Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# କ୍ରାନ୍ତିରେଖା

ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ର ଭିତରେ କ୍ରାନ୍ତିରେଖାକୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ବିଶ୍ୱର କ୍ରାନ୍ତିରେଖା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମୌସମୀ କ୍ଷେତ୍ର
**କ୍ରାନ୍ତିରେଖା** (Tropics) ଦୁନିଆର ଏପରି ଏକ କଟିବନ୍ଧ ଅଟେ ଯାହା ଭୂମଧ୍ୟ ରେଖାରୁ ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୩°୨୬'୧୬" ଉତ୍ତରରେ କର୍କ ରେଖା ଏବଂ ଅକ୍ଷାଂଶ ୨୩°୨୬'୧୬" ଦକ୍ଷିଣରେ ମକର ରେଖା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ । କର୍କ ଏବଂ ମକର ରେଖାରେ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ଥର ଏମାନଙ୍କ ମଝିର ପୁରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଷରେ ଦୁଇଥର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଠିକ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବିଶ୍ୱ ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ (ପାଖାପାଖି ୪୦℅) ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଅନୁମାନିତ ହୁଏକି ବଢୁଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା କାରଣରୁ ଏହି ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ବଢିଯିବ । ଏହା ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ଗରମ କ୍ଷେତ୍ର ଅଟେ କାରଣ, ଅକ୍ଷୀୟ ନଇଁବା କାରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଧିକତମ ଉଷ୍ମ ଭୂମଧ୍ୟ ରେଖା ଏବଂ ଏହାର ଆଖ-ପାଖର ଅଞ୍ଚଳରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ ।

## ଋତୁ ଏବଂ ମୌସୁମୀ

କ୍ରାନ୍ତିରେଖାରେ ଔସତନ ମାସିକ ବର୍ଷା ଦର୍ଶାଉଥିବା ଗ୍ରାଫ
କ୍ରାନ୍ତିରେଖାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ
ସାଧାରଣ ଜନମତ ଏହା ଅଟେକି କ୍ରାନ୍ତିରେଖା ଏକ ଗରମ ଅଞ୍ଚଳ ଅଟେ ଯେଉଁଠାରେ ସର୍ବଦା ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସବୁଜିଆ ହୋଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଏପରି ହୋଇନଥାଏ ।ଏଠାରେ ଏପରି ବହୁ ସ୍ଥାନ ରହିଛି ଯେଉଁଠାରେ ହାଲୁକା ମୌସମୀରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ । ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭରୁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଧିକତମ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ବଢାଇବା ପାଇଁ **ହରିତ ଋତୁ**ର ନାମ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଉଷ୍ମ ଅଞ୍ଚଳ ପୁରା ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଉପ-ଉଷ୍ମ କଟିବନ୍ଧରେ ଖେଳିହୋଇ ରହିଛି । ଓଦାଳିଆ ମାସ ସେଠାରେ ହୋଇଥାଏ ଜେଟରବେଳେ ୬୦ମି.ମି କିମ୍ବା ଅଧିକ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ । କ୍ରାନ୍ତିରେଖା ବଣରେ ଶୁଷ୍କ ଏବଂ ଓଦାଳିଆ ମୌସମୀରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଇ ପାରେନି କାରଣ ଏଠାରେ ସବୁବର୍ଷ ସମାନରୂପେ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ବର୍ଷାଋତୁ ଗରମ ମୌସମୀ ଶେଷରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏତେ ବର୍ଷା ହୁଏକି, ବନ୍ୟା ହୋଇଯାଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ମାଟିର ଉର୍ବରତା ଘଟିଥାଏ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଅଧିକାଂଶ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ **ବହୁତାୟତ ମୌସମୀ** ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜନନ କାଳ ଏହାଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ।

## ରୋଗ

ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଘାତକ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭରପୁର ହୋଇଥାଏ । କାରଣ ଏଠାର ବାତାବରଣ ମଶା ଏବଂ ମାଛି ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ରହିଥାଏ, ଏଥିପାଇଁ ଏଠାରେ ମଶା-ମାଛି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରାୟ ରୋଗ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହୋଇପାରେନି ।

## ଆଧାର
# ଦ୍ରାଘିମା

ଭୂପୃଷ୍ଠର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନର ଗୋଟିଏ ଦ୍ରାଘିମା ଥିବାର କଳ୍ପିତ ହୋଇଛି । ଇଂଲଣ୍ଡର ଗ୍ରୀନୱିଚକୁ ମୁଳ ବା ପ୍ରଥମ ଦ୍ରାଘିମାରୂପେ ଗଣନା କରାଯାଏ । ଏକ ଯାମ୍ୟୋତ୍ତର ବୃତ୍ତ (meridian)ରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନର ଦ୍ରାଘିମା (longitude) ଏକ । ଦ୍ରାଘିମା ପୁର୍ବ ଦିଗରେ ବା ପଶ୍ଚିମଦିଗରେ ଶୂନ୍ୟ ଡିଗ୍ରୀଠାରୁ ୧୮୦ ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣନା କରାଯାଏ ।

ଅକ୍ଷାଂଶ(latitude of a place) ଏବଂ ଦ୍ରାଘିମା (longitude of a place)ଏହି ଦୁଇଗୋଟିକୁ ଗଣିତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଭୁଜକୋଟି (Co-ordinates) କହନ୍ତି । ଭୂଗୋଲକର କୌଣସି ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ସକାଶେ ଏହି ଦୁଈଟି ଦରକାର । ଏହି ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ଏହି ଯେ ଗୋଟିକର ବିନା ଅନ୍ୟଟିଦ୍ୱାରା ଉକ୍ତସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି ସମ୍ବନ୍ଧେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଧାରଣା ମନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

