Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ଲେଡି ଗାଗା

| ଲେଡି ଗାଗା |
| --- |
| ୨୦୧୭ ନଭେମ୍ବରରେ ବିଶ୍ୱ ଭ୍ରମଣ ବେଳେ ଗାଗା |
| ଜନ୍ମ | ସ୍ଟେଫାନି ଜୋଆନୀ ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜର୍ମାନୋଟ୍ଟା  (1986-03-28) ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୬ ନିୟୁର୍କ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା |
| ବୃତ୍ତି | * କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ଗୀତିକାର, ଅଭିନେତ୍ରୀ, ପ୍ରଯୋଜିକା
 |
| ସକ୍ରିୟ ବର୍ଷ | ୨୦୦୧-ଏବେଯାଏଁ |
| ୱେବସାଇଟ | ladygaga.com |

**ସ୍ଟେଫାନି ଜୋଆନୀ ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜର୍ମାନୋଟ୍ଟା** (ଜନ୍ମ: ୨୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୬), ଯିଏକି ଲେଡି ଗାଗା ଭାବରେ ପରିଚିତା ଜଣେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ଗୀତିକା, ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜିକା । ସେ ତାଙ୍କର ଅପରିବର୍ତ୍ତିନ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜକ କାମ ପାଇଁ ଅଧିକ ପରିଚିତା ।

ଗାଗା ତାଙ୍କର ଗାୟିକି ଜୀବନ ତାଙ୍କର ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଖୋଲା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଜରିଆରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ପେସାଦାର ଗାୟକ ହେବା ଆଗରୁ ନିୟୁର୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ତିସ୍ଚ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଆର୍ଟସ୍‌ରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ଡେଫ୍ ଜାମ୍ ରେକର୍ଡ଼ିଂସ୍ ତାଙ୍କର ଚୁକ୍ତିନାମ ରଦ୍ଧ କରିଦେବା ପରେ ଗାଗା ଜଣେ ଗୀତିକାର ଭାବରେ ସୋନୀ/ଏଟିଭି ମ୍ୟୁଜିକ୍ ପାଇଁ ଗୀତ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୭ରେ ସେ ଆକୋନଙ୍କ ସ‌ହ ମିଶି ଇଣ୍ଟରସ୍କୋପ୍ ରେକର୍ଡ଼ସ୍ ଏବଂ କୋନ୍‌ଲାଇଭ୍ ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ସେହିବର୍ଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆଲବମ୍ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆଲବମ୍‌ରେ ଡ୍ୟାନ୍ସ-ପ‌ପ୍ ଏବଂ ଏଲେକ୍ଟ୍ରୋପ‌ପ୍ ରହିଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଆଲବମ୍ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟ କରିଥିଲା ।

ଗାଗାଙ୍କର ୨ୟ ବଡ଼ ଆଲବମ୍ *ବର୍ଣ୍ ଦିସ୍ ୱେ* ୨୦୧୧ରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ରକ୍ ଏବଂ ଟେକ୍ନୋ ତରିକାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ହିଁ ଏହି ଅଲବମ୍‌ଟି ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ କିଣିଥିଲେ । ଏହି ଆଲବ‌ମ୍‌ର ଶୀର୍ଷକ ଗୀତଟି ଆଇଟ୍ୟୁନ୍ ଷ୍ଟୋରରୁ ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହରୁ କମ୍ ସମୟରେ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକଥର ଡାଉନ୍‌ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିଲା । ଏହାପରେ ୨୦୧୩ରେ ତାଙ୍କର ୩ୟ ଆଲବମ୍ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବ‌ହୁଳ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ସ‌‌ହ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ମନ‌କୁ ଜିଣିଥିଲା ଓ ଇତିହାସ ରଚନା କରିଥିଲା । ୨୦୧୫ରେ ଗାଗା ଆମେରିକାର ଏକ ଦୂରଦର୍ଶନର ଏକ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୫-୨୦୧୬ରେ ପ୍ରସାରିତ ଆମେରିକୀୟ ଧାରାବାହିକ *ଆମେରିକାନ୍ ହରର୍ ଷ୍ଟୋରୀ: ହୋଟେଲ୍*‌ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଧାରାବାହିକରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଗ୍ଲୋବ୍ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଗାଗାଙ୍କର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ୫ମ ଆଲବମ୍ ଆମେରିକାର ଜଣେ ମ‌ହିଳାଙ୍କର ୨୦୧୦ ପରେ ଚାରୋଟି ଆଲବମ୍‌ର ରେକର୍ଡ଼ କରିଥିଲା । ୨୦୧୭ ଫେବୃଆରୀରେ ଗାଗା ସୁପର୍ ବଉଲ୍ ଏଲ୍‌.ଆଇ. ହାଫ୍‌ଟାଇମ୍ ସୋରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିଥିଲା ।

