# ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ

| ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ |
| --- |
|  |
| ଜନ୍ମ | (1923-05-15)୧୫ ମଇ ୧୯୨୩ ବସନ୍ତପେଡ଼ି, ବାଳକାଟି |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୧୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୩(1993-11-12) (ବୟସ ୭୦) |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ବୃତ୍ତି | ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା |
| ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ପ୍ରସିଦ୍ଧି | ଭଜନ, ପଲ୍ଲିଗୀତ, ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ |
| ଶୈଳୀ | ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ |
| ପିତାମାତା | ଦୀନବନ୍ଧୁ ଦାସ, କମଳା ଦେବୀ |
| ପୁରସ୍କାର | ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର, କେନ୍ଦ୍ର ସଂଗୀତ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |

*ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର ପଣ୍ଡିତ* **ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ** (୧୫ ମଇ ୧୯୨୩ - ୧୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଗୁରୁ, ଗାୟକ, ସ୍ୱରକାର ତଥା ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ ଥିଲେ ।

## ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା

ବାଳକୃଷ୍ଣ, ୧୯୨୩ ମସିହା ସାବିତ୍ରୀ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ବାଳକାଟିର ବସନ୍ତପେଡ଼ିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ଗୋଟିପୁଅ ନାଚ, ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟ ଦେଖି ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ମାଇନର ପାସ କଲାପରେ, ସେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବା ସମୟରେ କଟକର ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା । ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ବାବୁ, କିଶୋର ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କଟକ ନେଇ, ଗୁରୁ ଗୋକୁଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନଙ୍କ ସହ ପରିଚୟ କରାଇଦେଇଥିଲେ । ଗୁରୁ ଗୋକୁଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନଙ୍କଠାରୁ ସେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ରୀତିରେ ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ବଢ଼ିଥିଲା କଟକସ୍ଥିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଚୌଧୁରୀ ସଙ୍ଗୀତ ସମାଜରୁ । ଏଠାରେ ଖୟାଲ ଗାୟକ, କ୍ଷିତୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମୈତ୍ରଙ୍କ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା ଓ ମୈତ୍ରଙ୍କଠାରୁ, ସେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ଗୁରୁ ଗୋକୁଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନଙ୍କ ସହ କଲିକତା ଯାଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ରାଇଚାନ୍ଦ ବରାଳଙ୍କ ବାସଭବନରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ବଡେ ଗୁଲାମ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ । ବଡେ ଗୁଲାମ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବାଳକୃଷ୍ଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ବଡେ ଗୁଲାମ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟ ଠୁମରୀ "କା କରୁ ସଜନୀ, ଆଏନା ବାଲମ" ଧାରାରେ, ବାଳକୃଷ୍ଣ କବିଚନ୍ଦ୍ର କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଲିଖିତ "ବିତିଲାତ ଯାମିନୀ, ମଉଳିଲା କାମିନୀ" ପଲ୍ଲୀଗୀତର ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ରାଇଚାନ୍ଦ ବରାଳଙ୍କଠାରୁ, ବାଳକୃଷ୍ଣ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଅର୍କେଷ୍ଟା କମ୍ପୋଜିସନ ଶିଖିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ବାଳକୃଷ୍ଣ, ଆକାଶବାଣୀ କଲିକତା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କଣ୍ଠଦାନ କରୁଥିଲେ ।

୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ଓ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଏଠାରେ ଷ୍ଟାଫ କଳାକାର ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । କିଛିଦିନ ପରେ, ସେ ଆକାଶବାଣୀର ଚାକିରି ଛାଡିଦେଇ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାରରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ, ଚମ୍ପୂ, ଛାନ୍ଦ, ଅଷ୍ଟପଦୀ, ଭଜନ, ଜଣାଣ, ଆଧୁନିକ, ପଲ୍ଲୀ ଆଦି ସଙ୍ଗୀତର ସବୁ ବିଧାରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ ବାଳକୃଷ୍ଣ । ବସନ୍ତରାଗ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଷିତ ପଲ୍ଲବୀ ରଚନା କରି ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟରେ ପଲ୍ଲବୀର ଅଭାବ ପୂରଣ କରିଥିଲେ ।

ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହି, ବାଳକୃଷ୍ଣ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରି, ବହୁ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନେକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପୀ, ଯଥା ଶ୍ୟାମାମଣି ଦେବୀ ଓ ରାମହରି ଦାସ ।

## କଥାଚିତ୍ର ଜୀବନ

୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ କଥାଚିତ୍ରରୁ ସଙ୍ଗୀତକାର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବାଳକୃଷ୍ଣ, ମୋଟ ୧୮ଟି ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟନ କରିଛନ୍ତି ।

### କଥାଚିତ୍ର ତାଲିକା

* ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ, ୧୯୫୦
* କେଦାର ଗୌରୀ, ୧୯୫୪
* ଭାଇ ଭାଇ, ୧୯୫୬
* ଶ୍ରୀ ଲୋକନାଥ, ୧୯୬୦
* ନୂଆ ବୋଉ, ୧୯୬୨
* ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ୧୯୬୨
* ଜୟଦେବ, ୧୯୬୨
* ଦସ୍ୟୁ ରତ୍ନାକର, ୧୯୬୨
* ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ, ୧୯୬୩
* ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି, ୧୯୬୩
* ଜୀବନସାଥୀ, ୧୯୬୩
* ଅମଡ଼ା ବାଟ, ୧୯୬୪
* ମଲାଜହ୍ନ, ୧୯୬୫
* ନବଜନ୍ମ, ୧୯୬୫
* ମାର୍ଗ, ୧୯୬୯
* ଅଦିନ ମେଘ, ୧୯୭୦
* କନକଲତା, ୧୯୭୩
* ଶଙ୍ଖ ମହୂରୀ, ୧୯୭୮
* ମଥୁରା ବିଜୟ, ୧୯୭୯
* ବସନ୍ତ ରାସ, ୧୯୮୪

## ରେକର୍ଡ଼ କରାଯାଇଥିବା ଗୀତସୂଚୀ

| ଆଧୁନିକ |
| --- |
| କ୍ରମ | ଗୀତ | କବି | ସଙ୍ଗୀତ | ଅଧିକ | ସମୟ |
| 1. | "ନୟନେ ସୁନୟନାରେ ଦେଲା କେ ନିଶା ଭରିରେ" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |   |   |
| 2. | "ବିତିଲା ତ ଯାମିନୀ ମଉଳିଲା କାମିନୀ" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |   |   |
| 3. | "ଆସ ଜୀବନ ଧନ ମୋର ପଖାଳ କଂସା" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   | ପଖାଳ ଉପରେ ହାସ୍ୟରଚନା |   |
| 4. | "ଆଗୋ ରାତିର ଏକାକିନୀ ବିହଙ୍ଗିନୀ" | ଜୀବନାନନ୍ଦ ପାଣି |   |   |   |
| 5. | "ମରମ ତଳେ ଅତୀତ ଯେ ମରେନା" |   |   |   |   |
| 6. | "ଜୀବନର ଉପବନେ ସେ କୋଇଲି" | ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବିଦ୍ୟାଧର |   |   |   |
| 7. | "ପଥ ଅନାଇ ଝୁରି ଝୁରିରେ" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |   |   |
| 8. | "ମାରିନେଲେ ମହାପାତ୍ରେ ତୁ ଚାହିଁଛୁରେ ଜଳକା" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ | ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି | ଘର ବାହୁଡ଼ା (କଥାଚିତ୍ର) |   |

| ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ |
| --- |
| କ୍ରମ | ଗୀତ | କବି | ସଙ୍ଗୀତ | ସମୟ |
| 1. | "ବସି କାନ୍ଦୁଥିବ ମାନିନୀ ପ୍ରାଣସଜନୀ" | ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ | ରାଗ କଲ୍ୟାଣ |   |
| 2. | "ଦେଖି ନବକାଳିକା ବକାଳିକା ମାଳିକା" (ଛାନ୍ଦ) | ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ | କାମୋଦୀ |   |
| 3. | "ଶ୍ରୀମତୀ ଶ୍ରୀପତି ବୃନ୍ଦାବନେ କେଳି ରଚିଲେ" | ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ |   |   |
| 4. | "ବୋଲ ବୋଲ ସଜନୀରେ ସତେ କି ଆସିବେ ଫେରି" | ଗୋକୁଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ | ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ସଂଯୋଜନା |   |
| 5. | "ଲାଜରେ ସରିଗଲି ଆଜ ସଜନୀ" | କବିଚନ୍ଦ୍ର ରଘୁନାଥ ପରିଚ୍ଛା |   |   |
| 6. | "ମୋହନ ହେ ମୋହନ ପ୍ରୀତିରେ ନାହିଁ କାରଣ" | ଧନୁର୍ଜୟ |   |   |
| 7. | "ବଞ୍ଚିବ ନବୀନାକି ଶ୍ୟାମ ବିନା" | ଲୋକନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |   |
| 8. | "ଚାହିଁବୁ ଯେବେ ଶ୍ୟାମଦ୍ୟୁତିକି ରେ" | ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ ମାଳବଗୌଡ଼ା |   |
| 9. | "ଶିଂଶପା ବୃକ୍ଷର ଡାଳେ ହନୁ ମନେ ମନେ ଭାଳେ" (ଛାନ୍ଦ, ବିଚିତ୍ର ରାମାୟଣ) | ବିଶ୍ୱନାଥ ଖୁଣ୍ଟିଆ |   |   |
| 10. | "ନିନ୍ଦା ନ ଲଭ ସଖୀରେ" | କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ କଲ୍ୟାଣ |   |
| 11. | "ସଙ୍ଗିନୀରେ ରାସ ରଙ୍ଗିନୀରେ" | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ | ରାଗ ଖମ୍ବାଜ |   |
| 12. | "ଚନ୍ଦ୍ରାନନୀ କ୍ଷୀଣ ହେବନି ମୋ ବିନା" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |   |
| 13. | "ଆଜ ଏ କି ଗୁମାନରେ ଚନ୍ଦ୍ରାନନା" | ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ କଲ୍ୟାଣ |   |
| 14. | "ମହୀମଣ୍ଡନା ତୁ ନ ମାର ମାର" | ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ ଶଙ୍କରାଭରଣ |   |
| 15. | "ବନ୍ଧୁ ମୋ କାହୁଁ କିସ ଶୁଣିଲାରେ" (ରତ୍ନାକର ଚମ୍ପୂ) | କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ କଲ୍ୟାଣ |   |
| 16. | "ଫେରି ଯା ଗଲେ ଗୋ ସଖୀ" (ରତ୍ନାକର ଚମ୍ପୂ) | ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ ମୁଖାବରୀ |   |
| 17. | "ଆଜ ଶ୍ରୀଗୋଷ୍ଠଚନ୍ଦ୍ରମା ସାଜିବା ସଜ" | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ | ରାଗ ଆରଭୀ |   |
| 18. | "ଦୋଷ ବିନା ମୋ ନବୀନା ରୋଷ କିମ୍ପାଇଁ ବହିଲାରେ" | ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ କଲ୍ୟାଣ |   |
| 19. | "ଭଙ୍ଗୀ ଚାହାଁ ଭୂରୁନୀଳଭୁଜଙ୍ଗୀଭ୍ରମରଜୀବସଙ୍ଗୀ" (କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରାନନ୍ଦ ଚମ୍ପୂ) | ବଳଦେବ ରଥ | ରାଗ କେଦାରଗୌଡ଼ା |   |
| 20. | "ବିଭୂଷଣ ପୁଷ୍ପେ ଯା କାନ୍ତି ଜାଣ" (ଛାନ୍ଦ, ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ) | ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ | ରସକୁଲ୍ୟା |   |

| ଭଜନ ଓ ଜଣାଣ |
| --- |
| କ୍ରମ | ଗୀତ | କବି | ସମୟ |
| 1. | "ଥକାମନ ଚାଲ ଯିବା" | ସାରିଆ ଭିକ |   |
| 2. | "ଆହେ ନୀଳାଚଳ ନାୟକ" | ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ |   |
| 3. | "ବାଧିଲା ଜାଣି କ୍ଷମା" | ବଳଦେବ ରଥ |   |
| 4. | "ଚରଣ ତଳେ ତବ ଶରଣ" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |
| 5. | "ଦୀନବନ୍ଧୁ ଏହି ଅଳି ଶ୍ରୀଛାମୁରେ" |   |   |
| 6. | "ତୋରେ ଝୁରି ସଙ୍ଗାତ ଗଲି ସରି ତ" | କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |
| 7. | "କାଳିଆ କାହ୍ନୁ ଆଉ ବିଳମ୍ବ କର କାହିଁକି" | ଗୌରଚରଣ ଅଧିକାରୀ |   |
| 8. | "ଗଗନ ଥାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା" |   |   |
| 9. | "ଉତ୍କଳ ମଉଡ଼ମଣି ହେ" |   |   |
| 10. | "ଶ୍ରୀପାଦ ପଙ୍କଜ" |   |   |
| 11. | "କହରେ କାଳିଆ ତୋ ସିଂହଦୁଆରେ" | ରାଧାନାଥ ଦାସ |   |
| 12. | "ସହି ହେଲାଣି ସାହାଣମେଲାରେ" | କେ ସି ପୋଥାଳ |   |
| 13. | "ମନ ଭ୍ରମରାରେ ଏ ଫୁଲରେ ନାହିଁ ବାସ" | ଗୋରେଖ ଦାସ |   |
| 14. | "ଚନ୍ଦନଲାଗି ସମୟେ ଚିନ୍ତ ଚିନ୍ତାମଣିକି" | ପିଣ୍ଡିକ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ |   |
| 15. | "ଗଲାବେଳେ ମୋ ଜୀବ ଶ୍ରୀରାଧେ ଦିଶାଯିବ" | ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ |   |
| 16. | "ମନ ଦୁଃଖୀ ଆରେ ଯଦି ସୁଖେ ଇଚ୍ଛା ତୋର" |   |   |
| 17. | "ଜଗନ୍ନାଥ ବୋଲି" | ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦାସ |   |
| 18. | "ସରିଗଲି ହେ ଜଗନ୍ନାଥ" | ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ |   |
| 19. | "ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ହେ ଯଶୋଦାକୁମର" | ବନମାଳୀ ଦାସ |   |
| 20. | "ଜଗବନ୍ଧୁ ହେ ଗୋସାଇଁ" | ସାଲବେଗ | ... |

## ମାନ ସମ୍ମାନ

* ତୁଳସୀ ସମ୍ମାନ (ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ) - ୧୯୯୧
* ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୯, ଓଡ଼ିଶା ସିନେ ଜର୍ଣ୍ଣାଲିଷ୍ଟ ଆସୋସିଏସନ
* ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୭
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର
	+ ୧୯୮୪ (ବସନ୍ତ ରାସ ନିମନ୍ତେ)
	+ ୧୯୭୯, (ମଥୁରା ବିଜୟ ନିମନ୍ତେ)
* କେନ୍ଦ୍ର ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୪
* ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୭୬
* ସଙ୍ଗୀତ ସୁଧାକର (କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର, କଟକ) - ୧୯୭୩

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସରେ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ
* odiamoviedatabase.wordpress.com: ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ Archived 2012-04-28 at the Wayback Machine.
* photo.odiatube.com: ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶଙ୍କ ଫଟୋ