Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ଶଶିକଳା ସାଇଗଲ

| Shashikala |
| --- |
| Shashikala, c. 2012 |
| ଜନ୍ମ | Shashikala Jawalkar (1932-08-04)୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୨ Solapur, Bombay Presidency, British India |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧(2021-04-04) (ବୟସ ୮୮) Mumbai, Maharashtra, India |
| ଅନ୍ୟ ନାମ | Shashikala Saigal |
| ସକ୍ରିୟ ବର୍ଷ | 1944–2006 |
| ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କୃତି | Aarti (1962) Gumrah (1963) |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ | Om Prakash Saigal |
| ପୁରସ୍କାର | * 2 Filmfare Awards for Best Supporting Actress
 |
| Honours | Padma Shri (2007) |

**ଶଶିକଳା ସାଇଗଲ** (ଜନ୍ମନାମ: ଜୱାଲକର; ୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୨ – ୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ୧୯୪୦ ଦଶକରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶତାଧିକ ବଲିଉଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସହାୟକ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ

ଶଶିକଳା ଜୱାଲକର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସୋଲାପୁରରେ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଭାଭସାର ଶିମ୍ପି ଜାତିର ମରାଠୀଭାଷୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଛଅଜଣ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ। କେବଳ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ମଞ୍ଚରେ ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାୟ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତାଙ୍କ ପିତା ଦିବାଳିଆ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ପରିବାରକୁ ବମ୍ବେ (ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁମ୍ବାଇ)କୁ ଆଣିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଥିବା ଶଶିକଳା ସିନେମାରେ କାମ ପାଇପାରିବେ। କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାର ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ରହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଜୀବନ ବିତାଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଶଶିକଳା କାମ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଷ୍ଟୁଡିଓରୁ ଅନ୍ୟ ଷ୍ଟୁଡିଓକୁ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେ ଛୋଟ-ଛୋଟ ଭୂମିକା ମାଧ୍ୟମରେ ଅଳ୍ପ-ଅଳ୍ପ ଆୟ କରୁଥିଲେ, ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେତେବେଳେର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ଦାର ରାଣୀ ନୂର ଜହାଁଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ।

ନୂର ଜହାଁଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଶୌକତ ହୁସେନ ରିଜଭି ସେତେବେଳେ “ଜୀନତ” ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତିଆରି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ କୱାଲି ଦୃଶ୍ୟରେ ଶଶିକଳାଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ କରିଥିଲେ। ପରେ ରିଜଭି ୧୯୪୭ ମସିହାର “ଜୁଗନୁ” ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନୂରଜହାଁ ଏବଂ ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ସହାୟକ ଭୂମିକା ଦେଇଥିଲେ। ୧୯୫୦ ମସିହାର “ଆରଜୁ” ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ପୁଣିଥରେ ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

ସେ ୧୯୫୫ ମସିହାର “ଡାକୁ” ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଶାମ୍ମି କପୁରଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ପି. ଏନ୍. ଆରୋରା, ଅମିୟ ଚକ୍ରବର୍ତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଛି ନିର୍ମାତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଛୋଟ-ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ନିରନ୍ତର ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରେମ ନାରାୟଣ ଆରୋରାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ୧୯୪୮ ମସିହାର ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର “ପୁଗଡି” ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ।

ତାପରେ ସେ ବି. ଶାନ୍ତାରାମଙ୍କ “ତିନ ବତ୍ତି ଚାର ରାସ୍ତା” (୧୯୫୩) ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଭୂମିକା ପାଇଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ଆରମ୍ଭିକ ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶଶିକଳା ଓମ ପ୍ରକାଶ ସାଇଗଲଙ୍କୁ ଭେଟି ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେ କୁନ୍ଦନ ଲାଲ ସାଇଗଲ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି।

## ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଭିନୟ ଭୂମିକା

ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ସେ କିଛି ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୋନି ପାଇଁ “ଜୀନା ଇସି କା ନାମ ହୈ”, ଜି ଟିଭି ପାଇଁ “ଅପନାପନ” [citation needed], ସାବ୍ ଟିଭି ପାଇଁ “ଦିଲ୍ ଦେକେ ଦେଖୋ” [citation needed] ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ ପ୍ଲସ୍ ପାଇଁ “ସୋନ ପରୀ” ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ।

ସେ “ମଦର୍ ୯୮”, “ପରଦେଶୀ ବାବୁ”, “ବାଦଶାହ” , “କଭି ଖୁଶି କଭି ଘମ୍”, “ମୁଝସେ ଶାଦି କରୋଗୀ” ଏବଂ “ଚୋରି ଚୋରି” ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ।

## ପୁରସ୍କାର

୨୦୦୭ – ପଦ୍ମଶ୍ରୀ – ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ।

## ଆଧାର
# ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ

| ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ |
| --- |
| ଜନ୍ମ | (1948-07-10)୧୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୮ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ବ୍ରହ୍ମଗିରୀ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାରିକୂଳ |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୦(2010-10-10) (ବୟସ ୬୨) ଭୁବନେଶ୍ୱର |
| ବୃତ୍ତି(ସମୂହ) | ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ, ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ |

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଗୁରୁ **ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ**,(୧୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୮ - ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୦) ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ବ୍ରହ୍ମଗିରୀ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାରିକୂଳ ଗାଁରେ ୧୯୪୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଶାରିରୀକ ଅସୁସ୍ଥତା ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବାରୁ ପିତା ମୁରଲୀଧର ପ୍ରଧାନ ଓ ମା ଦ୍ୱିତୀକା ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ଡିମିରୀସେଣା ଗ୍ରାମରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିଦେଇଥିଲେ । ପୁଅ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ଗୋଟିପୁଅ ନୃତ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ପିତା ମାତା ମାନସୀ ଥିଲେ । ଏହି ମାନସିକ ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା ଆଦ୍ୟ ପ୍ରେରଣା । ସୁସ୍ଥ ହେବାପରେ ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର, ଗୁରୁ ବାଞ୍ଚାନିଧି ପ୍ରଧାନ, ପଣ୍ଡିତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ଗୁରୁ ବୀରବର ସାହୁଙ୍କଠାରୁ ଗୋଟିପୁଅ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ପରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ନୃତ୍ୟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉପାଧି ହାସଲ କରିବା ସହ ନିଜକୁ ଜଣେ ପ୍ରତିଭାବାନ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲେ ।
ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ, ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର, ଗୁରୁ ଦେବପ୍ରସାଦ ଦାସ, ଡ. ମିନତି ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାର ତାଲିମ ନେଇ ବେଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରିବା ସହ ଜଣେ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସଂଯୁକ୍ତା ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟରେ ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ଥିଲେ ଜଣେ ସଫଳ ମର୍ଦ୍ଦଳ ସହଯୋଗୀ ।

ଜୀବଦ୍ଦଶାରେ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଡ୍ୟାନ୍ସ ଏକାଡେମୀ, କୋଣାର୍କ ନାଟ୍ୟ ମଣ୍ଡପ, ବ୍ରହ୍ମଗିରୀର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର କଳାମନ୍ଦିର ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଅହରହ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।
ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଖ୍ୟାତିମାନ୍ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଭାବେ ହଲାଣ୍ଡ ସ୍ପେନ, କୋରିଆ ଆଦି ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବିଦେଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ସୁପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ ।

ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ୨୦୧୦ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ତାରିଖ ଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥାଇ ଇହଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

## ପୁରସ୍କାର

* ପଦ୍ମଶ୍ରୀ (ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ) (୨୦୦୮)
* ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୮)

## ଆଧାର
# ହେମି ବାୱା

| ହେମି ବାୱା‌ |
| --- |
| ଜନ୍ମ | Delhi, India |
| ବୃତ୍ତି(ସମୂହ) | Painter sculptor |
| ପ୍ରସିଦ୍ଧି | Modern art |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ | Inderjit Singh Bawa |
| ପୁରସ୍କାର | Padma Shri |
| ୱେବସାଇଟ | Website |

ହେମି ବାୱା (ଜନ୍ମ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତିକାର ଅଟନ୍ତି। ତାଙ୍କ କାମରେ ଆକ୍ରିଲିକ୍ ଏବଂ କାଚ ଚିତ୍ର ଏବଂ କାଚ ଗ୍ଲାସ୍, ଫାଇବର ଗ୍ଲାସ୍ ଏବଂ ତମ୍ବା-ଚାଳିତ ଗ୍ଲାସ୍ ରେ ତିଆରି ମୂର୍ତ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ବାୱା ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଚିତ୍ରକଳା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ତାଲିମ ନଥିଲା। ପରେ, ସେ ସ୍କାଣ୍ଡିନେଭିୟାନ୍ କାଚ ତିଆରି କୌଶଳ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ମାଧ୍ୟମରେ ଏବଂ ଧାତୁ, କାଠ ଏବଂ ଆକ୍ରିଲିକ୍ ସହିତ ମିଶ୍ରଣରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୬ ମସିହାରେ, କୋକା-କୋଲା ତାଙ୍କୁ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଆଟଲାଣ୍ଟାରେ ୧୯୯୬ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ସମୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ ଏବଂ ଆଠ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ କାମ ବର୍ତ୍ତମାନ ସହରର କୋକା-କୋଲା ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି। ତାଙ୍କର ଭାରତ ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଏକକ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଗ୍ଲାସ୍ ଡାଇମେନ୍ସନ୍ ଶୋ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଭାରତ କଳା ମେଳା ୨୦୧୨ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

କଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅଳକା ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ହେମି ବାୱାରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ସେ ଜଣେ ଶିଳ୍ପପତି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସିଂହ ବାୱାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଦମ୍ପତି ହେଲି ରୋଡ୍ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରୁହନ୍ତି।

## ଆଧାର
# ବୌଆ ଦେବୀ

| ବୌଆ ଦେବୀ |
| --- |
|  |
| ଜନ୍ମ | ଜିତୱରପୁର, ବିହାର |
| ଶୈଳୀ | ମିଥୀଳା ଏବଂ ମଧୁବାଣୀ ଚିତ୍ର |
| ପୁରସ୍କାର | ପଦ୍ମଶ୍ରୀ (୨୦୧୭), ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୪) |