* ଭୌଗଳିକ ଦିଗବାରେଣି

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* Resources for determining your latitude and longitude Archived 2008-05-19 at the Wayback Machine.
* IAU/IAG Working Group On Cartographic Coordinates and Rotational Elements of the Planets and Satellites Archived 2018-09-30 at the Wayback Machine.
* "Longitude forged" Archived 2011-06-16 at the Wayback Machine.: an essay exposing a hoax solution to the problem of calculating longitude, undetected in Dava Sobel's Longitude, from TLS, November 12, 2008.
* Longitude And Latitude Of Points of Interest
# ବୁଧ

**ବୁଧ** ସୌରଜଗତର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଏହା ପ୍ରଥମ ଗ୍ରହ ।

## ବିଶେଷତା

ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ଏବଂ ସେହି ତୁଳନାରେ ଥଣ୍ଡା ମଧ୍ୟ|

ଦୂରତା ଅନୁସାରେ ବୁଧ ସୂର୍ଯ୍ୟର ନିକଟତମ ଗ୍ରହ| ଆୟତନ ଅନୁସାରେ ଏହ ସୌରଜଗତର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଗ୍ରହ| ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅତି ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଏହାର ପରିକ୍ରମଣ ବେଗ ଖୁବ୍ ବେଶୀ | ନଚେତ୍ ଏହ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଡକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ତା ସହିତ ମିଶି ଯାଇଥାନ୍ତା| ଏହାର ପରିକ୍ରମଣ କାଳ ପ୍ରାୟ ୫୮ ଦିନ ଓ ଆବର୍ତନ କାଳ ପ୍ରାୟ ୫୯ ଦିନ| ବୁଧର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପ୍ରାୟ ନାହିଁ କହିଲେ ବି ଚଳିବ |

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

 ଉଇକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସରେ Mercury (planet)-ସମ୍ପର୍କିତ ମିଡ଼ିଆ

* Atlas of Mercury—NASA Archived 2011-03-09 at the Wayback Machine.
* Gazeteer of Planetary Nomenclature – Mercury (USGS)
* SolarViews.com—Mercury
* Astronomy Cast: Mercury
* Geody Mercury World’s search engine that supports NASA World Wind, Celestia, and other applications.
* A Day On Mercury flash animation
* Mercury articles in Planetary Science Research Discoveries
* ‘BepiColombo’, ESA’s Mercury Mission
* ‘Messenger’, NASA’s Mercury Mission
# ଶୁକ୍ର

**ଶୁକ୍ର** ସୌରଜଗତର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଗ୍ରହ ।

## ଆଧାର

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* Venus Profile Archived 2011-08-31 at the Wayback Machine. at NASA's Solar System Exploration site
* Missions to Venus Archived 2015-02-10 at the Wayback Machine. (Hosted by NASA)
* Gallery of Venus exploration images Archived 2015-03-29 at the Wayback Machine. (Hosted by NASA)
* The Soviet Exploration of Venus, Image catalog
* Venus page at *The Nine Planets*
* NASA page about the Venera missions Archived 2015-03-08 at the Wayback Machine.
* Magellan mission home page
* Pioneer Venus information from NASA Archived 2015-03-04 at the Wayback Machine.
* Detailed information about transits of Venus
* Geody Venus, a search engine for surface features
* Maps of Venus in NASA World Wind Archived 2015-02-06 at the Wayback Machine.
* Chasing Venus, Observing the Transits of Venus Smithsonian Institution Libraries
* Venus Crater Database Lunar and Planetary Institute
* Calculate/show the current phase of Venus Archived 2007-09-22 at the Wayback Machine. (U.S. Naval Observatory)
* Venus Astronomy Cast episode No. 50, includes full transcript.
* Thorsten Dambeck: *The Blazing Hell Behind the Veil Archived 2010-01-18 at the Wayback Machine.*, MaxPlanckResearch, 4/2009, p. 26–33

### Cartographic resources

* PDS Map-a-Planet Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine.
* Venus Nomenclature Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine.
* Gazeteer of Planetary Nomenclature – Venus (USGS)
* Map of Venus Archived 2015-11-06 at the Wayback Machine.
* Movie of Venus Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine. at National Oceanic and Atmospheric Administration
# ବୃହସ୍ପତି

ବୃହସ୍ପତି | ବୃହସ୍ପତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିସ୍କ ଦୃଶ୍ୟ, ୨୦୨୦ରେ ହବଲ୍ ସ୍ପେସ୍ ଟେଲିସ୍କୋପ‌ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ଫଟୋର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ୟୁରୋପା (ଚନ୍ଦ୍ର) ଏବଂ ଗ୍ରହର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ଲାଲ୍ ସ୍ଥାନକୁ ଗ୍ରେଟ୍ ରେଡ୍ ସ୍ପଟ୍ କୁହାଯାଏ । |
|  |

**ବୃହସ୍ପତି** ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଞ୍ଚମ ଗ୍ରହ ଏବଂ ସୌର ଜଗତର ସର୍ବବୃହତ । ଏହା ଏକ ଗ୍ୟାସ୍ ବିଶାଳ ଯାହାର ସୌର ଜଗତର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମିଳିତ ଭାବରେ ଅଢ଼େଇ ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବସ୍ତୁତ୍ୱର ଏକ ହଜାରତମରୁ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ । ବୃହସ୍ପତି ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଶୁକ୍ର ପରେ ପୃଥିବୀର ରାତି ଆକାଶରେ ତୃତୀୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରାକୃତିକ ବସ୍ତୁ, ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ ସମୟରୁ ପାଳନ କରାଯାଇଛି ।ଇଂରାଜୀରେ ଏହାର ନାମ ଜୁପିଟର (Jupiter) ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ରୋମାନ ଦେବତା ଜୁପିଟରଙ୍କ ନାମରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।

