Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ୟୁନେସ୍କୋ

|  United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization |
| --- |
|  |
| ସଙ୍ଗଠନ | Specialized Agency |
| Acronyms | UNESCO ONUÉSC |
| ମୂଖ୍ୟ | Irina Bokova Director-General of UNESCO |
| ସ୍ଥିତି | ସଚଳ |
| ପ୍ରତିଷ୍ଠା | ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫ |
| ମୂଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ | ପ୍ୟାରିସ, ଫ୍ରାନ୍ସ |
| ୱେବସାଇଟ | UNESCO.org |

୧୯୪୫ ନଭେମ୍ବର ୧୬ରେ ଜାତିସଂଘ ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଙ୍ଗଠନ **ୟୁନେସ୍କୋ** ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ସହ ସୁସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଥିଲା ଏହି ସଙ୍ଗଠନର ମୂଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ତା'ଛଡା ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ମାନବିକ ଅଧିକାର, ସୁରକ୍ଷା ଓ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗଠନ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟ ହେଉଛି ୧୯୫ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ ଏହାର ଜାତୀୟ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । ତା'ଛଡା ସାକ୍ଷାରତା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା,ଶିକ୍ଷକ ତାଲିମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ,ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତାର ବିକାଶ , ସାହିତ୍ୟ କୃତିର ଅନୁବାଦ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କେନ୍ଦ୍ର ତଥା ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଛି ।

## ଇତିହାସ

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* UNESCO.org Official UNESCO website
* UNESCO Archived 2019-09-29 at the Wayback Machine. – Institute for Statistics
* UNESCO – International Bureau of Education
* UNESCO Institute for Lifelong Learning
* NGO-db.UNESCO.org A searchable database of organizations maintaining official relations with UNESCO
* Photo collection of UNESCO World Heritage Sites Archived 2013-01-16 at the Wayback Machine.
* The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) on Google+
* ଫେସବୁକରେ The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)
* ଟୁଇଟରରେ @UNESCO
# ୧୯୭୮

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 19th ଶତାବ୍ଦୀ – **20th ଶତାବ୍ଦୀ** – 21st ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୧୯୪୦ ଦଶକ  ୧୯୫୦ ଦଶକ  ୧୯୬୦ ଦଶକ  – ୧୯୭୦ ଦଶକ –  ୧୯୮୦ ଦଶକ  ୧୯୯୦ ଦଶକ  ୨୦୦୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୧୯୭୫  ୧୯୭୬  ୧୯୭୭ – **୧୯୭୮** –  ୧୯୭୯  ୧୯୮୦  ୧୯୮୧ |

**୧୯୭୮ (MCMLXXVIII)**
ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ରବିବାର ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ, ମସିହା (Common Era- CE) ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ (*Anno Domini*- AD) ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ 1978th ବର୍ଷ, 2nd ଶହସ୍ରାବ୍ଦର 978th ବର୍ଷ, 20th ଶତାବ୍ଦୀର 78th ବର୍ଷ, ଏବଂ ୧୯୭୦ ଦଶକର 9th ବର୍ଷ ଥିଲା ।

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ଆମେରିଗୋ ଭେସପୁଚି

**ଆମେରିଗୋ ଭେସପୁଚି** (ମାର୍ଚ୍ଚ ୯, ୧୪୫୪-ଫେବୃଆରୀ ୨୨, ୧୫୧୨) ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଇଟାଲିୟାନ ପରିବ୍ରାଜକ, ନାବିକ ତଥା ସୌଦାଗର । ତାଙ୍କର ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ଜଳଯାତ୍ରାରୁ (୧୫୦୧-୧୫୦୨) ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା ଯେ ବ୍ରାଜିଲ ଏବଂ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡୀଜ ଏହି ଦୁଇଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦେଶ, ଏ ଦୁଇ ଦେଶ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ଅନ୍ତିମ ପୂର୍ବ ପ୍ରାନ୍ତ ଦେଶରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହଁନ୍ତି; ଯାହାକି କଲମ୍ବସଙ୍କର ଜଳଯାତ୍ରା ପରେ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିଲା । ତାଙ୍କରି ଜଳଯାତ୍ରରେ ଆବିଷ୍କୃତ ଦେଶଟି ଯାହାକି ନୂତନ ଜଗତ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ତାହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କରି ନାମାନୁସାରେ ଆମେରିକା ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା ।