**ବୌଆ ଦେବୀ** ବିହାରର ମଧୁବାଣୀ ଜିଲ୍ଲା ଜିତୱରପୁର ଗାଁର ମିଥୀଳା ଚିତ୍ରକାର ଅଟନ୍ତି । ମିଥୀଳା ପେଣ୍ଟିଂ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକକଳା ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ଘରର ଭିତର କୋଠରୀଗୁଡ଼ିକ କାନ୍ଥରେ ଚିହ୍ନିତ ଜଟିଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ ରେଖା ଢାଞ୍ଚାଗୁଡ଼ିକର ଏକ କ୍ରମ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ । ପରେ ଏହାକୁ ହସ୍ତତନ୍ତ କାଗଜ ଏବଂ କାନଭେଜକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ବୌଆ ଦେବୀ ୧୯୮୪ରେ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୭ରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

## ଜୀବନୀ

ବୌଆ ଦେବୀ ପ୍ରାୟ ୬୦ ବର୍ଷ ଧରି ମିଥୀଳା କଳା ଅଭ୍ୟାସ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ସେ ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶାଶୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ବୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପରାମର୍ଶଦାତା ସଂସ୍ଥା ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ହସ୍ତତନ୍ତ ବୋର୍ଡ଼ର ତତ୍କାଳୀନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ "ପୁପୁଲ ଜୟକର" କଳା ଓ କଳାକାର ଖୋଜିବା ପାଇଁ ମୁମ୍ବାଇର କଳାକାର ଭାସ୍କର କୁଲକର୍ଣ୍ଣିଙ୍କୁ ମଧୁବାଣୀକୁ ପଠାଇଥିଲେ । ବୌଆ ଦେବୀ ଯେତେବେଳେ କୁଲକର୍ଣ୍ଣିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ସେ କିଶୋର ଥିଲେ ଏବଂ କଳାକାରମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀର ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ ଥିଲେ । ଯେଉଁମାନେ ମିଥୀଳା କଳାକୁ କାନ୍ଥରୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ, ସେହିଠାରେ ଏହା ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ମୂର୍ତି କଳା ଭାବରେ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଉଥିଲା । ଭାସ୍କର କୁଲକର୍ଣ୍ଣି ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟକୁ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବୌଆ ଦେବୀଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହାଳୟକୁ ଆସିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ସେ କୁଲକର୍ଣ୍ଣିଙ୍କ ପାଇଁ କାମ କରିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପେଣ୍ଟିଂ ବାବଦରେ ୧.୫୦ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ସ୍ପେନ, ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ଜାପାନର ଗ୍ୟାଲେରୀ ଏବଂ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି । ୨୦୧୫ ରେ, ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ହାନୋଭରର ମେୟର ଷ୍ଟେଫାନ୍ ସ୍କୋଷ୍ଟୋକଙ୍କୁ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ ।

## ଶୈଳୀ

ବିଗତ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ମଧୁବାଣୀ କଳା ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି ଏବଂ ବୌଆ ଦେବୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି । ସେ ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ମହିଳା କଳାକାର ଯିଏକି ୧୯୮୯ରେ ମ୍ୟାଜିସିଏନ୍ସ ଦେ ଲା ଟେରେ କେନ୍ଦ୍ର ପମ୍ପିଡ଼ୋରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାମ ଏକ ଛୋଟ କାଗଜଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ମୁରାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ପୌରାଣିକ କାହାଣୀଗୁଡି଼କ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୀତାଙ୍କ କାହାଣୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ବୌଆ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ର ପାଇଁ ହସ୍ତତନ୍ତ କାଗଜ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି; ମୁଖ୍ୟତଃ ତାଙ୍କ ପ୍ୟାଲେଟରେ କଳା ଏବଂ ଗୋବର ମିଶ୍ରଣ କରି କଳା ରଙ୍ଗ, ସବୁଜ ପତ୍ରରୁ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ, ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡରୁ ଧଳା ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିନ୍ଦୂରରୁ ନାଲି ରଙ୍ଗର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ସେ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରି ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ।

## ଆଧାର
# ଅଦ୍ୱୈତ ଗଡ଼ନାୟକ

| ଅଦ୍ୱୈତ ଗଡ଼ନାୟକ |
| --- |
| ଜନ୍ମ |  (1963-04-24) ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୬୩ ନେଉଳପୋଇ, ଢେଙ୍କାନାଳ |
| ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ | ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ବୃତ୍ତି | ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ | ନିବେଦିତା ମିଶ୍ର |
| ସନ୍ତାନ | ସୋହମ, ସାତ୍ତ୍ୱିକ |
| ପୁରସ୍କାର | ଜାତୀୟ ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର |

**ଅଦ୍ୱୈତ ଗଡ଼ନାୟକ** (ଜନ୍ମ ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୬୩) ଜାତୀୟ ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ *ନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ୟାଲେରି ଅଫ ମର୍ଡ଼ର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଟ*ର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ଏହି ପଦବି ଅଧିକାର କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ।

## ଜୀବନୀ

ଅଦ୍ୱୈତ, ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ନେଉଳପୋଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା ତାଙ୍କୁ ନଦାଗଡ଼ ପଥର ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ଏହି ନଦାଗଡ଼ ପଥର ସମ୍ବୋଦନ ତାଙ୍କୁ ପଥର ଖୋଜିବା ଓ ଗଢିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲା । ସେ ଢେଙ୍କାନାଳର ବି.ବି. ହାଇସ୍କୁଲ, ଆଠଗଡ଼ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଲଣ୍ଡନରେ ଲଳିତ କଳାରେ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୬ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ନ୍ୟାସନାଲ ଗ୍ୟାଲେରି ଅଫ ମର୍ଡ଼ର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଟର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଦବୀ ମଣ୍ଡନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗଡ଼ନାୟକ, ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ କିଟ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ବିଭାଗର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଏକ ସ୍କଲପଚର ଉଦ୍ୟାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ମସିହାରେ ସେ ବିଜେପି ଓଡ଼ିଶା ଶାଖାର କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗର ଆବାହକ ଭାବରେ ମନୋନୀତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।

## କଳାକୃତି

* ରାଜଘାଟର ଦାଣ୍ଡି ମାର୍ଚ୍ଚ ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ
* ଆତ୍ମା, ସ୍କଟଲାଣ୍ଡ
* ପ୍ରାର୍ଥନା, ଡେନମାର୍କ
* ଇମ୍ପ୍ରେସନ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା

## ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ

* ଜାତୀୟ ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୩
* ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୯
* ସ୍କଟିଶ ଇଣ୍ଟରନାସନାଲ ସ୍କଲପଚର ସମ୍ମାନ

## ଆଧାର
# ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ

ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ| *Journalism of Courage* |
|  |
|  |
| ପ୍ରକାର | ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ |
| ଫର୍ମାଟ | ବ୍ରଡ୍‌ସିଟ୍ |
| ମାଲିକ | ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଗ୍ରୁପ୍ |
| ପ୍ରକାଶକ | ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଗ୍ରୁପ୍ |
| ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ | ରାଜକୁମାର ଝା |
| ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ | 1932 (1932) |
| ଭାଷା | ଇଂରାଜୀ |
| ମୁଖ୍ୟାଳୟ | ବି୧/ବି, ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ବିଲ୍ଡିଂ, ସେକ୍ଟର ୧୦, ନୋଇଡ଼ା, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ଭାରତ |
| Sister newspapers | * *ଦି ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍*
* *ଲୋକସତ୍ତା*
* *ଜନସତ୍ତା*
 |
| ଓ. ସି. ଏଲ. ସି. ନମ୍ବର | ୭୦୨୭୪୫୪୧  |
| ୱେବସାଇଟ | indianexpress.com |

**ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ** ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଭାରତୀୟ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ, ଯାହାକି ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଏବେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଗ୍ରୁପ‌ଦ୍ୱାରା ମୁମ୍ବାଇରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଏହାର ସଂସ୍ଥାପକ ରାମନଥ ଗୋଏଙ୍କାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୯ ମସିହାରୁ ଉତ୍ତର ଭାରତର ସଂସ୍କରଣ ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଭାବରେ ରହିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ସଂସ୍କରଣ *ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍* ଭାରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଇତିହାସ

୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଚେନ୍ନାଇରେ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଡାକ୍ତର ପି. ଭରଦରଜୁଲୁ ନାଇଡ଼ୁଙ୍କଦ୍ୱାରା *ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ* ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କ ତାମିଲ ନାଡୁ ପ୍ରେସଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେ ଖବରକାଗଜକୁ ଜାତୀୟ ଖବର ଏଜେନ୍ସି *ଦି ଫ୍ରି ପ୍ରେସ ଜର୍ଣ୍ଣାଲର* ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏସ୍. ସଦାନନ୍ଦଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରି ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୩୩ ମସିହାରେ, *ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍* ମଦୁରାଇରେ ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରୁ ଦିନମଣି ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ତାମିଲ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସଦାନନ୍ଦ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ତାମିଲ ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଅନେକ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖବରକାଗଜର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେ ନିଜ ଅଂଶର ଏକ ଭାଗ ରାମନାଥ ଗୋଏଙ୍କାକୁ ବିକ୍ରି କରି ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୫ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ *ଫ୍ରି ପ୍ରେସ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍* ଶେଷରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ଗୋଏଙ୍କାଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସଦାନନ୍ଦ *ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସର* ମାଲିକାନା ହରାଇଲେ । ଏହାପରେ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଗୋଏଙ୍କା ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ *ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଭା* କିଣିଥିଲେ ।

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ୍

* *ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍* ୱେବସାଇଟ୍ |
* ଟୁଇଟରରେ ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ
# ଗୁରୁବାୟୁର