ବୃହସ୍ପତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଦଜାନରେ ଗଠିତ, କିନ୍ତୁ ହିଲିୟମ୍ ଏହାର ବସ୍ତୁତ୍ୱର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଏବଂ ଏହାର ଆୟତନର ଏକ ଦଶମାଂଶ ଗଠନ କରେ । ଏହାର ବୋଧହୁଏ ଭାରୀ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଏକ ପଥର ମୂଳ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସୌର ଜଗତର ଅନ୍ୟ ବିଶାଳ ଗ୍ରହପରି, ଏଥିରେ ଏକ ଭଲ ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ କଠିନ ପୃଷ୍ଠର ଅଭାବ ଅଛି । ବୃହସ୍ପତିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣର ଚାଲୁଥିବା ସଂକୋଚନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଏହାର ଦ୍ରୁତ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ହେତୁ, ଗ୍ରହର ଆକୃତି ଏକ ଓବ୍ଲେଟ୍ ସ୍ଫେରୋଇଡ୍: ବିଷୁବରେଖା ଚାରିପାଖରେ ଏହାର ସାମାନ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟଯୋଗ୍ୟ ଫୁଲା ଅଛି । ବାହ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ସେମାନଙ୍କର ପାରସ୍ପରିକ ସୀମା ସହିତ ଅଶାନ୍ତି ଏବଂ ଝଡ଼ ସହିତ ଦ୍ରାଘିମା ବ୍ୟାଣ୍ଡର ଏକ କ୍ରମରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଫଳାଫଳ ହେଉଛି ଗ୍ରେଟ୍ ରେଡ୍ ସ୍ପଟ୍, ଏକ ବିଶାଳ ଝଡ଼ ଯାହା ଅତି କମରେ ୧୮୩୧ରୁ ଦେଖାଯାଉଛି ।

## ଆଧାର
# ୧୫ ଜୁନ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ଜୁନ** | >> |
| ରବି | ସୋମ | ମଙ୍ଗଳ | ବୁଧ | ଗୁରୁ | ଶୁକ୍ର | ଶନି |
|  | ୧ | ୨ | ୩ | ୪ | ୫ | ୬ |
| ୭ | ୮ | ୯ | ୧୦ | ୧୧ | ୧୨ | ୧୩ |
| ୧୪ | ୧୫ | ୧୬ | ୧୭ | ୧୮ | ୧୯ | ୨୦ |
| ୨୧ | ୨୨ | ୨୩ | ୨୪ | ୨୫ | ୨୬ | ୨୭ |
| ୨୮ | ୨୯ | ୩୦ |  |  |  |  |
| **୨୦୨୬** |

|  |
| --- |
| June 15 in recent years |
|   ୨୦୨୫ (ରବିବାର) |
|   ୨୦୨୪ (ଶନିବାର) |
|   ୨୦୨୩ (ଗୁରୁବାର) |
|   ୨୦୨୨ (ବୁଧବାର) |
|   ୨୦୨୧ (ମଙ୍ଗଳବାର) |
|   ୨୦୨୦ (ସୋମବାର) |
|   ୨୦୧୯ (ଶନିବାର) |
|   ୨୦୧୮ (ଶୁକ୍ରବାର) |
|   ୨୦୧୭ (ଗୁରୁବାର) |
|   ୨୦୧୬ (ବୁଧବାର) |

ଗ୍ରେଗୋରୀ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ **୧୫ ଜୁନ** ବର୍ଷର ୧୬୬ତମ ଦିବସ ଅଟେ  (ଅଧିବର୍ଷ ଗୁଡ଼ିକରେ - ୧୬୭ତମ) ।  ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପାଇଁ ଆଉ ୧୯୯ ଦିନ ବାକି ଅଛି ।

## ଜନ୍ମ

## ମୃତ୍ୟୁ

* ୨୦୦୧ – କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ତ୍ରିପାଠୀ, ସାରଳା ସମ୍ମାନପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷାବିତ ଓ ଭାଷା ଗବେଷକ (ଜନ୍ମ: ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୧୧)

## ଘଟଣାବଳୀ

## ପର୍ବପର୍ବାଣି

## ବାହାର ଲିଙ୍କ

* BBC: ଏହି ଦିନ
* କାନାଡାରେ ଏହି ଦିନ
# ପୂର୍ବ ଟିମୋର

| Democratic Republic of Timor-Leste *República Democrática de Timor-Leste* (Portuguese)  *Repúblika Demokrátika Timór-Leste* (Tetum)  |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flag | Coat of arms |

 |
| **ରାଷ୍ଟ୍ରାଦର୍ଶ:"Unidade, Acção, Progresso"*  (Portuguese) ("Unity, Action, Progress") |
| **ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ:Pátria* |
|  |
| ରାଜଧାନୀ and largest city | Dili |
| ବୃହତ୍ତମ ସହର | Dili |
| ସରକାରୀ ଭାଷା | Portuguese and Tetum 1 |
| Working languages | Indonesian and English |
| ଜାତୀୟତା | East Timorese |
| Government | Unitary parliamentary democratic republic |
|  |
| • President  | José Ramos-Horta |
| • Prime Minister  | Taur Matan Ruak |
|  |
| ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ | National Parliament |
| Independence from Portugal, Indonesia |
|  |
| • Established  | 1702 |
| • Declared  | November 28, 1975 |
| • Restored  | May 20, 2002 |
|  |
| କ୍ଷେତ୍ରଫଳ |
| • ମୋଟ | 14,874 km2 (5,743 sq mi) (159th) |
| • ଜଳଭାଗ (%) | negligible |
| ଲୋକସଂଖ୍ୟା |
| • 2010 estimate | 1,066,582 (155th) |
| • ଘନତା | 76.2/km2 (197.4/sq mi) (132nd) |
| ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ  (ସମତୁଲ୍ୟ କ୍ରୟଶକ୍ତି) | 2011 estimate |
| • ମୋଟ | $9.507 billion |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା | $8,701 |
| ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (ସାଙ୍କେତିକ) | 2011 estimate |
| • ମୋଟ | $4.315 billion |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା | $3,949 |
| ମାନବ ବିକାଶ ସୂଚନାଙ୍କ (2011) | 0.495 **Error: Invalid HDI value** · 147th |
| ମୁଦ୍ରା | US$³ (USD) |
| ସମୟ ମଣ୍ଡଳ | UTC+9 |
| ରାସ୍ତା ଚାଲିବା ପାଖ | left |
| ଟେଲିଫୋନ କୋଡ଼ | +670 |
| Internet TLD | .tl4 |
| 1. 15 further "national languages" recognised by the Constitution.
2. Indonesia invaded East Timor on December 7, 1975 and left in 1999.
3. Centavo coins also used.
4. .tp is being phased out.
 |