୨୦୧୬ ଜାନୁଆରୀ ସୁଦ୍ଧା ଗାଗାଙ୍କର ୨ କୋଟି ୭୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଆଲବମ୍ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୪ କୋଟି ୬୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୁଦାୟ ଗୀତ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା । ଏହି ରେକର୍ଡ଼ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ଗୀତ କଳାକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାଗାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲା । ଗାଗାଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ପୁରସ୍କାର ଭିତରେ ଅନେକ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ଼, ତିନୋଟି ବ୍ରିଟ୍ ପୁରସ୍କାର, ଛଅଟି ଗ୍ରାମି ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ପରସ୍କୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମନୋନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି । ବିଲ୍‌ବୋର୍ଡ଼ ପତ୍ରିକା ଗାଗାଙ୍କୁ ଅନେକ ସଫଳପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବା ସ‌ହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଳାକାର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲା । ୨୦୧୧ରେ ତାଙ୍କୁ ଟାଇମ୍ ପତ୍ରିକା ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨ୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ଏବଂ ୨୦୧୨ରେ ଭିଏଚ୍‌1 ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମ‌ହିଳା କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ତାଲିକାରେ ୪ର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଥିଲା । ୨୦୧୫ରେ ବିଲ୍‌ବୋର୍ଡ଼ର ସର୍ଭେକ୍ଷଣ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମ‌ହିଳା କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲା । ଗୀତ ବ୍ୟତୀତ ଗାଗା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅଣଲାଭକାରୀ ସଂସ୍ଥା ସ‌ହ ଯୋଡ଼ିହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ LGBT ଅଧିକାର ପାଇଁ ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।

## ଆଧାର
# ଧାତୁ

**ଧାତୁ** (English: Metal) ହେଉଛି ଏକ ମୌଳିକ, ଯୌଗିକ ବା ମିଶ୍ରଧାତୁ ଯାହାକି ବିଦ୍ୟୁତ ଓ 'ତାପ'ର ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ । ଧାତୁ ଗୁଡ଼ିକ ତନ୍ୟ, ନମନୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି ଓ ଘଷିଲେ ଚିକ୍ ଚିକ୍ କରନ୍ତି । କିଛି ମୌଳିକ ଓ ଯୌଗିକ ଯାହାକି ଧାତୁ ନୁହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚ ଚାପ ଯୋଗୁଁ ଧାତବ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।

## ଗଠନ

## ଧର୍ମ

### ଭୌତିକ

### ରସାୟନିକ

### ବୈଦୁତିକ

### ଯାନ୍ତ୍ରିକ

## ମିଶ୍ରଧାତୁ

## ନିଷ୍କାସନ

## ବ୍ୟବହାର

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ
# ମରୁଭୂମି

Valle de la Luna ("Valley of the Moon") in the Atacama Desert of Chile, the world's driest non-polar desert
Sand dunes in the Rub' al Khali ("Empty quarter") in the United Arab Emirates
**ମରୁଭୂମି** ଏକ ଅନୁର୍ବର ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠି ବ‌ହୁତ ଅଳ୍ପ ବୃଷ୍ଟିପାତ (precipitation) ହେବାଦ୍ୱାରା ଗଛ ଓ ଜୀବ ତ‌ଥା ମାନବମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରତିକୁଳ ଅବସ୍ଥା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । କୌଣସି ବୃକ୍ଷ ନ‌ଥିବାରୁ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ କ୍ଷୟ (denudation) ହୋଇଯାଏ । ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ସ୍ଥାନ ଶୁଷ୍କ (arid) ବା ଅର୍ଦ୍ଧଶୁଷ୍କ ଥାଏ । ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ବୃଷ୍ଟିପାତ କମ୍ ହୁଏ ଓ ସେଥିଯୋଗୁ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଥଣ୍ଡା ମରୁଭୂମି ବା ମେରୁ ମରୁଭୂମି କୁହାଯାଏ । ମରୁ ସ୍ଥାନର ବୃଷ୍ଟିପାତ ପରିମାଣ, ଉତ୍ତାପ, ମରୁ ହେବାର କାରଣ ବା ସେମାନଙ୍କର ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ମରୁଭୂମିର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ ।