## ପରିଚୟ

ଆମେରିଗୋ ଭେସପୁଚିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଫ୍ଳୋରେନ୍ସ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଥିଲେ ପିତା ସେର ନାଷ୍ଟାଜିଓ ଏବଂ ମାତା ଲିସାବେଟା ମିନିଙ୍କର ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ । କକା ଜର୍ଜିଆ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଭେସପୁସିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଲାପରେ ସେ **ଫ୍ଳୋରେଣ୍ଟାଇନ ହାଉସ ଅଫ ମେଡିସି** ନାମକ କମ୍ପାନୀରେ ଜଣେ କିରାଣୀ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଭୂଗୋଳ ତଥା ଜ୍ୟୋତିଷ ସମ୍ପର୍କରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ବଢିଲା । ଫଳରେ ସେ ରେଖାଚିତ୍ର ତଥା ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଭୂତ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିପାରିଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ କୁଶଳୀ ମାନଚିତ୍ରକାର ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଅର୍ଥାତ ୧୪୯୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମେଡିସି କମ୍ପାନୀ ନିଜ ପ୍ରତିନିଧୀ ଭାବେ ଏହାର ଏକ ଶାଖା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ନ ଅନୁସନ୍ଧାନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ବାର୍ସୀଲୋନା ପଠାଇଥିଲେ । ବିଶପ ଜୁଆନ ରୋଡ୍ରୀଗ୍ୟୁଜଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ଯୋଗୁଁ କାଷ୍ଟାଇଲର ରାଜା ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର କଲମ୍ବସଙ୍କ ସହ ଏକଚାଟିଆ କାରବାର ବନ୍ଦ କରିଦେଇ ନୂତନ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ୱେଷ୍ତ ଇଣ୍ଡୀଜ ଜଲଯାତ୍ରା ନିମିତ୍ତ ନୂତନ ନାବିକ ମାନଙ୍କୁ ଅଧିକାର ଦେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ (1495–96), ଭେସପୁଚି ଜିଆନେତୋ ବେରାର୍ଡୀଙ୍କ ସେବିଲସ୍ଥିତ ବ୍ୟାପାର ସମ୍ଭାଳିବା ଦାୟୀତ୍ୱରେ ଥିଲେ । ବେରାର୍ଡୀ ସ୍ପେନର ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ବେରାର୍ଡୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ ଭେସପୁଚି ବେରାର୍ଡୀଙ୍କ ଚୁକ୍ତିନାମା ମୁତାବକ କାଷ୍ଟିଲିୟାନ ରାଜାଙ୍କୁ ୧୨ଗୋଟି ସମୁଦ୍ର ପୋତ ନିର୍ମାଣ ପୂର୍ବକ ଯୋଗାଇଦେବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସମୁଦ୍ର ପୋତ ଯୋଗାଇଦେବା ପରେ ସେ ଜଳଯାତ୍ରାର ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇବା ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ଭାଳିଲେ । ସମ୍ଭବତଃ ଏହିଭଳି ଭାବେ ସେ କଲମ୍ବସଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ନିମିତ୍ତ ସମୁଦ୍ର ପୋତ ନିର୍ମାଣରେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

## ଜଳଯାତ୍ରା

ଭେସପୁଚି ଅନ୍ତତଃ ତିନିଥର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ଭେସପୁଚିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ ହାସଲ ହୋଇନାହିଁ । କେତେକ ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ ସେ ପ୍ରଥମ ସମୁଦର ଯାତ୍ରା ୧୪୯୯ ମସିହାରେ କରିଥିଲେ । ତେବେ ଏହା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ଦାବୀ କରିଥାନ୍ତି । ତେବେ ୧୪ ମେ ୧୫୦୧ରେ ସେ କରିଥିବା ତୃତୀୟ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା ଏକ ସଫଳ ଯାତ୍ରା ଥିଲା । ଭେସପୁଚିଙ୍କର ଏହି ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରାରେ ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଉପକୂଳ ଦେଇ ପାଟାଗୋନିଆ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରେ ସେ ରିଓ ଡୀ ଜେରିରୋ ନଦୀର ସାକ୍ଷାତ ହେଲା । ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସେ ଭାବିଲେ ଯେ ସେ ଏସିଆ ମହାଦେଶ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାଦେଶରେ ସେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ।