**ଇଷ୍ଟ ଟିମୋର**  , ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ।

## ଇତିହାସ

## ଭୂଗୋଳ

## ଧର୍ମ

## ପ୍ରାସାସନିକ ବିଭାଜନ

## ଭାଷା

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

Government
* Timor-Leste Official government site
* Chief of State and Cabinet Members Archived 2008-12-10 at the Wayback Machine.

General information
* "Timor-Leste". *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* East Timor from *UCB Libraries GovPubs*
* Timor-Leste at Curlie
* East Timor at *Encyclopædia Britannica*
* East Timor profile BBC News
* Wikimedia Atlas of East Timor
* Timor-Leste travel guide from Wikivoyage
* Key Development Forecasts for Timor-Leste from International Futures
# ୧୪୪୩

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 14th ଶତାବ୍ଦୀ – **15th ଶତାବ୍ଦୀ** – 16th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୧୪୧୦ ଦଶକ  ୧୪୨୦ ଦଶକ  ୧୪୩୦ ଦଶକ  – ୧୪୪୦ ଦଶକ –  ୧୪୫୦ ଦଶକ  ୧୪୬୦ ଦଶକ  ୧୪୭୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୧୪୪୦  ୧୪୪୧  ୧୪୪୨ – **୧୪୪୩** –  ୧୪୪୪  ୧୪୪୫  ୧୪୪୬ |

**୧୪୪୩** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ଅଲ ଚିକି ଲିପି

| ଅଲ ଚିକି  |
| --- |
|  |
| ପ୍ରକାର |  ବର୍ଣ୍ଣମାଳା
  |
| ଭାଷାସମୂହ | ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା |
| ଦିଗ | Left-to-right |
| ISO 15924 | `Olck, 261` |
| ଇଉନିକୋଡ଼ ଉପନାମ | Ol Chiki |
| ଇଉନିକୋଡ଼ ସୀମା | U+1C50–U+1C7F |
|

**ଅଲ ଚିକି ଲିପି** ଏକ ଲେଖିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହାକୁ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ଲେଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଅଲ ଚିକି ବହୁବିଧ ନାମ ଯଥା ଅଲ ଚେମେଦ ("ପ୍ରଣାଳୀ"), ଅଲ ଓ ବେଳେବେଳେ ସାନ୍ତାଳ ଅକ୍ଷର ବୋଲି ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ଲିପି ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ପୂର୍ବରୁ ସାନ୍ତାଳ ଭାଷାକୁ ଲାଟିନ ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଉ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ଅନ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟ-ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପରି ହୋଇନଥିବାରୁ, ଏହାର ପ୍ରତି ଧ୍ୱନିକୁ ପ୍ରଚଳିତ ଆର୍ଯୀୟ ଲିପିରେ ଲେଖିବା ସମ୍ଭବ ହେଉ ନଥିଲା । ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ପ୍ରତି ଧ୍ୱନି, ବିଶେଷ କରି ଏହାର ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣ ଓ କେତେକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଲିପି ମାନଙ୍କରେ ଅକ୍ଷର ନଥିଲା । ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ଆସିଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଲିପି ପରି ଅଲ ଚିକିରେ ମାତ୍ରାର ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣର ସମାନ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ରହିଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ନରବେର ପାଦ୍ରୀ ପଲ ଅଲାଫ ବୋଡ଼ିଙ୍ଗ ଲାଟିନ ଅକ୍ଷରରେ ସାନ୍ତାଳି ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅଲ ଚିକିର ଆରମ୍ଭ ପରେ ଏଥିରେ ଲେଖାଲେଖି ଅଧିକ ସହଜ ହୋଇ ପାରିଛି । ଅଲ ଚିକି ଏକ ସଳଖ ଅକ୍ଷର, ଏହା ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର ରହିତ ଓ ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାନ୍ତି । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଏହା ଧ୍ୱନିକୁ ନେଇ କେବଳ ଏହି ଭାଷା ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବାରୁ ଖୁବ ସହଜରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ଉଚ୍ଚାରଣ ସବୁ ଏଥିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହୁଏ । ଅଲ ଚିକିରେ ସମୁଦାୟ ୩୦ଟି ବର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି,ସେଥି ମଧ୍ଯରୁ ୨୪ଟି ବ୍ଯଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ୬ଟି ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୫ଟି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବର୍ଣ୍ଣ ଅଛି ଯାହାକୁ ଟୁଡାଃ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଲିପିକୁ ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ ଲେଖାଯାଏ ।

## ଇଉନିକୋଡ ଚାର୍ଟ

ଇଉନିକୋଡ଼ ମାନକରେ ଅଲ ଚିକି ଏପ୍ରିଲ, ୨୦୦୮ରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା ଯାହା ୫.୧ ସଙ୍କଳନରେ ଆସିଅଛି ।

