Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ

| ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ |
| --- |
| ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ |
| ଜନ୍ମ | ୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୭୪ ସିଦ୍ଦେଶ୍ୱରପୁର |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୧୬ ମଇ ୧୯୪୫(୭୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ) |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ବୃତ୍ତି(ସମୂହ) | ଗପ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା, ଓକିଲାତି |
| ପ୍ରସିଦ୍ଧି | ଭାଷାବିଦ, ଲେଖକ ଓ ବାରିଷ୍ଟର |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ | ମୁକ୍ତାମଣି |

**ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ** (୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୭୪-୧୬ ମଇ ୧୯୪୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଭାଷାବିଦ୍, ଲେଖକ, ବିଶ୍ୱକୋଷକାର ଓ ବାରିଷ୍ଟର ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରପୁରଠାରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସେତେବେଳର ପ୍ରଚଳିତ ସଂସ୍କୃତି ଭିତ୍ତିକ ଅନେକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷିତ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ, ରସଚକ୍ର, ନବଭାରତ, ସତ୍ୟ ସମାଚାର ଭଳି ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖୁଥିଲେ ।

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ରଚିତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ
## ଜୀବନୀ

### ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ୧୮୭୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୭ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରପୁର ଗ୍ରାମରେ ଏକ ଧନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜମିଦାର ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

### ଶିକ୍ଷା

ସେ ରେଭେନ୍ସା କଲିଜେଟ ସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କଟକର ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳା ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓକିଲାତି ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।

### ପରିବାର

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ମୁକ୍ତାମଣିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନାମରେ ଜଣେ ବଡ଼ ପୁଅ ଓ ଲାବଣ୍ୟବତୀ ନାମରେ ଜଣେ ଝିଅ ହୋଇଥିଲେ । ବିବାହର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୨୭ରେ ମୁକ୍ତାମଣି ପୁଅ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ଧରି ତାଙ୍କଠାରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଓ ନିଜ ଗାଁ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରପୁରରେ ରହୁଥିଲେ । ମୁକ୍ତାମଣିଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ସେ ନିଜ ବିଧବା ଶାଳୀ ପୀତାମ୍ବରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହ କଟକରେ ରହୁଥିଲେ । କଟକରେ ସେ ରହୁଥିବା ସ୍ଥାନ ଏବେ "ଭାଷାକୋଷ ଲେନ୍" ଭାବରେ ପରିଚିତ ।

### ଓକିଲାତି

ସେ ୧୯୦୨ ମସିହାରେ ଓକିଲ ହୋଇଥିଲେ ଓ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଓକିଲାତି ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ସରକାରୀ ଓକିଲ ହିସାବରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ । ବ୍ୟବସାୟ ବହୁତ ଭଲ ଚାଲିଥିଲା ଓ ରୋଜଗାର ଭଲ ହେଉଥିଲା ।

### ମୃତ୍ୟୁ

ପ୍ରହରାଜ ୧୯୪୫ ମସିହା ମେ ୧୬ତାରିଖରେ ବିଷ ମିଶା ଦୁଧ ପାନ କରିବାରୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।

## ଲେଖକ ଜୀବନୀ

ପ୍ରହରାଜ ୧୯୦୧ ମସିହାରେ *ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ* ପତ୍ରିକାରେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଶୀର୍ଷକରେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କରି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିବା ଲେଖା । ତାଙ୍କର ଲିଖନଶୈଳୀ ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ । ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରହିଛି । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅପଭ୍ରଂଶିତ ଭାଷା ସ‌ହିତ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ, ପାରସୀ, ଇଂରାଜୀ, ସଂସ୍କୃତ ଏବଂ ଅନେକ ଭାଷାର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଜୀବନର ଶେଷ ଯାଏ ଭିନ୍ନ ଶୀର୍ଷକ ଥାଇ ସେ ଅନେକ କଷ୍ଟକର ପ୍ରବନ୍ଧ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖିଥିଲେ ।

### ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ *ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ*ର ମୁଖ୍ୟ ସଂକଳକ ଥିଲେ । ଏହାର ସଂକଳନ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପାଖାପାଖି ୩୦ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।

## ରଚନାବଳୀ

* ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ**: ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ (୭ଟି ଖଣ୍ଡ)। ୯୪୫୦ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ସଙ୍କଳନରେ ସର୍ବମୋଟ ମୋଟ ୧,୮୫,୦୦୦ ଶବ୍ଦର ବିଷଦ ବିବରଣୀ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟା (୧୯୦୩)

* ବାଇ ମାହାନ୍ତି ପାଞ୍ଜି (୧୯୨୩)
* ଦୁନିଆର ହାଲଚାଲ (୧୯୫୨)
* ନନାଙ୍କ ବସ୍ତାନି
* ଆମ ଘରର ହାଲଚାଲ (୧୯୭୧)
* ବାଇନାନୀଙ୍କ ବୁଜୁଳି

## ଆଧାର
# କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ

| କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ |
| --- |
| ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଶ୍ରୀ କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ |
| ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ | (1901-07-02)୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୧ ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୧୫ ମଇ ୧୯୯୧(1991-05-15) (ବୟସ ୮୯) |
| ବୃତ୍ତି | କବି, ଔପନ୍ୟାସିକ |
| ଭାଷା | ଓଡ଼ିଆ, |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ | ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ସାହିତ୍ୟ କୃତି | ମାଟିର ମଣିଷ |
| ପୁରସ୍କାର | ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |
| ସନ୍ତାନ | ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ |
| ପିତାମାତା | ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ |
| ସମ୍ପର୍କୀୟ | ଭଗବତୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ଦିବ୍ୟସିଂହ ପାଣିଗ୍ରାହୀ(ଭାଇ) |

**କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ** (୧୯୦୧ - ୧୯୯୧) ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ । ସେ ଅନ୍ନଦା ଶଙ୍କର ରାୟ, ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ "ସବୁଜ ଯୁଗ" ନାମରେ ଏକ ନୂଆ ସାହିତ୍ୟ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ବାମପନ୍ଥୀ ଲେଖକ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ନାରୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ ତାଙ୍କର ଝିଅ ।

## ଜୀବନୀ

କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବିଶ୍ୱନାଥପୁର ଗ୍ରାମରେ ୧୯୦୧ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଜଣେ ଆଇନଜୀବୀ ଥିଲେ । ପିତା ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଓ ଭଗବତୀ ଚରଣ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ପୁରୀରେ ହିଁ ସେ ନିଜର ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ହାଇସ୍କୁଲ ପରେ ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ।

୧୯୯୧ ମେ ୧୫ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ı

## ସାହିତ୍ୟ ରଚନା

ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା କାଳରେ କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ମିଳିଲା । କଲେଜର ପଢ଼ିବା ସମୟରେ, ସେ "ନନସେନ୍ସ କ୍ଳବ" ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦଳରେ ଥିବା ନଅ ଜଣ ଲେଖକ-ଲେଖିକା "ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ" ପତ୍ରିକାରେ "ବାସନ୍ତୀ" ନାମକ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ଧାରାବାହିକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ "ସବୁଜ ଗୋଷ୍ଠୀ"ର ମୁଖପତ୍ର "ଯୁଗବୀଣା"ରେ କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣଙ୍କ ଲେଖାମାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବା ଏକ ଇଂରାଜୀ ଓ ତାଙ୍କ ନିଜ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକାର ସେ ସମ୍ପାଦନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
କବିତାରୁ ହିଁ କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଶବ୍ଦ ସଂଯୋଜନା ତାଙ୍କ କବିତାର ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶ, ଲୋକଙ୍କର ଆଚାରବିଚାର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ପାଉଥିଲା । ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରୁଥିଲା । ସେ ଜଣେ ଦରଦୀ କବି ଓ ଜୀବନବାଦୀ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।

### କବିତା

* ଯାଦୁଘର
* ପୁରୀ ମନ୍ଦିର
* ମହାଦୀପ
* ଆଗାମୀ
* କ୍ଷଣିକ ସତ୍ୟ
* ମୋ କବିତା
* ଛୁରିଟିଏ ଲୋଡା
* ଗାନ୍ଧାରୀର ଆଶୀର୍ବାଦ
* କିଏ ଶଳା ସଇତାନ୍
* ମୋ ବାଣୀ
* ମନେନାହିଁ
* ପୁରୀ ମନ୍ଦିର
* ବିରହୀ ଯକ୍ଷ
* ରଜ
* ବ୍ୟର୍ଥ ସ୍ୱପ୍ନ
* ଲୋହିତ ବ୍ୟଥା

### ଉପନ୍ୟାସ

* ମାଟିର ମଣିଷ : ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନରେ ଦୁଇ ଜା' ଭିତରେ କଳହ ଓ ଭାଇ ଭଗାରି ଭାଗ ବଣ୍ଟା ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟିର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ବସ୍ତୁ । ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ୧୯୬୬ରେ ମୃଣାଳ ସେନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଏକ କଥାଚିତ୍ର ରୂପେ ଆସିଥିଲା । ବରଜୁ ଚରିତ୍ର ର ଲୋକାୟତ ହୋଇଛି ।
* ମାଟିର ମଣିଷ-୧୯୩୧
* ମୁକ୍ତାଗଡର କ୍ଷୁଧା -୧୯୩୨
* ଅମରାଚିତା -୧୯୩୩
* ଲୁହାର ମଣିଷ -୧୯୪୭
* ଆଜିର ମଣିଷ - ୧୯୫୭

### କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ

* ମାଂସର ବିଳାପ
* ପଙ୍ଗୁ
* ଉପହାର
* ସାପୁଆ
* ସାଗରିକା
* ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ
* ଦ୍ୱାଦଶୀ
* ରାଶିଫଳ
* ଶେଷ ରଶ୍ମୀ
* ସାଗରିକା
* ମୋ କଥା ସରିନାହିଁ..
* ମୋଟ ୪୯ଟି ଗଳ୍ପ

### ନାଟକ

* ପଦ୍ମିନୀ
* ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ
* ସୌମ୍ୟା

### ଜୀବନୀ

* ଭକ୍ତକବି ମଧୁସୂଦନ
* କର୍ମବୀର ଗୌରୀଶଙ୍କର

### ପ୍ରବନ୍ଧ

* ସାହିତ୍ୟ ସମାଚାର
* ସାହିତ୍ୟିକ
* ନେତୃତ୍ୱ ଓ ନେତୃତ୍ୱ

### ଆତ୍ମଜୀବନୀ

* ଯାହା ଅଙ୍ଗେ ନିଭେଇଛି

## ପୁରସ୍କାର

* ପଦ୍ମଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର

## ଆଧାର

| Persondata |
| --- |
| Name | Panigrahi, Kalindi Charan |
| Alternative names |  |
| Short description |  |
| Date of birth | 2 July 1901 |
| Place of birth |  |
| Date of death | 15 May 1991 |
| Place of death |  |
# ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ

| ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ |
| --- |
| ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ |  (1945-01-18) ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୫ ସତ୍ୟଭାମାପୁର, କଟକ ଜିଲ୍ଲା ﻿ / ﻿ |
| ବୃତ୍ତି | କବି |
| ଭାଷା | ଓଡ଼ିଆ |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ନାଗରିକତା | ଭାରତୀୟ |
| ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ | ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ସାହିତ୍ୟ କୃତି | ନିମିଷେ ଅକ୍ଷର ଶବରୀ |
| ପୁରସ୍କାର | କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର |
| ଜୀବନସାଥୀ | ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥୀ |
| ସନ୍ତାନ | ପାରମିତା ଶତପଥୀ, ମଧୁବ୍ରତା, ଅସିତା ଇପ୍ସିତା |
| ସମ୍ପର୍କୀୟ | ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ |

**ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ** (ଜନ୍ମ: ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି । ପ୍ରତିଭା କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କୋରାପୁଟରେ ବିତିଥିଲା । ସେ ଭଲ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ସତ୍ୟଭାମାପୁରକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲେ । ପିଲାବେଳେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ କଲେଜ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ବିବାହ କରିସାରିବା ପରେ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପି.ଏଚ.ଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପିକା ।

ପ୍ରତିଭା ପିଲାବେଳରୁ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କବିତାରେ ପ୍ରେମ, ପ୍ରକୃତିର ସମାବେଶ ଦେଖାଯାଏ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ *ଶେଷ ଜହ୍ନ* ୧୯୬୨ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଦୀର୍ଘ ୨୫ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ଇସ୍ତାହାରର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଏକ ପାକ୍ଷିକ କବିତା ପତ୍ରିକା 'ଉଦ୍‌ଭାଷା'ର ସମ୍ପାଦକ ଅଛନ୍ତି ।

## ପରିବାର

ପ୍ରତିଭା, ସାହିତ୍ୟିକ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି । ପାରମିତା, ମଧୁବ୍ରତା, ଅସିତା ଓ ଇପ୍ସିତା ନାମରେ ତାଙ୍କର ଚାରି ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।

## ସାହିତ୍ୟ କୃତି

### ଆତ୍ମକଥା

* ଶୈଶବରୁ ସଂସାର

### ସମାଲୋଚନା

* ନାରୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ବାସ୍ତବତା
* ବିବର୍ତ୍ତିତ ଓଡ଼ିଆ କବିତା
* କବିତାର ଉଦ୍‌ଭାସନ ଓ ନବ୍ୟାଲୋଚନା, ୨୦୧୫

### ପ୍ରବନ୍ଧ ସଙ୍କଳନ

* କଳ୍ପନାର ଅଭିଷେକ
* ସ୍ପନ୍ଦନର ଭୂମି
* ପ୍ରତିଫଳନ
* ଉତ୍ତର ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ
* ଭାରତ ମାତାର ଲୁହ
* ବର୍ଣ୍ଣିଳ ଭୋଗପୁର
* ସ୍ୱର୍ଗତ ସାରଳା ଦେବୀଙ୍କ ଜୀବନୀ

### ସମ୍ପାଦନା

* ଇସ୍ତାହାର ପତ୍ରିକା
* ଉଦଭାଷ ପତ୍ରିକା

### କବିତା ସଙ୍କଳନ

* କହି ନ ହେଲେ (୨୦୦୬)
* ଅଧା ଅଧା ନକ୍ଷତ୍ର (୨୦୦୧)
* ତନ୍ମୟ ଧୁଳି (୧୯୯୬)
* ଶବରୀ (୧୯୯୧)
* ମହାମେଘ (୧୯୮୮)
* ନିମିଷେ ଅକ୍ଷର (୧୯୮୫)
* ନିୟତ ବସୁଧା (୧୯୮୦)
* ସାହାଡା ସୁନ୍ଦରୀ (୧୯୭୮)
* ଗସ୍ତ ସମୟ (୧୯୭୪)
* ଅସ୍ତ ଜହ୍ନର ଏଲିଜି (୧୯୬୯)
* ଶେଷ ଜହ୍ନ (୧୯୬୨)
* ଆମ କବିତା (୧୯୬୨)
* The Hidden Flower (Pearl Buck)ର ଅନୁବାଦ
* Monograph of Kalhana, the twelfth-century poet-historianର ଅନୁବାଦ

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ

* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୧ (ତନ୍ମୟ ଧୁଳି)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୬ (ନିମିଷେ ଅକ୍ଷର)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୨ (ଶବରୀ)
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪ (ଶ୍ରୀ ଗଂଗାଧର ରଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କବିତା), ୧୯୮୧ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* କ୍ରିଟିକ ସର୍କଳ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୬)
* ଧରିତ୍ରୀ- ସମାଜବାଦୀ ସୋସାଇଟି କବିତା ସମ୍ମାନ (୧୯୮୫)
* ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ତରୁଣ କବି ପୁରସ୍କାର (୧୯୬୨)
* ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କବିର ସମ୍ମାନ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ (୨୦୧୪-୧୫)
* ଉତ୍କଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ଏ.ଆର.ଏଫ (୨୦୦୮)
* କବୟତ୍ରୀ ସୁଭଦ୍ରା କୁମାରୀ ଚୌହାନ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଏକାଡେମୀ ଓ ରୁପାମ୍ବରା, କଲିକତା (୨୦୦୭)
* ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଏକାଡ଼େମୀ ଓ ରୁପମ୍ବରା ସମ୍ମାନ
* ଆର ଜି ଜାତୀୟ ସଦଭାବନା ପୁରସ୍କାର
* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ୨୦୨୫

