
|
କାହାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି
* Many Chinese philosophers, particularly Mencius, Xun Zi, the Neotaoists and the Neoconfucians; François Quesnay; Christian Wolff; Robert Cummings Neville; Ezra Pound
 |

**କନଫୁସିଅସ**(୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୫୧ - ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୭୯); September 28, 551 BC – 479 BC) ଜଣେ ଚିନୀୟ ଶିକ୍ଷକ, ସମ୍ପାଦକ, ରାଜନିତୀଜ୍ଞ ଓ ଦାର୍ଶନିକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାଁ ଥିଲା କୋଙ୍ଗ୍ କି ବା ଜୋଙ୍ଗ୍ ନି । ପିଲା ବୟସରୁ ତାଙ୍କର ବହୁ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାର ଆଗ୍ରହ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ପାରମ୍ପରିକ କର୍ମକାଣ୍ଡ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବେଶ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ । ବଡ଼ ହେବା ପରେ ସେ ଜଣେ ରାଜ କର୍ମଚାରୀ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କନଫୁସିଅସବାଦ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ଶାସନତନ୍ତ୍ରର ନୈତିକତା, ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ସଠିକତା, ନ୍ୟାୟ ଓ ସତ୍ୟଶୀଳତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ପାରମ୍ପରିକ ଚିନୀୟ ପ୍ରଥା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ସହ ସମତା ଥାଏ ।
ତାଙ୍କ ସମୟ ବେଳକୁ ଚୀନରେ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ପରସ୍ପର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ । ଏହାକୁ ସାଓ ବଂଶର ବସନ୍ତ ଓ ଶରତ ସମୟ କୁହାଯାଏ । କନଫୁସିଅସ ଏହି ସମୟରେ ସମାଜରେ ସୁଧାର ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।

କନଫୁସିଅସଙ୍କୁ ଇତିହାସରେ ଅନ୍ୟତମ ମୁଖ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ଯାହାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ବିପୁଳ ଭାବରେ ମାନବତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ଦର୍ଶନ ପୃଥିବୀସାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ସମାଜରେ ମଧ୍ୟ ବଳବତ୍ତର ରହିଛି ।

## ଜୀବନ

କନଫୁସିଅସଙ୍କ ଜନ୍ମ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୫୧ରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖ ଦିନ ହୋଇଥିଲା । ଛୋଟବେଳେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯିବାରୁ ତାଙ୍କ ମା' ତାଙ୍କୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ଜଣେ ରାଜକର୍ମଚାରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ବର୍ଷ କଟିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଜଣେ ଦାର୍ଶନିକ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଅଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ।

## ଶିକ୍ଷା

ସକ୍ରେଟିସଙ୍କ ପରି କନଫୁସିଅସ୍ ମଧ୍ୟ ଦାର୍ଶନିକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନିଜେ ଦେଉ ନଥିଲେ । ବରଂ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ତଥା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଶେଷ କରି ଇତିହାସରୁ ଶିଖିବାକୁ କହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ କୂଳ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଆଧାର ନହୋଇ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ଦକ୍ଷତା ମଧ୍ୟ ବିଚାର ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଧନ ଅପେକ୍ଷା ଅନ୍ୟ ଲୋକ ମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଥିଲେ । ସେ କହୁଥିଲେ ଯେ, ସମାଜରେ କେତେକ କଠୋର ନିୟମ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ସେସବୁ ପାଳନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ । ସେ କହୁଥିଲେ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ଭବ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରତ୍ୟକ ସମ୍ପର୍କର ନିଜର ନିୟମ ରହିଛି । ଏହି ସମ୍ପର୍କମାନଙ୍କରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଦୁଇଟି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭବ ।

* ରାଜା ଓ ପ୍ରଜା
* ପିତା ଓ ପୁତ୍ର
* ପତି ଓ ପତ୍ଣୀ
* ଗୁରୁଜନ ଓ ପିଲା
* ବନ୍ଧୁ

ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ପାରମ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ଅଟେ । କନଫୁସିଅସ୍ କହୁଥିଲେ ଯେ ଏହି ସବୁ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଭୟ କେତେକ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । କନଫୁସିଅସ ପରିବାରରେ ବିଶ୍ୱସ୍ଥତା, ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ତଥା ଗୁରୁଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନକୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ପରିବାର ହିଁ ଆଦର୍ଶ ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆ ଅଟେ ।

ତାଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା ଥିଲା ଯେ, ଲୋକ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ସେହି ପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଆଶା କରନ୍ତି । ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାସବୁ *ଆନାଲେକ୍ଯ୍* ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସଙ୍କଳିତ ହୋଇଛି ।

## ଆଧାର
# ଟିକା

Jonas Salk in 1955 holds two bottles of a culture used to grow polio vaccines.
**ଟିକା** ଏକ ଜୈବିକ ତିଆରି ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ବଢାଏ । ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁ ସହ ଟିକାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହେ । ଏହା ଦୂର୍ବଳ ବା ମୃତ ଜୀବାଣୁରୁ, ଏହାର ବାହ୍ୟ ପ୍ରୋଟିନରୁ (Surface protein) ଓ ଏହାର ବିଷରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ଏଜେଣ୍ଟ କୁହାଯାଇ ପାରେ । ଏହି ଏଜେଣ୍ଟ ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧ ବିଭାଗକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ବାହ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଚିହ୍ନି ଶରୀର ମନେ ରଖେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ।

ଟିକା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି: ୧. ପ୍ରାକ-ରୋଗ ଟିକା ୨. ଚିକିତ୍ସା ନିମିତ୍ତ ଟିକା । ଭବିଷ୍ୟତରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାକ ରୋଗ ଟିକା ଦିଆଯାଏ । କର୍କଟ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଟିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି ।

ଏଡ଼ୱାର୍ଡ ଜେନର ୧୭୯୬ ମସିହାରେ ଟିକା ବା ଭାକସିନ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଲାଟିନ ଭାଷାରେ ଭାକା ଅର୍ଥ ଗାଈ (Latin variola vaccinia, adapted from the Latin vaccīn-us, from vacca, cow) । ଗାଈ ବସନ୍ତ ରୋଗର ଭୁତାଣୁ ନେଇ ମନୁଷ୍ୟ ବସନ୍ତ ଟିକା ଉଦ୍ଭାବନ କରି ଲୋକମାନକୁ ଟିକା ଦେଇଥିଲେ ।

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

* Vaccines and Antisera at Curlie
* WHO Vaccine preventable diseases and immunization
* The History of Vaccines, from the College of Physicians of Philadelphia
* University of Oxford Vaccinology Programme: a series of short courses in vaccinology Archived 2016-04-11 at the Wayback Machine.
# ୬୦୮

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 6th ଶତାବ୍ଦୀ – **7th ଶତାବ୍ଦୀ** – 8th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୫୭୦ ଦଶକ  ୫୮୦ ଦଶକ  ୫୯୦ ଦଶକ  – ୬୦୦ ଦଶକ –  ୬୧୦ ଦଶକ  ୬୨୦ ଦଶକ  ୬୩୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୬୦୫  ୬୦୬  ୬୦୭ – **୬୦୮** –  ୬୦୯  ୬୧୦  ୬୧୧ |

**୬୦୮** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ୨୦୧୯ ନୂତନ କରୋନା ଭୂତାଣୁ

ପ୍ରୟୋଗଶାଳାରେ ସାର୍ସ କୋଭି-୨ ଭୂତାଣୁର ଇଲେକଟ୍ରନ ସୁକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶକ ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ରଙ୍ଗୀନ ଛବି
**୨୦୧୯ ନୂତନ କରୋନାଭୂତାଣୁ** ବା **ଊହାନ କରୋନାଭୂତାଣୁ** ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ଭୂତାଣୁ ଯାହା ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗ ୨୦୧୯ କରାଇଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ କେବଳ କରୋନା ଭୂତାଣୁ କୁହାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ସାର୍ସ କୋଭିଡ-୨ ଭାବେ ନାମିତ । ୨୦୧୯ ନୂତନ କରୋନାଭୂତାଣୁଟି ପଜିଟିଭ ସେନ୍ସ ସିଙ୍ଗଲ-ସ୍ଟ୍ରାଣ୍ଡେଡ ଆରଏନଏ ଜେନୋମ(positive-sense single-stranded RNA genome) ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟେ । ଏହା ପକ୍ଷୀ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବଙ୍କ ଦେହରେ ରୋଗ କରାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଭୂତାଣୁ ଏହି ଭୂତାଣୁଦ୍ୱାରା ଘଟୁଥିବା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ମହାମାରୀ(Pandemic)କୁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆପାତକାଳ ଘୋଷଣା କରିଛି ।