ଗୁରୁବାୟୁର ପ୍ରବେଶ ପଥ
**ଗୁରୁବାୟୁର** ଏକ ଭାରତୀୟ ପୌରପାଳିକା (ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି) ଅଟେ । ଏହା କେରଳର ଥ୍ରିସ୍ସୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

## ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା

୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ଗୁରୁବାୟୁର ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୧୧୮୭ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୪୬.୫୦% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୫୩.୫୦% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ଗୁରୁବାୟୁରର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୫.୩୬% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୨୦.୫୨% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୦.୧୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୪୫.୨୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୧୨% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।

## ଭାଷା

ମାଲୟଲାମ ଗୁରୁବାୟୁରର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।

## ଇତିହାସ

ଗୁରୁବାୟୁରର ମନ୍ଦିର ଜନବାଦ ଅନୁସାରେ ୫୦୦୦ ବର୍ଷ ପ୍ରାଚୀନ । ତେବେ ଏହାର କଉଣଶି ଏଇତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ମିଳି ନାହି । କୁହାଯାଇଥାଏ ଯେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକା ନଗରୀ ଦ୍ୱଂଶ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଦୁଇଜଣ ସନ୍ଥଙ୍କୁ ମୂର୍ତିକୁ ସେଠାରୁ ନେଇ କେରଲରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ ।ସେହି ଅନୁସାରେ ବାୟୁ ଦେବ ଓ ବୃହସ୍ପତି ନାମକ ୩ ଜଣ ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତି ସେଠାରୁ ଆଣି ଗୁରୁବାୟୁରଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ୧୪ ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ତାମିଲ ସାହିତ୍ଯରେ ଏହା କୁରୁବଯୁର ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇତିହସକାର କେ .ବି . କ୍ରୀଷ୍ଣା ଆୟାରଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆସି କେରାଲାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ ।.

## ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
# ଆକାଶବାଣୀ (ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବା)

All India Radio
आकाशवाणी|  |
| ପ୍ରକାର | ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା |
| ଦେଶ | ଭାରତ |
| ଉପଲବ୍ଧତା | National |
| ସଂସ୍ଥାପକ | by ଭାରତ ସରକାର |
| ଲକ୍ଷ୍ୟ | ବହୁଜନ ହିତାୟ ବହୁଜନ ସୁଖାୟ |
| ମୁଖ୍ୟାଳୟ | ସଂସଦ ମାର୍ଗ, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ - 110001, ଭାରତ, |
| ମାଲିକ | ପ୍ରସାର ଭାରତୀ |
| Launch date | ୧୯୩୦ |
| Official website | www.allindiaradio.org, www.newsonair.nic.in |

**ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡ଼ିଓ** (**AIR**, ସରକାରୀ ଭାବେ **ଆକାଶବାଣୀ** ନାମରେ ପରିଚିତ, ଅର୍ଥ *ଆକାଶର ବାଣୀ*), ଭାରତର ଜାତୀୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବା ଓ ପ୍ରସାର ଭାରତୀର ଏକ ଅଂଶ । ୧୯୩୦ରେ ସ୍ଥାପିତ ଏହି ସଂସ୍ଥା ପ୍ରସାର ଭାରତୀର ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରଣ ସେବା ଦୂରଦର୍ଶନର ଏକ ସହଯୋଗୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡ଼ିଓ ପୃଥିବୀର ବିଶାଳତମ ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଆକାଶବାଣୀ ଭବନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଯେଉଁଠାରେ ଆକାଶବାଣୀର ନାଟକ ଓ ଏଫଏମ ବିଭାଗ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ହୋଇଥାଏ ।