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* ପାରମିତା ଶତପଥୀଙ୍କ ପରିବାର Archived 2021-01-17 at the Wayback Machine.
# ଫତୁରାନନ୍ଦ

| ଫତୁରାନନ୍ଦ |
| --- |
|  |
| ଜନ୍ମ | ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (1915-06-01)୧ ଜୁନ ୧୯୧୫ ଝାଞ୍ଜିରୀମଙ୍ଗଳା, କଟକ, ଓଡ଼ିଶା |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୫(1995-11-06) (ବୟସ ୮୦) |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତ |
| ଶିକ୍ଷା | ଏଲ୍.ଏମ୍.ପି (୧୯୩୮) |
| ବୃତ୍ତି | ଲେଖକ |
| ପିତାମାତା | * ବିଦ୍ୟାଧର ମିଶ୍ର (ବାପା)
* ସୁଭଦ୍ରା ମିଶ୍ର (ମାଆ)
 |

**ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର**, ଛଦ୍ମନାମ **ଫତୁରାନନ୍ଦ** ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, (୧ ଜୁନ ୧୯୧୫ - ୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ ୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ହାସ୍ୟଗଳ୍ପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ *ମୋ ଫୁଟା ଡଙ୍ଗାର କାହାଣୀ* ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଚନା ଯଥା *ନାକଟା ଚିତ୍ରକର*, *ସାହି ମହାଭାରତ*, *ସାହିତ୍ୟଚାଷ*, *ଫମାଲୋଚନା*, *ଅମୃତ ବେହିଆ* ଆଦି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା

ସେ ୧୯୧୫ ମସିହା ଜୁନ ୧ ତାରିଖରେ କଟକର ଝାଞ୍ଜିରିମଙ୍ଗଳାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ବିଦ୍ୟାଧର ମିଶ୍ର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସୁଭଦ୍ରା ମିଶ୍ର ଥିଲା । ପିଲାଦିନେ ସେ ମସିହାସବୁ ମନେରଖି ପାରୁନଥିବାରୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ସବୁବେଳେ ବେତ ମାଡ଼ ଖାଉଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମନେରଖି ପାରିଥିଲେ । ତାହାର ବର୍ଷକ ପରେ ୧୯୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ । ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ସେ ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଗପର ଅବତାରଣା କରି ଲେଖିଛନ୍ତି, "ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ଈଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ - "ଯାବେ ଏଠି ବସି ଦାନ୍ତ ନେଫେଡୁଛୁ କାହିଁକି? ଯାଆ ପୃଥିବୀରେ ବଢ଼ିଆ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଛି ଦେଖିବୁ ।" ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ ଭଗବାନଙ୍କ କଥାମାନି, ସେ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଠିକ ବର୍ଷକ ପରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।" ଡାକ୍ତରୀ ପଢୁଥିବା ବେଳେ ସେ ରୋଗଶିକାର ହୋଇ, ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହରାଇଥିଲେ । ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ମେଡିକାଲ ସ୍କୁଲରୁ ଏଲ୍.ଏମ୍.ପି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଅବିବାହିତ ରହିଥିଲେ ।

୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

## ସାହିତ୍ୟ ରଚନା

ଫତୁରାନନ୍ଦ ଜଣେ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ । ତାଙ୍କ ରଚିତ *ମୋ ଫୁଟା ଡଙ୍ଗାର କାହାଣୀ* ନାମକ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ସମକାଳୀନ ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ *ନାକଟା ଚିତ୍ରକର*, *ସାହି ମହାଭାରତ*, *ସାହିତ୍ୟଚାଷ*, *ଫମାଲୋଚନା*, *ଅମୃତ ବେହିଆ* ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟ ରଚନା । ସେ ମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ଡଗରର ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ସହିତ ସେ ଜଣେ ବ୍ୟଙ୍ଗଚିତ୍ରକାର ଭାବରେ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଚିତ୍ରମାନ ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବ୍ୟଙ୍ଗଚିତ୍ର ଜାତୀୟ ସ୍ଥରର ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ହାସ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ, କଳା ଓ ଅଭିନୟର ବିକାଶ ପାଇଁ 'ସରସ ସାହିତ୍ୟ ସମିତି' ଓ 'ହାସ୍ୟ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର' ଆଦି ଅନୁଷ୍ଠାନର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ

|  |  |
| --- | --- |
| ଆତ୍ମଜୀବନୀ
* ମୋ ଫୁଟା ଡଙ୍ଗାର କାହାଣୀ(୧୯୮୯)

ଉପନ୍ୟାସ
* ନାକଟା ଚିତ୍ରକର(୧୯୫୩)

ନାଟକ
* କଲିକତି ଚେଙ୍କ

କବିତା
* ନିଲଠା କବି(୧୯୫୫)
* ସାହି ମହାଭାରତ(୧୯୮୭)

ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ରମ୍ୟରଚନା
* ସାହିତ୍ୟଚାଷ(୧୯୫୯)
* ଫମାଲୋଚନା(୧୯୮୭)
* ଅମୃତ ବେହିଆ(୧୯୭୭)
* ବୃହତ୍ ଭାଣ୍ଡ(୧୯୭୭)