ପାଣିପାଗରେ ବିରାଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦିବାରାତ୍ରରେ ହେଉଥିବାରୁ ଉତ୍ତାପର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ଓ ସେଥିଯୋଗୁ ଶିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ । ମରୁଭୂମିରେ କ୍ୱଚିତ ବର୍ଷା ହୁଏ ଓ ସେତେବେଳେ ସାମାନ୍ୟ ବନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ଉତ୍ତପ୍ତ ଶିଳା ଉପରେ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେବା ଯୋଗୁ ସେହି ଖଣ୍ଡମାନ ଆହୁରି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଓ ବେଗ‌ଯୁକ୍ତ ପବନ ଯୋଗୁ ଅଧିକ କ୍ଷୟ ହୁଏ । ପବନରେ ଏହି ଧୁଳି ଗୁଣ୍ଡ ଉଡ଼ି ବାଲିଝଡ଼ (dust storms) ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଏହି ଉଡ଼ନ୍ତା ଧୁଳି ପଥର ଦେହରେ ବାଜି ଆହୁରି କ୍ଷୟ କରାଏ । ପଥର ଚିକ୍କଣ ହୋଇଯାଏ ଓ ବାଲୁକା ରାଶି ଠାଏ ଠାଏ ଜମା ହୋଇଯାଇ ସ୍ୟାଣ୍ଡ ଡ୍ୟୁନ ତିଆରି ହୋଇଯାଏ । ଅନ୍ୟ କେତେକ ମରୁଭୂମିରେ ବାଲି ଉଡ଼ିଯାଇ କେବଳ ଚିକ୍କଣ ପଥର ମୋଜାଇକ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ । ଏହାକୁ ମରୁ ଫୁଟପାଥ (desert pavement) କୁହାଯାଏ ଓ ଏହାପରେ ଆଉ ବିଶେଷ କୌଣସି କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମରୁ ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପଥର ଆଧକ୍ୟ ଓ ଜଳ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁ କାଦୁଅ ଜମିଯିବା ଦେଖାଯାଏ । ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭୂତଳ ଜଳ (aquifers) ଥିବା ଯୋଗୁ ଝରଣା ଦେଖାଯାଏ । ଏହିଭଳି ସ୍ଥାନରେ ମରୁଦ୍ୟାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।

ଏହି ଉତ୍ତପ୍ତ ବାତାବରଣରେ ରହିବା ନିମନ୍ତେ ଜୀବଜଗତକୁ ସେଥିପାଇଁ ଖାପଖୁଆଇବାକୁ ହୁଏ । ସେଠାରେ ଥିବା ଗଛ ଶକ୍ତ, ଛୋଟ ପତ୍ର ବା ପତ୍ର ବିହୀନ ହୋଇଥାଆନ୍ତି, ଜଳ ପ୍ରତିରୋଧି କ୍ୟୁଟିକ୍ଲ ଥାଏ ଓ କଣ୍ଟା‌ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି । କେତେକ ବର୍ଷିକିଆ ଗଛମାନଙ୍କର ଅଙ୍କୁରୋଦ୍‌ଗମ ହୋଇ ପୁଷ୍ପିତ ହୋଇ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ମରିଯାଆନ୍ତି । ଅନ୍ୟ କେତେକ ଗଛ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବଞ୍ଚନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଚେର ଭୂଗର୍ଭକୁ ଯାଇ ଜଳକଣା ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି । ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିନା ପାଣିରେ ବଞ୍ଚିବା ଶିଖିଥାଆନ୍ତି; ଦିବା ସମୟରେ ଛାଇରେ ବା ଭୂମିତଳେ ରହନ୍ତି । ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଦୀର୍ଘ ସମୟ
ଧରି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇ ରହିବା ପରେ କ୍ୱଚିତ ହେଉଥିବା ବର୍ଷା ସମୟରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ବାତାବରଣରେ ସେମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ପ୍ରଜନନ କରି ସମୟ ହେଲେ ପୁନଶ୍ଚ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।

## ଶବ୍ଦ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି

ମରୁଭୂମିର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଭାବରେ ଥିବା ଇଂରାଜୀ, ଇଟାଲୀ, ଫ୍ରାନସ ଓ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦମାନ ଲାଟିନର ଡେଜର୍ଟମ (*dēsertum*) ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ପରିତ୍ୟାଗ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ଡେଜର୍ଟ କ‌ହିଲେ ଜନବିହୀନ ସ୍ଥାନ‌ ଭାବରେ ବିଦିତ ଥିଲା ଯାହାର ଶୁଷ୍କତା ସାଥିରେ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା । ଆଜିକାଲି ଏହାକୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଓ ଶୁଷ୍କତା ଯୋଗୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ‌କୁ କୁହାଯାଉଛି । ଡେଜର୍ଟ ଦ୍ୱୀପ "desert island" ଭଳି ବାକ୍ୟାଂଶ ବା ପୂର୍ବତନ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଲିଖିତ ଗ୍ରେଟ ଆମେରିକାନ ଡେଜର୍ଟ (Great American Desert) ବା ସେକସପିଅରଙ୍କ ରଚନାରେ ଥିବା ଉଇଣ୍ଟରସ ଟେଲ (*The Winter's Tale*) କାହାଣୀରେ ଥିବା ଡେଜର୍ଟ ଅଫ ବୋହେମିଆରେ କୌଣସି ଶୁଷ୍କତା ନଥିଲା ଓ ଏହା ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ଜନପଦ ଥିବା ସ୍ଥାନ‌କୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଥିଲା ।