ସାର୍ସ କୋଭି-୨ ଭୂତାଣୁ ସାର୍ସ କୋଭି ଭୂତାଣୁର ଏକ ପ୍ରକାର । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଏହା ଜୁନୋଟିକ (Zoonotic) ଅର୍ଥାତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୁତାଣୁ । ବାଦୁଡ଼ିମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା କରୋନା ଭୂତାଣୁ ସହିତ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବାଦୁଡ଼ିରୁ ଜନ୍ମିତ କରୋନା ଭୁତାଣୁ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି । ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ମନୁଷ୍ୟଙ୍କଠାରେ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ ପ୍ରାଣୀକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିନାହିଁ ।

## ଶବ୍ଦ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି

ଯେହେତୁ ଏହି ଭୂତାଣୁକୁ ପ୍ରଥମେ ଚୀନର ଊହାନ ସହରରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା, ଏହାକୁ ଊହାନ ଭୂତାଣୁ ବା ଊହାନ କରୋନାଭୂତାଣୁ କୁହାଯାଇଥାଏ । ମାତ୍ର ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ନାମଟି ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭୂତାଣୁ ବର୍ଗୀକରଣ କମିଟି (ଆଇ.ସି.ଟି.ଭି) ୨୦୨୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୧୧ ତାରିଖରେ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ଭୂତାଣୁଟିକୁ ତୀବ୍ର ଗୁରୁତର ଶ୍ୱାସରୋଗ କରୋନାଭାଇରସ ୨ (ସାର୍ସ କୋଭି-୨) ଭାବେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ଆମେରିକୀୟ ସରକାର ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହାକୁ ଚାଇନିଜ ଭାଇରସ ଅର୍ଥାତ ଚିନୀୟ ଭୂତାଣୁ ରୂପେ ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାରକୁ ଅନେକ ଜାତିବାଦରୂପେ ବିଚାର କରନ୍ତି ।

## ଉତତ୍ପତ୍ତି

ଏହି କରୋନା ଭୂତାଣୁକୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଚୀନର ଊହାନ ନାମକ ସହରରୁ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିଲା । ଯଦିଓ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣର ପ୍ରାଥମିକ କାରକ ସମ୍ପର୍କରେ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ତଥ୍ୟ ନାହିଁ, ଊହାନର ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟହାଟରେ କାମ କରୁଥିବା କିଛି ଲୋକ ଏଥିରେ ପ୍ରଥମେ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ ।

## ସଂରଚନା

## ସଞ୍ଚରଣ

କରୋନା ଭୂତାଣୁ ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଖକୁ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।

* ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କ: ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଏକ ମିଟର ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଯଦି ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତି କାଶିବା ବା ଛିଙ୍କିବା ସମୟରେ ନିଜ ମୁହଁ ଘୋଡାଇ ନ ରଖେ, ଭୂତାଣୁମାନେ ସେହି ଜଳକଣାଦ୍ୱାରା ନିକଟସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି ।
* ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କ: ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଛିଙ୍କ ବା କାଶରୁ ବାହାରିଥିବା ଜଳକଣା ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କପଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ପୃଷ୍ଠରେ ଲାଗିରହେ । ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭୂତାଣୁଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏ ।