ସମ୍ପାଦନା
* ଡଗର

 | ଅନୁବାଦ
* ଅଜଗବିଶିକାର(୧୯୯୧)
* ନାଲୁର ଚନ୍ଦ୍ରଯାତ୍ରା(୧୯୯୧)
* ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ
* ଆଦର୍ଶ ହିନ୍ଦୁ ହୋଟେଲ(୧୯୭୭)
* ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାସ୍ୟଗଳ୍ପ(୧୯୮୦)

ଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକ
* ହେରେସା(୧୯୫୯)
* ବିଦୂଷକ(୧୯୬୩)
* ମଙ୍ଗଳବାରିଆ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ(୧୯୬୩)
* ହସକୁରା(୧୯୬୨)
* ସାହିତ୍ୟଚାଷ
* ବିହସକ
* ବୃହତଭାଣ୍ଡ
* ଭୋଟ୍(୧୯୮୦)
* ଗମାତ(୧୯୮୨)
* ନିଦାବେହେଲ(୧୯୮୨)
* ସାହିତ୍ୟ ବେଉଷଣ(୧୯୮୩)
* ନବଜିଆ(୧୯୮୩)
* ଥଟଲିବାଜ୯୧୯୮୩)
* ସାହିତ୍ୟ ବଛାବଛି(୧୯୮୪)
* ମସ୍କରା(୧୯୮୫)
* ଟାହୁଲିଆ(୧୯୮୬)
* ଟାପୁରିଆ(୧୯୮୮)
* ମୁଚୁକୁନ୍ଦିଆ(୧୯୯୦)
* ଖିଲିଖିଲିଆ(୧୯୯୩)
* ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ପିନ ବୋଲର(୧୯୯୪)
* ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ରଚନା(୧୯୯୯)

 |

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ

* ସାରଳା ସମ୍ମାନ

## ଆଧାର
# ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ

| ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ |
| --- |
|  |
| ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ |  (1937-10-25) ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭ ଡିଙ୍ଗେଶ୍ୱର, ଜଗତସିଂହପୁର |
| ବୃତ୍ତି | ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ |
| ଭାଷା | ଓଡ଼ିଆ, |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ସମୟ | ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଶୈଳୀ | ଉପନ୍ଯାସ, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ |
| ସାହିତ୍ୟ କୃତି | ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା , ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ |
| ପୁରସ୍କାର | ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ |
| ଜୀବନସାଥୀ | ସୁରପ୍ରଭା ପଟ୍ଟନାୟକ |

**ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ** (ଜନ୍ମ: ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭) କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ । ସେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୧୫୦ଟି ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଓ ସମାଲୋଚନା ବହି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ୧୯୭୦-୧୯୯୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

## ରଚନାବଳୀ

### ଉପନ୍ୟାସ

* ଶେଷ ବସନ୍ତ
* ଅଭିମାନ
* ପରପୁରୁଷ
* ଓଦା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ
* ରଙ୍ଗନଟି
* ଚପଳ ଛନ୍ଦା
* ଉଜାଣି ଯମୁନା
* ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା (ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ)
* ପ୍ରେମିକା
* ବଧୂ ନିରୂପମା
* ନଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର
* ନାୟିକାର ନାମ ଶ୍ରାବଣୀ
* ପାପପୁଣ୍ୟ
* ନଗରୀର ନିଳପରୀ
* ବନ୍ଦୀ ଯାଯାବର
* ମାୟାବୀ ହୃଦୟ
* ରାଣୀ ମହୁମାଛି
* ଶେଷ ଅଭିନୟ
* ଶେଷ ରାତ୍ରିର ସୂର୍ଯ୍ୟ
* ପ୍ରେମ ଓ ପୃଥିବୀ
* ଧୂଳିଘର
* ଏଇ ଗାଁ ଏଇ ମାଟି
* ଅସବର୍ଣ୍ଣ
* ଅଚିହ୍ନା ଆକାଶ
* ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ
* ଦଗ୍ଧ ଫୁଲବନ

|  |  |
| --- | --- |
| ଗଳ୍ପ
* ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ (କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ)
* ମନ ଭଲ ନାହିଁ
* ରାଜକନ୍ୟାର ଦୁଃଖ
* କେତେ ଯେ ବସନ୍ତ ସତେ
* ଜୀବନର ଜଟିଳତା
* ନିର୍ବାଚିତ ଗଳ୍ପ
* କଳିକାଳ
* ଛବିର ମଣିଷ

ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ
* ଦ୍ୱାରକା ଦର୍ଶନ
* ତୀରେ ତୀରେ ତୀର୍ଥ
* ବାଇଓଗ୍ରାଫି ମହାତ୍ମା
* ଜନ ନାୟକ

 | ସମାଲୋଚନା
* ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସମାଜ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ରୂପରେଖ
* ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସାହିତ୍ୟ
* ସାହିତ୍ୟର ସୂଚୀପତ୍ର

ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା
* ନବରବି
* ଆସନ୍ତାକାଲି
* ଗଳ୍ପ
* କୃଷକ

ଗ୍ରନ୍ଥ
* ସାହିତ୍ୟର ସୂଚୀପତ୍ର

 |

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ

* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୫ (ମହିଷାସୁରର ମୁହଁ ଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ)
* ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୬ (ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି ପାଇଁ)
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୫ (ଅଶ୍ୱମେଧର ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ)
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୮୮ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୯(ସାମଗ୍ରୀକ କୃତି ପାଇଁ)
* ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୭
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି), ୧୯୯୪
* ଶୁକଦେବ ସାହୁ ଉପନ୍ୟାସ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୩ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୧ (ଗୋବର୍ଦ୍ଧନରାମ ସ୍ମୃତି କମିଟି, ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦତ୍ତ)