## ଆଧାର
# ଏଟୋପୋସାଇଡ

ଏଟୋପୋସାଇଡ|  |
|  |
| Clinical data |
| Pronunciation | /ˌɛtoʊˈpoʊsaɪd/  |
| Trade names | Etopophos, Toposar, others |
| Synonyms | VP-16; VP-16-213 |
| AHFS/Drugs.com | monograph |
| MedlinePlus | a684055 |
| Pregnancy category | * AU: D
* US: DPOM
 |
| Routes of administration | by mouth, intravenous |
| ATC code | * L01CB01 (WHO)
 |
| Legal status |
| Legal status | * US: ℞-only
 |
| Pharmacokinetic data |
| Bioavailability | Highly variable, 25 to 75% |
| Protein binding | 97% |
| Metabolism | Liver (CYP3A4 involved) |
| Elimination half-life | Oral: 6 h., IV: 6-12 h., IV in children: 3 h. |
| Excretion | Kidney and fecal |
| Identifiers |
|
IUPAC name
* 4'-Demethyl-epipodophyllotoxin 9-[4,6-*O*-(*R*)-ethylidene-*beta*-D-glucopyranoside], 4' -(dihydrogen phosphate)
 |
| CAS Number | * 33419-42-0Y
 |
| PubChem CID | * 36462
 |
| IUPHAR/BPS | * 6815
 |
| DrugBank | * DB00773Y
 |
| ChemSpider | * 33510Y
 |
| UNII | * 6PLQ3CP4P3
 |
| KEGG | * D00125Y
 |
| ChEBI | * CHEBI:4911Y
 |
| ChEMBL | * CHEMBL44657Y
 |
| ECHA InfoCard | 100.046.812  |
| Chemical and physical data |
| Formula | C29H32O13 |
| Molar mass | 588.557 g/mol |
| 3D model (JSmol) | * Interactive image
 |
| Melting point | 243.5 °C (470.3 °F) |
|
SMILES
* C[C@@H]1OC[C@@H]2[C@@H](O1)[C@@H]([C@H]([C@@H](O2)O[C@@H]3c4cc5c(cc4[C@H]([C@@H]6[C@@H]3COC6=O)c7cc(c(c(c7)OC)O)OC)OCO5)O)O
 |
|
InChI
* InChI=1S/C29H32O13/c1-11-36-9-20-27(40-11)24(31)25(32)29(41-20)42-26-14-7-17-16(38-10-39-17)6-13(14)21(22-15(26)8-37-28(22)33)12-4-18(34-2)23(30)19(5-12)35-3/h4-7,11,15,20-22,24-27,29-32H,8-10H2,1-3H3/t11-,15+,20-,21-,22+,24-,25-,26-,27-,29+/m1/s1Y
* Key:VJJPUSNTGOMMGY-MRVIYFEKSA-NY
 |
|   (verify) |

**ଏଟୋପୋସାଇଡ** (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ **Etoposide**, ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ **ଏଟୋପୋଫସ**) ଏକ କେମୋଥେରାପିଉଟିକ ଔଷଧ (chemotherapy medication) ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର କର୍କଟ ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଣ୍ଡକୋଷ କର୍କଟ (testicular cancer), ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ, ଲିମ୍ଫୋମା, ଲିଉକେମିଆ, ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା ଓ ଓଭାରି କର୍କଟ ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ପାଟିରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।

ସାଧାରଣତଃ ଏଟୋପୋସାଇଡର ଅନେକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ । ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ କଣିକା (low blood cell counts), ବାନ୍ତି, ଅରୁଚି, ତରଳ ଝାଡ଼ା, କେଶ ହାନୀ ଓ ଜ୍ୱର ହୋଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions) ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ଔଷଧ ଶିଶୁର ହାନୀ କରାଏ । ଏହା
ଟୋପୋଇସୋମରେଜ ଇନହିବିଟର (topoisomerase inhibitor) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ । ଏହା ଡିଏନଏକୁ ନଷ୍ଟ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୮୩ରେ ଏଟୋପୋସାଇଡ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ୧୦୦ମିଗ୍ରା ଭାଏଲର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୫.୧୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୨.୧୫ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।

## ଆଧାର