# ନାଗପୁର

| Nagpur
नागपुर |
| --- |
| Metropolis |
| Nickname(s): The Orange city, Tiger Capital of India, Center Of India |
| Country |  India |
| State | Maharashtra |
| Region | Vidarbha |
| District | Nagpur |
| Founded | 1702 |
| Founded by | Raja Bakht Buland Shah |
| Government |
|  • Type | Mayor–Council |
|  • Body | NMC, NIT |
|  • Mayor | Pravin Prabhakarao Datke (BJP) |
|  • Collector | Sachin Kurve |
|  • Municipal Commissioner | A Krishna |
|  • Police Commissioner | S P Yadav |
|  • MP | Nitin Gadkari (BJP) |
| Area |
|  • Metropolis | 228 km2 (88 sq mi) |
|  • Metro | 3,780 km2 (1,460 sq mi) |
| Elevation | 310 m (1,020 ft) |
| Population (2011) |
|  • Metropolis | ୨୪,୦୫,୪୨୧ |
|  • Rank | 13th |
|  • Density | 11,000/km2 (27,000/sq mi) |
|  • Metro | ୨୫,୮୩,୯୧୧ |
|  • Metro rank | ୯th |
| Demonym | Nagpurkar |
| Languages |
|  • Official | Marathi |
| Time zone | UTC+5:30 (IST) |
| ZIP code(s) | 440 001 - 440 037 |
| Telephone code | 91-712 |
| ଯାନବାହାନ ପଞ୍ଚୀକରଣ | MH31 (Nagpur West) MH49 (Nagpur East) MH40 (Nagpur Rural) |
| Website | www.nagpur.nic.in |

**ନାଗପୁର** ଏକ ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ସହର ଅଟେ । ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନଗ୍ପୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି

ନାଗପୁର ୨୧.୧୫୩୮ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୯.୦୮୪୬ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୦୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା

୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ନାଗପୁର ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୮୪୭୪ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୨.୦୩% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୭.୯୭% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ନାଗପୁରର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୮.୭୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧୩.୯୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୩.୦୬% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୫.୭୨% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୨.୦୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

## ଭାଷା

ମରାଠୀ ନାଗପୁରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।

## ପାଣିପାଗ

| Nagpur
 |
| --- |
| Climate chart (explanation) |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D |
|

17

29
13 |

18

31
15 |

16

36
19 |

7.8

41
24 |

16

43
28 |

38

38
26 |

288

32
24 |

277

31
24 |

171

32
23 |

77

33
20 |

22

31
16 |

15

28
13 |
| Average max. and min. temperatures in °C |
| Precipitation totals in mm |
| *Source:*  |

 |
|

| [ଦେଖାଇବେ]Imperial conversion |
| --- |
| J | F | M | A | M | J | J | A | S | O | N | D |
|

0.7

84
56 |

0.7

88
60 |

0.6

97
67 |

0.3

105
76 |

0.6

109
82 |

1.5

100
80 |

11

89
76 |

11

87
75 |

6.7

90
74 |

3

91
68 |

0.9

87
60 |

0.6

83
55 |
| Average max. and min. temperatures in °F |
| Precipitation totals in inches |

 |

ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ନାଗପୁରରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୩.୬ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୨୦.୪ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅଟେ । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୧୦୯୧.୩ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।

| [ଲୁଚାଇବେ]Climate data for Nagpur, ଭାରତ (୧୯୭୧–୨୦୦୦) |
| --- |
| Month | Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | Year |
| ହାରାହାରି ସର୍ବାଧିକ °C (°F) | 28.7 (83.7) | 31.3 (88.3) | 36.2 (97.2) | 40.5 (104.9) | 42.5 (108.5) | 37.8 (100) | 31.7 (89.1) | 30.6 (87.1) | 32.2 (90) | 32.7 (90.9) | 30.5 (86.9) | 28.3 (82.9) | 33.6 (92.5) |
| ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ °C (°F) | 13.1 (55.6) | 15.3 (59.5) | 19.4 (66.9) | 24.2 (75.6) | 27.8 (82) | 26.4 (79.5) | 24.2 (75.6) | 23.7 (74.7) | 23.1 (73.6) | 20.1 (68.2) | 15.6 (60.1) | 12.5 (54.5) | 20.4 (68.7) |
| Average rainfall mm (inches) | 17.4 (0.685) | 18.2 (0.717) | 16.3 (0.642) | 7.8 (0.307) | 16.3 (0.642) | 165.9 (6.531) | 287.8 (11.331) | 276.5 (10.886) | 170.9 (6.728) | 77.4 (3.047) | 22.1 (0.87) | 14.7 (0.579) | ୧,୦୯୧.୩ (୪୨.୯୬୫) |
| ହାରାହାରି ମେଘାତ୍ସନ ଦିବସ | 1.3 | 1.4 | 1.5 | 0.9 | 1.5 | 8.7 | 13.6 | 13.5 | 8.5 | 3.7 | 1.3 | 0.8 | 56.7 |
| ହାରାହାରି ବିଜୁଳି ଘଡ଼ଘଡ଼ି ମାରୁଥିବା ଦିବସ | 1.3 | 1.8 | 2.6 | 4.0 | 6.4 | 10.3 | 9.0 | 7.4 | 8.2 | 3.2 | 0.7 | 0.2 | 1.4
 |
| ହାରାହାରି କୁହୁଡ଼ି ଘେରା ଦିବସ | 0.5 | 0.2 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 0.1 | 0.2 | 0.2 | 0.2 | 1.4 |
| Source: India Meteorological Department (temperatures and precipitation) |

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