ଭୌଗୋଳିକ ଅନ୍ୱେଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଭେସପୁଚିଙ୍କ ଏହି ଯାତ୍ରାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅନେକ । ଏହି ଯାତ୍ରା ପରେ ସେ ତଥା ଅନ୍ୟ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କୁ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ ହୋଇଗଲା ଯେ ସେ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ଅଂଶ ଏସିଆ ମହାଦେସର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ନୂଆ ଦୁନିଆର ଅଂଶ ବିଶେଷ ।

## ଆଧାର
# ଗାଇରୋସ୍କୋପ

ଏକ ଗଇରୋସ୍କୋପ
**ଗାଇରୋସ୍କୋପ** (English: Gyroscope) ହେଉଛି ଏକ ଯନ୍ତ୍ର ଯାହାକି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଓଜନିଆ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଚକ୍ରି (spinning rotor)ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଚକ୍ରି (rotor)ର କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଅକ୍ଷ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ । ଘୂରୁଥିବା ନଟୁ ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ଅଟେ । ଆଧୁନିକ ସମାଜରେ ଏହାର ବହୁତ ବ୍ୟବହାର ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ ଏହାର ବ୍ୟବହର ବିଶେଷ କରି ଉଡାଜାହାଜ, ଜାହାଜ ,ବମ୍‌ସାଇଟ୍ (Bombsight), କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାକୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଉଛି ।

## ବ୍ୟାଖ୍ୟା

Diagram of a gyro wheel. Reaction arrows about the output axis (blue) correspond to forces applied about the input axis (green), and vice versa.

Animation of a gyro wheel in action
## ଇତିହାସ

## ଧର୍ମ

## ବିବିଧତା

## ଆଧୁନିକ ବ୍ୟବହାର

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
# ଆକାଶଗଙ୍ଗା

Milky Way Galaxy|
The Milky Way's Galactic Center in the night sky above Paranal Observatory (the laser creates a guide-star for the telescope). |

ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛି ଏକ ନିହାରୀକା ଯେଉଁଥିରେ ଆମର ସୌରଜଗତ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଆମର ଆକାଶରେ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବ୍ୟାପି ଥିବାର ଦେଖାଯାଏ।
ଏହା ଆମର ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଏକ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବନ୍ଧନ ପରି ଦେଖାଯାଏ କାରଣ ଏହା ଅଣ୍ଡାକାର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏପରି ଦେଖାଯାଏ। ୧୬୧୦ରେ ଗାଲିଲିଓ ଗାଲିଲେଇ(Galileo Galilei) ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭାବିତ ଟେଳିସ୍କୋପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେଇ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବନ୍ଧନ ସଦୃଶ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାରେ ଥିବା ତାରା ଗୁଡିକୁ ଆବିସ୍କୃତ କରିଥିଲେ। ୧୯୨୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀ ଭାବୁଥିଲେ ଜେ ସେହି ଧଳା ରଙ୍ଗର ବନ୍ଧନ ସଦୃଶ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁ ତାରକା ଅବସ୍ଥିତ। ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ଦୁଇ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀ ହାର୍ଲ ସେପ୍ଲେ(Harlow Shapley) ଏବଂ ହବର କର୍ଟିସ୍(Heber Curtis)ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ବିତର୍କ ଓ ଏଦ୍ୱିନ୍ ହବଲ୍(Edwin Hubble)ଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟରୁ ଜଣାଗଲାଯେ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱରେ ଥିବା କୋଟି କୋଟି ନିହାରୀକା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏବେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ନିହାରୀକା ଆବିଷ୍କାର ହେଲାନି ଯାହାକି ପ୍ରାୟ ୨,୦୦,୦୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ହେବ।