ଅଲ ଚିକି ପାଇଁ ଇଉନିକୋଡ଼ ବ୍ଲକ ହେଲା U+1C50–U+1C7F:

|  |
| --- |
| **ଅଲ ଚିକି** Unicode.org chart (PDF) |
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+1C5x | ᱐ | ᱑ | ᱒ | ᱓ | ᱔ | ᱕ | ᱖ | ᱗ | ᱘ | ᱙ | ᱚ | ᱛ | ᱜ | ᱝ | ᱞ | ᱟ |
| U+1C6x | ᱠ | ᱡ | ᱢ | ᱣ | ᱤ | ᱥ | ᱦ | ᱧ | ᱨ | ᱩ | ᱪ | ᱫ | ᱬ | ᱭ | ᱮ | ᱯ |
| U+1C7x | ᱰ | ᱱ | ᱲ | ᱳ | ᱴ | ᱵ | ᱶ | ᱷ | ᱸ | ᱹ | ᱺ | ᱻ | ᱼ | ᱽ | ᱾ | ᱿ |
| **ଟୀକା**
1.**^** As of Unicode version 6.0  |

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ

ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା

## ଆଧାର

## ବାହାର ଲିଙ୍କ

* Santali alphabet (Omniglot)
# ୧୯୫୫

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 19th ଶତାବ୍ଦୀ – **20th ଶତାବ୍ଦୀ** – 21st ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୧୯୨୦ ଦଶକ  ୧୯୩୦ ଦଶକ  ୧୯୪୦ ଦଶକ  – ୧୯୫୦ ଦଶକ –  ୧୯୬୦ ଦଶକ  ୧୯୭୦ ଦଶକ  ୧୯୮୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୧୯୫୨  ୧୯୫୩  ୧୯୫୪ – **୧୯୫୫** –  ୧୯୫୬  ୧୯୫୭  ୧୯୫୮ |

**୧୯୫୫ (MCMLV)**
ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଶନିବାର ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ, ମସିହା (Common Era- CE) ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ (*Anno Domini*- AD) ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ 1955th ବର୍ଷ, 2nd ଶହସ୍ରାବ୍ଦର 955th ବର୍ଷ, 20th ଶତାବ୍ଦୀର 55th ବର୍ଷ, ଏବଂ ୧୯୫୦ ଦଶକର 6th ବର୍ଷ ଥିଲା ।

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ୩୦୫

|  |  |
| --- | --- |
| ଶତାବ୍ଦୀ: | 3rd ଶତାବ୍ଦୀ – **4th ଶତାବ୍ଦୀ** – 5th ଶତାବ୍ଦୀ |
| ଦଶନ୍ଧି: |  ୨୭୦ ଦଶକ  ୨୮୦ ଦଶକ  ୨୯୦ ଦଶକ  – ୩୦୦ ଦଶକ –  ୩୧୦ ଦଶକ  ୩୨୦ ଦଶକ  ୩୩୦ ଦଶକ  |
| ବର୍ଷ: |   ୩୦୨  ୩୦୩  ୩୦୪ – **୩୦୫** –  ୩୦୬  ୩୦୭  ୩୦୮ |

**୩୦୫** ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |

## ଘଟଣା

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଅଜ୍ଞାତ ତିଥି ଘଟଣା

## ଜନ୍ମ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ମୃତ୍ୟୁ

### ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ

### ଅପ୍ରେଲ-ଜୁନ

### ଜୁଲାଇ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର

### ଅକ୍ଟୋବର-ଡିସେମ୍ବର

## ଆଧାର
# ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ କମର୍ସ

**ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ କମର୍ସ** (ସାଧାରଣତ **ଇ-କମର୍ସ** (e-commerce ବା e-comm) ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା) ଅଥବା *ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ବିପଣନ* ଇଣ୍ଟରନେଟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ନେଟୱର୍କ ଜରିଆରେ କୌଣସି ଉତ୍ପାଦର କିଣାବିକାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଇ-କମର୍ସ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଫଣ୍ଡ ଟ୍ରାନ୍ସଫର, ସପ୍ଲାଇ ଚେନ ମାନେଜମେଣ୍ଟ, ଇଣ୍ଟରନେଟ ମାର୍କେଟିଂ, ଅନଲାଇନ ଟ୍ରାଞ୍ଜେକସନ ପ୍ରସେସିଂ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଡାଟା ଇଣ୍ଟରଚେଞ୍ଜ (EDI), ଇନଭେଣ୍ଟରି ମାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ ଆଉ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଡାଟା କଲେକସନ ସିଷ୍ଟମ ଆଦି ଟେକନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ । ଯଦିଓ ଏହା ଅନେକ ଗୁଡିଏ ଟେକନୋଲୋଜି ଯଥା; ଇ-ମେଲ, ମୋବାଇଲ ଉପକରଣ ଓ ଟେଲିଫୋନ ଆଦିର ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ ତେବେ ଆଧୁନିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ କମର୍ସ ସାଧାରଣତ ୱାର୍ଲଡ଼ ୱାଇଡ଼ ୱେବ ବ୍ୟବହାର କରି ଅର୍ଥ-ପରିବହନ (ଟ୍ରାଞ୍ଜେକସନ)ର ଜୀବନକାଳ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ ।

ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ କମର୍ସ ସାଧାରଣତ ଇ-ବିଜନେସର ଏକ ବିପଣନ ଭାଗ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଆର୍ଥିକ ଓ ଅର୍ଥ ଦେବାରେ ସହଯୋଗ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଡାଟା ବିନିମୟକୁ ନେଇ ଗଢ଼ା ।

ଇ-କମର୍ସ ତଳଲିଖିତ ଉପବିଭାଗରେ ବିଭାଜିତ:

* ଇ-ଟେଲିଂ ଅଥବା ୱେବସାଇଟ ମାନଙ୍କରେ "ଭର୍ଚୁଆଲ ଷ୍ଟୋରଫ୍ରଣ୍ଟ" ଅନଲାଇନ କାଟାଲଗମାନ, ବେଳେବେଳେ ଏହାକୁ ଏକାଠି କରି *ଭର୍ଚୁଆଲ ମଲ* ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ
* ୱେବକଣ୍ଟାକ୍ଟରୁ ଜନସାଂଖିକ ଡାଟା ଏକାଠି କରିବା
* ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଡାଟା ଇଣ୍ଟରଚେଞ୍ଜ (EDI), ବିଜନେସ-ଟୁ-ବିଜନେସ ଡାଟା ବିନିମୟ
* ଇ-ମେଲ ଓ ଫାକ୍ସ ଓ କ୍ରେତାମାନଙ୍କଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ନିମନ୍ତେ ମିଡ଼ିଆର ବ୍ୟବହାର (ଯଥା: ନିଉଜଲେତର)
* ବିଜନେସ-ଟୁ-ବିଜନେସ କିଣାବିକା
* ବିଜନେସ ଅର୍ଥ-ସରବରାହ (ଟ୍ରାଞ୍ଜେକସନ)

## ଇତିହାସ

### ସମୟକାଳ

ତଳେ ଇ-କମର୍ସର ସମୟକାଳ ଦିଆଯାଇଛି ।

* ୧୯୭୯: ମାଇକେଲ ଆଲଡ୍ରିଚ ଅନଲାଇନ ସପିଂର ଉଦଭାବନ କରିଥିଲେ
* ୧୯୮୧: ଇଂଲଣ୍ଡର ଥମସନ ହଲିଡେଜ ପ୍ରଥମ B2B ଅନଲାଇନ କିଣାବିକା
* ୧୯୮୨: ମିନିଟେଲ, ଫ୍ରାନ୍ସ ସାରା ଫ୍ରାନ୍ସ ଟେଲିକମ ଦେଶସାରା ପ୍ରାଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଅନଲାଇନ ଅର୍ଡ଼ର ଦେବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିଲା ।
* ୧୯୮୪: ଗେଟ୍ସହେଡ଼ SIS/ଟେସକୋ ପ୍ରଥମ B2C ଅନଲାଇନ କିଣାବିକା କମ୍ପାନି ଓ ୭୨ ବର୍ଷୀୟା ଶ୍ରୀମତି ସ୍ନୋବଲ ପ୍ରଥମ ଘରୁ ଅନଲାଇନ ଯୋଗେ କିଣିଥିବା ପ୍ରଥମ କ୍ରେତା
* ୧୯୮୪: ଜଏପ୍ରିଲ ୧୯୮୪ରେ କମ୍ପୁସର୍ଭ ଆମେରିକା ଓ କାନାଡ଼ାରେ ଇଲେକ୍ଟୋନିକ ମଲର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହା ପ୍ରଥମ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ବଣିଜ ସେବା ।
* ୧୯୮୫: ନିସାନ ଇଉ.କେ. ଡିଲରମାନଙ୍କଠାରୁ ନେଇ ଗରାଖମାନଙ୍କୁ କାର ଓ ଫାଇନାନ୍ସ କ୍ରେଡ଼ିଟ କାର୍ଡ଼ ବିକିଥାଏ ।
* ୧୯୯୨: ଟିମ ବର୍ଣ୍ଣର୍ସ-ଲି ନେକ୍ସଷ୍ଟେପ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବ୍ୟବହାର କରି RoboBOARD/FXରେ ପ୍ରଥମ ୱେବ ବ୍ରାଉଜର, ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଡ଼ ୱେବର କୋଡ଼ ଲେଖିଥିଲେ ।
* ୧୯୯୨: ଟେରି ବ୍ରାଉନେଲ ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରାଫିକାଲ, ଆଇକନ ପରିଚାଳିତ ବୁଲେଟିନ ବୋର୍ଡ଼ ସିଷ୍ଟମ ଅନଲାଇନ କିଣାବିକା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
* ୧୯୯୪: ନେଟସ୍କେପ ଅକ୍ଟୋବରରେ ମୋଜିଲାର କୋଡ଼ ନାମରେ ଏକ ନାଭିଗେସନ ବାଉଜର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ପିଜା ହଟ ଏହାର ବ୍େବସାଇଟରେ ଅନଲାଇନରେ ବିକିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଅନଲାଇନ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହି ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଅନଲାଇନରେ ଫୁଲ ବିକିବା ଓ ପତ୍ରିକା ବିକିବା ଏହି ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ଭିଡିଓ ଆଦି କାର ଓ ସାଇକେଲ ଭଳି ଅନଲାଇନରେ ବିକାହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ନେଟସ୍କେପ ୧.୦ ୧୯୯୪ର ଶେଷଭାଗରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

## ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

* ଆମାଜନ୍.କମ୍‌

## ଆଧାର
# ସାଇଗନ

| Ho Chi Minh City (Saigon)
*Thành phố Hồ Chí Minh* (*Thành phố Sài Gòn*) |
| --- |
| Municipality |
| Nickname(s): Paris of the Orient, Pearl of the Far East |
| Location in Vietnam and Southern Vietnam |
| Country |  Viet Nam |
| Also Known As | Saigon |
| Founded | 1698 |
| Renamed | 1976 |
| Demonym | Saigonese |
| Government |
|  • Party Secretary | Lê Thanh Hải |
|  • People's Committee Chairman: | Lê Hoàng Quân |
|  • People's Council Chairwoman: | Nguyễn Thị Quyết Tâm |
| Area |
|  • ସମୁଦାୟ | ୮୦୯.୨୩ sq mi (୨,୦୯୫ km2) |
| Elevation | ୬୩ ft (୧୯ m) |
| Population (1 April 2010) |
|  • Total | ୭୩,୯୬,୪୪୬ |
|  • Density | ୯,୧୪୧/sq mi (୩,୫୩୧/km2) |
| Time zone | UTC+7 |
|  • Summer (DST) | UTC+7 |
| Area code | +84 (8) |
| Website | Official website |

**ସାଇଗନ**, ଦକ୍ଷିଣ ଭିଏତନାମର ରାଜଧାନୀ ।

## ଭୂଗୋଳ

## ଇତିହାସ

## ପର୍ଯ୍ୟଟନ

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

* Official website Archived 2010-02-18 at the Wayback Machine. (in Vietnamese and English)
* Ho Chi Minh City People's Council Archived 2012-03-09 at the Wayback Machine.
* Ho Chi Minh City People's Committee Archived 2012-03-09 at the Wayback Machine.
* History of Ho Chi Minh City Archived 2013-11-03 at the Wayback Machine.
* ସାଇଗନ travel guide from Wikivoyage
# ୯ ଅପ୍ରେଲ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ଅପ୍ରେଲ** | >> |
| ରବି | ସୋମ | ମଙ୍ଗଳ | ବୁଧ | ଗୁରୁ | ଶୁକ୍ର | ଶନି |
|  |  |  | ୧ | ୨ | ୩ | ୪ |
| ୫ | ୬ | ୭ | ୮ | ୯ | ୧୦ | ୧୧ |
| ୧୨ | ୧୩ | ୧୪ | ୧୫ | ୧୬ | ୧୭ | ୧୮ |
| ୧୯ | ୨୦ | ୨୧ | ୨୨ | ୨୩ | ୨୪ | ୨୫ |
| ୨୬ | ୨୭ | ୨୮ | ୨୯ | ୩୦ |  |  |
| **୨୦୨୬** |

|  |
| --- |
| April 9 in recent years |
|   ୨୦୨୬ (ଗୁରୁବାର) |
|   ୨୦୨୫ (ବୁଧବାର) |
|   ୨୦୨୪ (ମଙ୍ଗଳବାର) |
|   ୨୦୨୩ (ରବିବାର) |
|   ୨୦୨୨ (ଶନିବାର) |
|   ୨୦୨୧ (ଶୁକ୍ରବାର) |
|   ୨୦୨୦ (ଗୁରୁବାର) |
|   ୨୦୧୯ (ମଙ୍ଗଳବାର) |
|   ୨୦୧୮ (ସୋମବାର) |
|   ୨୦୧୭ (ରବିବାର) |

ଗ୍ରେଗୋରୀ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ **୯ ଅପ୍ରେଲ** ବର୍ଷର ୯୯ତମ ଦିବସ ଅଟେ  (ଅଧିବର୍ଷ ଗୁଡ଼ିକରେ - ୧୦୦ତମ) ।  ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପାଇଁ ଆଉ ୨୬୬ ଦିନ ବାକି ଅଛି ।

## ଘଟଣାବଳୀ

## ଜନ୍ମ

## ଦେହାନ୍ତ

## ପର୍ବପର୍ବାଣି

## ବାହାର ଲିଙ୍କ

* BBC: ଏହି ଦିନ
* କାନାଡାରେ ଏହି ଦିନ
# ପୌଷ

ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ **ପୌଷ** ବା **ପୁଷ** ମାସ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାର୍ଗଶିର ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ । ପୌଷ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ ଶୀତ ଋତୁ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ନବମ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ। ଏଇ ମାସରେ ଯିଏ ମରିଥିବ, ସିଏ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ଭୂତ ହେଇ ହଇରାଣ କରିବ। ଏଇ ମାସରେ ବାହାଘର, ବ୍ରତଘର, ବାଣିଜ୍ୟ, ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।

## ପର୍ବପର୍ବାଣି

* କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱିତୀୟା: ବାଟ ଓଷା ବା ଦାଣ୍ଡ ପହଁରା ଓଷା
* ଅମାବାସ୍ୟା: ବଉଳ ଅମାବାସ୍ୟା
* ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ: ଶାମ୍ବ ଦଶମୀ
* ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ: ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ
* ପୂର୍ଣ୍ଣିମା: ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା

## ଆଧାର
# ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି

ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି
**ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି** ବା **ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପାଞ୍ଜି** ବା **ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପାଞ୍ଜି**, ବିଶ୍ୱ ସାରା ଚଳୁଥିବା ଏକ ସାମାଜିକ ପାଞ୍ଜି । ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ମାନକ ପାଞ୍ଜି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର
# ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ

୨୦୧୧ ମସିହା ଜୁନ ମାସର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ
ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ଚାରିପଟେ ଘୁରୁଥାଏ, ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚାରିପଟେ ଘୁରୁଥାଏ , ଏହିପରି ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅହରହ ଚାଲିଥାଏ । ଯେଉଁ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥିବୀ ଆଉ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକା ସରଳ ରେଖାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ଅବସ୍ଥାନ କରେ ସେହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀର ଛାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ପଡେ ସେହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଲାଲ୍ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି , ସେହି ସମୟକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହା କେବଳ ପୂର୍ଣିମା ତିଥୀରେ ହୋଇଥାଏ !

ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣର ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର
## ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଦୃଶ୍ୟ

ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ନ ପଡିଲେ ବି ଚନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ପ୍ରତିସରିତ (Refracted) ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରର ଛାୟା ଶଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଏ । ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପ୍ରତିସରିତ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ପତିତ ହେବା ବେଳେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ ତରଙ୍ଗ-ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଏଭଳି ପ୍ରତିସରଣ ବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ପହଞ୍ଚି ପାରନ୍ତି ଯାହାକି ମନୁଷ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଇଷତ୍ ଲାଲ ବର୍ଣ୍ନ ଦେଖାଯାଏ । ଅତଏବ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାର ନ ହୋଇ ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଇଷତ୍ ଲାଲ୍ ଦିଶେ । ଅର୍ଥାତ, ପୃଥିବୀକୁ ଘେରି ଯଦି କୌଣସି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ନ ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାର ଦେଖାଯାଆନ୍ତା ।

## ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣର ପ୍ରକାର

ପୃଥିବୀର ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପଡୁଥିବା ଛାଇ ଅନୁସାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

### ଆଂଶିକ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ

ଆଂଶିକ ଗ୍ରହଣରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପୃଥିବୀର ଛାଇ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ପଡିଥାଏ ।

### ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ଛାଇରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲୁଚିଯାଇଥାଏ ।

## ଆଧାର

## ବାହାର ତଥ୍ୟ

* A good video introduction to Lunar Eclipses from NASA
* Lunar Eclipse: how to photograph Archived 2011-06-20 at the Wayback Machine.
* Live Free Lunar eclipse webcast & hands-on lunar eclipse experiments: 2011-06-15 Archived 2013-06-01 at the Wayback Machine.
* Live-webcast of the lunar eclipse on June 15th, 2011 Archived 2018-05-12 at the Wayback Machine., University of Applied Sciences Offenburg/Germany
* Worldwide viewing times for the December 2010 Total Lunar Eclipse Archived 2023-05-30 at the Wayback Machine.
* Animated explanation of the mechanics of a lunar eclipse Archived 2013-06-03 at the Wayback Machine., University of South Wales
* Lunar Eclipse time sequence Archived 2012-03-19 at the Wayback Machine.
* U.S. Navy Lunar Eclipse Computer Archived 2011-08-13 at the Wayback Machine.
* NASA Eclipse home page
* Search among the 12,064 lunar eclipses over five millennium and display interactive maps
* Lunar Eclipses for Beginners
* Eclipse Geeks Archived 2013-05-27 at the Wayback Machine.
* Shadow and Substance for animation of future and past eclipses Archived 2011-06-16 at the Wayback Machine.
* Tips on photographing the lunar eclipse from New York Institute of Photography Archived 2011-07-14 at the Wayback Machine.
* Total Lunar Eclipse, December 2010 Archived 2010-12-25 at the Wayback Machine. - slideshow by *Life magazine*
* Lunar eclipse in Pasargadae Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. Slideshow
# ହାର୍ଡୱେର

**ହାର୍ଡୱେର** ହେଉଛି କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରଣାଳୀର ସେହି ସବୁ ଉପାଦାନ ଯାହା ସ୍ଥାବର, ଅର୍ଥାତ ଯାହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିହୁଏ, ଯେମିତିକି କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମନିଟର, କି-ବୋର୍ଡ଼, ମାଉସ, ପ୍ରିଣ୍ଟର ଆଦି ।
ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡ୍ୱେର୍ ସାଧାରଣତଃ ଚାରି ପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥରେ ଗଢ଼ା, ଯେମିତିକି :

1. ଅର୍କଗଣିତ ତର୍କ ସଂସ୍ଥା ( Arithimetic Logic Unit)
2. ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂସ୍ଥା (Control Unit)
3. ସ୍ମ୍ରୁତି (Memory)
4. ନିବେଶ ଓ ନିଗମ ଉପକରଣ (Input and Ouput devices)

ଏ ସବୁ ଉପର ହାର୍ଡ୍ୱେର୍ "ତାର"(busses)ଦ୍ୱାରା ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏଇ ସବୁ ଉପକରଣରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଷ୍ଟର ଅଛି ଯାହାକୁ କି ଅନ ବା ଅଫ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖି ହୁଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଷ୍ଟର ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱିଆଧାରି (Binary) ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦର୍ଶାଏ ଜେମିତିକି '୧' ବା '୦'।

## ଆଧାର
# କର୍କଟ (ମାସ)

ସୌର ବର୍ଷର ଚତୁର୍ଥ ମାସ ହେଉଛି **କର୍କଟ ମାସ** । ଏହା କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ମାସାନ୍ତରେ ଶେଷ ହୁଏ ।

## ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ଜ୍ୟୋତିଷ ଗଣନାର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପଣ୍ଡିତମାନେ କଳ୍ପନା କରିଅଛନ୍ତି ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମୁଦାୟ ଆକାଶ ବା ଖ-ଗୋଳରେ ଥାଇ ୧୨ ମାସରେ ପୃଥିବୀର ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରେ । ୩୦ ଡିଗ୍ରୀ ପରିମିତ ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଳ୍ପନିକ ଅଂଶ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ରାଶି ନାମରେ ନାମିତ( ଅର୍ଥାତ୍ ମେଷ, ବୃଷ, ମିଥୁନ, କର୍କଟ, ସିଂହ, କନ୍ୟା, ତୁଳା ବିଛା, ଧନୁ, ମକର, କୁମ୍ଭ, ମୀନ) । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କର୍କଟ ରାଶିରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ ସେହି ସମୟ କର୍କଟ ମାସ ନାମରେ ନାମିତ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଇଂରାଜୀ ମାସ ଜୁଲାଇର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅଗଷ୍ଟ ମାସର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଶେଷ ହୁଏ ‌। ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ ଆଷାଢ଼ ଓ ଶ୍ରାବଣ ସହ ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧିତ । ଏହିପରିଭାବେ ୧୨ଟି ରାଶି ନାମରେ ନାମିତ ୧୨ଟି ସୌରମାସ ଅଥବା ଏକ ସୌର ବର୍ଷର ପରିମାଣ ୩୬୫ ଦିନ । ମୂଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପଡୁଥିବା ଏହି ସୌର ମାସରେ ରଥଯାତ୍ରା ଇତ୍ୟାଦି ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ପାଳିତ ହୁଏ ।

* ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ନିରୟନ ସୌର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ପଦ୍ଧତିରେ ଚତୁର୍ଥ ସୌର ମାସ (ଶ୍ରାବଣ) ୧୬ ଜୁଲାଇ- ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ।

## ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

* "Indian national calendar"

## ଆଧାର