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
# ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା

| ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା |
| --- |
| ସାଳନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟ ସଙ୍ଗମ, ୨୦୨୪ରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା |
| ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ |  (1945-11-02) ୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫ ବାରହାଟିପୁରା, ଘଟଗାଁ, କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା |
| ବୃତ୍ତି | ଅଧ୍ୟାପନା |
| ଭାଷା | ଓଡ଼ିଆ |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ଶିକ୍ଷା | ସ୍ନାତକୋତ୍ତର(ଇଂରାଜୀ), ପିଏଚଡ଼ି |
| ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ | ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ଶୈଳୀ | ଆଧୁନିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ. ଉପନ୍ୟାସ, ନାଟକ |
| ବିଷୟ | ନାଟକ, ଗପ, ଏକାଙ୍କିକା |
| ପୁରସ୍କାର | କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |
|

---

 |
| ଦସ୍ତଖତ |  |

**ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା** (ଜନ୍ମ : ୦୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫) କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଘଟଗାଁ ନିକଟସ୍ଥ ବାରହାଟିପୁରା ଗାଁରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ, ଔପନ୍ୟାସିକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର । ଅନେକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା ଓ ଚରିତ୍ରରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଦାର୍ଶନିକ ଓ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବିଶ୍ଲେଷଣ, ସମବେଦନା ଓ ମନନଶୀଳତାକୁ ନିଜ ରଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି ।

ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବନାରସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ୧୯୬୯ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ *ବିଶେଷ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବହ୍ନି* ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ୧୯୭୧ ନଭେମ୍ବର ମାସ *ନବରବି* ପତ୍ରିକାରେ । ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ଦାସଙ୍କଠାରୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ଏକ ପ୍ରଂଶସାମୂଳକ ଚିଠି । ସେହି ଚିଠି ଥିଲା ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ସ୍ରୋତ । ତାପରେ ସେ ବରାବର ଲେଖିଚାଲିଲେ ଗଳ୍ପ । ୧୯୭୬ମସିହାରେ *ଅଗ୍ରଦୂତ* ପ୍ରକାଶନୀଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପଗ୍ରନ୍ଥ *ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ମଶାନ* ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୩୧ ମଇ ୨୦୧୦ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ

ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା ୧୦ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ୮ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୧୬ଟି ରେଡିଓ ନାଟକ ଓ ୬ଟି ମଞ୍ଚନାଟକର ଲେଖକ ।

|  |  |
| --- | --- |
| ଉପନ୍ୟାସ
* ଅଭିନୟର ପରିଧୀ ୧୯୯୧
* ଧୂସର ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ୧୯୯୬
* ଦୁଆର ଟପିଲେ ବାଟ ୨୦୦୦
* ପାଦ ତଳର ମାଟି ୨୦୦୩
* ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା ୨୦୦୯

ଗପ
* ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ମଶାନ, ୧୯୭୬
* ଅଚିହ୍ନା ପୃଥିବୀ
* ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁଷ
* ଓଁ କାର ଧ୍ୱନି
* ଗୋପପୁର ୨୦୦୩
* ଅସ୍ଥାୟୀ ଠିକଣା ୨୦୦୨
* ସବୁଜିମାର ପରମାୟୁ ୨୦୦୬

 | ନାଟକ
* କୁହୁଡ଼ି ଓ ତୃଷ୍ଣା
* ଘର
* ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ
* ଯନ୍ତା

ମଞ୍ଚ ନାଟକ
* ନୂଆ କଲୋନି
* ଧୂସର ପୃଥିବୀ

 |

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର

* କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୫(ଗୋପପୁର (ଗପ ସଙ୍କଳନ))
* ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୦
* ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୩ (ଅଭିନୟର ପରିଧୀ ପାଇଁ)
* ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୮୧ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୧ (ଓଁ କାର ଧ୍ୱନି ପାଇଁ)
* ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୯
* ଫକୀର ମୋହନ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୦ (ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ପ୍ରଦତ୍ତ)
* ଡ.ଏସ.ସି, ଡି.ଲିଟ, ୨୦୧୯ (ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)
* ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୦
* ନାଟ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୦

## ଆଧାର
# ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ

| ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ |
| --- |
|  |
| ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ | (1936-08-18)୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୬ ଓଡ଼ିଶା |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୪(2004-12-30) (ବୟସ ୬୮) |
| ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ | ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ବିଷୟ | କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଲେଖକ |
| ଜୀବନସାଥୀ | ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ |
| ସନ୍ତାନ | ଶ୍ରେୟସୀ ଦାସ |

**ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ** (୧୯୩୬-୨୦୦୪) ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରିୟତମା ଓ ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ କଥାଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହ ଗୌରୀ, ନାଗଫାସ, ଅହଲ୍ୟା, କାବେରୀ ଓ ତୁଣ୍ଡବାଇଦ ଆଦି କଥାଚିତ୍ରର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ କେତୋଟି ବିଦେଶୀ ଭାଷାର ନାଟକକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ 'ସଂକେତ' ନାମକ ଏକ ନାଟ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ

### ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ

ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ ୧୯୩୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କୃଷ୍ଣକାମିନୀ ଦେବୀ ଓ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସୁବୋଧ ଦାସ । ତାଙ୍କ ବାପା ବ୍ଋତ୍ତି ଜଣେ ହୋମିଓପାଥି ଡାକ୍ତର ତଥା ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ଉଭୟ ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ନାଟ୍ୟରଚନା ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।