## ଆଞ୍ଚଳିକ ସେବା

ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୪୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଆକାଶବାଣୀ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି । ସେସବୁକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରସାରଣ, ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରସାରଣ ତଥା ଏଫଏମ ପ୍ରସାରଣ ସେବା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ନିଜସ୍ୱ ମୁଖ୍ୟ ଭାଷାରେ ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଉଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଧ୍ରରେ ତେଲୁଗୁ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବଙ୍ଗଳା, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମରାଠୀ ଓ ଗୁଜରାଟରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରସାରଣ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ୧୩ଟି ରେଡ଼ିଓ ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି । କଟକଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସାରଣ କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି - ଯାହାକୁ କ୍ୟାପିଟାଲ ଷ୍ଟେସନ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରସାରଣ ଏହିଠାରୁ କରାଯାଏ। ଏହାଛଡ଼ା ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ ଜୟପୁରରେ ମଧ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ବା ପ୍ରାଥମିକ ଚ୍ୟାନେଲ ରହିଛି। କଟକଠାରେ ୧୯୪୮ରେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା ବେଳେ ସମ୍ବଲପୁର ଓ ଜୟପୁରରେ ଏହା ୧୯୬୩ ତଥା ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ସମ୍ବଲପୁର କେନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଛଡ଼ା ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରଣ କରିଥାଏ । ଆକାଶବାଣୀ ଜୟପୁର କେନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟତୀତ ଦେଶିଆ, କନ୍ଧ ତଥା ସଉରା ଆଦି ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରଣ କରିଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ବଲାଙ୍ଗୀର, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ବାରିପଦା, ଭବାନୀପାଟଣା, ପୁରୀ, ଜୋରନ୍ଦା, କେଉଁଝର ଓ ରାଉରକେଲାଠାରେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରମାନ ଖୋଲାଯାଇଛି ।
ଆକାଶବାଣୀ ଜୟପୁର: ଜୁନ୍ ୨୮, ୧୯୬୪ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରସାରଣ ମିଡିଅମ୍ ବେଭ୍ରେ ୨୦୪.୫ ମିଟର ତଥା ୧୪୬୭ କିଲୋହର୍ଜ୍ ଯୋଗେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଷର୍ଟବେଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଭାବରେ ସକାଳ ଓ ସାନ୍ଧ୍ୟ ଅଧିବେଶନ ୬୦ ମିଟର୍ ତଥା ୫୦୪୦ କିଲୋହର୍ଜ ଏବଂ ଦିନବେଳେ(ସକାଳ ୧୦ରୁ ଅପରାହ୍ଣ ୫ ମଧ୍ୟରେ) ୪୯ ମିଟର ତଥା ୬୦୫୦ କିଲୋହର୍ଜ୍ ଯୋଗେ ପ୍ରସାରଣ କରୁଛି । ଏହାଛଡା କେନ୍ଦ୍ରର ଏଫ୍ ଏମ୍ ପ୍ରସାରଣ ମଧ୍ୟ ୧୦୨ ମେଗାହର୍ଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି ।

## ଆଧାର
# ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)

| ମନମ୍ |
| --- |
| ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ | ବିକ୍ରମ କୁମାର |
| ପ୍ରଯୋଜକ | ଅକ୍କିନେନି ପରିବାର |
| ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ | ବିକ୍ରମ କୁମାର |
| କାହାଣୀ | ବିକ୍ରିମ କୁମାର |
| କଳାକାର | ଅକ୍କିନେନି ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓ ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ ସାମନ୍ତା ଅକ୍କିନେନି |
| ସଙ୍ଗୀତ | ଅନୁପ ରୁବେନ |
| ଚିତ୍ରଗ୍ରହଣ | ପି. ଏସ୍. ବିନୋଦ |
| ସମ୍ପାଦକ | ପ୍ରବୀଣ ପୁଡି |
| Production company  | ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ଷ୍ଟୁଡିଓ |
| ବିତରକ | ରିଲିଆନ୍ସ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ |
| ମୁକ୍ତିଲାଭ ତାରିଖ  | 23 ମଇ 2014 (2014-05-23) |
| କଥାଚିତ୍ରର ସମୟ  | ୧୫୦ ମିନିଟ୍ |
| ଦେଶ | ଭାରତ |
| ଭାଷା | ତେଲୁଗୁ |
| ଖର୍ଚ୍ଚ | ୨୮ crore (US$୬.୨୨ million) |
| ମୋଟ ଆୟ | ୬୨ crore (US$୧୩.୭୬ million) |

**ମନମ**, ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ରଚନା କରିଥିଲେ ବିକ୍ରମ କୁମାର ଏବଂ ଅକ୍କିନେନି ପରିବାରର ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣ ଷ୍ଟୁଡିଓ ବ୍ୟାନରରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅକ୍କିନେନି ପରିବାରର ନାଗାର୍ଜୁନ, ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓ, ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ ଓ ସାମନ୍ତା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅକ୍କିନେନି ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସଦସ୍ୟ ଅଖିଳ ଓ ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ କଳାକାର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅଖିଳ ଅକ୍କିନେନି ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ନାୟକ ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଆଗରୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଅତିଥି କଳାକାର ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣାଶୁଣା ଅଭିନେତା ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି କଥାବସ୍ତୁ ପୁରୁତନ କାଳରୁ ବିଭିନ୍ନ ସମୟର କାହାଣୀକୁ ନେଇ ୨୦୧୩ ମସିହାଯାଏଁ ଗତିଶୀଳ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅମର ପ୍ରେମ କଥାକୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି କଥାଚିତ୍ର କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓ ନାମକ ଜଣେ ଧନୀ ଉଦ୍ୟୋଗପତି ଦୁଇଜଣ ଯୁବ ପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଯିଏକି ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ବୟସ୍କ ଲୋକ ଚୈତନ୍ୟ ସେହି ଉଦ୍ୟୋଗପତି ଏବଂ ଜଣେ ହୃଦରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତା ଥିଲେ ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୮ କୋଟି ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ହର୍ଷ ବର୍ଦ୍ଧନ । ଅନୁପ ରୁବେନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଅକ୍କିନେନି ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓଙ୍କର ଶେଷ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା, ଯିଏକି ଏହି ଫିଲ୍ମର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ ହିଁ ୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୪ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଅକ୍କିନେନି ପରିବାର ତରଫରୁ ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ସ୍ୱରୂପ ଥିଲା, ଯାହାକି ୨୩ ମଇ ୨୦୧୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରଥମେ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪ରେ ଉଗାଡ଼ି ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବାର ଯୋଜନା ଥିଲା, ମାତ୍ର ୨୦୧୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ କାରଣରୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁକ୍ତିଲାଭ ତାରିଖ ନିର୍ବାଚନ ପରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୪ ମଇ ୨୦୧୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ସେନ୍ସର୍ ବୋର୍ଡ଼ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ U/A ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ମିଳିଥିଲା । ୨୨ ମଇ ୨୦୧୪ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ଆଗରୁ ପ୍ରଥମେ ନାଗେଶ୍ୱର ରାଓଙ୍କର ପ୍ରଶଂସକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଶଂସକମାନଙ୍କର ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୫ଟି ସ୍କ୍ରିନ୍‌ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ୧୦୦ଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ୧୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସମୁଦାୟ ୬୨ କୋଟିର ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା ।

ଏହି କଥାଚିତ୍ର ୨୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ୪୫ତମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର

## ବାହାର ଆଧାର

* ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସରେ *ମନମ୍*
# ବାଣୀ ଜୟରାମ

| ବାଣୀ ଜୟରାମ |
| --- |
|  |
| ଜନ୍ମ | (1945-11-30)୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫

 ଭେଲୋର, ତାମିଲନାଡୁ |
| ମୃତ୍ୟୁ | ୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩(2023-02-04) (ବୟସ ୭୭) ଚେନ୍ନାଇ |
| ଜାତୀୟତା | ଭାରତୀୟ |
| ପ୍ରସିଦ୍ଧି | ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ | ଜୟରାମ |
| ପିତାମାତା | ପଦ୍ମାବତୀ (ମା) |
| ୱେବସାଇଟ |  |

**ବାଣୀ ଜୟରାମ**, (୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫ - ୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩)
ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଥିଲେ । 'ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ମୀରା' ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନୀତ
ଏହି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ଓଡ଼ିଆ ସମେତ ପ୍ରାୟ ୧୮ଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଗୀତରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା

ବାଣୀ ଜୟରାମ, ୧୯୪୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୩୦ତାରିଖରେ ତାମିଲନାଡୁର ଭେଲୋରଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରିବାରରେ ସଙ୍ଗୀତର ପରିବେଶ ରହିଥିଲା । ବାଣୀ ଜୟରାମଙ୍କୁ ମାତ୍ର ୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ଗୁରୁ ରଙ୍ଗା ରାମାନୁଜ ଆୟଙ୍ଗର, ବାଣୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତିଭାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଓ ତାପରେ ତାଙ୍କର ବିଧିବଦ୍ଧ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଆକାଶବାଣୀ, ମାଡ୍ରାସ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ ।

ବାଣୀ, ଗୁରୁ କୁଡାଲୋର ଶ୍ରୀନିବାସ ଆୟଙ୍ଗର, ଟି.ଆର. ବାଲସୁବ୍ରମଣୟମ୍ ଓ ଆର୍. ଏସ୍. ମଣିଙ୍କଠାରୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ତଥା ଗୁରୁ ଉସ୍ତାଦ ଅବଦୁଲ ରେହମାନ ଖାଁଙ୍କଠାରୁ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

ଜୟରାମଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ମୁମ୍ବାଇ ଆସିବାପରେ, ସେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଇପାରିଥିଲେ ।

## ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ

୧୯୭୧ମସିହାରେ, ବାଣୀ ଜୟରାମଙ୍କୁ 'ଗୁଡ୍ଡି' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିବାର ପ୍ରଥମ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତ 'ବୋଲେରେ ପପିହରା' ଖୁବ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା ଓ ବାଣୀ ଜୟରାମଙ୍କୁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଖୁବ ପରିଚିତି ଆଣିଦେଇଥିଲା । ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶଙ୍ଖ ମହୂରୀରେ ସେ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖୁବ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ବଳିଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର ଆଦି ବହୁ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୧ରେ ନିର୍ମିତ ଦେବଯାନୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

## ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର

### ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର

* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା- ୧୯୭୫ (ଅପୂର୍ବା ରାଗଙ୍ଗଲ)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା- ୧୯୮୦ (ଶଙ୍କର ଭର୍ଣମ)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା- ୧୯୯୧ (ସ୍ୱାତୀ କିରଣମ)

### ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର

* ଲାଇଫଟାଇମ ପୁରସ୍କାର (ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର) - ୨୦୧୩
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା - ୧୯୮୦ (ମୀରା)

### ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର

* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା(ଗୁଜରାଟ) - ୧୯୭୨(ଘୁଙ୍ଗଟ)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା(ତାମିଲନାଡୁ) - ୧୯୭୯ (Azhagae Unnai Aradhikkiren)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ନନ୍ଦୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୯ (ଶଙ୍କର ଭର୍ଣମ)
* ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା (ଓଡ଼ିଶା) - ୧୯୮୨ (ଦେବଯାନୀ)

### ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରସ୍କାର

* ମିଆଁ ତାନସେନ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୨
* କଲାଇ ମାମ୍ମନୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୧
* ଲାଇଫଟାଇମ ପୁରସ୍କାର (ତାମିଲନାଡୁ ସରକାର) - ୨୦୦୪
* କାମୁକାର ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୪,୨୦୦୫
* ମୁଧ୍ରା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୬
* ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ମୀରା - ୨୦୦୭
* ସୁବ୍ରମଣ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨

## ମୃତ୍ୟୁ

୨୦୨୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ନିଜର ଚେନ୍ନାଇସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ପଡ଼ିଯାଇ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* Official website
* ଇଣ୍ଟରନେଟ ମୁଭି ଡାଟାବେସରେ Vani Jairam
# ପି.ଏନ୍. ଭଗବତୀ

**ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଚନ୍ଦ୍ର ନଟୱରଲାଲ୍ ଭଗବତୀ** (ପି. ଏନ୍. ଭଗବତୀ, ୨୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୧ – ୧୫ ଜୁନ୍ ୨୦୧୭) ଭାରତର ୧୭ତମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଥିଲେ । ସେ ୧୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୮୫ ଠାରୁ ୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାଙ୍କର ଅବସର ଗ୍ରହଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ପଦରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ଭାରତର ନ୍ୟାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନହିତ ମାମଲା (Public Interest Litigation) ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ (Absolute Liability) ର ଧାରଣା ପରିଚୟ କରାଇଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଅଦାଲତ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ । ଏହି କାରଣରୁ, ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଭି. ଆର. କୃଷ୍ଣ ଆୟରଙ୍କ ସହ ସେ ଦେଶରେ ନ୍ୟାୟିକ ସକ୍ରିୟତାର ଅଗ୍ରଦୂତ ଭାବେ ପରିଗଣିତ। ସେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ (ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସହିତ) ଥିଲେ ।

## ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

ପି. ଏନ୍. ଭଗବତୀ ଗୁଜରାଟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତା ଥିଲେ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ନଟୱରଲାଲ୍ ଏଚ୍. ଭଗବତୀ, ଯିଏ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଥିଲେ । ସେ ଅର୍ଥନୀତିବିଦ୍ ଜଗଦୀଶ ଭଗବତୀଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଏବଂ ନ୍ୟୁରୋସର୍ଜନ ତଥା ଭାରତୀୟ ନ୍ୟୁରୋଲଜିକାଲ୍ ସୋସାଇଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏସ. ଏନ୍. ଭଗବତୀଙ୍କ ଭାଇ ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଭାବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ପାରୁଲ୍, ପଲ୍ଲବୀ ଓ ସୋନାଲି ନାମରେ ତିନିଜଣ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି। ପଲ୍ଲବୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ଅଗ୍ରଣୀ ଆଇନ ଫାର୍ମ *ଶାର୍ଦୁଲ୍ ଅମରଚନ୍ଦ ମଙ୍ଗଲଦାସ୍ ଏଣ୍ଡ କୋ*.ର ପ୍ରବନ୍ଧକ ସାଥୀ ଏବଂ ସେହି ଫାର୍ମର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଶାର୍ଦୁଲ୍ ଏସ୍. ଶ୍ରଫଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ । ଭଗବତୀ ଲୋକପ୍ରିୟ ଭାରତୀୟ ଗୁରୁ ସତ୍ୟ ସାଇ ବାବାଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତ୍ୟ ସାଇ ଟ୍ରଷ୍ଟର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।

ଭଗବତୀ ମୁମ୍ବାଇରେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଏଲଫିନ୍‌ସ୍ଟୋନ୍ କଲେଜରେ ପଢ଼ି ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଗଣିତରେ (ସମ୍ମାନ) ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଜଡିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଏହି କାରଣରୁ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତବାସରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ । ପରେ ସେ ବମ୍ବେ ସରକାରୀ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ି ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

## କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ

ଭଗବତୀ ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଜୁଲାଇ ୧୯୬୦ରେ ସେ ଗୁଜରାଟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୭ରେ ସେ ସେହି ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ । ଦୁଇଥର ସେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଗୁଜରାଟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ (୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୭ ଠାରୁ ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୭ ଏବଂ ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୩ ଠାରୁ ୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୩)। ଜୁଲାଇ ୧୯୭୩ରେ ସେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୫ରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ଭଗବତୀ ୩୪୨ଟି ରାୟ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ୮୨୦ଟି ବେଞ୍ଚରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ଭଗବତୀ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲୋକହିତ ମାମଲା ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱର ଧାରଣା ପରିଚୟ କରାଇଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ୱି. ଆର. କୃଷ୍ଣ ଆୟରଙ୍କ ସହ ଦେଶର ନ୍ୟାୟିକ ସକ୍ରିୟତାର ଅଗ୍ରଦୂତ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ ।

୧୫ ଜୁନ ୨୦୧୭ ଦିନ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ୯୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପରଲୋକ ଗମନ କରିଥିଲେ ।

## ସମ୍ମାନ

୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ—ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମାନ୍ୟ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

## ଆଧାର