# ରୁଆଣ୍ଡା

| Republic of Rwanda [*Repubulika y'u Rwanda*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) [*République du Rwanda*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flag | Seal |

 |
| **ରାଷ୍ଟ୍ରାଦର୍ଶ:**"Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu" "Unity, Work, Patriotism" |
| **ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ:**[*Rwanda nziza*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help) *Beautiful Rwanda*  |
| Location of  ରୁଆଣ୍ଡା  (dark blue)– in Africa  (light blue & dark grey) – in the African Union  (light blue) |
|  |
| ରାଜଧାନୀ and largest city | Kigali |
| ବୃହତ୍ତମ ସହର | Kigali |
| ସରକାରୀ ଭାଷା | * Kinyarwanda
* French
* English
 |
| ଜାତି  | * 84% Hutu
* 15% Tutsi
* 1% Twa
 |
| ଜାତୀୟତା | * Rwandan
* Rwandese
 |
| Government | Semi-presidential constitutional republic |
|  |
| • President  | Paul Kagame |
| • Prime Minister  | Anastase Murekezi |
|  |
| ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ | Parliament |
| • ଉଚ୍ଚ ସଦନ | Senate |
| • ନିମ୍ନ ସଦନ | Chamber of Deputies |
| Independence |
|  |
| • from Belgium  | 1 July 1962 |
|  |
| କ୍ଷେତ୍ରଫଳ |
| • ମୋଟ | 26,338 km2 (10,169 sq mi) (149th) |
| • ଜଳଭାଗ (%) | 5.3 |
| ଲୋକସଂଖ୍ୟା |
| • July 2013 estimate | 12,012,589 (81st) |
| • 2012 census | 10,515,973 |
| • ଘନତା | 419.8/km2 (1,087.3/sq mi) (29th) |
| ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ  (ସମତୁଲ୍ୟ କ୍ରୟଶକ୍ତି) | 2013 estimate |
| • ମୋଟ | $16.368 billion |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା | $1,538 |
| ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (ସାଙ୍କେତିକ) | 2013 estimate |
| • ମୋଟ | $7.431 billion |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା | $698 |
| ଜିନି ଗୁଣାଙ୍କ  (2011) | 50.8 high |
| ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚନାଙ୍କ (2013) |  0.506 low · 151st |
| ମୁଦ୍ରା | Rwandan franc (RWF) |
| ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | UTC+2 (CAT) |
| • Summer (DST) | UTC+2 (not observed) |
| ରାସ୍ତା ଚାଲିବା ପାଖ | right |
| ଟେଲିଫୋନ କୋଡ଼ | +250 |
| Internet TLD | .rw |

 **ରବାଣ୍ଡା**  ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ। ଜନସଂଖ୍ୟା ଏକ କୋଟି ଷୋହଳ ଲକ୍ଷ । ଏହି ଦେଶ ଯୁବକମାନଙ୍କର ଦେଶ କାରଣ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୪୨ %ଙ୍କର ବୟସ ୧୫ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୯୭ %ଙ୍କ ବୟସ ୬୫ ବର୍ଷରୁ କମ। ରୁଆଣ୍ଡାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ଜାତିର ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି ହୁତୁ, ତୁତସି ଏବଂ ତ୍ୱାଆ ! । ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଭଳି ରୁଆଣ୍ଡାରେ ହୁତୁମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୮୪% । ତୁତସୀ ଏବଂ ତ୍ୱାଆଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା କ୍ରମାନୁସାରେ ୧୫ ଏବଂ ୧% !। ୟୁରୋପୀୟ ପ୍ରଭୂତ୍ୱ ପୂର୍ବରୁ ରୁଆଣ୍ଡାରେ ତୁତସୀ ଜାତିର ଲୋକ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠ ହୁତୁ ଜାତି ସେମାନଙ୍କୁ ଶାସନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ହୁତୁ ଜାତିର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ କୃଷି କରୁଥିଲେ । ରୁଆଣ୍ଡାର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ ତ୍ୱାଆ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥଲେ । ପାର୍ବତୀୟ ସୌନ୍ଦଯ୍ୟ ଭରା ରୁଆଣ୍ଡା ବେଲଜିୟମଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହେଲାପରେ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ହୁତୁ ଏବଂ ତୁତସି ଜାତି ଭିତରେ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା । ତୁତସୀମାନେ ହାରିଯାଇ ପଡୋଶୀ ଦେଶରେ ନିର୍ବାସିତ ଜୀବନ ବିତାଇଲେ । ତୁତସି ଜାତିର ଲୋକମାନେ କଟରବାଦୀ ସାଜିଲେ ସରକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି ଲୁଟିଲେ ହୁତୁଲୋକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ । ଆର ପ୍ରତିକାରରେ ହୁତୁ ଜାତୀର ଲୋକ ନରସଂହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ଦିର୍ଘଦିନର ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ପରେ ୧୯୯୪ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ରାଜଧାନୀ କିଗାଲୀରେ ଏକ ଶାନ୍ତି ସଭାର ଆୟୋଜନ କରାଗଲା । ଦୂର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଏହି ସଭାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହବିଅରିମାନା ଏବଂ ହୁତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସିପ୍ରେନ୍ଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ରକ୍ତପାତ ଆରମ୍ଭ ହେଇଗଲା । ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାରୁ ୨୦% ଲୋକ ହଣାହେଲେ । ସେ ସମୟର ସରକାର ମଧ୍ୟ ହୁତୁ ଜାତି ସପକ୍ଷରେ ଥିଲା । ତୁତସୀ ଜାତି ପ୍ରତି ଘୃଣା ଏତେ ବଢିଯାଇଥିଲା ଯେ ଯିଏ ତୁତସୀମାନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ କହୁଥିଲା ତାକୁ ବି ମାରିଦିଆଯାଉଥିଲା । ଦଙ୍ଗା ହେବାର ୨୦ ବର୍ଷ ବିତିଗଲାଣି । ଦୁଇ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଫଳରେ ଆଜି ରୁୱାଣ୍ଡାରେ ଶାନ୍ତି ବିରାଜମାନ କରୁଛି । ଶୁଣିଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଆଜିକାଲି ରୁୱାଣ୍ଡାରେ ତୁତସୀ ସରକାର ଚାଲିଛି । ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୫୫% ମହିଳାମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

## ଇତିହାସ

## ଭୂଗୋଳ

## ଧର୍ମ

## ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ

## ଭାଷା

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

**Government The Republic of Rwanda (official government site).
* Chief of State and Cabinet Members Archived 2013-09-17 at the Wayback Machine.

**General "Rwanda". *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Rwanda from *UCB Libraries GovPubs*.
* ରୁଆଣ୍ଡା at Curlie
* Rwanda profile from the BBC News.
* Wikimedia Atlas of Rwanda
* Rwanda travel guide from Wikivoyage

**Tourism Rwanda Tourism Archived 2010-01-04 at the Wayback Machine. (official Rwanda Tourism Board site).