### ବୃତ୍ତି

୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଘରୋଇ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସୂଚନା ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୪ରେ ଯୁଗ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଦବୀରେ ଥାଇ ସେ ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ରଚନାବଳୀ

୧୯୫୨ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଏକାଙ୍କିକା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଶ୍ୱଜିତଙ୍କ ଲିଖିତ 'ନାଲିପାନ ରାଣୀ, କଳାପାନ ଟିକା'କୁ ୫ଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାରରୁ ୪ଟି ମିଳିଥିଲା

### ନାଟକ ଓ ଏକାଙ୍କିକା

* ବହ୍ନି (୧୯୫୭)
* ନିଶିପଦ୍ମ(୧୯୫୭)
* ପ୍ରତାପ ଗଡ଼ରେ ଦି'ଦିନ(୧୯୬୫)- ଋଷୀୟ ନାଟ୍ୟକାର ଗୋଗୋଲଙ୍କ‘Inspector general’ନାଟକର ଅନୁସରଣରେ
* ନାଲିପାନ ରାଣୀ କଳାପାନ ଟୀକା(୧୯୬୮)
* ନିଜପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଠାରୁ(୧୯୬୮)
* ଶୁଣ ସୁଜନେ(୧୯୬୯)
* ମୃଗୟା(୧୯୭୦)- ପରୀକ୍ଷାଧର୍ମୀ ନାଟକ
* ସମ୍ରାଟ୍ (୧୯୭୨)- କାମ୍ୟୁଙ୍କର ‘କାଲିଗୁଲା’ ନାଟକ ଅନୁସରଣରେ
* ବୃତ୍ତେ(୧୯୮୧)- ବର୍ଣ୍ଣାଡସଙ୍କ ‘On the rocks’ରୁ
* ଦୃଶ୍ୟ
* ଡାଆଣୀ
* ବଇଁଶୀ
* ତନ୍ଦ୍ରା
* ବ୍ୟର୍ଥଲଗ୍ନ
* ସ୍ୱର୍ଗମର୍ତ୍ତ୍ୟ
* ଛଦ୍ମବେଶୀ
* ସୋ
* ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ
* ପ୍ରଥମ ଦୃଶ୍ୟ

### ଦୁରଦର୍ଶନ ଧାରାବହିକ

* ସତ୍ୟ
* ସାଧୁ ସାବଧାନ

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର

* ସିନେକ୍ରିଟିକ ପୁରସ୍କାର
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପୁରସ୍କାର
* ୧୯୫୭ରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଦଶମ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଉପଲକ୍ଷେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ନାଟୋକତ୍ସବରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟକ ରୂପେ 'ବହ୍ନି' ପୁରସ୍କୃତ ହେଇଥିଲା ।

## ମୃତ୍ୟୁ

୨୦୦୪ ମସିହା, ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆଧାର
# ଶିବ

| ଶିବ |
| --- |
| ଧ୍ୟାନରତ ଅବସ୍ଥାରେ ଶିବ |
| ସଂସ୍କୃତ ଅନୁବାଦ | *Śiva* |
| ଉପାଧି | ଦେବତା |
| ବାସସ୍ଥାନ | କୈଳାଶ ପର୍ବତ |
| ମନ୍ତ୍ର | ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ |
| ଅସ୍ତ୍ର | ତ୍ରିଶୂଳ |
| ବାହନ | ନନ୍ଦୀ |

ଶିବ ବା ମହାଦେବ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାତ୍ରୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଓ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂହାରଶକ୍ତି । ମହାଦେବଙ୍କୁ ଶକ୍ତିନିହିତ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
ତିନି ଗୋଟି ଆଖି, ପାଞ୍ଚ ଗୋଟି ମୁଖ, ବୃଷଭ ଏହାଙ୍କର ବାହାନ। ଅତ୍ରିମୁନି ଏହାଙ୍କର ଗୁରୁ । ସବୁପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନାରେ ଏ ଦକ୍ଷ । ତ୍ରିଶୁଳ ଏହାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଆୟୁଧ। ଏହାଙ୍କ ଧନୁର ନାମ ପିନାକ । ଡମରୁ ଏହାଙ୍କ ବାଦ୍ୟ ।ଏହାଙ୍କର ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ଅତି ଭୟଙ୍କର । ଏହାଙ୍କ ବାସ କୈଳାଶଶିଖର । ଏହାଙ୍କ ପରିଧାନ ବ୍ୟାଘ୍ରଚର୍ମ।ସର୍ପ ଏହାଙ୍କର କଟିବନ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ । ଦେହ ଭସ୍ମ ବୋଳା, ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟା ଓ ଜଟାରେ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରବହମାନା । ନନ୍ଦୀ ଏହାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ପାର୍ଶ୍ୱଚର । ପ୍ରମଥଗଣ ବା ଭୁତପ୍ରେତ ଏହାଙ୍କର ସହଚର ।ପାର୍ବତୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି଼।ଶିବ ପରାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି । ଅର୍ଥାତ ଶିବଙ୍କ ଜ୍ୟୋତି ହେଉଛି ପରାଶକ୍ତି।

## ପୌରାଣିକ

ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସରେ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର ନିୟନ୍ତା ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ମହେଶ୍ୱର ଶିବ ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ, ଅପଶକ୍ତି, ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅନୀତିକୁ ସଂହାର କରି ସଂସାରକୁ ସୁଖଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ସେ ଦେବଦେବ ମହାଦେବ-ସତ୍ୟ, ଶିବ, ସୁନ୍ଦର । ସେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ହରଣର ମହାଶକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ । ସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଜାତ ହଳାହଳ ବିଷ ପ୍ରକୋପରୁ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶିବ ସେହି ବିଷ ନିଜେ ପାନ କରିଦେବାରୁ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ । ତେଣୁ ତାଙ୍କର ନାମ ନୀଳକଣ୍ଠ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ।
ମହାମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଶିବଙ୍କ କୃପାରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରିପାରେ । ଶିବ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର **ମନ୍ତ୍ର ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ** ଜପର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ମନୁଷ୍ୟ ସଦଜ୍ଞାନ ଲାଭକରି ସାଂସାରିକ ଦୁଃଖତାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ । ଜୀବଜଗତର ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର କାଳ ସ୍ୱରୂପ ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି ମହାକାଳେଶ୍ୱର ।

ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କର ଭକ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୈବ କୁହାଯାଏ । ମହାଦେବ ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଣେତା ।ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶକ୍ତି ପୂଜାହିଁ ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗ । ତାନ୍ତ୍ରୀକ ମତରେ ଶକ୍ତି ଉପାସନାକାରୀମାନଙ୍କୁ ଶାକ୍ତ କୁହାଯାଏ ।

## ଅନ୍ୟନାମ

* ପଞ୍ଚାନନ: ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାନନ ଶିବ କୁହାଯାଏ । ପଞ୍ଚାନନ ଶିବଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ମୁଖର ନାମ ହେଲା: ସଦ୍ୟୋଜାତ, ବାମଦେବ, ଅଘୋର, ତତ୍‌ପୁରୁଷ ଏବଂ ଇଶାନ ।
* ଆଶୁତୋଷ: ତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ସେ ଅବିଳମ୍ବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାରୁ ଆଶୁବର ପ୍ରଦାନକାରୀ ଆଶୁତୋଷ ।

## ପର୍ବ ପର୍ବାଣି

ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି କରାଯାଉଥିବା ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର ଯାତ୍ରା) ଓ ବୋଲ ବମ ପ୍ରଧାନ ।

* ଏତଦବ୍ୟତୀତ ଶିବଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଓଷାବ୍ରତ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି କେଦାରବ୍ରତ,କୁକ୍କୁଟୀବ୍ରତ,ଶୁକୁତୁନୀବ୍ରତ,ସଂକଟ ଚଉଠୀବ୍ରତ, ସୋମନାଥ ବ୍ରତ,ଚାଉଳଭଜା ଓଷା ଇତ୍ୟାଦି।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

* ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* Sri Rudrashtakam (In English)
* Various Aspects of Lord Siva Archived 2011-03-09 at the Wayback Machine.
* Shiva Chalisa (prayer for Lord Shiva)
# ଜୈନ ଧର୍ମ

Mahavira
ଜୈନଧର୍ମ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଧର୍ମ ବୋଲି ଐତିହାସିକମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରନ୍ତି । ସମ୍ଭବତଃ ଜୈନଧର୍ମ ହିଁ ବୈଦିକ କର୍ମକାଣ୍ଡ, ଜୀବହତ୍ୟା, ବ୍ୟୟସାପେକ୍ଷ ଯଜ୍ଞାନୁଷ୍ଠାନ , ଜାତିପ୍ରଥା ଆଦିର ବିରୋଧ କରିଥିଲା । ଅଙ୍ଗସୂତ୍ର,ଉପାଙ୍ଗସୂତ୍ର, କଳ୍ପସୂତ୍ର ପ୍ରଭୃତି ଜୈନମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ମହାବୀର ଜୈନ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ।

## ତୀର୍ଥଙ୍କର

ଜୈନମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଜୈନଧର୍ମ ୨୪ ଜଣ ତୀର୍ଥଙ୍କର ବା ଅର୍ହତଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷଭନାଥ , ପାର୍ଶ୍ୱନାଥ ଓ ମହାବୀର ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରଥମ,ତ୍ରେୟୋବିଂଶତିତମ ଏବଂ ଚତୁର୍ବିଂଶତିତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର । ମହାବୀରଙ୍କ ଜନ୍ମର ପ୍ରାୟ ୨୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପାର୍ଶ୍ୱନାଥ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଧର୍ମୋପଦେଶ ଚାରୋଟି ନୀତି ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ , ଯଥା : - (୧) ଅହିଂସା , (୨) ସତ୍ୟ, (୩) ଅଚୌର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ (୪) ଅପରିଗ୍ରହ , ଅର୍ଥାତ **କାହାରିକୁ ହିଂସା କର ନାହିଂ,ମିଥ୍ୟା କହ ନାହିଁ,ଚୋରି କର ନାହିଁ ଏବଂ କୈଣସି ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରଖନାହିଁ** । ଏହା ଚତୁର୍ଯ୍ୟାମ ଧର୍ମ ନାମରେ ଅଭିହିତ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

* ଜୈନବାଦ

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

* JainGyan.com Archived 2019-02-08 at the Wayback Machine.

* ଜୈନ ଧର୍ମ at Curlie
* Jainworld - World's oldest Jain site
* Jainism at Florida International University Archived 2011-07-20 at the Wayback Machine.
* Ahimsa Times World's Leading Jain News e-letter
* Simplified Jainism in University of Michigan
* Jain University
* Jainpedia