## ଚିକିତ୍ସା

ଏହି ଭୂତାଣୁଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ରୋଗ ପାଇଁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ବାହାରି ନାହିଁ । ଏହା ଏକ ନୂତନ ଭୂତାଣୁ ହୋଇଥିବା ମାନବ ଶରୀର ଏହାକୁ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧକ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରି ନାହିଁ । ମାତ୍ର ପ୍ରତିଷେଧକ ଟୀକା ଏବଂ ଔଷଧ ତିଆରି ପାଇଁ ଗବେଷଣା ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଚାଲିଛି ।

ସଂକ୍ରମଣ ବଢ଼ିବା ଓ ସମ୍ଭାବିତ ମହାମାରୀ ସ୍ଥିତିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ବହୁ ଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ଆଂଶିକ ସଙ୍ଗରୋଧ ଜାରିକରିଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର
# ଏସିଆନ ଗେମ୍ସ

| **ଏସିଆନ ଗେମ୍ସ** |
| --- |
| Official logo of the Games |
| Games |
| Sports (details) |

ଏସିଆନ ଗେମ୍ସ| Abbreviation | ଏସିଆଡ଼ |
| First event | ୧୯୫୧ , ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ |
| Occur every | ପ୍ରତି ୪ ବର୍ଷ |
| Last event | ୨୦୧୦ ଏସିଆଡ଼, ଚୀନ |
| Purpose | Multi sport event for nations on the Asian continent |

ଏସିଆନ ଗେମ୍ସ ବା ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ବା ଏସିଆଡ଼ ପ୍ରତି ୪ ବର୍ଷରେ ହେଉଥିବା ଏକ ବୃହତ ଖେଳ ଆୟୋଜନ। ଅଲିମ୍ପିକ ପରେ ଏସିଆଡ଼ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ କ୍ରୀଡ଼ା ଆୟୋଜନ ଭାବେ ଗଣା ଯାଏ। ଅଲିମ୍ପିକ ପରି ଏଥିରେ ବି ବିଭିନ୍ନ ଖେଳର ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନେ ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କେବଳ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ଦେଶମାନେ ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ଏସିଆଡ଼ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଆରମ୍ଭରୁ ୧୯୭୮ ଯାଏ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡା ମହାସଂଘ ଏହାକୁ ଆୟୋଜନ କରୁଥିଲା। ୧୯୭୮ପରଠାରୁ ଏହାର ଆୟୋଜନ ଏସୀୟ ଓଲିମ୍ପିକ ପରିଷଦ କରିଆସୁଛି। ଏହି କ୍ରୀଡା ସମାରୋହ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଅଲିମ୍ପିକ ପରଷଦଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ।

## ଆଧାର
# ୧୧୩

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 1st ଶତାବ୍ଦୀ – **2nd ଶତାବ୍ଦୀ** – 3rd ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୮୦ ଦଶକ  ୯୦ ଦଶକ  ୧୦୦ ଦଶକ  – ୧୧୦ ଦଶକ –  ୧୨୦ ଦଶକ  ୧୩୦ ଦଶକ  ୧୪୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୧୧୦  ୧୧୧  ୧୧୨ – **୧୧୩** –  ୧୧୪  ୧୧୫  ୧୧୬ |

**୧୧୩** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ୨୬୪

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 2nd ଶତାବ୍ଦୀ – **3rd ଶତାବ୍ଦୀ** – 4th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୨୩୦ ଦଶକ  ୨୪୦ ଦଶକ  ୨୫୦ ଦଶକ  – ୨୬୦ ଦଶକ –  ୨୭୦ ଦଶକ  ୨୮୦ ଦଶକ  ୨୯୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୨୬୧  ୨୬୨  ୨୬୩ – **୨୬୪** –  ୨୬୫  ୨୬୬  ୨୬୭ |

**୨୬୪** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ୩୧୬

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 3rd ଶତାବ୍ଦୀ – **4th ଶତାବ୍ଦୀ** – 5th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୨୮୦ ଦଶକ  ୨୯୦ ଦଶକ  ୩୦୦ ଦଶକ  – ୩୧୦ ଦଶକ –  ୩୨୦ ଦଶକ  ୩୩୦ ଦଶକ  ୩୪୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୩୧୩  ୩୧୪  ୩୧୫ – **୩୧୬** –  ୩୧୭  ୩୧୮  ୩୧୯ |

**୩୧୬** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର