Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ଭାରତୀୟ ଦିଗସୂଚକ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରଣାଳୀ

ନାବିକ
ଭାରତୀୟ ଦିଗସୂଚକ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରଣାଳୀ (IRNSS)| ଦେଶ |  India |
| ପରିଚାଳକ | ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା |
| ପ୍ରକାର | ସାମରିକ, ବ୍ୟବସାୟିକ |
| ଅବସ୍ଥା | କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ |
| କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସୀମା | ଆଞ୍ଚଳିକ |
| ସଠିକତା | ୧୦ ମି (ଜନସାଧାରଣ) ୦.୧ ମି (ସାମରିକ) |
| ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ ସଂଖ୍ୟା |
| ମୋଟ ଉପଗ୍ରହ ସଂଖ୍ୟା | ୭ |
| କକ୍ଷପଥରେ ଉପଗ୍ରହ ସଂଖ୍ୟା | ୭ |
| ପ୍ରଥମ ଉତକ୍ଷେପଣ | ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ |
| ଶେଷ ଉତକ୍ଷେପଣ | ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୬ |
| ମୋଟ ଉତକ୍ଷେପଣ | ୭ (ସଫଳ) |
| କକ୍ଷପଥ ବିଶେଷତା |
| କକ୍ଷପଥ ଉଚ୍ଚତା | ୩୬୦୦୦ କି:ମି: |
| ଅନ୍ୟାନ୍ୟ |
| ବ୍ୟୟ | ୧୯୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କା |

**ଭାରତୀୟ ଦିଗସୂଚକ ଉପଗ୍ରହ ପ୍ରଣାଳୀ** (English: Indian Regional Navigational Satellite System) ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦିଗସୂଚକ ପ୍ରଣାଳୀ। ମତ୍ସ୍ୟଜୀବିମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାରିକ ନାମକୁ **ନାବିକ** ରଖିଥିଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ। ଭାରତ ତଥା ଏହାର ସୀମାରୁ ୧୫୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ମଧ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ସଠିକ ସ୍ଥାନର ସୂଚନା ମିଳିପାରିବ। ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରାୟ ୩୬୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଊର୍ଦ୍ଧ କକ୍ଷପଥରେ ୭ଟି କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହର ଏକ ଉପଗ୍ରହ ପୁଞ୍ଜ ବା ଉପଗ୍ରହ ମଣ୍ଡଳୀ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀର ସଂଚାଳନ ପାଇଁ ୪ଟି ଉପଗ୍ରହ ଯଥେଷ୍ଟ କିନ୍ତୁ ଆଉ ଅଧିକ ୩ଟି ଉପଗ୍ରହ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସଠିକ କରିବ।

## ଇତିହାସ

୧୯୯୯ କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ସେନାର ଉପସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ଲାଗି ଆମେରିକାକୁ ତା'ର 'ଜିପିଏସ' ସେବା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ଭାରତର ଅନୁରୋଧକୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ମନା କରିଦେଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଭାରତ ନିଜର ଦିଗସୂଚକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲା। ମଇ ୨୦୦୬ରେ ଭାରତ ସରକାର ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୩ରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଏକ ଉପଗ୍ରହ ଦିଗସୂଚକ କେନ୍ଦ୍ର ତଥା ଉପଗ୍ରହର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଏବଂ ସିଗନାଲ ରେକର୍ଡ ପାଇଁ ଦେଶ ସାରା ପ୍ରାୟ ୨୧ଟି ଛୋଟ ଛୋଟ କେନ୍ଦ୍ରର ଏକ ନେଟୱାର୍କ ଗଢାଗଲା।

## କାଳକ୍ରମ

* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ଏ :** ୧୨୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ବିନିମୟରେ ନିର୍ମିତ ଏହା **ନାବିକ** ଉପଗ୍ରହପୁଞ୍ଜର ପ୍ରଥମ ଉପଗ୍ରହ। ୧୩୮୦ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୨୨**ରକେଟଦ୍ୱାରା ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୩ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ବି :** ୧୪୩୨ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୨୪** ରକେଟଦ୍ୱାରା ୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୪ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ସି :** ୧୪୨୪ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୨୬** ରକେଟଦ୍ୱାରା ୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ଡି :** ୧୪୨୫ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୨୭** ରକେଟଦ୍ୱାରା ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ଈ :** ୧୪୨୫ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୩୧** ରକେଟଦ୍ୱାରା ୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ଏଫ୍ :** ୧୪୨୫ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୩୨** ରକେଟଦ୍ୱାରା ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।
* **ଆଇଆରଏନଏସଏସ-୧ଜି :** ଏହା ନାବିକ ଉପଗ୍ରହପୁଞ୍ଜର ସପ୍ତମ ତଥା ଶେଷ ଉପଗ୍ରହ।୧୪୨୫ କି:ଗ୍ରା: ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଉପଗ୍ରହକୁ **ପିଏସଏଲଭି-ସି୩୩** ରକେଟଦ୍ୱାରା ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୬ରେ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା।

## ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

* ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ
* ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯୟର ସଠିକ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ ଏବଂ ସହାୟତା ପାଇଁ ଉଚିତ ମାର୍ଗ ନିରୂପଣ
* ସଠିକ ସମୟ ନିରୂପଣ
* ଗାଡି ଚାଳକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଦିଗର ସୂଚନା

## ଆଧାର
# ଲଣ୍ଡନ

ଲଣ୍ଡନ ଇଂଲଣ୍ଡର ଓ ୟୁନାଇଟେଡ କିଙ୍ଗଡମର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ । ୨୦୧୨ରେ ଏଠରେ ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଲଣ୍ଡନ ସହର
## ଆଧାର

## ବାହାର ଆଧାର

* British Pathé Digitalised archive containing hundreds of films of 20th century London
* London in *British History Online*, with links to numerous authoritative online sources
* VisitLondon.com – Official London site
* Museum of London Group Portal – Home
* Transport for London (TfL) – city transport authority
* Map of Early Modern London Historical Map & Encyclopaedia of Shakespeare's London. Scholarly
* London.gov.uk – Official site for the government of London by the Greater London Authority covering the Office of Mayor of London and the London Assembly
* Geographic data related to ଲଣ୍ଡନ at OpenStreetMap
* The London Wiki,  an external wiki
# ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍ସ

ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍ସ|  |
| Type | Web mapping |
| ମୁଖ୍ୟ ଲୋକ | Jens Eilstrup Rasmussen (Inventor & Co-Founder) Lars Rasmussen (Co-Founder) |
| ମାଲିକ | Google |
| ବେବସାଇଟ | maps.google.com |
| ଖାତାଖୋଲା | Optional, included with a Google Account |
| ମିଳୁଥିବା ସଂସ୍କରଣ | Multilingual |

ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍ସ ଗୁଗଲ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ଡେସ୍କଟପ ୱେବ ବେସ୍ଡ଼ ମ୍ୟାପିଙ୍ଗ ସେବା ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ମଣିଷ ଘରେ ବସି ନିଜ ଅଖ ପାଖ ଜିନିଷ ସହଜରେ ଜାଣିପାରେ ଏବଂ ନୂଆ ନୂଆ ଜିନିଷ ମାନଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କନ କରିପାରେ ।

ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍ସ ପ୍ରଥମ କରି ଏକ C++ରେ ତିଆରି ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ଲାର୍ସ ଓ ଜେନ୍ସ ଏଇଲସ୍ଟ୍ରପ୍ ରସମୁସେନ ହ୍ୱେର ଟୁ ଟ୍ରକ୍ନୋଲୋଜିସଠାରେ ଡିଯାଇନ କରିଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୪ରେ ଗୁଗଲ ଏହାକୁ ଅକ୍ତିଆର କରି ନେଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ୱେବ ଆପ୍ଲିକେସନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଇ ଥିଲା ।

ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍ସର ସାଟେଲାଇଟ ଭିଉକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଟର ଫଟୋ ଉଡନ୍ତା ଉଡାଯାହାଜ କିମ୍ବା ସାଟେଲାଇଟରୁ ଉଠାଯାଇଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ଏହା ସାଟେଲାଇଟ ଭିଉଗୁଡ଼ିକ ତିନି ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ନୁହଁ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ୱେବ ଆପ୍ଟି ୨୦୧୩ରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଛଡା ଯାଇଥିଲା । ଏହା ସହିତ ଏହାର କ୍ଲାସିକ୍ ଭର୍ସନ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।

## ଇତିହାସ

## ପୁରାତନ(କ୍ଲାସିକ୍) ଗୁଗଲ ମ୍ୟାପ୍ସର ବ୍ୟବହାର

## କପିରାଇଟ୍

## ବ୍ୟବହାର

## ତ୍ରୁଟି

## ଆଧାର
# ଏସିଆ

ଏସିଆ|  |
| କ୍ଷେତ୍ରଫଳ | ୪୪,୫୭୯,୦୦୦ କିମି୨ (୧୭,୨୧୨,୦୦୦ ବର୍ଗ ମି) |
| ଲୋକସଁଖ୍ୟା | ୩,୮୭୯,୦୦୦,୦୦୦ (ପ୍ରଥମ) |
| ଲୋକସଁଖ୍ୟାର ଘନତା | ୮୯/କିମି2 (୨୨୬/ବର୍ଗ ମି) |
| ରାଷ୍ଟ୍ରିଅତା | ଏସୀୟ |
| ଦେଶ | (List of countries) |
| ଅଧିନରେ ଥିବା ଜାଗା | ଦେଖାଇବେ
List
* Akrotiri and Dhekelia
* British Indian Ocean Territory
* Christmas Island
* Cocos (Keeling) Islands
 |
| ଅଜଣା ଜାଗା | ଦେଖାଇବେ
List
* ଅବଖାଜିଆ
* ଗାଜା ସ୍ଟ୍ରିପ (ପାଲେଷ୍ଟାଇନ)
* ଚାଇନା
 |
| ଭାଷା | ଏସୀୟ ଭାଷା |
| ସମୟ ଜୋନ | UTC+2 to UTC+12 |
| ଇଣ୍ଟରନେଟ ଟିଏଲଡି | .asia |
| ନଗର | ଏସିଅ ନଗର ତାଲିକା
ଦେଖାଇବେ
List
* ଟୋକିଓ
* ସିଓଲ
* ମୁମ୍ବାଇ
* କରାଚି
* ଜାକର୍ତା
* ଓସାକା
* ସାଙ୍ଘାଇ
 |

ଏସିଆ ପୃଥିବୀର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଓ ଅଧିକ ଲୋକଥିବା ମହାଦେଶ, ବେଶିଭାଗ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତରରେ ବ୍ୟାପିଛି । ଏହା ପୃଥିବୀର ୮.୬ % ଭାଗ ଅଧିକାର କରିଛି । ଏସିଆର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୪୧୦ କୋଟି, ପୃଥିବୀର ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏସିଆର ଜନସଂଖ୍ୟା ଚାରିଗୁଣ ହେଇଗଲା ।

## ଆଧାର

## ସହାୟକ ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ

* Lewis, Martin W.; Wigen, Kären (1997). *The myth of continents: a critique of metageography*. Berkeley and Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-520-20743-2. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (help)
* Ventris, Michael; Chadwick, John (1973). *Documents in Mycenaean Greek* (2nd ed.). Cambridge: University Press. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (help)

## ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ

* Higham, Charles. *Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations*. Facts on File library of world history. New York: Facts On File, 2004.
* Kamal, Niraj. "Arise Asia: Respond to White Peril". New Delhi:Wordsmith,2002, ISBN 978-81-87412-08-3
* Kapadia, Feroz, and Mandira Mukherjee. *Encyclopaedia of Asian Culture and Society.* New Delhi: Anmol Publications, 1999.
* Levinson, David, and Karen Christensen. *Encyclopedia of Modern Asia*. New York: Charles Scribner's Sons, 2002.

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* "Display Maps". *The Soil Maps of Asia*. European Digital Archive of Soil Maps – EuDASM. Retrieved 26 July 2011.
* "Asia Maps". *Perry-Castañeda Library Map Collection*. University of Texas Libraries. Archived from the original on 18 July 2011. Retrieved 20 July 2011.
* "Asia". Norman B. Leventhal Map Center at the Boston Public Library. Archived from the original on 29 September 2011. Retrieved 26 July 2011.
* Bowring, Philp (12 February 1987). "What is Asia?". *Eastern Economic Review*. Columbia University Asia For Educators. **135** (7). Archived from the original on 28 July 2011. Retrieved 5 November 2012.