Milky Way Arch
ଅମର ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ବ୍ୟାସ ପ୍ରାୟ ୧,୦୦,୦୦୦ରୁ ୧,୨୦,୦୦୦ ଆଲୋକବର୍ଷ। ଯାହାକି ପ୍ରାୟ ୧,୫୦,୦୦୦ରୁ ୧,୮୦,୦୦୦ ଆଲୋକବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ କୋଟିରୁ ୪୦,୦୦୦ କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାରକା ରହିପାରେ।ସେହିପରି ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାରେ ୧୦,୦୦୦ କୋଟି ଗ୍ରହ ଅବସ୍ଥିତ। ଆମର ସୌରଜଗତ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ଗୋଲାକାର ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯାହାକି ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ୨୭,୦୦୦ ଆଲୋକବର୍ଷ ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ଅନ୍ତଃ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ୧୦,୦୦୦ ଅଲୋକବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ମହାକାଶିୟ ବାଦଲ ଏବଂ ଧୁଳିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।ଏହି ଅଂଶର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ବହୁତ ଅଧିକ । ଏହା ଏକ ବ୍ଲାକ୍ ହୋଲ୍(black hole) ପରି ଅଟେ। ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ସେହି ଅଂଶରେ ନକ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଗୁଡ଼ିକ ସେକେଣ୍ଡକୁ ପ୍ରାୟ ୨୨୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହ। ୨,୪୦୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଲାଗିଥାଏ।

ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା ବିଶ୍ୱର ସୀମା ଅନୁସାରେ ସେକେଣ୍ଡକୁ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଗତି କରେ। ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା ନକ୍ଷେତ୍ର ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିର ସମୟ ସହ ସମାନ।କାରଣ ଏହି ନକ୍ଷେତ୍ର ବିଗ୍ ବ୍ୟାଂଗ୍(big bang)ର କମ ସମୟ ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ଅନେକ ଉପ ନିହାରୀକା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହାକି ଭିର୍ଗୋ ସୁପରକ୍ଲସ୍ଟର୍(virgo supercluster) ଯିଏକି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଲାନିଆକିଆ ସୁପରକ୍ଲସ୍ଟର୍(Laniakia supercluster) ଅଂଶ ଅଟେ।

Galaxy - no center
## ଆକୃତି

ଆକାଶଗଙ୍ଗା ଆକାଶରେ ଏକ କୁହୁଡ଼ିଆ ବାଦଲ ପରି ଦେଖା ଯାଏ ଯାହା କି ଉତ୍ତର ଆକାଶରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆକାଶକୁ ଲମ୍ବିଥାଏ। ଏଥିରେ କୋଟି କୋଟି ତାରକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟଂ ସବୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖି ହୁଏନି ।କେତେକ ତାରକା ମହାକାଶୀୟ ଧୂଳିକଣା ଯୋଗୁ ଦେଖି ହୁଏନାହିଁ। ଏହା କେବେଳ ବୃହତ୍କାୟ ଟେଲିସ୍କୋପ(telescope) ସାହାଯ୍ୟରେ ଦେଖି ହୁଏ।ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆକାଶଗଙ୍ଗାର ଅଧିକାଂଶ ନକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଗ୍ରହ ଗୁଡିକୁ ହୋବ୍ୱଲ ଟେଲିସ୍କୋପ(hobble telescope) ସାହାଯ୍ୟରେ ଦେଖିଥାନ୍ତି ।ଏହି ଟେଲିସ୍କୋପ ପୃଥିବୀର ଏକ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଟେଲିସ୍କୋପ ଅଟେ।

## ଆଧାର
# ଜେମସ କୁକ

| ଜେମସ କୁକ |
| --- |
| ଜେମସ କୁକ |
| ଜନ୍ମ | ୭ ନଭେମ୍ବର ୧୭୨୮ ମାର୍ଟନ,ମିଡିଲସବର୍ଗ, ୟୋର୍କସାୟର, ଇଂଲଣ୍ଡ |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୧୪ ଫେବୃଆରୀ୧୭୭୯ ହବାଇ |
| ଜାତୀୟତା | ଇଂଲଣ୍ଡ |
| ଶିକ୍ଷା | ପୋଷ୍ଟଗେଟ୍ ସ୍କୁଲ |
| ବୃତ୍ତି | ଆବିଷ୍କରକ, |
| Title | କ୍ୟାପଟେନ୍ |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ | ଏଲିଜାବେଥ୍ ବାଟସ୍ |
| ପିତାମାତା | ଜେମସ୍ କୁକ, ଗ୍ରେସ୍ ପେସ୍ |
| ଦସ୍ତଖତ |
|  |

**ଜେମସ କୁକ** ଇଂଲଣ୍ଡଦେଶର ଜଣେ ଆବିଷ୍କାରକ।ସେ ମାର୍ଟନ ଠାରେରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଏବେ ମିଡିଲସବର୍ଗ।

ଜେମସ କୁକଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ଗ୍ରୀନଉଇଚ୍
## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

* କଲମ୍ବସ

## ଆଧାର

*  Archived 2011-08-15 at the Wayback Machine.
# ପାଇ

**WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 (ପାଇ)** ସଂଖ୍ୟାଟି ହେଉଛି ଏକ ଗାଣିତିକ ସ୍ଥିରାଙ୍କ, ଏକ ବୃତ୍ତର ପରିଧି ସହ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତକୁ ବୁଝାଏ । ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି ୩.୧୪୧୫୯ ଅଟେ । ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରୀକ ଅକ୍ଷର WIKINIUM\_MATH\_PH\_3 ସୁଚା ଯାଇଆସୁଅଛି, ଯଦିଓ ବେଳେବେଳେ ଏହାକୁ "**ପାଇ**" (/paɪ/) ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

ବୃତ୍ତର ଆକୃତି ଯେତେ ବଡ଼ ବା ସାନ ହେଉପଛେ ଉଭୟ ଯୁକ୍ତିମୂଳକ ଓ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଯେକୌଣସି ବୃତ୍ତର ସର୍ବଦା ପରିଧି/ବ୍ୟାସ = ଏକ ଧ୍ରୁବାଙ୍କ ।
ଏହି ଧୃବାଙ୍କକୁ ଗ୍ରୀକ୍ ଅକ୍ଷର "ପାଇ" ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ହେଉଛି ପାଇର ଅସରନ୍ତି ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା ୩.୧୪୧୫୯୨...... ଯାହାକି ୧୭୦୬ ମସିହାରେ ଗଣିତଜ୍ଞ ଉଇଲିୟମ୍ ଜୋନସ୍ ଦର୍ଶାଇ ଥିଲେ । ୧୭୬୧ ମସିହାରେ ଗଣିତ ଲାମ୍ବବେର୍ଟ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଯେ, ପାଇ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା । ଏହି ସଂଖ୍ୟାର ମୂଲ୍ୟ ନିରୁପଣ କରିବା ପାଇଁ ୨୫୦୦ ବର୍ଷ ହେଲା ଚେଷ୍ଟା ହୋଇ ଆସୁଅଛି । ଗ୍ରୀକ୍ ଗଣିତଜ୍ଞ ଆର୍କିମେଡିସ୍‌ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ପାଇର ଆସନ୍ନମାନ 22/7 ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଅଟେ । ପାଇର ପ୍ରକୃତ ମାନଠାରୁ ଉପରକ୍ତ ଆସନ୍ନମାନ 22/7, ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଅଟେ ।

### ପାଇର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ପ୍ରଣାଳୀ

ପାଇର ଆସନ୍ନମାନ ଉଭୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ପଦ୍ଧତିରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଜ୍ୟାମିତିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପାଇର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ।

ଚିତ୍ତ୍ରରେ ABCD ବୃତ୍ତରେ ବହିଲିଖିତ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ଓ PQRS ଅନ୍ତର୍ଲିଖିତ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର । O, ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବ୍ୟାସ = PR = QS = d ।
ABCD ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = 4d.

## ନାମ

## ସଂଜ୍ଞା

ଏକ ବୃତ୍ତର ପରିଧି ସହ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତକୁ ଯେଉଁ ଗାଣିତିକ ସ୍ଥିରାଙ୍କ ବୁଝାଏ, ତାକୁ WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 କୁହାଯାଏ.
## ଧର୍ମ

## ଇତିହାସ

## ବ୍ୟବହାର

### ଗଣିତ ବହିର୍ଭୂତ ବ୍ୟବହାର

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

* ପାଇ ଦିବସ

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ

* Digits of Pi at Curlie
* "Pi" at Wolfram Mathworld
* Representations of Pi at Wolfram Alpha
* Pi Search Engine 2 billion searchable digits of WIKINIUM\_MATH\_PH\_5 , WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 , and WIKINIUM\_MATH\_PH\_7
* Eaves, Laurence (2009). " WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 – Pi". *Sixty Symbols*. Brady Haran for the University of Nottingham. Archived from the original on 2020-07-06. Retrieved 2014-03-15.
* Grime, Dr. James (2014). "Pi is Beautiful – Numberphile". *Numberphile*. Brady Haran.
# ନାନ

ନାନ|  |
| ମୂଳ ସ୍ଥାନ | ସାଉଥ ଏସିଆ, ମଧ୍ୟ ଏସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ |
| ଅଞ୍ଚଳ ବା ରାଜ୍ୟ | ଭାରତ, ପାକିସ୍ତାନ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ଇରାନ, ମାଲେସିଆ, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର |
| ପରଷିବା ଉତ୍ତାପ | ଗରମ, ରୁମର ତାପମାତ୍ରା |
| ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ | ଗହମ ଅଟା (e.g. ମଇଦା, ଅଟା), ପାଣି, ବଟର, ଘିଅ, ଦହି, କ୍ଷୀର (ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ) |
| * Cookbook: ନାନ
* + Media related to Media: ନାନ at Wikimedia Commons
 |

**ନାନ** ଏକ ଓଭନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ଫ୍ଲେଟ ବ୍ରେଡ଼ ସଦୃଶ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନରୁ ସାଧାରଣତଃ ମିଳିଥାଏ ।

## ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି

ଇଂରାଜୀରେ **ନାନ**ର ସର୍ବପ୍ରଥମ ରୂପ 1810 ମସିହାରୁ *"ଉଇଲିୟମ ଟୁକେ"*ଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସମୟରୁ ରହିଛି । ପାର୍ସୀୟନ ଭାଷା ଶବ୍ଦ *ନୈନ* ରୁଟି, ମଧ୍ୟ ଫରାସୀରେ *ଏନ ଏନ* ରୁଟି, ପାର୍ଥିୟନ ଭାଷାରେ *ଏନ ଏନ ଏନ* ରୁଟି , ବଲୁଚି ଭାଷାରେ *ନାଗନ* ରୁଟି ଏବଂ ସଗଦିୟନ ଭାଷାରେ *ଏନ ଆଈ ଏନ ଏନ* ରୁଟି ଭୋଜନ ରୂପେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥାଏ ।

 *ନାନ*ର ଏକ ବ୍ୟାପକ ବିତରଣ ରହିଛି, ଯେପରି ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ କୁହାଯାଉଥିବା ବହୁ ପ୍ରକାରର ଭାଷାରେ ଉଧାର ନିଆଯାଇଛି , ଯେଉଁଠାରେ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପ୍ଲେଟବ୍ରେଟକୁ ସନ୍ଦର୍ଭିତ କରାଯାଇଥାଏ । ବର୍ତନୀ ନାନ 1979 ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥାଏ , ଏବଂ ତା'ପରେ ସାମାନ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବର୍ତନୀ ହୋଇଯାଇଛି ।

## ଗ୍ୟାଲେରି

*
*
*
*

## ଆଧାର
# ମାକାଓ

**ମାକାଓ** ବା **ମାକାଉ** ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରର ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଲ୍ ନଦୀ ତ୍ରିକୋଣଭୁମିରେସ୍ଥିତ ଏକ ସହର ଏବଂ ଚୀନ ଅଧୀନସ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ । ଏଠାକାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୫୦,୦୦୦ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୩୨.୯ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୧୨.୭ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ।

## ଭୂଗୋଳ

ମାକାଉ ଚୀନର ଦକ୍ଷିଣ ଉପକୂଳରେ, ହଂକଂର ୬୦ କିଲୋମିଟର (୩୭ ମାଇଲ) ପଶ୍ଚିମରେ, ପର୍ଲ୍ ନଦୀ କୂଳର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସାଗରଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଜୁଆହାଇର ଗୁଆଙ୍ଗଡଙ୍ଗ ସହରର ପଡୋଶୀ ଅଟେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମାକାଉ ଉପଦ୍ୱୀପ, ତାଇପା ଏବଂ କୋଲୋଏନ ଦ୍ୱୀପକୁ ନେଇ ଗଠିତ | ପଡୋଶୀ ହେଙ୍ଗକିନ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ୧ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୦.୩୯ ବର୍ଗ ମାଇଲ) ଜମି ଯାହା ଉପରେ ମାକାଉ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ ,ତାହା ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି କୋଲୋଏନ୍ ଆଲ୍ଟୋ, ଯାହାକି ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧୭୦.୬ ମିଟର (୫୬୦ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚ ।

ମାକାଉର ଜଳବାୟୁ ଆର୍ଦ୍ର ଉପକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜଳବାୟୁ । ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଋତୁର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ - ଗ୍ରୀଷ୍ମ (ମେରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର) ଏବଂ ଶୀତ (ନଭେମ୍ବରରୁ ଫେବୃଆରୀ) ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଋତୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ବସନ୍ତ (ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ୍) ଏବଂ ଶରତ (ଅକ୍ଟୋବର) ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ରହେ | ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମୋୖସୁମୀ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ଆଣିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଋତୁରେ ବାରମ୍ବାର ବର୍ଷା ହୁଏ ଓ ଅନେକ ସମୟରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ (ଟାଇଫୁନ୍) ମଧ୍ୟ ଘଟେ | ଶୀତଦିନେ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ସ୍ଥଳଭାଗରୁ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ ବହିଥାଏ ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁତ କମ୍ ବର୍ଷା ହୁଏ ।

## ଶାସନ

ମାକାଓ ବିଧାନ ସଭା ଗୃହ
ମାକାଉ ଚୀନ‌ ଅଧୀନସ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଟେ । ଯେଉଁଥିରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ, ବିଧାନ ସଭା ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷମତା ଜାତୀୟ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରକୁ ହସ୍ତାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି ।୧୯୮୭ର ସିନୋ-ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ମିଳିତ ଘୋଷଣାନାମାଦ୍ୱାରା ମାକାଓର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ଅନୁସାରେ "ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଦୁଇଟି ପ୍ରଣାଳୀ" ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ମାକାଓ ଶସିତ ହୁଏ। ମାକାଓର ମୋୖଳିକ ଆଇନ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ ।
ଚାଇନାର ଜାତୀୟ ଆଇନ ସାଧାରଣତଃ ମାକାଉରେ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ। ମାକାଉକୁ ଏକ ପୃଥକ ଆଇନଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହାର ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଆଇନ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଚୀନର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂସଦର ସ୍ଥାୟୀ କମିଟିଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଞ୍ଚଳିକ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ୍ରମଣ କରିପାରେ ।

## ଅର୍ଥନୀତି

ମାକାଉର ଆଞ୍ଚଳିକ ଅର୍ଥନୀତି ଜୁଆ ଖେଳ ଓ କାସିନୋ ଓ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ସରକାରୀ ଆୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ (ମୋଟ ଟିକସ ରାଜସ୍ୱର ୭୯.୬ %) ଏହିଠାରୁ ଆସିଥାଏ । ଜୁଆ ଖେଳ ମୋଟ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉତ୍ପାଦନର ୪୯.୧% । ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଜମିର ଅଭାବ ହେତୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ କୃଷି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ | ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ କେବଳ ଆମଦାନୀଦ୍ୱାରା ଯୋଗା ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଧାର